Uitgekotste wetenschappers

De Israëlische wetenschapper Daniel Shechtman krijgt morgen de Nobelprijs voor de Chemie voor de ontdekking van zogenoemde quasikristallen. Zijn ontdekking leidde tot een grote controverse. Collega’s meenden dat quasikristallen (hier meer over) onmogelijk waren. Hij werd gekleineerd, vermeden, uitgekotst en weggezet als een fraudeur. Maar had gelijk. En hoe.

Het is vaker het lot van grote genieën dat ze hun tijd te ver vooruit zijn. Of dat hun tijdgenoten niet over de grenzen van hun directe omgeving kunnen kijken. Nu is dat niet anders dan vroeger.

Eind negentiende eeuw stond de fysica in brand. In de wiskunde en theoretische natuurkunde werd enorme vooruitgang geboekt – men stond aan de vooravond van de relativiteitsleer en de eerste stappen naar de ontdekking van de quantummechanica waren genomen. Mindbending stuff. En onacceptabel volgens velen.

Onderstaande BBC documentaire vertelt over het lot van vier wiskundigen: Georg Cantor, Ludwig Boltzmann, Kurt Gödel and Alan Turing.
Het zijn stuk voor stuk grootheden die de wetenschap enorm vooruit hebben geholpen. Maar stuk voor stuk zijn het ook mensen die door hun omgeving, de intellectuele beknelling gek zijn gemaakt, al vertoonden enkelen van hen wel een gevoeligheid daarvoor.

Vooral het verhaal van Alan Turing is een grof schandaal, juist omdat niet zozeer zijn verdiensten in twijfel werden getrokken (hoeveel Engelse levens heeft hij gered met zijn Enigma-breker?), maar omdat zijn geaardheid een bedreiging was voor de morele orde van het Engeland van de jaren vijftig.

En deel 2

  1. 2

    ‘Vooral het verhaal van Alan Turing is een grof schandaal, juist omdat niet zozeer zijn verdiensten in twijfel werden getrokken (hoeveel Engelse levens heeft hij gered met zijn Enigma-breker?), maar omdat zijn geaardheid een bedreiging was voor de morele orde van het Engeland van de jaren vijftig.’

    Laat Turing’s ellendig lot voor ons een waarschuwing zijn. Zijn geaardheid staat onder Islamitische druk. Ook hier. Doe(t) er wat aan. Vergiet geen krokodillentranen.

  2. 4

    Prachtige documentaires. Let wel dat Gödel en Turing veel waardering hadden van hun collegae, alleen was Gödel – voorzichtig geformuleerd – behoorlijk paranoïde – ook al werkte hij zijn leven lang in het prestigieuze Princeton Institute of Advanced Studies – en was Turing het slachtoffer van homo-haat tot ontzetting van de wiskundige wereld.

    Interessant is dat de ideeën van Cantor zowel in het werk van Gödel als Turing terugkomen. Cantor laat zien dat er meer is dan het aftelbare oneindig – zijn beroemde diagonaal argument, en op ongeveer dezelfde wijze laat Gödel zien dat geen enkel wiskundig stelsel compleet kan zijn, en laat Türing zien dat je nooit kunt aantonen of een computerprogramma in de universele computer die zijn Turing machine is, ooit zal stoppen of niet.

    Het zijn vooral de persoonlijke tragedies die hier verteld worden. Natuurlijk barst het in de wiskunde van de uitzonderlijke figuren, de genialiteit zit zo dicht bij de gekte. Zoals o.a. bij Erdös en Grothendieck, enkele van de “helden” uit mijn studietijd.

  3. 10

    Turings geaardheid wordt niet alleen door islamieten bedreigd. Denk ook aan joden, christenen, conservatieven, communisten en iedereen die denkt dat er maar één WAARHEID bestaat.