Veel meer Duitsers dan Nederlanders negatief over moslims

Toch zijn er wel minaretten in Duitsland, zoals deze in Konstanz (Foto: Flickr/viernullvier)

Een kleine 60% van de Duitsers heeft negatieve gevoelens over moslims. Dat blijkt uit een Europese opiniepeiling van de universiteit van Münster. Ook over Nederland hebben de onderzoekers nieuwe cijfers. En wat blijkt? Nederlanders zijn stukken positiever.

Opvallend is het verschil tussen Oost en West-Duitsland. In de voormalige DDR is het beeld dat mensen hebben van moslims nog slechter dan in het westen van het land. De onderzoekers zien dat als bewijs voor het cliché ‘onbekend maakt onbemind’, want in het oosten van Duitsland wonen veel minder moslims dan in het westen. Het blijkt dat hoe minder contact mensen met moslims hebben, hoe groter de negatieve gevoelens zijn. In Nederland heeft de autochtone bevolking volgens dit onderzoek veel meer contact met moslims dan in Duitsland. Dat versterkt het beeld dat de stand van de integratie in Nederland beter is dan bij onze oosterburen.

Grafiek over de houding tegenover de islam

Nederland positiever
Nederlanders hebben een beter beeld van moslims dan de Duitsers. Van de duizend ondervraagden Nederlanders zegt 35% negatieve gevoelens te hebben over moslims. Opvallend is ook dat een meerderheid van de Nederlanders (67%) de bouw van moskeeën ondersteunt. Voor wat betreft minaretten is de verhouding tussen voor- en tegenstanders precies 50-50. In Duitsland is daarvoor veel minder steun. Hier zijn de grafieken te vinden (.pdf).

In alle landen die werden onderzocht verbinden zo’n 80% van de alle mensen negatieve kenmerken aan de islam (zoals onderdrukking van vrouwen). Toch betrekt 32% van de Nederlanders ook positieve begrippen als vredelievendheid op de islam. In Duitsland komt nog geen 10% van de mensen op dat idee.

De onderzoekers zijn verrast door de uitkomsten. Dat in Nederland, waar het anti-islamisme zo sterk is, men positiever denkt over moslims dan in Duitsland had men niet verwacht. Het team zegt dat dramatische gebeurtenissen, zoals de moord op Theo van Gogh, hebben geleid tot een open en eerlijk debat. Een debat dat in Duitsland zo niet is gevoerd.

Eenderde in Duitsland negatief over joden
De onderzoekers vroegen niet alleen naar de gevoelens over moslims, maar ook over joden. Verrassend is dat krap 30% van de Duitsers ook negatief is over joden. Een duidelijk verklaring daarvoor hebben de onderzoekers niet. Blijkbaar, constateren ze, zijn de lessen uit het verleden niet bij iedereen doorgedrongen. Een andere mogelijke verklaring kan zijn dat het Palestijns-Israëlische conflict van invloed is. In Nederland zegt 10% van de mensen negatieve gevoelens te hebben over joden.

  1. 1

    Het blijkt dat hoe minder contact mensen met moslims hebben, hoe groter de negatieve gevoelens zijn

    Mooi, dat dat met een onderzoek wordt bewezen. Daar wezen de laatste verkiezingsuitslagen hier ook al op.

    Wat vast ook niet toevallig is, is dat de neonazi´s in het oosten Duitsland meer aanhang hebben dan in andere delen van Duitsland. Niet iedere islamcriticus is een neonazi, maar alle neonazi´s zijn wel moslimhaters.

  2. 2

    Oost-Duitsland kan in zekere zin nog in een slachtofferrol zitten, ze zijn jarenlang en worden nog steeds gepamperd. De economie draait daar nog niet zoals in West-Duitsland (waar ze soms ook niet veel mee ophebben) en dan is elke groep zoals de moslims (die in hun ogen ook geld kosten, wat zij graag zouden willen zien) negatief.

  3. 3

    Nederlanders en Denen hebben veel vrijheid, ze kunnen PVV/Volkspartij stemmen. Duitsland is veel minder “ver” wat betreft populistische partijen.

    Als je als burger/stemmer niet kunt ontsnappen aan het politiek correcte systeem dan ontwikkel je meer haat en dat richt zich ook op de buitenlander.

    Ik denk dat Moskofiets dit goed kan gebruiken in de rechtzaak van Wilders.

  4. 4

    @3. Ik denk dat niet de politiek of een partij iets bepaald, hoogstens aanwakkerd, maar meer de maatschappij zelf. Zoals Wilders en zijn Deense equavolent hebben ingespeeld op sociale onrust over aanwezigheid buitenlanders en gecombineerd hebben met de criminaliteitscijfers en de rare godsdienst.

    Ook in Duitsland, en dan vooral Oost-Duitsland, denken ze eerst aan zichzelf en horen vanuit de media die inspeeld op hun nog niet zo lekkere positie vergeleken met de Westduitsers aan de moslims en andere buitenlanders. Dan is de zondebok snel gevonden voor een groot gedeelte van de bevolking.

  5. 6

    @3: Duitsers zijn hetzelfde als Nederlanders hoor. Ik zou je graag gelijk geven, dat de Nederlanders gunstiger over moslims denken, omdat ze PVV kunnen stemmen, maar ik zie dat verband absoluut niet. Waarom zouden mensen, die angst hebben voor vreemdelingen, vreemdelingen minder eng vinden, als ze op een partij kunnen stemmen, die zich negatief over vreemdelingen uit?

  6. 7

    Opvallend is het verschil tussen Oost en West-Duitsland

    Ik vind dat verschil eigenlijk helemaal niet zo groot, zeker niet als het gaat om moslims of joden.
    Het verschil tussen Duitsland en de rest is echter wel opvallend. Denk vooral gevangen door de politieke correctheid (iets met hun geschiedenis).

  7. 9

    Wellicht heeft het ook iets met de kerk te maken in Duitsland. Die is nog aardig groot daar. En zeker katholieken hebben het van oudsher niet zo op andere geloven.

  8. 10

    Wellicht heeft het ook iets te maken met voetbal in Duitsland. De beleving daarvan na het gewonnen WK is aardig groot daar. En zeker de nationalistische hooligans hebben het van oudsher niet zo op met anders denkenden.

  9. 11

    @6:

    Het zou kunnen dat de populariteit van de PVV ook een sterke tegenreactie oproept. De echte moslimhaters zitten bij de PVV, de rest wil zich daarvan distantieren. In Duitsland mist er zo’n sterke partij waar tegen je wilt afzetten.

  10. 12

    @9: In de ex-DDR is de katholieke kerk niet bepaald groot (om niet te zeggen insignificant). Sterker nog, de kerk is sterker in West (vooral Zuid eigenlijk) Duitsland.

    Ik zou eerder denken aan de percentages mensen met andere (=niet christelijke) religies. Die zijn in Duitsland duidelijk lager dan in Nederland (zoals uit de grafiek boven opvalt, Duitsers moeten eigenlijk van alle niet-christelijke religies weinig hebben in vergelijking met andere landen). Wat de boer niet kent dat lust ie niet.

  11. 13

    @12. Het nationalisme is juist een vervanging van de invloed van de kerk die het vroeger had. Kijk naar Limburg. Dat was roomser dan je kan indenken. Door de secularisatie is er een vacuum ontstaan. Liberaal of socialistisch zijn ze niet vertrouwd mee, wel het aan de kerk gekoppelde ‘Limburg boven alles’.

  12. 15

    @11: de rest heeft daar nooit aan mee gedaan en heeft dus ook geen reden om zich daarvan te distantiëren. Bovendien heeft dat geen verklarende werking, volgens mij. De rest van de mensen is niet positiever over moslims gaan denken, omdat de PVV zo negatief over moslims is.

    Ik zou eerder het tegendeel denken en dat zie en heb ik in mij omgeving ook zien gebeuren (ik weet het: n=1). Mensen, die eerst nog redelijk genuanceerd en positief over andere mensen dachten, zijn steeds meer de opgeschoven richting het PVV gedachtegoed, omdat ‘het probleem werd benoemd’, of omdat het feit, dat er veel stemmen met dat standpunt gewonnen werden, ‘wijst op een reëel bestaand probleem’.

    Dat laatste is wel waar, denk ik, maar niet in de zin, die die mensen bedoelen. het reëel bestaande probleem is namelijk niet de moslims, of de elite, of links, of de allochtonen, of de Marokkanen, maar de ontevredenheid met wat mensen zelf (niet) bereikt hebben. Het is namelijk veel gemakkelijker om over een Marokkaan in een nieuwe Mercedes te roepen, dat hij zijn geld illegaal heeft verkregen, dan wat dieper na te denken en je te moeten realiseren, dat die Marokkaan misschien wel gewoon succesvoller in het leven is geweest dan jij zelf, en niet per se een crimineel hoeft te zijn.

  13. 16

    @15: “De rest van de mensen is niet positiever over moslims gaan denken, omdat de PVV zo negatief over moslims is.”

    Ik denk het wel: Door de grote aandacht in Nederland (dankzij o.a. de PPV) is het onderwerp meer uitgediscusieerd en hebben mensen wellicht duidelijker hun meing gevormd. Zoals gezegd: een gedeelte komt dan bij de moslimhaat van de PVV terecht. Een andere groep denkt, ok er zijn problemen met moslims, maar over het algemeen denk ik niet negatief. Bij die laatste groep zullen ook mensen zitten die zich niet met Wilders willen accosieren.

    Bij veel Duitsers zal zo’n associatie (met het Islamdebat) er niet zijn. Die denken bijvoorbeeld aan terroristische aanslagen bij het antwoorden.

  14. 17

    @16. Wie discussiëren dat uit? Bij Jan en alleman op de hoek van de straat is het nog springlevend. In de VK en NRC daar hebben ze het nu wel gehad.

  15. 18

    ”Verrassend is dat krap 30% van de Duitsers ook negatief is over joden. Een duidelijk verklaring daarvoor hebben de onderzoekers niet. Blijkbaar, constateren ze, zijn de lessen uit het verleden niet bij iedereen doorgedrongen.”

    De lessen uit het verleden, alsof je gelijk weer voorstander van een volgende Holocaust ben. Verschrikkelijk wat er is gebeurd, maar dat hoeft nog geen legitimatie te zijn voor joden die een slachtofferrol aannemen en dat uitspelen.

  16. 19

    @14: Waarom zou je boeddhisten minder negatief beoordelen dan hindoes, joden of modlims eigenlijk (het feit dat dat wel gebeurt is eerder verrassend!)? Het is niet alsof boeddhisten zich niet inlaten met dezelfde praktijken als andere religies.

  17. 20

    @16:

    Zoals gezegd: een gedeelte komt dan bij de moslimhaat van de PVV terecht. Een andere groep denkt, ok er zijn problemen met moslims, maar over het algemeen denk ik niet negatief

    Dat klopt denk ik wel, maar dan zit je nog steeds met het probleem, dat de moslimhaat in Duitsland kleiner zou moeten zijn dan bij ons, en dat is nu juist niet het geval. Als dit waar is, moet dat effect aan beide kanten meetbaar zijn, en zou je verwachten, dat in Duitsland minder moslimknuffelaars en minder moslimhaters zouden zitten, maar dat blijkt dus niet zo te zijn.

    De lessen uit het verleden, alsof je gelijk weer voorstander van een volgende Holocaust ben

    In 1933 waren er ook heel weinig mensen, die verwachtten, dat het op een holocaust uit zou lopen. De les die we uit het verleden moeten leren is niet, dat we het niet op een holocaust uit moeten laten lopen, maar dat het koppelen van maatschappelijke problemen aan een bepaalde bevolkingsgroep de problemen niet op lost en het gevaar in zich draagt, dat steeds radicalere maatregelen getroffen worden, omdat eerdere maatregelen gericht tegen die bevolkingsgroep de problemen niet op hebben gelost. De nazi´s begonnen niet met het uitroeien van de joden, maar kwamen daar alleen op uit, toen alle andere maatregelen niet hielpen om de problemen op te lossen, en in plaats van te erkennen, dat die problemen niets met de joden te maken hadden, moesten ze wel steeds ergere zaken bedenken, aangezien ze niet meer durfden te erkennen, dat ze van begin af aan fout zaten en jarenlang foutieve maatregelen hebben genomen.