Verkapte prijsverhoging: producten worden stiekem duurder

OPROEP - Dit weekend werd bekend dat Sara Lee, de voormalige moedermaatschappij van Douwe Egberts, jarenlang de Senseo-koffiepads bewust slapper heeft gemaakt. Er werd niet 7,5 maar 7 gram koffie in zo’n pad gestopt.

In het buitenland is er veel aandacht voor zulke verkapte prijsverhogingen. Kranten en  consumentenorganisaties houden braaf lijstjes bij waaruit blijkt dat dit meer regel dan uitzondering is: van zeep, ijs, chocola en pampers tot koekjes, kleenex, wasmiddel, tandpasta en  cake, alles krimpt en de prijs blijft gelijk.

Producenten claimen dat hun kosten zijn gestegen of dat de productformule is veranderd. Sommige doen alsof ze met de consument meedenken: Kraft Foods bracht bijvoorbeeld het aantal plakjes Zwitserse kaas terug van 11 naar 10, en plakte er het label “Sensible Serving” op.

Andere producenten adverteren weer met het feit dat ze het gewicht niet aanpassen. Op Ben & Jerry’s verpakkingen zie je leuzen als “still a pint”, als sneer naar Haagen-Dazs die met maten sjoemelde. Andere ijsfabrikanten zoals Blue Bell of Brigham’s adverteren met “still a ½ Gall” of met “never shrunk!”.

In Nederland gebeurt dit ook. Er zitten minder sigaretten (of shag) in een pakje. Knorr wereldgerechten heeft de hoeveelheid rijst teruggebracht van 250 naar 225 gram. Er zitten nu twee in plaats van drie sultana’s in een pakje. De schoolmelk schijnt in 2010 ook van 250 naar 200 ml te zijn gegaan, zonder prijsverlaging. Ook een fles Spa Rood ging van 1.5 maar 1 liter, zonder dat de prijs veranderde.

Maar gek genoeg wordt hier weinig aandacht aan besteed. Het tv-programma Kassa licht zo nu en dan een product uit, de Consumentenbond pakt ook wel eens een fabrikant aan, maar daar blijft het bij.

Daar willen we iets aan doen, maar daar hebben we uw hulp bij nodig. We zijn op zoek naar voorbeelden van dit soort verkapte prijsverhogingen en daarbij zijn we benieuwd naar:

1) Product en producent (bijv. raket, Unilever)
2) Wat was de oude prijs en volume van het product?
3) Wat is de nieuwe prijs en volume van het product?

Ondersteunend bewijs zoals plaatjes, artikelen etc. worden gewaardeerd. En als uw toevallig achtergrondinformatie heeft over het hoe en waarom, dan horen we dat ook graag. Suggesties, aanbevelingen, etc. kunnen naar info at sargasso punt nl, of uiteraard in de comments.

  1. 1

    dit proces is al jaren aan de gang en het heeft mij, net als u, verbaasd dat er in de media weinig of geen aandacht voor is. dit terwijl de prijsverhogingen, die het gevolg zijn van deze onderhandse tactiek, vaak aanzienlijk zijn. de firma list en bedrog timmert aardig aan de weg ten koste van zijn klanten. vreemd genoeg reageren diezelfde klanten nogal gelaten als je ze erop wijst. tijd dus dat er meer publiciteit aan deze slinkse roof word gegeven.

  2. 2

    Ik weet niet hoe dat in NL is, maar hier staat onder de aankoopprijs ook de prijs per liter/kg/etc. Wellicht een idee om dat bij te gaan houden voor bepaalde producten? (Misschien wegen die 2 sultanas wel meer dan de vroegere 3 sultanas?)

  3. 4

    Koop vrijwel geen merkproducten, dan valt het wel mee. Vaak komt het uit dezelfde fabriek, maar je gaat wel allerlei andere kosten indirect meebetalen. Of doe het op kosten van de zaak (groothandel). Ik snap het probleem niet echt. Die Senseo rage heb ik niet aan meegedaan, zoveel betere koffie is en was het niet.

  4. 5

    Het probleem is dat je het product vaak toch wilt hebben. Je kunt dan wel een boel lawaai gaan maken, maar uiteindelijk betaal je toch. Het enige wat je eventueel nog kunt doen is een ander merk proberen, maar dat zal je weinig opleveren denk ik. Zoals het met alles is: gewoon je geld inleveren en verder je bek houden.

  5. 6

    Ik zie niet echt in wat hier het probleem is. Zolang er niet gelogen wordt is dit weliswaar een slinkse manier om de marge te verhogen, maar worden rechten van klanten niet geschonden. Het alternatief is dat de fabrikant de prijs verhoogd, daar doet niemand moeilijk over. De consument moet nog steeds de afweging maken: heb ik deze prijs over voor dit product, of er nu 2 of 3 sultana’s per pakje in zitten.

  6. 7

    @6. Dat er niet gelogen wordt zit niet ver van de indruk wekken of iets zo is of niet. Onmiskenbaar onderdeel van de verleiding die in de marketing nodig is. Maar ja, consumentenvertrouwen is een term die ik nooit begrepen heb.

    @5. Ander merk proberen, want dat zal weinig opleveren. Nou, jij bent een erg naïeve consument. Wel moet je oppassen voor ‘koopjes’ en ‘kortingen’ want dat blijken juist averechts te kunnen werken. Bijv. een pakketverzekering http://www.overstappen.nl/autoverzekering/nieuws/4704-pakketkortingen-verzekeringen-duurder-dan-losse-verzekeringen/
    Mensen trappen er zo snel in.

  7. 9

    @3: Tip: Doe dat wel. Zo’n prijs/kg of liter staat in mijn supermarkt bij elk product vermeld. Voor bulkzaken (olie, rijst, pasta, blik/glas verpakte waren, kruiden, tubes ed.) met lange houdbaarheid kun je dan heel makkelijk verschillende volumes met elkaar vergelijken en dus de goedkoopste variant eruit pikken.

  8. 10

    “Zolang er niet gelogen wordt is dit weliswaar een slinkse manier om de marge te verhogen, maar worden rechten van klanten niet geschonden.” de ware VVD mentaliteit. Als het maar geld schuift en wettelijk niet strafbaar is dan is het moreel vast ook wel ok

  9. 11

    @cerridwen: “Zolang er niet gelogen wordt”… Valt het gewoonweg niet vertellen niet onder liegen?

    Zelfde verpakking, maar iets mindere hoeveelheid. Als je dat niet aankondigt, dan lijkt me dat weldegelijk liegen.

  10. 12

    @Joost: ‘niet vertellen’ is in dit geval iets anders dan liegen. Bovendien is het niet zo dat ze het niet vertellen, er staat immers op de verpakking en bij het prijslabeltje precies wat je koopt en voor welke prijs. De keus is aan de consument: koop ik dit onder deze voorwaarden, of niet.

    Je hebt als consument geen recht op je product verder dan dat ene product dat je gekocht hebt. Je hebt niet het recht geïnformeerd te worden als je product verdwijnt, een andere verpakking krijgt of van recept verandert. Ik betwijfel ten zeerste of mensen zitten te wachten op al deze informatie.

    Het enige wat ik me kan voorstellen is als er iets verandert dat gevolgen kan hebben voor de gezondheid, bijvoorbeeld er worden ineens pinda’s gestopt in een koekje dat eerst geen noten bevatten, en het heet nog precies hetzelfde.

  11. 14

    @12: Het probleem is dat de gehele verpakking hetzelfde is, op een of ander getalletje na. Als consument heb je in het verleden de keus gemaakt voor dat product, en opeens wordt stiekem iets aan het product veranderd, en alleen als je elke keer de verpakking inspecteert kan je erachter komen. Dat doet niemand.

    Als je het dan geen liegen wilt noemen, noem het dan misleiding, zoals #joop.

    Er zou een regel moeten komen dat als de inhoud van een pak aangepast wordt, dit duidelijk op de verpakking moet worden aangegeven. Zoiets als NU 25% MINDER VOOR DEZELFDE PRIJS!!!111Een. Ze doen het immers ook andersom.

  12. 15

    Als ” Lid nr. 17 “Front Anti-Senseo” ” vind ik dat er nog steeds 7 gram te veel in die pads inzit :-)
    Wat het verkleinen van verpakkingen in het algemeen betreft:
    Het is niet verboden en hoewel ik de productinformatie belangrijker vind, kijk ik wel degelijk naar de liter/kg prijs, omdat ik het geen prettig idee vind om beduveld te worden.

  13. 16

    Het gaat niet zozeer om misleiding denk ik, maar vooral om te doorgronden hoe dit soort dingen werken. Je mag van een producent heldere informatie verwachten over de prijs van een product, maar ondertussen, zeker in crisistijd, wordt er flink wat zand in de ogen gestrooid. Je moet desinformatie met informatie bestrijden nietwaar?
    Een voorbeeld is zogenaamd goedkoop vliegen. Easyjet lijkt goedkoop, maar probeert je tijdens het bestelproces en het inchecken nog eens flink wat geld uit je zak te kloppen. Als je dat weet, trap je er minder snel in. In het geval van de sultana’s, ach, ik zal ze er niet om laten liggen, maar vind het wel prettig dat ik het weet. En dat de producent weet dat ik het weet.

  14. 17

    @Lesley, met die stuksprijs wordt ook gegoocheld: het viel me laatst bv op dat vergelijkbare producten vaak niet vergelijkbare prijzen hebben (je kunt immers per liter, per kg en per stuk aangeven.) Zo stond er bij het ene netje knoflook de prijs per kg, en bij de andere per bolletje. Dan kun je dus alsnog niet vergelijken.

  15. 18

    Stephen Jay Gould heeft ooit een klassiek artikel hierover geschreven waarin dit verschijnsel in termen uit de evolutie-theorie wordt beschreven en vergeleken met vergelijkbare verschijnselen in de natuur (waar het veel zeldzamer is, het omgekeerde is gewoner): Phyletic size decrease in Hershey bars. Het is een erg leesbaar en interessant artikel, ik kan het iedereen aanbevelen.

    Hier een pdf:
    http://math.uprag.edu/PhyleticSizeDecreaseInHearsheyBars.pdf

  16. 19

    Kip-kerrie salade Aldi (Freshmaster)
    Oud: 250g, € 0,95
    Nieuw: 300g, € 1,29

    35% duurder voor 20% meer en de smaak is in mijn beleving ook behoorlijk achteruit gegaan (meer water, goedkopere olie?)

  17. 20

    @16: juist van een producent heof je niet te verwachten dat deze heldere informatie over de prijs (en andere prestatiekenmerken) levert. Het is toch de taak van de consument om te letten op of het product voldoet aan zijn/haar behoeftenstelling. De prijs per kilo vermelden was een goede verplichting, maar zolang hele volksstammen daar geen aandacht aan geven…tja…eigen schuld.

    Overigens, nog een standaardrecept van de producenten: “ons vernieuwde afwasmiddel reinigt nog beter, je hoeft er nog minder van te gebruiken.” Maar de consument past thuis bij de gootsteen niet zo snel zijn/haar gedrag aan en gebruikt nog heel vaak de oude hoeveelheid. Ook daar weer…wiens verantwoordelijkheid?

    De producent speelt gewoon handig in op het feit dat veel consumenten gewoon te onverschillig zijn om iets langer stil te staan bij dit soort dingen.

    Maar goed, prijs is maar een van de prestatiekenmerken. Gelukkig zijn er ook andere.

    Tenslotte, ik begreep naar aanleiding van de commotie nu eindelijk dat er daadwerkelijk koffie in de Senseo zit. Hoe kan het dan dat het niet naar koffie smaakt?