Val kabinet goed nieuws voor bestuurbaarheid Nederland

Het maatschappelijk middenveld en lagere overheden roepen ach en wee vanwege de val van het kabinet. “We verliezen in termen van regeerkracht misschien zelfs wel een jaar,” roept Jan Franssen, Commissaris van Zuid-Holland. “De bouw blijft in de kou staan,” jammert VNO-voorman Bernard Wientjes. Sommige politici uitten gelijkluidende reacties: “In een tijd van economische crisis moeten ministers optreden in plaats van aftreden,” zegt ChristenUnie fractievoorzitter Slob. De boodschap is duidelijk; de kabinetscrisis is ongewenst in deze moeilijke tijd.

Ieder zijn mening, maar impliciet suggereren alle sprekers dat als het kabinet was blijven zitten er geregeerd zou worden. Belangrijke besluiten zoals de crisiswet en kilometerheffing blijven nu liggen en zouden anders krachtdadig opgepakt kunnen worden. Dit voorjaar komen de ambtelijke verkenningen over de bezuinigingen beschikbaar en ook dat vraagt om optreden.

De eerste vraag is dan natuurlijk of het ruziende, vleugellamme PvdA-CDA-CU kabinet uberhaupt tot krachtdadig optreden had kunnen komen. De ervaringen van de afgelopen jaren maken dat al twijfelachtig en aangezien de samenwerking alleen maar moeizamer werd is de kans dat men tot besluiten over iets controversieels als een kilometerheffing kon komen vrijwel nihil. Het verlies op dat punt is dus nul.

In de tweede plaats zou het kunnen dat zaken waartoe al besloten is en noodzakelijk zijn, nu blijven liggen. Het meest belangrijke punt is de crisiswet, die nu bij de Eerste Kamer ligt. De vraag is of het noodzakelijk is om die wet stil te leggen. Er was een ruime meerderheid in de Tweede Kamer en zelfs zonder steun van de PvdA kan het voorstel op een meerderheid rekenen in beide Kamers. Er is vanuit het maatschappelijk middenveld stevige druk op het doorgaan met die wet en het afschieten van de wet nu is niet zonder risico’s voor de verkiezingscampagne. Een tegenstem is, zeker met de maatschappelijke druk, namelijk vrij makkelijk te framen als een “stem tegen het landsbelang.” Investeren in banen is een stuk makkelijker uit te leggen dan het bieden van rechtszekerheid aan beroepsprocedurejunkies.

Dan de bezuinigingen. Om daar goed uit te komen is een kabinet nodig waarin de partijen en personen vertrouwen in elkaar hebben en elkaar uit de wind houden. Zoals al in punt 1 gezegd, dit kabinet is dat niet. Ik durf de stelling dus wel aan dat als het kabinet niet voor die tijd zou vallen, het uiteindelijk op de bezuinigingen wel zou klappen. Dat zou helemaal een slecht scenario zijn geweest. Het kabinet valt dan vlak voor de zomer, de verkiezingen zijn er dan vlak na, dus rond september en gedurende de verkiezingsperiode moet een demissionair kabinet een begroting voor 2011 in elkaar draaien waarin ze geen controversiele besluiten mogen nemen en er dus de facto niets gebeurt. Voordat besluiten van een nieuw kabinet effect gaan hebben op de Rijksfinancien zit je op z’n minst halverwege 2011.

Dan is de situatie nu eigenlijk een stuk beter. We hebben vlak voor de zomer verkiezingen. Vlak daarvoor komen de ambtelijke verkenningen uit. De onderhandelaars voor een nieuw kabinet kunnen met die verkenningen in de hand een akkoord sluiten dat tegelijkertijd de basis is voor de begroting 2011. Zeker een rechts kabinet van CDA, VVD en PVV zou over zo’n pakket redelijk snel een akkoord kunnen sluiten. Het ongenoegen dat ze vanuit de samenleving over zich heen krijgen leidt bij een dergelijk ideologisch coherente coalitie tot eensgezindheid in plaats van verdeeldheid en omdat de afspraken zwart op wit staan, zijn er minder fricties dan wanneer elk besluit opnieuw bevochten moet worden.

Kortom, de val van het kabinet heeft weinig invloed op de daadkracht in de komende maanden en zorgt dat er sneller een regering zit die wel tot besluiten kan komen. Vanuit het oogpunt van bestuurbaarheid een goede zaak.

  1. 1

    Pvda wilde gewoon er uit stappen om geen bezuinigen te hoeven verkopen aan zijn achteban(netje)

    Dat hoeft niet en over 4 jaar gaat er een groot links blok opstaan.

  2. 2

    Een compleet uit de lucht gegrepen theorie. Als je 35 miljard moet bezuinigen zal op allerlei vlakken bezuinigd moeten worden. Bovendien staat PvdA juist nu slecht in de peilingen.

  3. 3

    @2 je moet op allerlei vlakken bezuinigen. Dat hebben ze nooit gedaan en kunen niet ze niet verkopen.

    Ja ze staan slecht maar over 4 jaar als het echte werk gedaan is dan niet meer hoor.

  4. 4

    Graag een onderbouwing voor opmerkingen die eigenlijk alleen maar als cynische losse flodders kunnen worden aangemerkt, en geen inhoudelijk bijdrage leveren.

    Bewijs maar dat PvdA nooit bezuinigd en nooit “echt werk” doet.

    Hint 1: Kabinet Lubbers III (Kok Minister van Financien) en Kok I

    Hint 2: wet Cohen mbt immigratie

  5. 5

    @4: ach, dat idee heb ik nou altijd precies andersom ;-) Bezuinigingen worden veelal door kabinetten met linkse inbreng gedaan… Om je voorbeelden nog meer kracht bij te zetten: Clinton moest de rotzooi van Reagan en de reaganomics opruimen; Bush heeft er weer een zooitje van gemaakt en nu mag Obama de boel weer oplossen. Den Uyl moest na de oliecrisis ook flink bezuinigen en dat is ook gedaan.

    Een probleem voor ieder kabinet is natuurlijk, dat bezuinigingen vaak al weer door nieuwe omstandigheden in worden gehaald. En vaak leiden bezuinigingen op één terrein weer tot extra kosten op andere terreinen.

    In de werkelijkheid is voor geen van beide standpunten / oneliners veel steekhoudend en onweerlegbaar bewijs aan te dragen. Voor je eigen kerk doen dat soort opmerkingen het uiteraard wel, maar veel meer dan verkiezingsretoriek is het niet.

  6. 6

    Ik wil alleen zeggen: Je mag alles roepen wat je wil als je het maar onderbouwt. Opmerkingen in de trant van “links=ultimate evil” is spam en zullen we niet langer accepteren.

  7. 7

    @1 en @6;

    PvdA kan de komende 4 jaar veel goodwill kweken als ze niet akkoord zijn gegaan met alle beslissingen die 4 jaar voor zich uit zijn geschoven (idd samen met CDA).

    Dat is de theorie, redelijk dunnetjes.

    De reactie van Mark, is dan nogal dom. Ze staan slecht idd. over 4 jaar is er een groot nieuw blok. Uit de lucht gegrepen theorie. deels.

  8. 9

    Hoe dan ook; PvdA en CDA verdienen het niet om weer in een nieuwe regering te komen. Tijd voor veranderingen na de wanvertoning van de laatste jaren.
    Door het conservatieve deel van Nederland, de oudere traditionele stemmers, zal echter opnieuw het CDA zegevierend met toch een flink zetelverlies het voortouw moeten nemen.
    Voor links geldt: wie wordt de grootste partij in de marge!

  9. 10

    Robert heeft helemaal gelijk, nu vier jaar stilzitten en hopenverwachten dat de pvv niets klaar speelt en dan met z’n allen opstaan als progressieven.

    Dit is wat ik beoogde te zeggen. PvdA gaat naar een comateuze toestand als ze nu weer mee gaan regeren (met of zonder CDA). Tip, probeer eens wat allochtonen te laten stemmen.

  10. 11

    @10: het CDA mag van Robert ook niet meer mee doen.

    Gek trouwens, dat jij van oppositiepartijen in het parlement, ons hoogste wetgevende orgaan, verwacht, dat ze 4 jaar niks doen (dat gebrek aan kennis van onze staatsinrichting zou met een inburgeringscursus opgelost kunnen worden, maar helaas hoeven autochtonen die cursus niet te volgen).

    Misschien verklaart dit wel, waarom de PVV ook alleen maar vragen stelt in de Kamer n.a.v. krantenartikelen, en zelden of nooit initiatieven neemt om wetsvoorstellen te ontwikkelen. Zij denken misschien ook wel, dat dat niet tot hun takenpakket behoort en dat zij er alleen maar zitten om vragen te stellen (en als je niks te doen hebt, pak je al gauw een krant… en als je die uit hebt, heb je weer niks te doen, dus ga je vragen verzinnen over wat je net gelezen hebt). Het verklaart ook, waarom de PVV kamerleden tijd zat hebben om ook nog lijsttrekker bij de lokale verkiezingen te worden.

    PS2: wil je je tip svp ook aan rechtse blogs als GS doorgeven, want die voeren daar campagne tegen.