Vangnet in Venlo: een week bij de sociale dienst (2)

REPORTAGE - De sociale dienst was vroeger een uitkeringsfabriek, maar is getransformeerd tot een veelarmig vangnet van een welvaartsstaat in crisis. Sjors van Beek liep een week mee me de dienst. Vandaag het tweede deel van drie (hier deel 1).

In de workshop ‘Rechten & plichten’ sloffen 37 nieuwe aanvragers één voor één naar binnen. Vier coaches geven de groep uitleg en beantwoorden vragen. ‘We betalen altijd de 15e van de maand, achteraf. Aan het begin zit je dus met een gat van zes weken’, vertelt coach Verheijden. ‘Een voorschot kan, maar alleen in heel schrijnende gevallen’.

Coach Hans van Aarssen (50) drukt de pret nog verder. ‘Denk er om: alles wordt als passend werk gezien, van bureaubaan tot tomatenplukken! En als je wordt afgewezen na een sollicitatiegesprek, vragen we na waarom. Als je je ongeïnteresseerd hebt opgesteld, geen hand hebt gegeven en je pet hebt opgehouden, kunnen we de uitkering verlagen’.

Medewerking aan huisbezoeken van de ambtenaren van de sociale dienst is vrijwillig, leggen de coaches uit. Maar wat is vrijwillig? ‘Je mag de toegang weigeren. Maar dat leidt tot verlaging van de uitkering. Wen er maar aan: het is allemaal een stuk strakker dan in het verleden’.

De cliënten krijgen de ene na de andere waarschuwing. Fraude leidt sinds 1 februari 2013 tot terugvordering plus honderd procent boete. ‘En denk er om: de sociale recherche spit alles door, bij iedereen! Als je zegt dat je geen auto hebt komen we je toch wel tegen bij de Rijksdienst van het Wegverkeer. Geef alles, alles door aan ons. Bij twijfel: bellen!’.

Waarom werken?

Dan komen de vragen los: mag ik bijverdienen? Dat mag, maar elke euro wordt gekort. ‘Waarom zou ik dan gaan werken?’, vraagt een man. ‘U moet andersom denken’, antwoordt Verheijden. ‘U krijgt geld van de gemeenschap en moet er alles aan doen om dat bedrag zo laag mogelijk te houden. Hoe dan ook, de regels komen uit Den Haag, wij hebben ze ook maar uit te voeren’.

De broers Wim en Bram Degger vinden het allemaal niet zo onredelijk, vertellen ze na afloop. Afkomstig uit de horeca, beiden gewerkt op tuinbouwtentoonstelling Floriade, sindsdien werkloos. ‘We mogen best iets terugdoen voor het geld dat we krijgen. Maar zuur is het wel: ik solliciteer me suf maar er is gewoon helemaal niks. Werkgevers zeggen: ik kies iemand die capabeler is. Ze bedoelen: ik kies iemand van 19 die goedkoper is’.

Ex-gedetineerde Mimoun (43): ‘Dat ze ons aan het werk willen zetten is prima. Maar al dat gedoe eromheen… en welke werkgever geeft mij, met mijn verleden, een baan?’.

‘Alles leuk en aardig’, moppert ook een 31-jarige werkloze vrachtwagenchauffeur, ‘maar het is wel crisis hè! Ze hoeven mij niet te leren hoe ik een baan zóek, ik heb een báán nodig. Er is werk genoeg, maar ze nemen de goedkope Roemenen en Bulgaren’.

De vier coaches blikken later onderling nog even terug op de vragen in de workshop. Ze vinden het erg lastig te verkopen dat uitkeringsgerechtigden niet kunnen bijverdienen. ‘Motiveer ze! Laat hen 200 euro bijverdienen en 50 euro zelf houden’, zegt de een. ‘Alleenstaande moeders gaan er, vanwege de kosten van de kinderopvang, zelfs netto op achteruit als ze gaan werken’, constateert de ander.

‘Niet-willers’

Dan valt de term ‘niet-willers’, de mensen die er gewoon geen zin in hebben. Díe moeten ‘strak worden gehouden’, zeker degenen die misbruik maken van medische dossiers. Rugpijn, hoofdpijn, ziek zwak en misselijk, die klanten stuiten op ergernis onder de coaches. Of, waar gebeurd, de gezinnen met vijf uitkeringen achter één voordeur. Een WIA-uitkering, een Wajong-uitkering en enkele keren bijstand. Samen goed voor 4500 euro netto per maand. ‘Maar een man van 61 jaar, daar ga ik niet meer aan trekken’, zegt coach Verheijden. ‘Óf hij wil niet meer, óf hij kan niet meer, maar ik krijg hem toch niet meer aan het werk’.

‘Boven de vijftig willen de werkgevers iemand gewoon niet meer’, valt coach Van Aarssen hem bij.

Krista Peeters (26) is een coach van een andere generatie. ‘Geen werk vinden ligt voor 90% aan je houding’, oppert ze stellig. ‘Onzin!’, reageren haar oudere collega’s. ‘Dat speelt hooguit voor 10% mee’.

‘Nou, OK, 50% dan’, doet Peeters haar eindbod.

Het illustreert de grote mate van vrijheid die de coaches hebben in het beoordelen van het recht op uitkering. Wie zijn coach overtuigt van zijn goede bedoelingen, krijgt geld. Als de coach onwil vermoedt, wordt de aanvraag afgewezen of de uitkering gekort. ‘Al zou ik willen dat je een uitkering ook echt kan beëindigen als mensen overduidelijk niet willen’, zegt teamleider Gertie de Swart (50). ‘Dat is onder de huidige regelgeving vrijwel onmogelijk’.

Strenge coaches

De zeer grote bevoegdheden van de individuele coaches houden de snelheid in het proces, is de gedachte.  De jongere coaches lijken daarbij nog strenger, harder dan de oudere collega’s. Nog meer dan de oudere ambtenaren leggen de jonkies de zweep erover.

De strengere regelgeving brengt de ambtenaren soms in een lastig parket. Marijke van Deijnen, klantadviseur schuldhulpverlening die ook één keer per maand spreekuur houdt bij de Voedselbank, vertelt met tranen in de ogen hoe ze mensen in nood soms moet afpoeieren. ‘Als iemand schulden heeft en geen aanvullende ziektekosten-verzekering kan betalen, kan hij niet naar de tandarts, óók niet als hij al drie dagen jankend op bed ligt van de tandpijn. Ik heb het meegemaakt. De tandarts wil dat éérst de rekening wordt vergoed, maar wij mogen daar geen bijzondere bijstand voor verstrekken. Ik vind het vreselijk als ik tegen die mensen moet zeggen: ik kan niks voor je doen…’.

Maar in heel veel andere gevallen kan de sociale dienst wèl iets betekenen. Het vangnet in de Nederlandse verzorgingsstaat is, nog steeds, erg breed. Zo krijgen mensen die hun administratie niet meer op orde krijgen, hulp van medewerkster schuldhulpverlening Erna Cartigny. Ditmaal gaat ze op huisbezoek bij een gezin in Tegelen. In een overvolle huiskamer zit de 56-jarige Theo apathisch in zijn luie stoel. Hij heeft vier dagen eerder een beroerte gehad. Zijn vrouw Monique (37) dribbelt een beetje nerveus op en neer, hun 9-jarige dochtertje speelt zwijgend met een poppenhuis.

Dierentuin

De huiskamer heeft veel weg van een dierentuin. Twee krijsende papegaaien, twee keffende hondjes. Drie cavia’s, een twee meter breed aquarium en een terrarium.

In deze setting bladert Erna Cartigny door een berg paperassen die driekwart van de tafel bedekt. Haar taak: de papieren eerst eens op een logische manier in mappen stoppen zodat het totaaloverzicht over de schulden terugkomt.

‘Gemeenten krijgen het ook maar allemaal opgelegd. Het beleid wordt steeds harder, er worden steeds meer eisen gesteld en er is steeds minder geld. Dat is moeilijk voor de ambtenaren die het op lokaal niveau moeten uitvoeren. Maar ik vraag me af of Den Haag wel weet hoe erg het is’, vertelt Cartigny. Er zijn allerlei “voorliggende voorzieningen”, zoals dat dan heet, waardoor ze zeggen: de armoede valt wel mee. Maar als je aan een Haags bureau zelf een salaris van 130.000 euro verdient, besef je waarschijnlijk niet hoe intriest de situatie voor steeds meer gezinnen is, en vooral voor de kinderen’, aldus de 61-jarige medewerkster.

Sores

Cliënt Theo vertelt openhartig hoe zijn gezin in de sores is geraakt. Werkloos, eigen bedrijf over de kop, artrose, drievoudige hernia. ‘En dan word je dusdanig onder je sodemieter geschopt dat het een groot deel van je levenslust sloopt’, zegt hij op matte toon. Echtgenote Monique kan niet meer werken vanwege fibromyalgie. Het gezin heeft schulden, de deurwaarder heeft beslag gelegd op de bankrekening waardoor de huur ook niet meer kan worden betaald. De woningcorporatie dreigt nu met uitzetting. ‘Ik verwijt niemand iets, deze Scheisse hebben we zelf veroorzaakt. Maar dat die deurwaarders onbeperkt mogen graaien gaat wel te ver. Leven met minder inkomen, OK. Maar helemaal zónder inkomen..??! In wat voor land woon je dan..?’.

Ook andere regelgeving kan, aan de absolute onderkant van de samenleving, soms draconisch hard uitpakken. Gemeenten zijn sinds dit jaar verplicht om teveel betaalde uitkeringen of toeslagen terug te vorderen, plús te beboeten met eenzelfde bedrag. Fraude, onachtzaamheid, een verkeerd ingevuld formulier: het geld wordt dubbel teruggehaald. Onzinnig, zeggen de handhavingspecialisten en sociaal rechercheurs in Venlo. Een Haagse maatregel die in de praktijk niet werkt. ‘Hoe moet je twintigduizend euro terugvorderen van iemand die geen geld heeft?!’, vragen Berto Wansing en Raphaël Teeling zich hardop af. Het sanctiebeleid slingert de afgelopen jaren op en neer maar schiet telkens door, vinden beide handhavers. Tot dit jaar volgde op een verwijtbare gedraging een ‘maatregel’, een korting op de uitkering in de toekomst. Maar als een onterechte uitkering werd beëindigd, was er dus géén sanctie. ‘Tot tienduizend euro was je dus eigenlijk stom als je het niet probeerde’, zeggen de ambtenaren. Bóven de tienduizend euro werd het strafrecht ingezet. Die grens is nu zelfs opgetrokken naar vijftigduizend euro. Dus, rekenen Wansing en Teeling voor, kun je tegenwoordig beter voor 51.000 euro frauderen dan voor 49.000 euro. Want in dat laatste geval moet de fraudeur 98.000 euro terugbetalen (49.000 euro plus 100% boete), terwijl de strafrechter voor 51.000 euro fraude misschien 240 uur dienstverlening of een paar honderd euro boete oplegt. ‘Een celstraf hebben we nog nooit meegemaakt’. De verhouding tussen gedraging en sanctie is zoek, willen ze maar zeggen. ‘Bij winkeldiefstal heb je vaste sancties. Bij uitkeringsfraude: eerst geen straf, dan weer keiharde maatregelen’.

Bewuste fraudeurs

De bewuste fraudeurs, de echte criminelen die bijstand hebben maar wel in een villa wonen, ‘die pakken we graag’, vertellen ze. Maar de groeiende groep kleine krabbelaars, de mensen die een noodsprong maken om ooit nog uit de schulden te komen? ‘In sommige gevallen móeten mensen wel bijna frauderen’.

In een spreekkamer op de begane grond ontvangen de handhavers een Turkse vrouw die wordt verdacht van fraude. Haar zoon is mee om te tolken. De dochter des huizes is op papier uitgeschreven, maar woont feitelijk nog bij moeder, zo is tijdens een huisbezoek geconstateerd. Daardoor is zo’n 450 euro aan toeslagen teveel betaald. ‘Als u dit nu erkent, komt u er nog met een kleine korting van af omdat de boeteregel nog net niet was ingegaan’. De vrouw zwicht en tekent een verklaring. Case closed – en de provisie is binnen. Wansing en Teeling zijn namelijk op no cure no pay-basis gedetacheerd in Venlo. Elke terugvordering of beëindigde uitkering levert het detacheringsbureau geld op.

Wie het niet met een terugvordering of afwijzing eens is, belandt bij de gemeentelijke bezwarencommissie, zoals deze ochtend een 38-jarige Venlonaar. Zijn aanvraag is ‘buiten behandeling’ gesteld omdat hij geen bankafschriften had overlegd. Althans: ze waren er niet. ‘Maar ik had ze, in overleg met jullie medewerkster, in de brievenbus gegooid!’, is het verweer van de man. ‘Ik hoorde pas na een maand dat ze kwijt waren. Voor alle andere zaken bellen jullie me meteen, waarom nu dan niet?!’. De nieuwe set was één dag te laat, ‘meteen is mijn dossier gesloten en niemand zegt sorry hè’. Bovendien, peinst voorzitter Edwin Vaassen hardop als de man al weg is, hadden de afschriften in dit geval niet eens opgevraagd hóeven te worden. ‘Dat doen we alleen als er een concrete aanleiding toe is’. Plus: kopieën lagen ook al bij Plangroep, een bureau dat de schuldhulpverlening voor de gemeente doet, in hetzelfde gebouw. ‘Maar zij werken niet digitaal in ons systeem, we kunnen dus niet in hun dossiers kijken’. Kortom: dit bezwaar lijkt alleszins terecht. Commissie-secretaris Iris Meurkens: ‘Coaches moeten binnen vier weken een besluit nemen over al dan niet buiten behandeling stellen, anders moeten ze het hele dossier inhoudelijk beoordelen. Dus soms’, erkent ze aarzelend, ‘gaat het inderdaad van “Hoppakee, weg ermee!”.

Dit verhaal is ook in de Groene Amsterdammer van 21 februari verschenen.

Morgenavond 19.00 uur, deel 3, het slot.

  1. 1

    Even het linkje in de eerste zin plakken en morgen avond deel drie in de laatste zin en verder een hele bak plusjes voor weer een enorm goed geschreven en verhelderend inzicht in de Staat van Nederland anno nu. Klasse.

  2. 3

    Dan komen de vragen los: mag ik bijverdienen? Dat mag, maar elke euro wordt gekort. en Ze vinden het erg lastig te verkopen dat uitkeringsgerechtigden niet kunnen bijverdienen. ‘Motiveer ze! Laat hen 200 euro bijverdienen en 50 euro zelf houden’, zegt de een.

    Maar: Werken en bijstand
    Afhankelijk van het gemeentelijk beleid kan een deel van uw loon niet worden meegeteld als inkomsten. U kunt voor zes maanden een kwart van uw salaris houden. Er is een maximum van € 190 per maand. Dit geldt niet voor jongeren van 18 tot 27 jaar. Alleenstaande ouders van 27 jaar of ouder met een kind jonger dan 12 jaar kunnen daarna nog een periode van 30 aaneengesloten maanden recht hebben op een vrijlating van 12,5 % van hun inkomsten. Hiervoor geldt een maximum van € 120 per maand.

    (origineel)

  3. 4

    Kalief, het stukje dat je citeert begint met “Afhankelijk van het gemeentelijk beleid”. Daar zit dus variatie in, van gemeente tot gemeente. Ik ken tenminste één gemeente waar je die periode van zes maanden apart moet aanvragen.

  4. 5

    Even een ander perspectief. Gezinnen in de bijstand beschikken met bijstand + huurtoeslag + zorgtoeslag + (evt.) kindgebonden budget + vrijstelling gemeentelijke belastingen + af en toe bijzondere bijstand + stadspas, over een inkomen van circa 1800 euro per maand, NETTO. Dat is zo’n beetje het salaris van een politieagent, een buschauffeur zal er niet aan komen. De cliënten van de sociale dienst krijgen – ondanks 30 jaar bezuinigingen in NL – nog steeds een baaierd van geld uit allerlei potjes, regelingen, uitkeringen en subsidies over zich uitgestrooid. Vind ik allemaal best. Maar eerlijk – ten opzichte van mensen die voor een mager loontje wel elke werkdag om zeven uur opstaan – is het natuurlijk niet.

  5. 7

    @5 vrijstelling gemeentelijke belastingen + af en toe bijzondere bijstand + stadspas

    Voor vrijstelling van gemeentebelasting is het niet voldoende dat je bijstand ontvangt, je situatie moet ernstiger zijn. Voor bijzondere bijstand moeten mensen meerdere jaren in de bijstand zitten. Een stadspas kan een korting op uitgaven opleveren, maar geen inkomsten.

  6. 8

    @5: Veel, heel veel mensen in de bijstand zitten ook in de schuldhulpsanering. Met als gevolg (verschilt misschien ook per gemeente) dat ze niet aan die 1800 netto komen. Verder wat #6 en #7 zeggen.

    Ik heb het al eens eerder gezegd: wie denkt dat de bijstand een luilekkerlandje is, moet vooral zijn baan opzeggen en naar de Sociale Dienst. Ik weet niet of je werkt, Vincent, maar sta anders je baan af aan iemand die er moeilijk aan kan komen en ga naar het bijstandsloket.

  7. 9

    Voor de geïnteresseerde in deze materie, is de documentaire ” Sta me bij” van Human ook aan te raden. Is via uitzending gemist of de site van Human terug te zien.

  8. 10

    @P.J. Cokema
    Dat veel gezinnen in de bijstand in de schuldsanering zitten, geloof ik best. Die moeten dan 130 euro per maand (10% van hun bijstandsgezinsuitkering) aan hun schulden afbetalen. Meer dan dat mag ze niet afgepakt worden. Dan is hun besteedbaar inkomen nog steeds vergelijkbaar met dat van bv. een buschauffeur. Nee, geen vetpot. Maar geen reden om de noodklok te luiden. En ook geen reden om medelijden te hebben. En al helemaal geen reden om iemand die een ander perspectief laat zien, op te roepen zijn baan af te staan.

  9. 11

    “Daardoor is zo’n 450 euro aan toeslagen teveel betaald. …. Case closed – en de provisie is binnen. Wansing en Teeling zijn namelijk op no cure no pay-basis gedetacheerd in Venlo. Elke terugvordering of beëindigde uitkering levert het detacheringsbureau geld op.”

    Wat een ontzettende schnabbelaars zijn die Wansing en Teeling. Een fee ontvangen over een terugvordering van 450 euro.. Praktisch vangen ze dus geld voor elke uitkeringstrekker die ze een poot uit weten te draaien. Aan dit bedrag te zien moeten ze er behoorlijk wat per maand weten te pakken om rendabel te blijven. Dit verdienmodel verontrust me verreweg het meest uit dit hele artikel en zou wat mij betreft verboden moeten zijn.

  10. 12

    @Aesir
    Dus je hebt liever suffe gemeenteambtenaren die ons belastinggeld onrechtmatig laten weglekken, dan een particulier bureau dat gemotiveerd is om de wet te handhaven?

  11. 13

    @Vincent
    “Dat veel gezinnen in de bijstand in de schuldsanering zitten, geloof ik best. Die moeten dan 130 euro per maand (10% van hun bijstandsgezinsuitkering) aan hun schulden afbetalen. Meer dan dat mag ze niet afgepakt worden.”

    Ik geloof dat regelmatig het probleem is dat de schuld uitstaat bij lieden die het geld buiten de legitieme wegen om zullen incasseren, om het zo maar te zeggen. Een afbetaling bij de Media Markt of Rabobank is een stuk minder problematisch dan een schuld van 10.000 euro bij Harold van de plaatselijke motorliefhebbers-vereniging.

  12. 14

    @vincent: mensen zoals jij –met hun benepen meninkjes– zouden zelf eens een tijdje in de bijstand moeten zitten. De laatste keer dat ik met UWV-nazi’s te maken had was in 2001, en toen was dat al geen pretje. Ik kan me niet voorstellen dat hun mentaliteit ondertussen verbeterd is, integendeel.

    Maar he, ga vooral door met je domrechtse onderbuikgelul. Hebben wij ook wat te lachen.

  13. 15

    “Dus je hebt liever suffe gemeenteambtenaren die ons belastinggeld onrechtmatig laten weglekken, dan een particulier bureau dat gemotiveerd is om de wet te handhaven?”

    Dat zijn twee drogredenen in één zin @Vincent. Een vals dilemma en een stropopredenering om precies te zijn.

  14. 16

    @gronk
    Dus iemand die een andere mening heeft, en die mening netjes opschrijft, mét argumenten, zónder vloeken en schelden, doet volgens jou aan “domrechts onderbuikgelul”. Tikje intolerant, niet?

  15. 17

    Ik verbaas me trouwens altijd dat mensen zoals vincent zich hartstikke druk maken over mogelijke bijstandsfraude, maar witteboordencriminelen zoals Bruno Iksil laten lopen. Terwijl die toch echt meer schade aanrichten

    En nee vincent, natuurlijk ken je die niet. Want over dat soort affaires heeft de telegraaf het niet. En voor een beetje googlen ben je te dom.

  16. 18

    @16: ja vincent, voor mensen die te lui zijn om zichzelf fatsoenlijk te informeren ben ik heel intolerant. Daarnaast heb je geen ‘argumenten’, maar een mening. Da’s net even iets anders. En die mening van jou is domrechts onderbuikgelul. Domweg omdat-ie zo inwisselbaar is voor een willekeurige telegraafcomment.

  17. 19

    @gronk
    @17
    Volgens mij, maar misschien heb je moeite met lezen zo op de late avond, heb ik niets gezegd over bijstandsfraude. Ik heb er alleen op gewezen dat, volgens mij, de bijstandsuitkering vergeleken met wat mensen krijgen die een eenvoudige baan hebben, niet bepaald laag genoemd kan worden.
    @18
    Oh, dus als je het met een argument niet eens bent, noem je dat een mening. Maak mij eigenlijk niks uit. Wat me wel opvalt is dat je de dingen die ik zeg niet probeert te weerleggen. Zwak!

  18. 20

    Kom vincent, iedereen die in de bijstand zit moet wel frauderen. Want ze kunnen best werken. Ze hebben weliswaar sollicitatieplicht, maar da’s natuurlijk een wassen neus. Je doet gewoon een paar fake-sollicitaties, en de pegels (van *jouw* belastingcenten) waaien je tegemoet.

    Maar vincent, leg eens uit, die 27 miljoen van Rijkman Groenink, is dat geen oplichting, ook al was het ‘contractueel zo afgesproken’? Die bijstandsfiguren houden zich tenslotte ook aan de wet.

  19. 23

    @12:

    Dus je hebt liever suffe gemeenteambtenaren die ons belastinggeld onrechtmatig laten weglekken, dan een particulier bureau dat gemotiveerd is om de wet te handhaven?

    Dat particuliere bureau lijkt me vooral gemotiveerd om provisies binnen te harken en in veel mindere mate om de wet te handhaven. Ik vind trouwens dat ze zich met de inzet van particuliere diensten op dit gebied op glad ijs begeven.

  20. 24

    Gronk, normaal gesproken kan ik je bijdragen wel waarderen, maar in dit geval ben je wel wat sneu bezig. Vincent heeft een paar valide punten, maar jij schiet meteen in een ‘alle bijstandtrekkers zijn zielug’-stuip. Zo, nu deed ik ook een gronkje.

  21. 25

    @24 Zo valide vind ik Vincent’s punten (#5) niet. Vooral niet omdat hij het bijstandsinkomen voor een gezin vergelijkt met het salaris van een alleenverdiener. De bijstand voor een alleenstaande is zo’n 630 euro. Dat is niet gelijk aan het salaris van een agent dat 1800 euro schijnt te zijn maar net een derde daarvan. Alle toeslagen, kwijtscheldingen en kortingen gaan dat niet meer maken dan de helft.

  22. 26

    De Sociale Dienst heeft uiterst diverse clienten, lijntrekkers die te beroerd zijn om te werken, en naast hun uitkering wat zwart bijwerken en zo een prima inkomen hebben, en stumperds die echt niet kunnen werken. En alles wat daar tussen zit. En bepaal maar eens met de ingewikkelde wet- en regelgeving wie tot welke groep behoort. De commentaren op dit artikel maken in ieder geval duidelijk dat het onderscheid voor een aantal reageerders/reaguurders lastig is om te maken

    Sjors, geweldig artikel

  23. 27

    Ik vind het een triest systeem. Er zijn in Venlo blijkbaar orde 2500 mensen die een uitkering krijgen van ca 1000 euro per maand, kosten 30 miljoen op jaarbasis. Daar zijn minstens 200 coaches, docenten, rechercheurs en derden mee bezig die gemiddeld zeg 50k per jaar kosten = 10 miljoen per jaar, waarvoor een gebouw nodig is van orde 30 miljoen dat enkele miljoenen per jaar operationele kosten heeft. Op dit niveau is de overhead dus al zo’n 50%. Tel daarbij de kosten van het maken van wetgeving en de juridische kosten van allerlei gerelateerde handhaving op en de overhead gaat richting 100%, allemaal mensen die niets bijdragen in strikt economische zin en, laat ik het maar bot zeggen, weinig meerwaarde hebben voor de mensen die zij ‘helpen’ (= mensen wegsturen en laten creperen van de tandpijn)

    In een gemeente waarvan je mag hopen dat er 50k werkenden zijn die elk 50k per jaar kunnen produceren is er jaarlijks 2500 miljoen beschikbaar. Als iedereen dus het 30/2500 van zijn inkomen ofwel 1.2% uitgeeft aan het helpen van mensen in nood kunnen we dat hele systeem afschaffen en hoeven we niet tientallen procenten van ons inkomen aan belasting te betalen voor ‘sociale zekerheid’.

    Gewoon door zelf voor ouders, kinderen, vrienden en collega’s te zorgen die hulp nodig hebben. Ik doe dat graag en heb er ook geen enkel probleem mee als me dat 10 of 20 keer die 1.2% kost, maar dan wel door mijzelf aan dat doel uitgegeven voor zaken die mensen helpen en echt verschil maken. Door de onpersoonlijke benadering van een uitkeringssysteem te vervangen door een kleinschalige methode die maatschappelijke binding geeft kunnen veel problemen worden voorkomen. Ik denk dat de maatschappij die verantwoordelijkheid aankan.

  24. 28

    @19,24: De ‘onderbouwing’ van Vincent is anders als door de nodige andere weerlegd, en ik ga d’r vanuit dat jullie begrijpend kunnen lezen, en niet zo ambtelijk zijn dat je gaat eisen dat ik dat nog eens dunnetjes moet overdoen. Maar goed, bij deze dus:

    Vincent heeft helemaal geen argument. Hij heeft alleen een onderbuikmening dat mensen die in de bijstand zitten netzoveel geld krijgen als iemand met een laagbetaalde baan. Zijn ‘onderbouwing’ bestaat eruit dat-ie een aantal regelingen noemt. Maar als-ie de moeite had genomen om eerst eens na te rekenen om hoeveel het gaat voor-ie z’n onderbuikmening op ’t internet gooide, dan had-ie ontdekt dat het verschil tussen iemand met een bijstandsuitkering en iemand met een ‘toetsingsinkomen’ van 1800 euro krap 7 tientjes is.

    Ingevulde bedragen:
    geboortejaar 1970,
    toeslagpartner ja,
    geboortejaar partner 1970,
    2 kinderen,
    toetsingsinkomen bijstand: 663*12=7956 zelf + 7956 partner,
    kind 1 geboren in 2007, kind 2 geboren in 2008,
    350 euro kale huur,
    50 euro servicekosten

    Geeft:
    huurtoeslag: € 168 per maand
    kindgebonden budget:€ 129 per maand
    kinderopvangtoeslag:€ 0 per maand
    zorgtoeslag :€ 171 per maand
    Totaal :€ 468 per maand

    Voor het werkende geval:
    geboortejaar 1970,
    toeslagpartner ja,
    geboortejaar partner 1970,
    2 kinderen,
    toetsingsinkomen: 1800*12=21600 zelf + 0 partner,
    kind 1 geboren in 2007, kind 2 geboren in 2008,
    350 euro kale huur,
    50 euro servicekosten

    Geeft:

    huurtoeslag: € 122 per maand
    kindgebonden budget: € 129 per maand
    kinderopvangtoeslag: € 0 per maand
    zorgtoeslag: € 153 per maand
    Totaal:€ 404 per maand

    Dus, nogmaals, waar heeft Vincent het over? Zeven tientjes die een bijstandstrekker wel krijgt, en iemand in een laagbetaalde baan niet. Nou, godnondju, wat een sgande. Daarvoor moet je
    dus *wel* om de paar maand met je hele hebben en houden naar de gemeente/het UWV toe om je af te laten zeiken waarom je nog steeds geen baan hebt gevonden. Met het risico op boetes als d’r iets in je administratie zit wat de uitkeringsambtenaar niet bevalt. Of als je onvoldoende inzet toont.

    En wat betreft deze punten:
    * vrijstelling gemeentelijke belastingen
    * af en toe bijzondere bijstand
    * stadspas

    Zoals Kalief in @7 al zei: Vrijstelling van gemeentebelasting krijg je niet zomaar, bijzondere bijstand krijg je pas na jaren in de bijstand, en een stadspas levert pas ‘voordeel’ op als je geld uitgeeft (vaak zijn het kortingen op dingen die je toch niet wilde kopen).

    Ook niet onbelangrijk detail: voor het aanvragen van huur/zorgtoeslag moet je natuurlijk wel belastingaangifte doen. Veel uitkeringstrekkers zien daarvan af, omdat dat ‘te moeilijk’ is, of ‘ze hebben toch geen baan, dus waarom zouden ze geld terugvragen’. Dus d’r blijft een hoop geld liggen.

    Daarnaast: Voor het aanvragen van huurtoeslag moet je dit soort info doorworstelen. Veel succes.

  25. 29

    Je zal als 55plusser zonder baan maar een 26jarige coach toegewezen krijgen. Zelf is ze altijd overal aangenomen dankzij haar positieve houding (denkt ze, eigenlijk kwam het omdat ze nog zo lekker jong en goedkoop was) en daarom vraagt ze jou na iedere mislukte sollicitatie waarom je niet wat beter je best doet en of je soms te lui bent om te werken.

    Raar ook dat er niet wat meer richtlijnen bestaan zodat al die coaches op één lijn zitten. Toeval zou geen rol mogen spelen bij het al dan niet korten van een uitkering.

  26. 31

    Gezinnen in de bijstand beschikken met bijstand + huurtoeslag + zorgtoeslag + (evt.) kindgebonden budget + vrijstelling gemeentelijke belastingen + af en toe bijzondere bijstand + stadspas, over een inkomen van circa 1800 euro per maand, NETTO. Dat is zo’n beetje het salaris van een politieagent, een buschauffeur zal er niet aan komen.

    Dat is dus duidelijk: onmiddelijk de salarissen van politieagenten en buschauffeurs verhogen.

  27. 32

    Werkloosheid is een probleem met een individuele en een maatschappelijke component. Het UWV mag blijkbaar alleen wat doen met de individuele component.

    Dus terwijl de economie als een pudding inzakt en de werkloosheid de pan uit rijst moeten die gasten van het UWV iedereen die fysiek in staat is om te werken aan het werk schoppen. Dat gaat natuurlijk tot misstanden leiden.

  28. 33

    @Lurker
    “… een 26jarige coach toegewezen krijgen. Zelf is ze altijd overal aangenomen dankzij haar positieve houding (denkt ze, eigenlijk kwam het omdat ze nog zo lekker jong en goedkoop was) …”

    Waar slaat het eigenlijk op dat in ons systeem de aanname ingebakken zit dat oudere werknemers automatisch meer betaald zouden moeten krijgen? Zeker wanneer zij minder productief zijn is dat onlogisch, maar wel werkelijkheid en dit beïnvloed beide demografische segmenten negatief. Ik noem het false consiousness: http://dictionary.reference.com/browse/false+consciousness

  29. 36

    @28 Voor toeslagen is geen aangifte inkomstenbelasting nodig. Aanvragers hoeven alleen een (geschat) belastbaar loon op te geven, in dit geval de bruto bijstand. Gek genoeg vermeldt de overheidssite alleen netto bedragen. Maar de inhoudingen zullen wel ca. een derde zijn dus die 7956 netto x 1,3 geeft 10.500 bruto.

    En gemeenten kunnen ook toeslagen geven van 10 tot 20%. De criteria ken ik niet en ook niet welke gemeenten dat doen, maar ik weet van Amsterdam dat ze dit doen.

  30. 37

    @35: Oh dat weet ik niet. Als je ouder bent heb je wel meer uitgaven (huis, kinderen), dus in die zin is het wel logisch dat je loon meestijgt met je leeftijd. Aan de andere kant is het handiger om dat via de overheid te regelen (kinderbijslag, gesubsidieerde kinderopvang, levensloopregeling).

  31. 39

    @37 & @38
    Dat lijkt me juist een valse aanname. Ouderen hebben jaren de gelegenheid gehad geld te verdienen, te sparen, hun hypotheek af te lossen en hun kinderen zijn veelal zelfredzaam inmiddels.

    Jongere werknemers moeten hun kinderen nog van kleins af aan opvoeden. Zij moeten nog beginnen met het aflossen van de hypotheek van hun huis dat zij voor een veel hogere prijs hebben gekocht en welke niet meer zo veel in waarde gaat stijgen. Zij hebben materieel nog vrijwel niks opgebouwd en alle uitgaven moeten zij nog doen.

  32. 40

    @39: Wie zijn hier de ouderen? Als je op je dertigste je eerste kind krijgt – toch wel de gemiddelde leeftijd in NL – heb je tot minstens je 55e afhankelijke kinderen.

  33. 41

    Altijd leuk hoor, die discussie over dat het zo gek is dat oudere werknemers meer verdienen.

    Vervolgens wordt er voor gepleit dat oudere werknemers minder moeten kunnen gaan verdienen.

    Wat vaak vergeten wordt is dat dat betekent dat jongere werknemers dan MEER moeten gaan verdienen, om het latere verlies te kunnen incasseren qua pensioenen etc.

    Ons huidige model is namelijk gebaseerd op dat opbouwende salaris.

  34. 42

    @41 Ons huidige model is namelijk gebaseerd op dat opbouwende salaris.

    Dat is al aan het veranderen, zo gaat het pensioenstelsel geleidelijk over op het middelloon in plaats van het eindloon.

  35. 43

    “Vervolgens wordt er voor gepleit dat oudere werknemers minder moeten kunnen gaan verdienen. Wat vaak vergeten wordt is dat dat betekent dat jongere werknemers dan MEER moeten gaan verdienen, om het latere verlies te kunnen incasseren qua pensioenen etc.”

    Dat lijkt me inderdaad logisch. Dat zou naar een meer realistische financiële waardering naar economische bijdrage van werknemers leiden.

    In de huidige situatie is hier onbalans in en werkgevers reageren hierop door oudere werknemers veel minder snel aan te nemen. Uiteindelijk gevolg is dat iedereen hier op achteruit gaat; jongeren, ouderen en werkgevers.

    Ik probeer hier geen moreel pleidooi te houden. Ik probeer simpelweg een ongunstig mechanisme op de markt aan te duiden dat wij zelf in stand houden.

    Stel jezelf de volgende vraag: als oudere werknemer, laten we zeggen 55 jaar, heb je liever een baan die een x bedrag netto per maand minder verdient, of een bijstandsuitkering? Uiteraard wil iedereen graag een baan die meer verdient, het liefst de status quo in stand houden, maar de praktijk leert momenteel toch dat dit vaak anders loopt.

  36. 44

    Elke cao begint met 120% van het minimumloon.

    Gek dat de arbeidsvoorwaarden van de ouderen moeten worden verlaagd, maar niet bespreekbaar is dat die van de jongeren worden verhoogd. Zie NRC adjunct hoofdredactrice die bijna dagelijks haar hobby horse in de NRC en P&W mag berijden met de meest baarlijke nonsens en het eenzijdige referentiekader van academica met goede opleiding, die natuurlijk moeiteloos een nieuwe baan vindt.

    Uit het feit dat bij langdurige bijstand allerlei toeslagen moet worden verstrekt, is op te maken dat die uitkeringen ontoereikend zijn.