Volgende president VS een atheïst?

Een meerderheid van de Nederlandse media noemt Obama een ‘zwarte’ president. Dat doet geen recht aan zijn zeer witte moeder, de uit Kansas afkomstige, in 1995 overleden Anne Dunham. Hoe moet de Nederlandse pers Obama dan noemen? Halfbloed? Kleurling? Lijkt me niet. Het klinkt behoorlijk ouderwets en neigt naar racisme. Mulat dan? Klinkt al iets beter. De term is neutraler, maar klinkt mij persoonlijk te ‘koloniaal’ in de oren. Laten we op de dag na Martin Luther King Day de woorden van de dominee serieus nemen. We zijn allemaal mensen en hebben allemaal dezelfde rechten, ongeacht sekse, geloof of ras. Eenvoudige, krachtige en ware woorden. En helaas nog steeds actueel. Het is tijd deze boodschap serieus te nemen en te spreken over president Obama. Zonder toevoeging van het woordje zwart, mulat, of welke overbodige karakterisering dan ook.

De Cijfers

Het is opmerkelijk dat de Amerikanen zó gecharmeerd waren van Obama en zó de pest hadden aan Bush, dat ze kozen voor de niet-blanke kandidaat. Waar de Amerikaanse kiezer echt een hekel heeft is aan atheïsten. Wat cijfers op een rij: Voor 56 % is religie zéér belangrijk, 70% gelooft in de duivel, 75% in engelen, 81% in de hemel en maar liefst 86% in God. Nu zeggen deze cijfers op zichzelf niet zo veel. In ieder Europees land zijn atheïsten in de minderheid. Waar Amerikanen en Nederlanders wel in verschillen is de (impliciete) betekenis van het woord atheïst. In Nederland kan een atheïst best minister-president worden, al hebben we er niet zo gek veel gehad. In Amerika is dat vooralsnog uitgesloten. Een meerderheid van 53% zal nooit op een niet-gelovige kandidaat stemmen.

Religie = Moraliteit?

De meeste Amerikanen associëren religie met moraliteit. Een atheïst is daarom per definitie immoreel. De Amerikanen staan daar niet alleen in. In de hele wereld, met uitzondering van Europa, wordt moraliteit aan religiositeit gekoppeld. Niet zij, maar wij zijn de uitzondering. Daarom is het een goed idee dat over acht jaar, als Obama alle problemen heeft opgelost, de Amerikanen een atheïst kiezen als president. Niet omdat die het per definitie beter zal doen dan een gelovige president, maar wel om één van de laatste Amerikaanse taboes te doorbreken. Dan is de droom van Martin Luther King echt verwezenlijkt.

En dan, als het even meezit, kijkt dominee King van boven tevreden op ons neer.

  1. 3

    “Het is tijd deze boodschap serieus te nemen en te spreken over president Obama. Zonder toevoeging van het woordje zwart, mulat, of welke overbodige karakterisering dan ook.

    Het is opmerkelijk dat de Amerikanen zó gecharmeerd waren van Obama en zó de pest hadden aan Bush, dat ze kozen voor de niet-blanke (!) kandidaat.”

    lol

  2. 4

    Ik denk niet dat Luther King zo zou staan te springen om een atheist als president, maar goed ik denk niet dat hij er tegen zou zijn. Een president die representatief is voor de V.S zou eigenlijk wel gelovig moeten zijn.

  3. 6

    #1 Viel mij ook op. Had ik niet verwacht, maar vind ik zeer positief!

    # 2 Yes you can

    # 3 Indien het relevant is (om de verschillende taboes te duiden) kan je niet anders… Maar die nuancering had ik idd beter in het stukje zelf kunnen zetten, ipv in de reply.

  4. 11

    Goed idee, de president als wisseltrofee. Na Obama is dan een lilliputter aan de beurt, en daarna een limburger. Die je overigens beter maar gehad kunt hebben.

  5. 13

    is het al vrede? heeft de president van iran hem al persoonlijk gefeliciteerd ? Heeft Hamas raketten bij het oud vuil gezet? Is global warming over? Nee? Ik dacht dat het na vandaag een utopia zou worden….wat een rip off.

  6. 17

    @4: Moet een president representatief zijn? En als 86% van de amerikanen theïst is, moet dan niet 14% van de presidenten (ongeveer 1 op de 7) atheïst zijn in verband met representativiteit?

  7. 18

    @13:
    Nou, alleen al het vooruitzicht dat Obama vandaag president zou worden heeft er voor gezorgd dat Israel niet wist hoe snel ze het leger moesten terugtrekken. En er is geen raket meer op Israel afgeschoten.

  8. 19

    “We zijn allemaal mensen en hebben allemaal dezelfde rechten, ongeacht sekse, geloof of ras.”

    Ik mis de sexuele geaardheid in dit rijtje.

  9. 20

    Goh , exact dezelfde woorden en conclusies als Maarten van Rossum gisteren.
    Heb je ook gekeken ab?

    “We zijn allemaal mensen en hebben allemaal dezelfde rechten, ongeacht sekse, geloof of ras.” is utopisch socialistisch gebral.
    Schoppen naar voren en trappen naar achteren is inherent aan iedere kudde.

  10. 21

    @19. Het lijstje wordt nooit uitputtend, ik mis bijvoorbeeld financieel vermogen om maar wat te noemen. Voor de speech bekt het beter om wat voorbeelden te noemen. Maar het gaat natuurlijk om het eerste deel van de zin.

  11. 22

    @hema Dat viel me ook al op, inclusief de opmerking dat eerder wij in Oiropa de uitzondering op de regel zijn. (afgezien van die paar chinezen idd)

  12. 24

    Ik geloof niet dat het uitgesloten is dat een atheist president van Amerika. Wel is het uitgesloten dat een openlijk atheist dit wordt. De Clintons zijn volgens mij niet bepaald religieus.

  13. 27

    “Nederland kan een atheïst best minister-president worden, al hebben we er niet zo gek veel gehad.”
    Hebben we er wel één gehad dan?

  14. 28

    Atheisme is ongeloofwaardig als identiteit. De hele motivatie voor de identiteit bestaat uit dissociatie. Het atheisme heeft een sterke religie nodig om zichzelf te rechtvaardigen. Stampvoetende identiteitspolitiek van atheisten is wat dat aangaat alleen als persoonlijke catharsis voor atheisten begrijpelijk. Verder slaat het de plank mis.

    Wat we zouden moeten willen is hetzelfde als wat jij, AB, met betrekking tot ras over Obama zegt. Je stuk is wat dat aangaat vrij inconsistent.

    Overigens zijn er in Tsjechië en Estland meer ongelovigen dan mensen die in God geloven.

  15. 29

    Welke rechten of plichten je hebt is in daily life minder van belang dan de middelen die je hebt om je rechten te doen gelden of je plichten te ontduiken.

  16. 31

    @20 hee Hema, je haalt me de wind uit de zeilen. Lijkt inderdaad wel heel veel op wat Maarten van Rossem in gesprek met 1 van zijn gasten te melden had. En dat was ook al zo’n zouteloos programma, ook al is Maarten van Rossem altijd wel geinig.

  17. 34

    @ 33 Ik dacht dat je refereerde aan Paul en Witteman van gisteren. Het eo programma heb ik niet gezien. Verder is het idd geen opzienbarend nieuws, meer een gegeven.

    Dat Obama duidelijk de -non-believers- noemde, vond ik overigens wel onverwacht en positief.

  18. 35

    Ahaa, ik heb P&W weer gemist. Die Van Rossem is ook gewoon te vaak op de buis, notabene bij de EO ook nog.

    @Obama wat betreft niet-gelovigen inderdaad mee eens! Voor ons misschien weinig opzienbarend, maar in dat land volgens mij veel schokkender, zeker gezien die cijfers. Ik ben benieuwd hoe die zinsnede in de VS is ontvangen.

  19. 36

    Die Van Rossem is ook gewoon te vaak op de buis…

    Dat is op zich interessant te constateren. Bij aanvang van het Bush tijdperk, m.n. na 9/11 en kort voor de inval in Irak werd mij duidelijk dat van Rossem geweerd werd. Er verschenen toen plots allemaal blauwpakken als analisten op de TV en van Rossem werd even niet meer gehoord of gezien.

    Ik kijk geen TV meer, maar toch prettig te horen dat die ouwe nuchtere cynicus weer mag. Een historicus nogal liefst.

    Zou zelfs NL door Change worden geraakt?

  20. 39

    Leuk detail: Van de 435 leden van het Huis van Afghanistan en de 100 leden van de Senaat is er niet één openlijk atheïst. Dit betekent natuurlijk niet dat ze het niet stiekem zijn.

  21. 41

    @Nanne
    Ook daar hebben de non-believers een oplossing voor: nontheïsme.
    Overigens is er volgens mij bij gelovigen van allerlei soort veel meer sprake van dissociatie dan bij atheisten. Ik zie dan ook niet waarom atheïsme een minder geloofwaardig onderdeel van iemand’s identiteit zou moeten zijn. Jij hebt het wellicht over de kruisvaarders van atheïsme. Ik ben het met je eens dat het ongeloofwaardig is je identiteit te definiëren vanuit een anti-standpunt, maar dit geldt voor alle fundamentalisten.

    (Tenzij je bedoelt dat iedere identiteitsvorming gebaseerd is op dissociatie, wat je filosofische zin misschien nog zou kunnen motiveren, maar niet in psycho-sociale lijkt me.)

  22. 43

    @Hoite
    Dissociatie en associatie zijn natuurlijk vaak keerzijden van een medaille, als je kiest om ergens bij te horen sluit je automatisch een aantal andere dingen uit. Een religieus mens kiest echter in beginsel iets positiefs.

    Het atheïsme is anders: het wordt van begin af aan gedefinieerd als een afwezigheid: ‘atheism is the lack of belief in god’. Dit is automatisch een anti-standpunt, of je een ‘kruisvaarder’ bent of niet. De enige reden die je kunt hebben om jezelf een atheïst te noemen is een verlangen om openbaar te maken dat je iets niet bent.

    Als dat ‘iets’ niet meer iets is wat voor de samenleving van groot belang is, zou dit verlangen ook moeten dalen.

    De enige kenbare politieke posities die (de overgrote meerderheid van) de atheïsten innemen is een verlangen religie buiten de politiek en het onderwijs te houden. Dit is natuurlijk ook een negatieve focus.

    Ik wil dit niet veroordelen. Ik vind dit beeld veruit beter dan het atheïsme als een levende sociale beweging, zoals Dawkins et al dat graag in stand zouden houden. Daarom zie ik identiteitspolitiek van atheïsten ook als een vreemde en misschien problematische zaak.

  23. 45

    Nanne toch, tsssk.
    Definieer atheïsten door de band liever gewoon als mensen die zuchtend weer maar eens een stuk van hun tijd opofferen om geklovigen te overtuigen van het feit dat de aarde rond is. Of rond de zon draait.

    Als atheïsten bestaan dan is dat door het beperkte voorstellingsvermogen van de gemiddelde gelovige. “In wat geloof jij dan? In niets? Ah: dan GELOOF je in NIETS dus je gelooft.”

    Verder wìl ik niet eens nadenken over de onwaarschijnlijk walgelijke omkering die je casueel stelt met “de enige kenbare politieke posities die (de overgrote meerderheid van) de atheïsten innemen is een verlangen religie buiten de politiek en het onderwijs te houden. Dit is natuurlijk ook een negatieve focus.”
    Dat getuigt van een domheid die aan kwaadaardigheid grenst.

    Soms zou ik willen dat mijn wereld wat minder bevolkt werd met volwassen geworden kleuters die met zure onzin de mensheid en diens mogelijkheden willens wetens inperken onder het mom van traditie maar met als enig alibi een angst die als zweetsokken stoort.

  24. 46

    @Crachat
    “Als atheïsten bestaan dan is dat door het beperkte voorstellingsvermogen van de gemiddelde gelovige. “In wat geloof jij dan? In niets? Ah: dan GELOOF je in NIETS dus je gelooft.””

    Maar daar zit hem volgens mij het probleem. Door je specifiek A-theïst te noemen doe je mee in het spelletje van wel/niet geloven.
    Antwoord gewoon de volgende keer als zo’n met een beperkt voorstellingsvermogen behepte gemiddelde gelovige je vraagt: “In wat geloof jij dan?”
    – “De wetenschap”

  25. 47

    @E!: Beter antwoord: “In de oneindige stupiditeit van de mens”.

    Het belangrijke kenmerk van de wetenschap in deze tegenstelling is nu juist immers dat je niet hoeft te geloven. Je kunt bepaalde dingen weten, en al wat je niet weet, weet je niet. Komt geen geloof aan te pas.

  26. 48

    @Rene

    Maar dat wat wij wetenschap noemen is de bewijsvoering achter de oneindige stupiditeit van de mens.
    Want hoe weet je namelijk of dat wat je weet waar is? En als je nu zegt dat we daarvoor wetenschappelijke bewijzen hebben, vergeet dan niet dat die ‘bewijzen’ ook maar gebaseerd zijn op aannames van verschillende wetenschappers.

  27. 49

    @E!: Neen. Al wat wij weten, weten wij omdat anders dit universum niet zou functioneren zoals het doet. Al dat wij niet daaruit kunnen afleiden, weten wij niet.

    Daarna kunnen we hele verhalen gaan ophangen of dat een (fundamenteel of niet) begrensde vorm van weten is maar in ieder geval zal de wetenschapper altijd één ding meer weten dan de religieus: namelijk dat hij het niet weet.

  28. 51

    @Crachàt

    Hoezo zuur? Ik bedoel met negatieve focus niet een focus die moreel verwerpelijk is, of iets dergelijks. Eerder een focus op het verhinderen danwel afbouwen van bepaalde dingen. Als dit verkeerd taalgebruik is, excuses daarvoor.

    De definitie die ik gebruik is een definitie die door atheïsten zelf is geformuleerd. Michael Martin, onder andere.

    Verder corroboreer je vrij duidelijk mijn stelling dat atheïstische identiteitspolitiek vooral als persoonlijke catharsis gezien moet worden ;-)

    Atheïsten kunnen naar mijn mening beter het humanisme, post-humanisme of ook in het algemeen progressivisme omarmen en het hele idee van iets belangrijks aan het atheïsme opgeven. Het is belangrijk om de geïnstitutionaliseerde religie minder belangrijk te maken. Het is minder belangrijk om boos te zijn op gelovigen.

  29. 52

    Gelovigen storen de natuurlijke gang van zaken. Dat er een kudde bestaat die een god en door een aantal extreem onderdrukkende figuren ontworpen set regels nodig heeft om te overleven stemt tot droefnis, maar dat er kennelijk nog een contingent gelofters rondloopt die maar blijven dooremmeren over het atheïsme: dat maakt de soep wel zuur ja.

    Ik ken, ter uwer informatie, geen enkele atheïst die zichzelf als dusdanig wil classificeren. Het is voor mensen met een beperkt beeld, een vizier, een masker voor de ogen en een filter op het brein dat men vrij denkende mensen met respect voor geschiedenis en cultuur tot atheïst heeft bestempeld.

    Het is als de zee.
    Zwemmen daar een paar kwallen rond die tegen de zee zeggen: “héé: je bent een niet-kwal. Wij noemen je onkwal. En jij moet maar niet teveel denken dat je iets weet, onkwal, over ons kwallen, want wij kwallen wéten namelijk, en jij weet niets, onkwal”.

    Parasietjes, worden geloverds ook wel gezien. Met een dunne jus van naastenliefde erover, nog een oprechte humane eigenschap die de kerk zich toegeëigend heeft.
    Bodysnatchers, eigenlijk.
    Smaad aan het intellect.

    En dit zijn geen beledigingen hoor, vaststellingen enkel.

  30. 53

    @ Nanne:

    Dan kom je zelf met een goede definitie en daarna pas je ‘m in de laatste paragraaf aan tot “atheïsten zijn mensen die boos zijn op gelovigen”. Dat schiet natuurlijk niet erg op, want dat is een uiterst beroerde definitie.

  31. 55

    @Crachàt,

    De toon laat toch wel blijken dat het hierbij niet alleen om vaststellingen gaat.

    Wat betreft de wensen tot zelf-classificatie van atheïsten: het eisen van een atheïstische president is vrij duidelijk een vorm van atheïstische identiteitspolitiek.

    Het geloof in een ‘natuurlijke gang van zaken’ met betrekking tot de samenleving classificeer ik terzijde als een gevaarlijk bijgeloof. Teveel LaVey gelezen ofzo?

  32. 58

    @Nanne

    Mijn morele kaders en mijn identiteit zijn gebaseerd op een veelheid aan bronnen. Hieruit heb ik mijn eigen wereldbeeld gevormd (voor zover mogelijk). Verschillende van die bronnen zijn religieus. Het feit dat ik niet bij een specifieke religieuze club wil horen is juíst een postieve keuze, een keuze voor mijn individuele vrijheid om te zijn wie ik ben.

    Hoe ik dat verder noem om me te onderscheiden van religeuze mensen lijkt me geen aanleiding om conclusies te trekken over dis- of associatie. Noem het niet-religieus, ik denk niet dat er een God is, in ieder geval zo lang als er voor mij geen redenen zijn om dat wel te denken of geloven. Daarmee beperkt mijn moraliteit of identiteit zich geenszins tot het uitschakelen van religie in politiek of onderwijs. Het verschil tussen religieuze mensen en niet-religieuze mensen ligt er volgens mij nou juist in dat een Christen in de eerste plaats Christen is, een Jood in de eerste plaats Jood etc.. Ik ben niet in de eerste plaats atheist of niet-religieus, ik ben in de eerste plaats mezelf en dat gegeven is slechts één van velen. Het gegeven dat ik niet religieus ben is voornamelijk van belang voor religieuzen.

    Sidenote:
    “I contend that we are both atheists. I just believe in one fewer god than you do. When you understand why you dismiss all the other possible gods, you will understand why I dismiss yours.”

  33. 60

    @Hoite

    Het is niet mijn bedoeling om de politiek of moraal van atheïsten tot het atheïsme te beperkent. Natuurlijk kan een atheïst allerlei soorten moraliteit volgen, van een cultureel christelijke via might makes right en randiaanse zelfverwerkelijking tot een humanistische danwel post-humanistische moraal. Voor politiek geldt hetzelfde. Het punt is dat dit weinig met het atheïsme op zichzelf te doen heeft.

    Met betrekking tot je sidenote: het is een misvatting te denken dat religie met argumenten effectief bestreden kan worden. De redenen die mensen voor religie hebben zijn voornamelijk cultureel / sociaal, niet intellectueel.