Vleestax? Rijsttax!

Rijst (Foto: Flickr/tamaki)

De belangrijkste bijdrage van de PvdD bij het debat over de Algemene beschouwingen was de oproep voor een vleestax, een heffing op vleesproducten. Dit omdat vlees relatief schadelijk is voor milieu, vooral door de productie van methaangas. Voor de schade die dit in de vorm van klimaatsverandering oplevert moet betaald worden. Dus waarom niet via een directe belasting?

Voor veel mensen mag dit een rare suggestie zijn – in de lijn van het verbod op goudvissenkommen – maar het kabinet heeft toegezegd de optie serieus te gaan bestuderen.

Vleestax? Prima. Maar als we voedsel dan toch langs de ‘de vervuiler betaalt’-meetlat gaan leggen weet ik er nog wel één. De grootste niet-natuurlijke uitstoot van methaangassen komt immers van rijst. En aangezien onze rijst grotendeels uit Italië komt, en die rijst nogal wat gas uitstoot, is het knap vervuilend. Belasten die hap dus!

Is er dan niets meer dat we ongegeneerd kunnen eten? Natuurlijk wel: in plaats van de vegetarische rijst-met-groentenprut moet je gewoon een lekker stukje kip nemen. Helemaal klimaatvriendelijk.

  1. 1

    Ten eerste: waarom zou ik voor vervuiling moeten betalen? Is het milieu niet net zoveel van mij als van een ander?
    Ten tweede: aan wie zou ik dan moeten betalen?
    Ten derde: wordt die extra belasting dan ook gebruikt voor het herstellen van die schade?
    Ten vierde: hoe druk je milieuschade uit in geld? Hoeveel is de lucht waard per m3?

    Zelf heb ik nogal sterk het idee dat dit kabinet dit idee wel serieus neemt omdat ze zo kunnen pretenderen milieuvriendelijk te zijn (maak je jezelf populair mee) en daarnaast vult het de staatskast, wat natuurlijk de werkelijke reden zou zijn voor het serieus nemen van deze maatregel.

  2. 2

    @1:

    1. De vervuiler betaalt. Wie milieuvervuilende producten koopt, moet de door die producten veroorzaakte schade betalen.

    2. Aan de belastingdienst, lijkt mij. Je gaat er zelf ook van uit, dat het een belasting wordt.

    3. Gedeeltelijk wel, maar die belasting zorgt al voor een prijsverhoging. Bij prijsverhoging wordt er minder verkocht. Daardoor wordt de milieuschade al beperkt. (Een deel van) dat geld kan dus ook anders besteed worden. Om de AOW te redden bijvoorbeeld. Daar beslissen we uiteindelijk met zijn allen over (verkiezingen).

    4. De schade in geld kun je pas achteraf bepalen, maar dat neemt niet weg, dat je toch bepaalde schattingen kunt maken, om te voorkomen, dat die schade af wordt gewenteld op de gehele maatschappij, ook op de mensen, die niet aan de vervuiling mee hebben gewerkt door productie of consumptie.

    Verder is het vullen van de staatskas een goede gewoonte van ieder kabinet. En het is weer eens wat anders natuurlijk, om een kabinet waar de PvdA in zit te ‘beschuldigen’ van het vullen van de staatskas.

  3. 3

    1. De verslaafde betaalt / wie drugsgeralteerde producten koopt, moet de door die producten veroorzaakte schade betalen.

    2. Aan de belastingdienst, lijkt mij. Je gaat er zelf ook van uit, dat het een belasting wordt.

    3. Gedeeltelijk wel, maar die belasting zorgt al voor een prijsverhoging. Bij prijsverhoging wordt er minder gekocht. Daardoor wordt de verslavingsschade al beperkt. (Een deel van) dat geld kan dus ook anders besteed worden. Om de AOW te redden bijvoorbeeld. Daar beslissen we uiteindelijk met zijn allen over (verkiezingen).

    4. De schade in geld kun je pas achteraf bepalen, maar dat neemt niet weg, dat je toch bepaalde schattingen kunt maken, om te voorkomen, dat die schade af wordt gewenteld op de gehele maatschappij, ook op de mensen, die niet aan de verslaving mee hebben gewerkt door productie of consumptie.

    Verder is het vullen van de staatskas een goede gewoonte van ieder kabinet. En het is weer eens wat anders natuurlijk, om een kabinet waar de PvdA in zit te ‘beschuldigen’ van het vullen van de staatskas.

    En zo kunnen we nog wel een aantal dure hobbies door de maatschappij betaalt fiscaliseren.

  4. 4

    @jonas: het verschil met drugsverslaafden is, dat de meeste door hen aangebrachte schade schade aan henzelf is en zij voor aan de maatschappij toegebrachte schade al verantwoordelijk gesteld worden.

    Milieuschade daarentegen is altijd schade aan de gehele maatschappij, terwijl de veroorzaker van de schade zelden verantwoordelijk gesteld wordt voor die schade (of, wat veel gebruikelijker is, tegen de tijd, dat de aanrichter van de schade verantwoordelijk gesteld zou gaan worden, gaat het bedrijf failliet en laat alsnog de belastingbetaler voor het opruimen van de schade opdraaien).

    Overigens is het legaliseren van (delen van) drugs(gerelateerde) producten volgens mij ook een goed idee. Dat gaat aan punt nummer 2 vooraf.

  5. 5

    @ 2 en 3.

    1. Maar het is ook mijn milieu. Waarom zou ik voor iets moeten betalen wat al (gedeeltelijk) van mij is? Daarnaast zeg je: ”De verslaafde betaalt / wie drugsgeralteerde producten koopt, moet de door die producten veroorzaakte schade betalen.” Nooit geweten dat je/mijn dealer/coffeeshop ook de prijs doorberekent voor het mogelijk slopen van een, bijv., bushokje… Plus, geldt deze redenatie dan ook voor kranten/boeken lezers? Moeten die extra belast worden voor de gekapte bomen? Of voor elke zoekopdracht op google, die evenveel kost als een spaarlamp 1 uur laten branden.

    2. Waarom zou de belastingdienst mogen profiteren van mijn vervuiling?

    3. Als ik voor vervuiling moet betalen, dan is het natuurlijk van de zotte dat ik daarnaast ook direct maar wordt opgescheept met de AOW. De gebruiker moet toch betalen? hoe zit het dan met de gebruiker van de AOW? Moet die zijn eigen AOW niet betalen?

    4. Maar wat als de schade lager blijkt te liggen dan voorheen was geschat? Krijg ik dat dan weer terug?

    Daarnaast is het doel van een milieubelasting om gedragsverandering te bewerkstelligen. Echter, wanneer men bijv kijkt naar het kwartje van Kok, heeft dat vaak helemaal niet het beoogde resultaat. Ook om die reden is milieubelasting onzin. Het spekt de kas, maar levert geen schoner milieu op. Zoals in post 2 en 3 al doorschemerde, is deze belasting gewoon bedoelt om compleet andere zaken te betalen, zoals de AOW.

    Ook is het natuurlijk zinloos om in Nederland vlees te belasten, aangezien die vervuiling internationaal is en dus niet op nationale schaal aangepakt kan worden. Wanneer hier het vlees duurder wordt, ga ik wel ff over de grens 1 x per maand om de vriezer weer te vullen. Daarnaast zal het milieu het niet merken, denk ik, wanneer wij in Nederland een paar frikandellen per jaar minder zouden eten…

    Al met al, de enige oplossing is bedrijven de ruimte te geven om te investeren in nieuwe en schonere productiemethoden. Groen verkoopt namelijk wel, alleen niet wanneer het product aanzienlijk duurder wordt. Mensen willen uiteraard zuiniger omgaan met het milieu, omdat het natuurlijk ook van hunzelf is, maar niet tegen te hoge oppertuniteitskosten.

  6. 8

    @5. Kijk door die nuance zeg je eigenlijk precies dat het wel werkt/kan werken.

    Dat kwartje van Kok heeft vrijwel niet minder autokilometers opgeleverd. Maar vlees/rijst maakt je duurder, dan zal er wel naar alternatieven worden gekeken (vleesvervangers, bepaalde groenten, enz.), wat bij benzine (bijna) niet kan. Aan het OV zitten namelijk veel haken en ogen.

    Alleen jammer om eens mijn SP-jasje aan te doen: vlees en rijst zullen een elite-product worden. Die moeten het doen met de SP-tomatensoep (zonder balletjes) mok.

  7. 9

    @5:

    1. Als iets gedeeltelijk van jou is, is dat geen vrijbrief om het deel van de anderen ook te beschadigen. Je dealer wordt idd niet verantwoordelijk gesteld voor door een al dan niet drugsgebruiker aangerichte schade aan een bushokje. Daar wordt de vernieler van het bushokje zelf voor aansprakelijk gesteld, wanneer bekend is, wie dat is. Zo zou dat bij het milieu dus ook moeten gaan. Dat ben ik met je eens.

    2. De belastingdienst draait ook op voor het opruimen van jouw vervuiling. het is dus logisch dat zij ook jouw milieubelasting mogen innen.

    3. Daar heb je wel gelijk in, dat de AOW (net als alle andere pensioen)premies jarenlang stelselmatig veel te laag zijn geweest, omdat we in Nederland een overslagsysteem hanteren, waarbij de huidige uit te betalen AOW gefinancierd wordt door de huidige groep werkenden. Ik neem dan ook direct aan, dat jij zelf bereid bent genoegen te nemen met een aanzienlijke verlaging van je pensioen en je AOW, omdat je die niet volledig zelf betaald hebt, en dat je die boodschap ook aan alle gepensioneerden van Nederland over gaat brengen.

    4. Voor je wat terug kunt krijgen, zul je eerst eens wat moeten gaan betalen. Typische Hollandse krenterigheid noem ik dit.

    Wanneer hier het vlees duurder wordt, ga ik wel ff over de grens 1 x per maand om de vriezer weer te vullen

    Zoals jonas al opmerkte, wijst dat duidelijk op een gedragsverandering, die je echter mogelijk niets op gaat leveren, omdat je de milieubelasting ook over je geïmporteerde vlees zult moeten betalen. Zo niet, dan ben je een crimineel.

    Overigens vind ik dit wel een goed argument van je, juist omdat een milieuheffing, die alleen in Nederland geldt, criminaliteit (zoals belastingontduiking) in de hand werkt. Dat is bij het kwartje van Kok ook gebleken en pas opgelost, toen ook andere landen een milieuheffing op brandstoffen invoerden.

    Al met al, de enige oplossing is bedrijven de ruimte te geven om te investeren in nieuwe en schonere productiemethoden

    Zoals uit het artikel blijkt, is dat niet de enige oplossing. De afgelopen decennia hebben al lang en breed bewezen, dat de bedrijven pas oplossingen bieden, wanneer ze daartoe gezamenlijk gedwongen worden, zodat er geen opportuniteitskosten meer zijn.