Tweede Kamerleden zijn watjes

watjesHet begrip watjes is gekozen omdat de titel anders veel te lang zou worden. De echte titel zou moeten zijn:
Tweede Kamerleden zijn slachtoffer van de media die ze zelf vervolgens ook weer krampachtig gebruiken. Ze zijn slachtoffer van de fractiediscipline omdat ze bang zijn voor hun baantje in de toekomst. Ze zijn nauwelijks in staat in de breedte onafhankelijk hun controlerende taak uit te voeren, ondanks de instrumenten en de tijd die ze daarvoor hebben. Ze zien dat burgers niet begrijpen wat ze doen, maar nemen vervolgens geen actie om deze situatie te veranderen. Ze zijn nauwelijks bereid tot veranderen. En last but not least ligt de schuld voor dit alles elders, vooral niet bij zichzelf.

Kortom, het zijn watjes.

Dat is mijn conclusie na het lezen van het rapport “Binnenhof van binnenuit” van de Raad voor Openbaar Bestuur.
De media berichten vorige week, binnen 24 uur na de persconferentie, over het rapport van 120 bladzijden in twee tot vijf alinea’s. Met koppen als “Kamerleden: pers is oorzaak van kloof met burger”, “Politici wantrouwen burger” en “Kamer: kloof tussen politiek en samenleving schuld van de kiezer” word je toch nieuwsgierig.
Daarom het rapport zelf maar gelezen. Hieronder mijn belangrijkste constateringen in iets meer dan vijf alinea’s en een oproep.

Eerlijkheidshalve moet gezegd worden dat het onderzoek uit dit rapport uitgevoerd is bij de vorige Tweede Kamer. Je mag het dus niet zomaar 1-op-1 vertalen naar de huidige kamer. Echter, de cijfers uit het onderzoek laten een vrij consequente lijn zien sinds begin jaren 70. Het is dus niet onwaarschijnlijk dat de huidige kamer nauwelijks afwijkt van hetgeen het onderzoek constateert.

Als je geïnteresseerd bent in politiek en geen specifieke opleiding daarin hebt gehad, is het lezenswaardig vanwege de terloopse uitleg van allerlei grondbeginselen van de parlementaire democratie en de ontwikkelingen van de opvattingen daarover.

Hieronder een presentatie waarin ik de belangrijkste tabellen uit het onderzoek heb opgenomen waarin ik in de tekst naar verwijs. Is makkelijker te volgen dan het PDF document van het onderzoek zelf.

De eerste paar vragen richten zich op de rol van de parlementsleden zoals zij die zien. In tabel 2.1 is zichtbaar dat de meerderheid van de kamerleden zegt vertegenwoordiger te zijn van de kiezers van zijn/haar partij of alle kiezers (resp. 58% en 39%).
Hier komt al naar voren dat politieke partijen als kiesbare eenheid een grote rol speelt. Een kamerlid als individu is al wat minder belangrijk. Hetgeen in tegenspraak lijkt met wat de grondwet zegt:

Artikel 67 punt 3 uit de Nederlandse Grondwet zegt: De leden stemmen zonder last.

Die last mag dus eigenlijk ook niet partijpolitiek zijn. Maar 58% ziet dat toch al wel zo.

In tabel 2.2 is opmerkelijk dat vervolgens 49% zegt de eigen mening te volgen en niet die van de kiezer. Dat past niet helemaal met het eerdere cijfer. Ook is het interessant om te zien dat in 1972 nog 71% van de kamerleden haar eigen mening volgde. Kennelijk is die steeds minder belangrijk geworden.

Gelukkig stelden de onderzoekers niet alleen gesloten vragen. En uit de open vragen bleek bij dit onderwerp al snel dat de fractiediscipline toch wel zeer leeft. Kamerleden zijn in meerderheid van mening dat bij verschil van mening met de fractie, de lijn van de fractie gevolgd moet worden. Tot zover de eigen mening dus.
Ook wordt gesteld dat het verkiezingsprogramma vaak leidend is. Daarvoor hebben de kiezers immers gestemd, dus zien de kamerleden dat als een soort contract. Jammer dat ook hier weer de veronderstelling naar boven komt dat kiezers verkiezingsprogramma’s lezen en daar hun keuze op baseren. Dat is een illusie die binnen politieke partijen sterk leeft, maar niet met de realiteit overeen komt.

Een aardig verschil tussen hoe kiezers en kamerleden tegen hun relatie aankijken wordt gegeven in tabel 2.3.
Daar waar 78% van de kiezers verwacht dat hun denkbeelden vertaald worden in beleid, denkt 66% van de kamerleden dat ze steun moeten vragen voor de politieke denkbeelden van hun eigen partij.

Het onderzoek gaat vervolgens in op de dynamiek tussen kiezer en gekozene. Vanaf de jaren 70 zou er sprake zijn van steeds meer toezeggingen door de politiek om de gunst van de kiezer te winnen. Een kiezer die vervolgens steeds hogere verwachtingen kreeg van de gekozenen. Een cyclus die niet waar te maken is en uiteindelijk alleen tot teleurstelling kan leiden. Je kan van de kiezers niet verwachten dat ze zomaar die cyclus doorbreken. Van de gekozen echter wel. Maar daar is moed voor nodig. Moed die niet vaak aanwezig is. Als voorbeeld wordt Lubbers gegeven die een tijd lang moeilijke maatregelen nam in weerwil van wat de kiezer vroeg. Hij kreeg uiteindelijk toch ook de steun van de kiezer.

Een ander aspect dat ze aanstippen is de toename in het opleidingsniveau van de kiezers. En dat niet alleen, ze beschikken ook over meer informatie. Dit leidt er ook toe dat burgers meer invloed willen hebben op het politieke proces. En ook tot minder harde binding met politieke partijen en dus ook minder voorspelbaar stemgedrag.
Het opvallende in mijn ogen is, dat de politiek heel weinig doet met dit gegeven. Ze houden vast aan hun partijen en het stelsel zoals we het hebben. Minimale experimenten worden gevoerd, maar echte veranderingen laten op zich wachten. Volgens mij dus ook een reden tot het groeien van de kloof.
Het is dus niet zo dat de kiezer een passieve consument is geworden. Het is meer zo dat ze wel willen participeren, maar op nieuwe manieren. En dat laat het systeem nog nauwelijks toe.

Uit tabel 2.7 blijkt goed hoe de kamerleden de kiezers zien: als egoïsten.
Nee, dat helpt de kloof te dichten. Maar weer komt de vraag op, wat hebben de kamerleden hier aan geprobeerd te veranderen? Weinig in mijn ogen. Sterker nog, in verkiezingen blijven ze kiezers lokken met statements die hun als individu aanspreekt zonder daarbij te vertellen welke consequenties dat heeft.

In tabel 2.8 komt voor het eerste de haat-liefde verhouding met de pers naar voren. Bij de vraag wat oorzaak kan zijn voor het dalend vertrouwen in politici en politieke partijen zegt 84% dat “De wijze waarop journalisten verslag doen van de politiek” tamelijk tot zeer belangrijk is. Het slachtoffergedrag druipt er aan alle kanten vanaf.

Als dan gevraagd wordt welke veranderingen zouden kunnen helpen, krijgt bijna geen politieke vernieuwing een meerderheid van stemmen. En dat is tekenend. Vanuit de Haagse wereld bekeken moet alles veranderen om de kloof te dichten, maar niet de kamer zelf.

Nog een voorbeeld van het slachtoffergedrag is te zien bij de beantwoording van de vraag over regeerakkoorden (3.2 b en c).
Veel mopperen op de regeerakkoorden en het verlies aan controle daarover, maar al 15 jaar niets er aan doen.
Verwondering wekt ook de tabel waarin gevraagd wordt naar de rol van rechters. Of rechters de onrechtvaardige effecten van wetgeving zouden moeten voorkomen bijvoorbeeld. Een minderheid is het hier mee oneens.
Pardon? Dat zijn uw eigen wetten die u maakt. En dan diskwalificeert u zichzelf op voorhand door te zeggen dat als het niet goed uitpakt, de rechters er maar iets aan moeten doen?? Dat is laf. Kunnen we beter gelijk de rechters vragen de wetten op te stellen en af en toe bij te stellen. (tabel 3.6)

Dan wordt er gesproken over de eigen werkwijze. Dat is grappig. Twee van de meest gebruikte instrumenten, mondelinge vragen en schriftelijke vragen, worden als minst effectief gezien (tabel 4.3, niet opgenomen). En de minst gebruikte instrumenten als moties indienen of initiatief wetsvoorstellen indienen, worden als meest effectief gezien.
Als je dat toch van jezelf zegt, dan doe je daar toch wat aan? Of is het dan toch alleen maar te doen om die 5 minuten publiciteit die vragen stellen mogelijk genereert?

En dan komen we op een van de meest merkwaardige tekortkomingen in ons democratische systeem, het stemmen in de Tweede Kamer. Niet dat er niet gestemd mag worden hoor. Dat is het probleem niet. Het gaat om de wijze waarop men stemt en hoe men dat vastlegt. Het best is dat te illustreren door aan u te vragen op te zoeken hoe de individuele leden van de VVD gestemd hebben in de motie over de dubbele paspoorten.
Niet gevonden? Dat ligt niet aan u. Ten eerste wordt er zelden hoofdelijk gestemd. Dat is namelijk veel te lastig omdat het handmatig is. Dus wordt er vaak per fractie voor of tegen gestemd. Individuele standpunten zijn dan alleen maar lastig.
Ten tweede zijn de stemmingen vastgelegd in de handelingen van de Kamer. In tekstformaat op willekeurige plaatsen. Het vraagt een diploma “zoeken naar een speld in een hooiberg” om te vinden wat de uiteindelijke stemming was bij een motie of amendement. En dat is triest. Het is niet alleen triest dat de Tweede Kamer er 30 jaar over doet en nog steeds niet in staat is elektronisch stemmen ingevoerd te krijgen. Het is ook triest omdat op deze wijze enige controle vanuit de kiezers op de kamerleden onmogelijk is.
Daar waar je in de VS gelijk ziet welke afgevaardigden voor of tegen een (controversieel) voorstel hebben gestemd (en die gelijk hun mailbox zien vollopen), kom je dat in NL nooit te weten. Hooguit of een partij voor of tegen was, als de media zin hadden om er aandacht aan te besteden.
En hoe kan je dan als kiezer na vier jaar bepalen of de partij waar jij op gestemd hebt, uitgevoerd heeft wat ze beloofden? Niet, onmogelijk, op geen enkele wijze. Waar kan je als kiezer dan je stem voor de volgende vier jaar op baseren? Toch alleen maar op de nieuwe beloftes? Of op het “sentiment” dat het lijkt alsof jouw partij in de media niet de schuld krijgt van een bepaalde situatie.
Dit is de grootste onbesproken schandvlek van onze democratie. En het is een nog grotere schande dat er een groep van welwillende amateurs voor nodig is om op hun site, politix.nl, door veel hard werk een klein beetje inzicht te geven in het stemgedrag. Van partijen dan wel te verstaan. Want op individueel niveau wordt niet geregistreerd.
Waarom stemmen wij nog op personen eigenlijk? Als we toch niet kunnen zien wat ze doen nadat ze gekozen zijn?

Maar wacht maar niet op de Tweede Kamerleden zelf om dit te veranderen. Want dan zou pijnlijk duidelijk worden dat ze in 99,9% van de gevallen de fractie volgen (zie ook tabellen 5.1 en 5.4).

Dan ten slotte over de Kamer en de media. Tabel 4.6 spreekt eigenlijk boekdelen. “Kamervragen worden gesteld voor publiciteit ipv informatie”, ja zegt 60%. “Zonder publiciteit weinig kans op nieuwe kandidaatstelling”, ja zegt 67%.
Vooral die laatste vind ik stuitend. Kennelijk is de eigen kandidaatstelling voor de volgende periode belangrijker dan het eerlijk en goed werk doen als volksvertegenwoordiger.
Elders, bij het aandragen van punten voor het beter laten functioneren van de democratie, wordt gesteld dat “Betere communicatie met de kiezers” en “Meer betrokkenheid burgers” van groot belang zijn (tabel 7.4).

En dan kom ik tot mijn oproep. De Kamerleden zijn nog wat ouderwetsch. Ze zien het contact met burgers op twee manieren. Via de massamedia, welke ze niet in handen hebben, waar ze altijd verkeerd geciteerd worden, waar ze te weinig tijd krijgen, waar de waan van de dag regeert. Of door het land in te gaan en de burgers op te zoeken, waarmee je maar een paar mensen bereikt en waar je eigenlijk toch nooit voldoende tijd hebt voor een uitgebreide dialoog.
Er is echter nog een derde weg, beste kamerleden. Eentje die uw afdeling voorlichting gruwelijk vindt maar die er wel voor kan zorgen dat u een echte dialoog aangaat met mensen. Dat zijn de internetfora in al hun diversiteit.
En dan bedoel ik dus niet uw eigen weblogje waar u veilig uw eigen standpunten kunt verdedigen. Nee, dan bedoel ik plaatsen als Geenstijl, Politix, Geencommentaar, Verbal Jam en Sargasso. Niet alleen maar een stukje insturen zoals Harry en Geert dan doen bij NieuwNieuws. Nee, meedoen in de discussie, verdedigen en af en toe toegeven dat je het misschien niet helemaal goed ziet. Open en eerlijk zijn. Jezelf kwetsbaar opstellen en van daaruit respect verdienen. Laten de kranten en de TV daar maar achteraan hobbelen met hun beperkte middelen.
Ik durf bij deze de toezegging te doen dat we van ieder kamerlid tenminste 1 ingezonden stuk plaatsen, mits ze ook meedoen in de discussie.

Maar ach, ik ben aan het dromen. Kamerleden zijn watjes en niet in staat hun eigen functioneren te veranderen. Vasthouden aan de oude patronen en dus snel weer kamervragen stellen over ontsnapte TBS-ers en levensgevaarlijke paddo’s.

Toch zal ik ze maar eens een mailtje sturen. Als dat lukt dan, want lang niet alle kamerleden hebben hun mailadres bekendgemaakt. De PVV en de SP spannen de kroon wat dat betreft.

Ik sluit deze lange post af met een tabel waarin staat hoe tevreden het parlement is over haar eigen functioneren. Na alles wat ik hierboven geschreven heb, is het verbazingwekkend te constateren dat 80% tevreden is (tabel 7.1).
Dat verklaart wel gelijk waarom ze niet willen veranderen.

Update (10-04-07): Mijn opmerking over het te weinig gebruiken van moties, terwijl dit wel als effectief instrument gezien wordt door de kamerleden, moet ik intrekken. Bij een nadere beschouwing van de documentenstroom van de Tweede Kamer zie ik wel degelijk veel moties voorbij komen. Was me om de een of andere reden tot nu toe niet opgevallen.

  1. 1

    Een uitstekend stuk met een prima analyse. Alleen ben ik het er niet helemaal mee eens dat verkiezingsprogramma’s geen “contract’ met de kiezer vormen. Het zal zeker zou zijn at er kiezers zijn die denken dat Jan Marijnissen iets zal doen aan al die buitenlanders of dat Geert Wilders zal zorgen voor een betere publieke sector, maar die mensen hebben dan toch ook zelf een verantwoordelijkheid zich iets beter te informeren waar ze over stemmen.

    De emailadressen van de SP-kamerleden zijn overigens wel allemaal te vinden op de SP-website. Ik denk dat de “achterstand” van PVV en SP vooral te maken heeft met het grote aantal nieuwe kamerleden in deze partijen.

  2. 3

    @Jaap: Wijs ff aan waar de mail adressen op de site van de SP staan. Kon ze niet vinden (onder Gekozenen).
    (Dat het komt door het aantal nieuwe kamerleden is niet echt een argument, bij andere partijen zie ik bij nieuwe kamerleden al wel mail staan).

    Verder is het natuurlijk zo dat kiezers een verantwoordelijkheid hebben in het zich informeren. Maar het is niet realistisch te verwachten dat alle kiezers 10 verkiezingsprogramma’s lezen en dan de beste kiezen. Om vervolgens ook nog eens te onthouden wat er allemaal in stond en of dat wel door die partij is opgevolgd.
    Ben dan ook eerder een voorstander van een hoofdlijnen stuk van max 2 tot 4 blaadjes waar de visie en de richting in staat. En 10 speerpunten.

  3. 4

    @ Steeph: email adressen van Tweede Kamerleden zijn up to date bij http://www.parlement.com. Als je daar links “Personen” kiest, en vervolgens “Selectiemenu Tweede-Kamerleden vanaf 1813”, en je kiest dan in 2007, SP – misschien dat onderstaande link werkt.

    http://www.parlement.com/9291000/modules/g7zoaah7?&v07=2002&v11=2007&v12=2007&v02=&v05=00000307&Zoek=Ok&Reset=Reset&dlgd=Sb7S9Ndu7qyl4/dSD5NGC6TRBjaoLGarRf9Hie9h5DSgtc9DFJ4JKCfvbu0DHTGv

  4. 7

    Mooi stuk ja! Ben vooral nog geinteresseerd in de relatie met fractiediscipline. Voor rechtsgeschiedenis moet je een aardig boekje lezen van theo Veen over het afschaffen van het verbod op ruggespraak, wegens niet realistisch in de praktijk ivm fractiediscipline. Het illustreert juist hoe belangrijk het is dat er geen fractiediscipline is.

  5. 8

    Knappe analyse!
    Ter informatie: elk kamerlid krijgt, als vanzelf, een e-mail-adres dat bestaat uit voorletter.achternaam@tweedekamer.nl

    Altijd handig. Behalve wellicht voor Maxime Verhagen die compleet onbereikbaar lijkt voor gewone mensen. Niet via de Kamer, niet via zijn eigen website. ooit had-ie een digitaal-spreekuur ingesteld via zijn site “omdat de politiek dichter bij de burger moet komen”. Hij kwam alleen zelf nooit opdagen…

  6. 9

    Goed stuk. Eigenlijk om te janken als je ziet hoe deze mensen hun eigen werk zien en het dan uiteindelijk toch positief beoordelen.

    Één van de problemen van parlementaire democratie is inderdaad dat het belangrijk is voor kamerleden om hun positie veilig te stellen binnen de partij en niet bij het volk, omdat de partij(top) bepaalt wie er wel en niet op de kieslijsten komt.

    PS. Link naar Verbal Jam bevat een spelfout.

  7. 11

    Altijd als ik mensen spreek die Sargasso kennen, zeggen ze hetzelfde. ‘Saaie site, met enòrme stukken die ik ècht niet ga lezen!’

    Toch zouden ze dat misschien af en toe eens moeten doen. Ik ga even Kudos geven.

  8. 12

    @Sir Humphrey: bij parlement.com hebben ze ook nog niet alle email adressen. Ik stuur mijn lijst wel als ik klaar ben. Samen komen we er wel.

    @zazkia: de rol van de fractie is pas in de vorige eeuw steeds zwaarder geworden. Zal wel met de media-cratie te maken hebben.
    Maar daarom is het ook zo belangrijk dat het stemgedrag veel meer zichtbaar wordt. Nu kan niemand een kamerlid er op aanspreken. De beloning van het houden aan de fractiediscipline is groter dan de kans dat men publiekelijk te kijkert wordt gezet voor het niet nakomen van uitspraken.

    @Terrebel: dat werkt vaak, maar niet altijd helaas. Was wel van plan de blanco’s zo tijdelijk op te vullen.
    Overigens is Maxime Verhagen nu geen kamerlid meer. Dus dat scheelt.

    @Tsjech: spelfout is er uit.
    Op zich bepalen bij veel partijen de congressen wie er op de lijst komt. PvdA is daar een aardig voorbeeld van.
    Maar het in the picture komen voor de lijst, daarbij speelt de top wel een grote rol.

    @ReinoutS: Dank voor die link! Een positieve uitzondering op de regel. Kijken of we hem kunnen lokken naar dit forum.

  9. 13

    @BartB: Bekend verschijnsel. Past ook in deze tijd. Aandachtsspanne van 30 seconden max.
    Overigens zit hier vaak het vuurwerk in de comments, niet alleen in het stukje.
    (Ja dat is een compliment).

  10. 16

    Ja, BartB, wat zie jij in die mensen ? Ik vind de stukken hier altijd superkort. En Steeph, kudos, dikke voor deze.

  11. 20

    Nou ben ik wel zeer benieuwd wie die ene procent is die helemaal niet tevreden is met het functioneren van het parlement (tabel 7.1). Sowieso 150 kamerleden, 1% is … anderhalve kamerlid?

  12. 21

    Omgekeerde psychologie, als je maar roept dat ze watjes zijn komen ze misschien wel? ;) Toch, zou het erg kunnen waarderen als er ook maar een kamerlid op je oproep ingaan. Wie weet, de wonderen zijn de wereld nog niet uit ..

    @Bas: LOL, een stond in dubio waarschijnlijk :)

  13. 22

    Steeph: Nog twee maatregeltjes: persoonlijk stemgedrag registreren met een electronisch stemsysteem in de kamer, dat moet toch kunnen? En: een uitzendburootje voor ex-politici :-)

  14. 23

    @Jaap #17: Ja, dat zou ik ook graag willen, dat kiezers even de tijd nemen de uitgangspunten van de partijen door te nemen. Maar dat gebeurt nog te weinig. Liever laten ze zich aan de hand van een stemwijzer helpen.
    Maar belangrijk is ook dat je misschien wel de uitgangspunten van een partij te weten kan komen, maar op dit moment nauwelijks kan achterhalen of een partij in de afgelopen jaren ook ernaar gehandeld heeft.

    @Bas #21: Er deden maar iets van 113 kamerleden mee aan het onderzoek deze keer. Dus het zal er vast maar eentje geweest zijn. En ja, wie zou dat zijn, dat is een aardige vraag. Als hij / zij nou eens naar voren zou stappen.

    @CiNNeR #21: :-) Ben er juist huiverig voor dat ik nu helemaal niet serieus meer genomen wordt. Maar goed, kon het toch echt niet anders verwoorden.

    @Brechtje #22: Dat eerste, daar roep ik ook toe op.
    Dat tweede lijkt me een goed plan. Maar wie wil ze hebben nu ik dit stukje geschreven heb? ;-)

  15. 24

    Nou Steeph, je bent met dit stuk wel weer erg volgend aan de actualiteit en weinig opiniërend. ;-) Ik had zelf op het idee willen komen om het te schrijven, maar de Raad voor Openbaar Bestuur schrijft zulke taaie stukken dat ik je wil bedanken!

    Je oproep aan kamerleden is mooi, ik ben benieuwd naar de reacties. Ik verwacht er weinig van. Dit zegt overigens weinig over Sargasso, maar meer over kamerleden, de hoeveelheid die ze besteden aan internet en de prioriteit die ze leggen bij traditionele media.

  16. 25

    @Arnoud B.: :-) Die zag ik aankomen :-P
    Overigens is 5 alinea’s in de krant daags na het verschijnen van het rapport en daarna stilte nauwelijks actualiteit te noemen. Het rapport verdiende meer aandacht. Maar ja, niet in 30 seconden samen te vatten. Te lang. Niet bruikbaar. Volgende onderwerp.

    Qua kamerleden en internet, het is een kwestie van blijven zeuren volgens mij. Ergens gaat er vanzelf een lichtje branden en snappen ze dat ze langs deze weg mogelijk veel meer echte politiek kunnen bedrijven en veel minder last van beperkingen kunnen hebben.
    “I have a dream that one day….”

  17. 27

    Er is één hoofdstuk dat ik niet behandeld heb in de post zelf omdat ik van een andere orde vond. Maar ook omdat ik bijna ziedend werd.
    Dat hoofdstuk gaat namelijk over Europa. Het heeft ook als titel “Europa, blinde vlek?”.
    Daarin wordt onder andere gesteld dat de kamerleden vinden dat er te weinig democratische controle is van de parlementen op de raad van ministers (tabel 6.3).
    Het is daarom verbijsterend om te zien dat bij de tabel “Uit het referendum te trekken lessen” nergens staat “De grondwet was niet goed” (tabel 6.1). Alleen maar indirecte oorzaken (Europa gaat te snel, referendum geen geschikt instrument, etc…).
    Dat geeft aan dat vrijwel geen van de kamerleden het document gelezen heeft. Want anders zouden ze wel gezien hebben dat de voorgestelde grondwet welliswaar een klein beetje beter is op het vlak van democratische controle, maar absoluut niet biedt wat ze eigenlijk willen.

    Maar goed, je kon natuurlijk niet van de Tweede Kamerleden verwachten dat ze een document van 400 pagina’s zouden lezen terwijl ze ook nog campagne moesten voeren voor het Ja.

    Ik word weer woest als ik staatje 6.1 lees. Alsof geen van de stemmers serieus genomen is.

  18. 28

    Even generaliserend, de weinigen die het niet verdienen excuus gevraagd:

    Kamerleden zijn jaloers op collega’s die media-aandacht krijgen.
    Kamerleden gedragen zich als Wethouder Hekkink zodra er een camera in de buurt is.

    Kamerleden zeuren over hun plaats op de kieslijst, iedere verkiezing weer dat gevecht om de leuke plekjes.
    Kamerleden werken desnoods met hun ellebogen om hogerop te komen in partijhierarchie en fractie (zo zijn ze trouwens ook Kamerlid geworden).

    Kamerleden snijden backbenchers de pas af door frisse ideeen vanaf de achterste rijen af te doen met “zie maar dat je er steun voor krijgt”.
    Toch wel wetende dat hun collegae ook niks zien in een opkomende ster die hen eventueel van hun moeizaam veroverde plaatsje op de kieslijst kan verdringen, of hun zwaarbevochten woordvoerderschapje kan bedreigen.

    Kamerleden vinden dat ze heel hard werken, zwaar en ondankbaar werk hebben en er ook nog eens te weinig voor betaald krijgen ook.
    Ahum.
    Noem me eens andere een job zonder prestatie- of opleidingseisen, voor velen slechts drie dagen per week licht werk, 86.000 netto per jaar exclusief riante onkostenvergoedingen, bijklussen ongelimiteerd toegestaan, gratis één persoonlijke assistent en twee ambtenaren als hulp, informele herplaatsingsbemiddeling na beeindigen van de functie…

    Kamerleden zijn niet zelden tergend ijdel, en laten zich gemakkelijk vangen voor media-optredens die niets met hun ambt te maken hebben, en zodoende afbreuk doen aan hun ambt.
    Waarover ze zich dan weer beklagen.

    Kamerleden weten al gauw niet meer waarover je het hébt als je met wat dieper gravende informatie over hun “specialisme”, of iets van een paar jaar geleden op de proppen komt.

  19. 29

    Zo, dat klinkt goed. Hoe wordt je eigenlijk kamerlid?

    Het antwoord op die vraag zou op zich ook leuke eigenstandige, niet volgende materie op kunnen leveren, bedenk ik me nu. Ik ga er even over herkauwen…

  20. 30

    @Elke: Dat historisch besef, dat is inderdaad ook wel een belangrijk knelpunt.

    @BartB: Hoe word je kamerlid (zonder de t ;-)?
    Nou, dat is eigenlijk niet eens zo heel moeilijk als je een beetje kwaliteiten in huis heb.
    Kies een partij waar nog wat groei in zit (bv PvdD). Wordt lid. Wordt bestuurslid (altijd tekort daaraan). Doe geen stomme dingen. Zorg dat je goed overkomt bij het centrale gezag (vooral niet teveel tegenwerken of eigen standpunten verkondigen). En dan is het een kwestie van wachten vaak.

    Natuurlijk een beetje gechargeerd. Maar het is echt makkelijker dan je denkt.

    Volgens mij is trouwens tegenwoordige de snelste weg een eigen partij oprichten en iets aan je haardracht doen.

  21. 31

    Steeph, post 27:

    Die reactie op het EU-referendum is geheel in lijn met het blatante slachtofferschap dat in de politiek opgang doet: het is altijd de schuld van een ander/iets anders.

    Dat men 25 jaar maar aange-Europaad heeft, steeds verder, steeds meer, steeds duurder, zonder de burger ooit iets te vragen, en dat ze daar nu in één klap op afgerekend zijn, komt niet bij ze op.

    Dat nogal wat Nederlandse burgers wel een familielid hebben wiens bedrijf naar de kloten is gegaan dankzij de Brusselse regeltjes, komt niet bij ze op.

    Dat Nederlanders er ongeveer klaar mee zijn om zich scheel te betalen voor iets waar alleen anderen plezier van lijken te hebben, zoals Spanje en Ierland die alletwee inmiddels een sterkere economie hebben dan megabetaler Nederland, komt niet bij ze op.

    Dat Nederlanders geen trek hebben in het allesvernietigende artikel 1.6 van de EU-Grondwet, te weten “De Grondwet en de instellingen van de Unie hebben voorrang boven het recht van de lidstaten”, komt niet bij ze op.

    Dat sommige burgers die Grondwet wel degelijk gelezen hebben, en niet alleen de gesubsidieerde hoerafoldertjes, en geconcludeerd hebben dat die EU-Grondwet voorziet in schier onaantastbare, NIET door de burgers gekozen Eurocommissarissen, wier burelen en stukken geen openbaarheid verplicht zijn, en die slechts nog ter verantwoording kunnen worden geroepen door een Europees Hof met rechters die zijzelf schijnen te gaan benoemen, komt niet bij ze op.

    En dat die burgers die de Grondwet wel degelijk gelezen hebben hun bevindingen (o.a. via internet) hebben doorverteld aan andere burgers, en dat die zich toen ook rotgeschrokken zijn, komt niet bij ze op.

    Dat de EU-geldverspilling de burgers tegen de borst stuit, komt niet bij ze op.
    Dat burgers 7000 euro vertaalkosten voor onzinnige parlementaire vragen die toch afketsten op de EU-commissarissen wel wat veel vinden, komt niet bij ze op.
    Dat een heleboel burgers kotsmisselijk werden toen ze hoorden, dat onze “zuinige” SP in Erik Meijer een Europarlementarier heeft die Europees kampioen vragensteller was met in vijf jaar 600 vragen a 7000 euri per stuk = maar liefst even 4.200.000, zegge vier miljoen tweehonderdduizend euri vertaalkosten alleen al, maar dan heb je ook niks, komt niet bij ze op.
    http://www.sp.nl/nieuws/tribune/200405/interview.shtml

    Dat de presentiegeldenfraude onherstelbare schade heeft aangericht aan het vertrouwen in het Europarlement, komt niet bij ze op.
    Dat de burgers minder stom zijn als ze denken en zich dit nog heel goed herinneren, komt niet bij ze op.

    Dat de burgers zich de mediahetze die tijdens de Grondwet-campagne tegen hun mening gevoerd werd (het licht gaat uit, er komt oorlog, armoe), nog heel goed herinneren, komt niet bij ze op.
    Dat de burgers zich ook nog bliksemgoed herinneren, dat er toen de peilingen er slecht voor het JA-kamp uit begonnen te zien, nog gauw even een zevencijferig bedrag door de burgers opgehoest campagnegeld naar het JA-kamp werd gesluisd, komt ook niet bij ze op.

    Dat nogal wat Europese burgers geen trek hebben in een Europees leger dat nauw samenwerkt met de legers van o.a. Turkije, Marokko, Tunesie en Algerije, een Europees leger dat de NAVO moet gaan overvleugelen en zo de Amerikanen buiten spel zet, zodat de oude, oude, Franse droom om de leiderspositie met behulp van de arabische ex-kolonieen van Amerika over te nemen eindelijk gerealiseerd kan worden, komt niet bij ze op.

    Dat vele Europese burgers het niet zien zitten, kleine particuliere initiatieven doodgedrukt te laten worden, en grote bedrijven te privilegieren, omdat een paar groten nu eenmaal gemakkelijker onder fiscale en bureaucratische staatscontrole te houden zijn dan een heleboel kleintjes, komt niet bij ze op.

    Dat sommige burgers ondertussen uit beginnen te vinden wat het instituut MEDEA nu eigenlijk al dertig jaar precies aan het doen is onder auspicieen van de EU, komt niet bij ze op.

    Dat sommige burgers wel eens van Vladimir Bukovsky hebben gehoord, komt niet bij ze op.

    Er komt eigenlijk heel weinig bij ze op.

    Zij vinden de EU goed, dus is hij goed.
    Punt.
    En wie het niet met ze eens is is een xenofoob en een spruitjesdenker, en misschien zelfs wel een enge nationalist a la Hitler, hoewel het Turkse reli-nationalisme nu juist weer een zegen voor de EU schijnt te gaan worden.

  22. 32

    @ Steeph (30): Auw, zo’n spelfout! Ik lees teveel pro-ana blogs de laatste tijd, denk ik.

    Maar je beschrijft nu verschillende taktieken. Die kun je dan in de eigenstandige blogreeks vergelijken. Ik ga er echt eens over herkauwen…

  23. 33

    Elke: “Dat nogal wat Nederlandse burgers wel een familielid hebben wiens bedrijf naar de kloten is gegaan dankzij de Brusselse regeltjes, komt niet bij ze op.”

    Mja, en dat de welvaart ook in Nederland (handelsland, weet je nog?) enorm gestegen is door de EU vergeet je gemakshalve.

    Ik heb vorig jaar tegen de Europese Grondwet gestemd, op inhoud en niet door populistische angstbeelden voor of tegen, maar behalve tegens heeft de EU ook zijn voors. Bovendien doe je alsof iedereen die tegen de Grondwet stemde ook tegen de EU is. Dat is net zo’n vertekening als die waartegen je ageert.

  24. 34

    Als we nu eens met een stel weblogs beloven bijdragen van Kamerlid ongewijzigd en onverkort ook nog eens op elk van die weblogs te plaatsen? Ik doe alvast mee, ongeacht de politieke kleur en het onderwerp.

  25. 37

    Ik moet trouwens een update aanbrengen bij het stuk. Mijn opmerking dat moties te weinig gebruikt worden terwijl kamerleden dit wel als effectief instrument zien, heeft geen grond.
    Op de een of andere manier waren de moties in de documentenstroom van de Tweede Kamer me nooit opgevallen. Maar ze zijn er wel degelijk. Heel veel zelfs.

  26. 38

    Zeker.
    Helaas kan de regering ze naast zich neerleggen.
    En dat wordt lang niet alttijd beantwoord met een motie van wantrouwen, zoals dat eigenlijk zou horen jegens iedere minister die de macht van het parlement op die manier inperkt.

  27. 39

    @ Eric, post 33.

    Ik gaf slechts in voorbeelden aan, dat Nederlanders om verschillende redenen geen vertrouwen hebben in de EU en/of de EU-Grondwet, naar keuze.
    Hoe jij het leest, en wat jij er uit wenst te begrijpen, is jouw zaak.
    Ik ben zelf trouwens rabiaat tegenstander van de EU-Grondwet, maar zeker geen EU-nono.
    De huidige vorm gaat voor mij echter veel en veel te ver; en is wat mij betreft nu al veel en veel te ondemocratisch, laat staan met die ellendige, schier totalitaire Grondwet er ook nog eens bovenop.

    En over “Nederland handelsland waar de welvaart is toegenomen”:.
    Check even de armoedemonitor (of hoe deze onwelgevallige cijfers nu weer genoemd worden, onwelgevallige rapporten veranderen nogal eens van naam) van het CBS.
    Die laat zien dat het MKB , vooral de eenmansbedrijven, de sector is waar de armoede het snelste toeneemt.
    En over het MKB, daar had ik het over, Eric.

    Dit soort gedeelten uit CBS-rapportage worden nog wel eens, uh, over het hoofd gezien door mensen, die zich anders toch zo druk maken over bijvoorbeeld voedselbanken.

  28. 40

    Trouwens: sterk van je Steeph, dat je zo publiekelijk durft terug te komen op je beweringen.
    Dat geeft een heleboel gezag aan hetgene waar je pal voor blijft staan.
    Klasse.
    Ik wou dat onze politici deze kracht van oprechtheid eens doorkregen.

  29. 41

    @Elke #38: Het zou al schelen als we makkelijk konden zien hoe er gestemd werd over moties. Daar sneuvelen de meeste al.
    Daarna is het extra spannend om te zien wat een regering er mee doet. Nu is dat heel moeilijk te volgen.

    @Elke #40: Dank. Het is dan ook een punt waartoe ik oproep in het stuk. En wat kan ik anders dan mijn eigen adviezen opvolgen :-)
    Lead by example zeg maar. Alleen dat klinkt weer zo zwaar.

  30. 42

    There is no other leadership than leadership by example.
    En die is van de Dalai Lama, die ik als mijn spiritueel leidspersoon beschouw.

  31. 43

    @steeph, elke zelfs al zouden we zien wie waarop gestemd heeft, zou het wat uitmaken, gelet op de fractiediscipline?
    We weten toch dat gewetensbezwaren als het puntje bij paaltje komt. Je komt bij een partij pas echt bovendrijven al naar gelang je ja-knikheid oprechter is.

  32. 44

    @zazkia: Maar ik denk dat het heel inzichtelijk zijn van het stemgedrag (zie voorbeeld uit UK) de kamerleden veel bewuster maakt van het belang van eigen keuzes. Nu wordt de fractie als geheel nog in de media aangepakt. Dat wordt wat anders als bv Mei Li Vos straks iets roept over vakbonden dat helemaal ingaat tegen wat ze eerder riep voor ze kamerlid werd.

    http://www.theyworkforyou.com/mp/richard_bacon/south_norfolk

    (komt uit de comments van eerdere acties hier zoals:
    http://www.sargasso.nl/archief/2005/11/17/actie-open-democratie-10-de-brief/
    )

  33. 46

    @44Steeph, ja zekers, het zal betekenen, dat mits de fractiediscipline gehandhaaft blijft, kamerleden maar helemaal niks meer gaan zeggen want bij de eerste de beste faux pas in de media word je daarop nog erger afgerekend dan nu al het geval is.
    Het is zeker leuk en informatief te weten hoe gestemd is, maar een meningsverschil binnen de partij moet dan OK zijn. En dat is het niet.
    Nu wordt ieder bestaand meningsverschil tussen partijen al in media uitvergroot door voortdurend in te haken op leiderschapscrises. Bijvoorbeeld binnen de VVD. Rutte kan niet eens openlijk afstand nemen van de Verdonk-lijn want dan is er een schisma en een leiderschapscrisis en weet ik wat allemaal niet.

  34. 48

    Verdonk en Wilders zelf zijn voorbeelden van partijlieden die zich ‘profileerden’.
    Dus, zazkia, spreek je jezelf tegen door hetzelfde te beweren in 46.

    spooky.

  35. 49

    In de volkskrant? ;)

    Waarom zou je je profileren als het enige wat ermee te winnen valt eenpublieke afstraffing door de partij is. Het hele Verdonk-fenomeen illustreert prachtig hoe noodzakelijk het is om niet te veel van de partijlijn af te wijken. Zelfs als je een kijkcijferkanon bent als Verdonk dan sta je van binnenuit continu onder vuur, als iemand die de partij schade toebrengt. Stel dat bekend wordt dat mei li of weet ik wie als enige Pvda’er voor een enquete heeft gestemd. Dan brengt ze het pvda-belang acuut in gevaar. Dat zal haar door partijgenoten niet in dank worden afgenomen.
    Eerst moet je het oneens mogen zijn en dan heeft het pas zin dat het bekend wordt hoe gestemd is.

  36. 51

    @crachat, nee t is anders, Rutte moet het doen voorkomen alsof er uberhaut geen meningsverschil is en daar is hij voortdurend mee bezig want anders is hij een zwakke leider. Dat Verdonk zich profileert, staat hem en daarmee in het kielzog alle leden die hem gekozen hebben en dus de partij, in de weg. Verdonk wordt dan ook voortdurend afgestraft van binnenuit zodra ze te kritisch is. Daarom is ze nu ook weggestopt bij Jeugdzaken, etc.

  37. 52

    Of ze het bij de VVD nou leuk vonden of niet, ze trok wel heel veel kiezers. Mogelijk was de schade bij de VVD nog groter richting PVV als zij er niet was.

  38. 53

    @steeph jaaaaa, Ja maar Verdonk illustreert precies dat het bijna onmogelijk is om je te onttrekken aan de fractiediscipline. Zelfs als je meer stemmen haalt, die stemmen zijn van buiten en niet van de partij en ze staat binnen die partij onder druk OMDAT ze haar eigen gang gaat.

  39. 55

    Uhuh, mijn punt. Ik bedoel niet dat JIJ jezelf tegenspreekt, maar het wezen van partijlid zijn.
    Een partij is inbinden, en gebruikt (willen) worden.
    Deze sadomasochistische inslag wordt zowel onderschat door het publicum, als door de roeperts die alles beter weten.
    Politiek is toch niet veel meer dan de kunst van compromis tegenover compromitteren?
    Het idealisme waar menigeen de politiek instapt zou schrijnend overkomen wanneer het zich geplaatst weet tegenover evenveel andere idealistren, elks overtuigd van hun gelijk.
    In deze geef ik Steephs meesterwerk wat slechte markeringen, het getuigt van een naïviteit, om keer op keer politiek aan oprechtheid te willen toetsen.
    Nobel, maar niet realistisch.
    Je zou Steeph met alle geluk de politieke arena inwensen, en hem na 10 jaar eens interviewen.
    Maar: het is ons webloggers’ plicht op tegen schenen te stampen, en dat gebeurt met deze post subliem.

    Al is er veel te zeggen omtrent het perpectief (kikker- of vogel) waarmee naar het schouwspel gekeken wordt.

    In deze zijn Rottenbergs bijdragen schitterend, overigens, maar dit terzijde.

  40. 56

    @zazkia..waar was je voorheen ?..en ying/yang @crachàt een schommel (.) is iets waar ik als ik hem tegenkom met de kleintjes, gelijk op moet zitten. De dynamiek….voor je het weet..

  41. 57

    Even resumerend, als we nu weten van Verdonk hoe zij stemt bij elke motie, en de fractiediscipline verandert niet, dan zouden we nu te weten komen dat ze altijd heeft meegestemd; Net zoals dat elk lid stemt, behalve in een uniek geval van gewetensbezwaren. Zonder een verandering in fractiediscipline is het loos te weten hoe gestemd is.

  42. 58

    @ crachat oooo nuzie ik waar je heen wil. Jaaa t is een schizofrene job, als kamerlid. Wie wilde nu ook weer graag kamerlid worden? Je wordt verscheurd tussen naar buiten toe doen alsof je idealen hebt en naar binnen toe zo dienstbaar mogelijk zijn om maar iets van die idealen daadwerkelijk te bereiken.
    En ja dat oprecht zijn “politieke spelletjes” dat is toch niet voor niet iets dat suggereert dat dit alles nu eenmaal debet is aan hoe het werkt?

  43. 59

    @zazkia #57: En dat waag ik te betwijfelen. In de grondwet staat dat ieder lid “zonder last” moet kunnen stemmen. Nu is het hele stemmen onzichtbaar en valt het op als je afwijkend wilt stemmen (moet je namelijk een hoofdelijke stemming aanvragen).
    Wanneer stemmen standaard electronisch gaat, is er veel meer ruimte voor afwijkende meningen. Sterker nog, er is veel meer zicht op individuele meningen en de druk op individuele kamerleden om op punten voet bij stuk te houden, tegen de fractiediscipline in, zal toenemen.

    Maar ja, als de kamerleden voor hun volgende baantje blijven gaan, verandert er natuurlijk niets.

  44. 60

    Yes!
    Ergens wil de buitstaander (namelijk iedereen die géén politicus/ca is) ophouden met meeleven, zoals hij/zij in pakweg de creatie van een toneelstuk ook niet weet wat er voordien en achter de schermen gebeurt.
    Het rare is dat de politieke kaste daarop afgerekend wordt, en geen acteur.
    Terwijl het nochtans duidelijk is dat een toneelstuk een entiteit is, door de omstandigheden zelf. Een uitsnede.
    Politiek is dat net zogoed.
    Wat doet een stroper als ie boswachter wordt?
    Wat doet een mishandeld kind als het volwassen is?

    Het vreemde aan deze tijden, is de somtijds haast standaardisering van een geloof in Iets, zij het Hoop, grenzend aan blindheid en kinderlijke onschuld – en het verwijten van ‘anderen’ niet te zijn zoals verwacht.

    Het beeld van de acteur, die gatverdamme gewoon boodschappen blijkt te doen, zowel als zijn gevoeg de dag erna.

    de echte schok.

    pas als de ‘ervaringsgerichte 21steeeuwer het allemaal ‘zelf heeft beleefd’, is het ‘deskundig’, en is er gelouterd begrip.
    Misschien.

  45. 62

    Steeph 59: “zonder last” kan evengoed geïnterpreteerd worden zoals het nu gebeurt: ‘ik’ als kamerlid, voel mij ‘zonder verplichting’ volgend aan de partij en wat die van mij vraagt.
    Geen parlement is ooit opgericht om pakweg alle 222 leden als individuën te laten roepen. Elk democratie is opgericht om de kudde’s te doen blaten. Hetzij als kiesvee, hetzij als stemvolk.
    Van wanneer is dat stukje grondwet?
    Wanneer is dat ooit met voeten getreden door elk individueel te stemmen?
    O ja. LPF.

  46. 63

    Mwa, in dat boekje van Veen waar ik het in #4 over heb staat dus heel duidelijk uitgelegd dat in dat artikel vroeger naast last ook ruggespraak stond “de leden stemmen zonder last of ruggespraak” Last wil alleen maar zeggen dat je geen neveninkomsten mag hebben die je werk als zodanig verhinderen maar ruggespraak betekent dat elke vorm van fractieoverleg voor stemmen verboden is. Dat is wat Thorbecke voor ogen stond. Maar al direct vanaf het ontstaan van de eerste politieke partij niet haalbaar bleek. Mensen zijn gewoon kuddedieren. :P

    @crachat, jaja de acteur wordt gestraft om het verbreken van de illusie terwijl de politicus gestraft wordt om het in stand laten ervan. Opmerkelijk in die zin het interview met Marijnissen over het verwisselen van het spijkerjack voor een maatpak. De SP wekt voortdurend de illusie(?) niet mee te willen doen aan politieke spelletjes. Daar kicken de mensen op.

  47. 65

    Als kiezer vind ik die twintig partijen al wat veel. Als ik van alle kandidaatkamerleden een individueel programma moet kiezen, dan wordt het een dagtaak. Vergeet niet dat in de VS en het VK de leden op zich wel individueler stemmen, maar de keuze voor de kiezer uit drie of vier kandidaten bestaat.

  48. 67

    Hmm dit proefschrift is eigenlijk nog wel interessanter:
    http://edata.ub.unimaas.nl/www-dissertaties/abstract/10309.pdf
    omdat het pleit voor een vrij mandaat voor de representant:

    De leden van de Staten-
    Generaal waren niet meer de losse verzameling van onderhandelaars waarin ieder slechts het eigen gewest vertegenwoordigde, maar een eenheid gericht op het behartigen van het belang van het hele land. Daarom hadden zij een vrij mandaat: zij moesten stemmen zonder last en ruggespraak. Onder invloed van de ontwikkeling in Frankrijk werden deze beginselen in 1798 in de eerste grondwet van de nieuwe Staat opgenomen, waarmee de liberale theorie van de representatieve democratic haar intrede in het Nederlandse Staatsrecht deed.

    en even verder:

    In 1983 is de runctie van de verbodsbepaling -waaruit het
    ruggespraak-aspect werd geschrapt- vooral in verband gebracht met de rol van de parlementaire fracties. Hoewel het verbod ziet op elke lastgeving, is het accent komen te liggen op de gebondenheid van de leden van de Staten-Generaal aan besluiten van de fracties.

    Om dan tot de conclusie te komen:

    […]er zal vooral een mentaliteitsverandering bij de volksvertegenwoordigers zelf voor nodig zijn, om het vrije mandaat in al zijn functies volledig tot zijn recht te laten komen.

    Sorry van het vele citaat hier, maar het laat precies zien, dat de onafhankelijke keuze van de volksvertegenwoordiger door partijdiscipline behoorlijk wordt beperkt.
    Het lijkt me dan ook logisch dat het alleen met het openbaar maken van stemmingen niet op te lossen is. Het is inherent aan het partijsysteem.

  49. 68

    Eén van de dingetjes waar ik voor bid onder de kerstboom, als ik zou bidden onder de kerstboom, is de intrede van Steeph op het Nederlandse politieke toneel (…).
    Wat ik ‘m echter niet toewens zijn de braakspasmen waarmee little Nea in de Matrix te kampen had toen hij de werkelijkheid van de Matrix leerde kennen.
    Zoiets, of het nu bij de paracommando’s, een Belgisch nachtcafé, de loge of de Politiek gebeurt: in wezen is het hetzelfde.
    Het heet ongroenen, is een jammerlijke zaak, en zou niet mogen bestaan.
    Dat de letter van de wet de letter van de wet is en niet meer – prijs je daaromtrent gelukkig.
    Of wordt advocaat en vervolgens rechter. Of beter: juridisch expert. Kan je wellicht meer veranderen via de achtergrond dan als politicus op de voorgrond.

  50. 69

    Ik heb zo lang naar het woord braakspasmen moeten kijken om te weten wat het betekent dat als ik nu op de refresh knop druk, steeph toch echt eens uitverwerkt moet zijn.

  51. 71

    jaaw— Nea? NeO, bedoel ik uitersteraard.
    Als in: “hij die de waarheid op bruuske wijze ontdekt, maar daar sterker uitkomt”, diè Neo.
    Of Mr. Anderson, voor sommigen.

  52. 72

    Maar aardige mensen wens je immers toch geen politieke carriere toe? Daarvan hoop je dat ze hun leven lang blijven schoffelen want we moeten van Voltaire toch ons tuintje cultiveren.

  53. 73

    Ik hoop met deze geen open deuren in te trappen, maar Steeph is toch reeds opgekomen voor een partij bij verkiezingen?
    Hoeveel had je d’r Steeph, toen, stemmen?

    Ik verkeer in de (nieuwsgierige) veronderstelling dat je politieke carrière toch niet opgehouden heeft te bestaan?

  54. 75

    dat waren gemeenteraadsverkiezingen. Twee keer zelfs.
    Iets van 24 stemmen geloof ik.
    Maar ik heb dan ook geen campagne voor mezelf gevoerd. Ik was lijstvulling.

  55. 78

    “Dan kom ik nu aan bij de danslessen. Daarover kan ik kort zijn. Ik kwam, ik zag, ik trok me terug.”

    Jan Fabricius, Jeugdherinnerinngen, Assen 1946.

  56. 79

    Je raakt een snaar @Mescaline. Mijn eerste herinneringen zijn dat ik aan een zwengel moest draaien, zittend op een tafel. Dansende mensen om mij heen, mijn ouders waren Nederlands danskampioen toendertijd.

  57. 81

    @zazkia #72: :-)

    @zazkia #67: Duurde even vanwege allerlei zaken die me prettig afleiden. Kan niet altijd online zijn.
    Tja, het is een verschil van verwachting ben ik bang. Ik denk dat bij het publiek worden van de stemmingen, ook op persoonsniveau, er meer ruimte komt voor individuele meningen.
    Misschien heb ik wel onterecht de indruk gewekt dat ik dan verwacht dat kamerleden iedere keer naar eigen goeddunken zouden stemmen. Dat verwacht ik niet, en hoop ik eigenlijk ook niet. Een beetje consequente lijn volgen, zoals die van een partijprogramma, is wel nodig.
    Maar het gaat om die 1% stemmingen van punten die de mensen net iets meer aan het hart gaan waar ik verwacht dat afwijkende meningen ruimte krijgen.
    En als dat gebeurt, zal volgens mij de kloof tussen burger en politici weer wat kleiner worden. Omdat dan minder het gevoel aanwezig is dat de kamerleden er alleen maar voor hun partij en niet meer voor de kiezers zitten.

    Maar er is maar 1 manier om dat uit te vinden toch? Gewoon invoeren dat electronisch stemmen.
    Want volgens mij is er tot nu toe ook geen bezwaar tegen aangevoerd.

  58. 83

    @ steeph, hmm ik wacht dan wel niet maar ben wel erg benieuwd of je er nog steeds achter staat dat het informatief is om te weten hoe gestemd is.

    Maar nu vraag ik me toch wel af, ookal doet t niet terzake hoe je dan op het idee was gekomen om lijstvulling te worden. Heeft het geholpen bij iets?

  59. 86

    even denken, wou ik zeggen.

    Nou, dat het geen enkele zin heeft om die informatie openbaar te maken, omdat het bekend is dat er niet afwijkend wordt gestemd, vond ik al een argument.

    Maar ook vond ik het wel een goed argument dat het juist die fractiediscipline verstevigt, zodra bekend wordt wanneer de stemmingen openbaar worden, zonder dat een kamerlid de “macht” heeft om zijn eigen gang te gaan.
    Want wie is degeen die de onafhankelijke stemmer het hardste afrekent? Da’s niet de kiezer die dan in minimale aantallen daar uberhaupt naar zal kijken (viz Scilnv) De partij is des te erger geinteresseerd in wie er niet loyaal genoeg is. Zodat het maaiveld flink glad geschoren worden kan.

  60. 87

    @zazkia: mbt het punt van dat de kiezer niet geïnteresseerd is verschillen we van mening. Ik denk dat in de huidige tijd met andere communicatie middelen het wel degelijk zo kan zijn dat de kiezer, via bv weblogs, wat directer op de kamerleden gaat zitten. Maar ook andere media die dan beter in staat zijn leuke grafiekjes over stemgedrag te tonen.
    Hoe komt het over als de kop in de krant is “Leden CDA stemmen altijd volgens de fractiediscipline”? Of misschien nog erger “PVV stemt 90% hetzelfde als CDA!”

    Je hebt inderdaad een argumenten contra gegeven. Voor mij nog geen reden om van mijn wens af te stappen. Laten we het eens twee termijnen proberen please.

    (Toch knap van Firefox. Heb ik een crash gedurende het schrijven van dit commentaar, ben ik na herstart maar twee woordjes kwijt).

    Over de lijstvulling. Ik ben lang actief partijlid geweest (alle niveau’s tot en met landelijk). In een toen nog relatief kleine partij zijn niet altijd voldoende mensen te vinden waarmee je een lijst voor de verkiezingen durft te vullen. Dus dan zijn bestuursleden vaak aangewezen. Meestal op onverkiesbare plaats. Maar je weet nooit hoeveel je plots kan winnen.

  61. 88

    Korte terugkoppeling van het mailen van de tweede kamerleden.
    131 kamerleden zijn gemaild (meer email kon ik niet vinden).
    Eentje heeft beleefd afgewezen (vvd).
    Twee hebben positief gereageerd maar weten niet of en wanneer ze iets kunnen doen (gl)
    Eentje heeft positief gereageerd maar heeft eerst wat andere zaken af te ronden (vvd)
    Eentje heeft beleefd afgewezen omdat de kleine fractie weinig ruimte laat voor andere dingen (sgp)

    En jawel, van een kamerlid (vvd) publiceren we over krap twee weken een eerste stuk. De timing is nodig om hem ook te kunnen laten reageren op reacties.

    We zijn heel benieuwd of er nog meer uit komt en hoe het gaat werken.