Twee verhalen over Palestina

Israël en de Palestijnen. Er bestaan zo langzamerhand twee verhalen. Er is het oude verhaal, dat in de westerse wereld tot 1967 zonder vragen werd herhaald: de Joden waren na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog teruggekeerd naar hun aloude land, waren laaghartig aangevallen door de Arabieren, maar weerstonden hun vijanden dapper.

Na de Zesdaagse Oorlog kwamen er vragen over het Palestijnse probleem, maar de eersten in Nederland die er iets over zeiden, werden met hoon overladen. Ze verdedigden immers standpunten van de terroristen die zich in 1964 in de PLO hadden verenigd. Geleidelijk kwam er echter meer oog voor de ellende van de Palestijnen, en inmiddels is er naast het eerste verhaal een tweede ontstaan, over Joden die zich vestigden in het aloude land van de Palestijnen en laaghartig dorpen ontruimden, en over de weerstand van het Palestijnse volk.

Wat de twee verhalen – in historisch jargon: “de twee narratieven” – gemeen hebben, is dat er selectief wordt omgegaan met de feiten. Waarom negeren de mensen die het tweede verhaal vertellen, zo vaak dat de Joden in 1947 het VN-delingsverdrag aanvaardden en dat de Arabische landen in 1948 niet vochten om de Palestijnse leiders te steunen, maar stukken van het Mandaatgebied wilden veroveren voor zichzelf? Misschien omdat Egypte en Jordanië de Gazastrook en de westelijke Jordaanoever later opgaven? Waarom erkennen Israëli’s en de aanhangers van het eerste verhaal zo zelden dat de Israëlische strijdkrachten in 1948 Arabische dorpen ontruimden, eerst uit militaire noodzaak, maar steeds meer om land over te nemen? De archieven zijn open, de Israëlische krijgsplannen zijn voor iedereen in te zien.

Soms zijn de twee narratieven bizar verstrengeld. Bijvoorbeeld als de overdrijving van de ene partij door de andere als feit wordt overgenomen. De zionisten die aan het begin van de twintigste eeuw naar Palestina kwamen, deden alles om geld te verwerven en overdreven enerzijds de armoede van het gebied en anderzijds hun eigen enorme succes om het gebied naar westers model op te stoten in de vaart der volkeren. Jeruzalem zou helemaal joods moeten worden, en daarvoor was Europees geld nodig.

Inmiddels presenteren ook de aanhangers van het tweede verhaal de komst van de Zionisten als een enorme ingreep. Dat was het zeker, maar wie zegt dat Jeruzalem tot een Joodse stad werd gemaakt, neemt Zionistische propaganda over. De Ottomaanse kadasters tonen dat de huizen in Jeruzalem voor 57% in Joods bezit waren. Verder waren er huizen voor de Turken, voor Armeniërs, Christenen en voor Moslims. Een Joodse stad, zou je zeggen, met niet-verwaarloosbare minderheden.

Soms lees je een analyse van iemand die, terecht, constateert dat de twee narratieven elkaar niet meer raken, en dat het toch echt belangrijk is om de feiten onder ogen te zien, zoals dit artikel. Het begon redelijk, al zou ik een ander openingsvoorbeeld hebben gekozen. Halverwege werd ik zelfs enthousiast, toen de auteur aangaf zich te realiseren dat er twee narratieven waren en dat alleen kennis van de feiten ons verder brengt. En toen kwam het slot, waarin hij terecht constateert dat de Palestijnen moeten erkennen dat het de Arabische landen waren die in 1947 het Delingsverdrag afwezen, en het daarbij laat. Dat de Israëlische legers in 1948 de zaken etnisch zuiverden, blijft onvermeld.

We moeten naar een ‘hoger’ perspectief, waarin beide verhalen kunnen worden opgenomen. Maar laat deze constatering dan niet alleen aanleiding zijn om de andere partij te wijzen op feiten die die andere partij gemakshalve vergeet, maar ook om de feiten onder ogen te zien die de eigen partij liever negeert.

Lees meer bij Jona Lendering.

  1. 2

    We moeten naar een ‘hoger’ perspectief, waarin beide verhalen kunnen worden opgenomen.

    Vergeet dat maar zolang het conflict raast.
    Pas als het geschiedenis is, linksom of rechtsom kan het verhaal afgemaakt worden. En geschiedenis wordt geschreven door de overwinnaar.
    *is niet optimistisch*

  2. 4

    De meeste mensen zullen wel vast willen houden aan hun eigen perspectief, maar van historici mogen we verwachten dat ze naar het neutrale perspectief zoeken.

  3. 5

    Er wordt wel erg gehamerd op dat afwijzen van het VN verdelingsplan, maar het zou geen kwaad kunnen te vermelden dat dat verdelingsplan door de Palestijnen/arabieren terecht als oneerlijk werd ervaren. Het gebied werd dusdanig verdeeld dat er in het “joodse” gedeelte precies een joodse meerderheid was (55%), terwijl het “arabische” voor 99% bevolkt werd door arabieren. Er werd dus gezorgd voor een maximalisatie van het “joodse” gedeelte, waarbij opzettelijk hele stukken relatief dun -maar volledig door arabieren bevolkt- terrein werd toegevoegd aan het “joodse” gedeelte, om dat maar zo groot als mogelijk te maken met nog net een joodse meerderheid (toen er bv. rond Beersheba wat meer bedoeïnen bleken te wonen dan verwacht werden de grenzen nog even bijgeschaafd om weer te voldoen aan dat criterium). Zoiets kun je ook objectief gezien geen goed plan noemen (dezelfde formule heeft bv. in Libanon tot heel veel ellende geleid).

  4. 6

    Valkuil bij dit soort analyses is dat beide perspectieven even veel waard worden: de waarheid ligt in het midden. Dus een voorbeeld waar het israelisch perspectief niet klopt wordt gevolgd door een voorbeeld waar het palestijns perspectief niet klopt, ongeacht hoe ver dit perspectief er naast zit, en hoe representatief/fundamenteel het is voor het hele perspectief.

    Het voorbeeld van het verdelingsplan is bijvoorbeeld vrij slecht gekozen. Immers, volgens het verdelingsplan van 1947 kreeg Israel een onrevenredig groot deel van de koek. Er woonden toen zeer veel arabieren in het Israelische deel, terwijl dat ondersom te verwaarlozen was. In andere woorden, in de context van 1947 is het vrij logisch dat ze het plan afwezen. In de huidige context denk je hoe stom kun je zijn, maar ja, dat is achteraf praten.

  5. 8

    PS. Als je de zaak historisch gaat bekijken, kan het geen kwaad om behalve arabieren en joden ook de Britten erbij te betrekken. Die hebben namelijk een enorm belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de problematiek. Allereerst door zich het gebied min of meer toe te eigenen (weliswaar onder volkerenbondsmandaat, maar eigenlijk in een bilateraal afpsraakje met de Fransen, die dan weer Libanon van de regen in de drup hebben geholpen). Daarna (of eigenlijk zelfs al daarvoor) door arabieren en joden tegenstrijdige beloftes te doen en ten slotte in de aanloop naar 1948 door moedwillig de zaak volledig in de soep te laten lopen.

  6. 9

    Er is ook door Israëlische historici allang op gewezen dat de Israëli’s alleen akkoord gingen met het verdelingsplan omdat ze dachten dat ze daarna nog altijd wat erbij konden graaien. Wat ze dan ook meteen deden, het Israël dat uit de ‘verdelingsoorlog’ kwam was een stuk groter dan het land dat hen was toegewezen in het verdelingsplan. En zelfs daarna bleven ze azen op de resterende stukken.
    En wat betreft ‘Waarom erkennen Israëli’s en de aanhangers van het eerste verhaal zo zelden dat de Israëlische strijdkrachten in 1948 Arabische dorpen ontruimden, eerst uit militaire noodzaak, maar steeds meer om land over te nemen?’: Israëlische revisionistische historici hebben ook al aangetoond dat etnische zuivering (want zo noemen we dat ‘ontruimen’) van het begin af aan ingecalculeerd was in de plannen van de Yeshuv. En dat de inwoners van die dorpen de terugkeer ontzegd zou worden (en nog steeds wordt) was ook van tevoren ingepland. Niet ‘per ongeluk’ etnisch gezuiverd, met voorbedachte rade.

  7. 10

    Ik mis in het ‘narratief’ nog dat Ben Goerion al vóór het delingsplan had aangegeven dat de staat Israël zich aan geen enkel plan of akkoord zou houden, maar net zo veel land zou veroveren als het wilde.

    “In internal discussion in 1938 [David Ben-Gurion] stated that ‘after we become a strong force, as a result of the creation of a state, we shall abolish partition and expand into the whole of Palestine’…
    In 1948, Menachem Begin declared that: ‘The partition of the Homeland is illegal. It will never be recognized. The signature of institutions and individuals of the partition agreement is invalid. It will not bind the Jewish people. Jerusalem was and will forever be our capital. Eretz Israel (the land of Israel) will be restored to the people of Israel, All of it. And forever.” Noam Chomsky, “The Fateful Triangle.”

    Wat er niet klopt aan bovenstaand verhaal is “dat de Israëlische strijdkrachten in 1948 Arabische dorpen ontruimden.” Israëlische stijdkrachten? Dank je de koekoek, dat waren diverse joodse terreurgroepen, die zichzelf onder meer financierden met het voor de Britten strijden en het ontwikkelen van criminele activiteiten.

  8. 12

    @11: Onzin. Het is een citaat uit Harry’s Game. Jeweetwel, met dat begintune van Clannad. Sindsdien zit het in het publieke psyche en wordt door iedereen te pas en te onpas gebruikt.

  9. 15

    @11: wie het zegt is irrelevant, maar het is wel relevant om consequent te zijn. Wie zegt, dat Hamas terroristisch is, moet ook Irgoen Zuei Leoemi terroristisch noemen en v.v.

  10. 17

    @16: Het zal daar flink druk wezen vandaag de dag met alle massa-angst :) Maar dus wel in je psyche, waarmee #13 als debunked beschouwd mag worden.

  11. 18

    @15 Ik zou zeggen, wie zegt dat Hamas terroristisch is, moet het Israëlische leger ook terroristisch noemen.

    @13 “De rechtse psyche houdt zich verre van dit soort moreel relativisme.”
    Wat een nonsens, rechts is er als eerste bij om mensen te verdelen in terroristen en helden. Weet je nog, ‘the war on terror’, een uitvinding van rechts.

  12. 19

    Tot en met @10 waren het allemaal inhoudelijke reacties,

    totdat DSV zoals gewoonlijk weer eens op de ad hominem toer ging met eenregelige verwijten.
    DSV kan beter genegeerd worden.

  13. 21

    @21 – Goed zo jochie, dat staat er inderdaad.

    Helaas laat jouw opmerking nalv 18 zien dat je absoluut niet begrijpt wat bedoeld wordt, of

    mogelijkwijze, dat je hier alleen maar loopt te zieken.

    Ik denk het laatste. Alles wijst er op dat er iets verkeerd gegaan is in de kinderjaren.
    Best wel zielig eigenlijk.

  14. 24

    Grappig hoe DSV een ander beschuldigd van drogredenen en niets anders doet dan zichzelf daar aan schuldig maken. De lafaard. Lachwekkend autoritair gedrag. Vrijwel alle reaguurders zijn domme lui. Het is hoogbegaafd, daarom reageert het op zeikniveau. Met ongegronde one-liners. Luiheid.

  15. 25

    @10 Sonja.
    Het door u geciteerde behoord bij:”Op 07 juli 1937 publiceerde de Peel-commissie haar rapport over de verdeling van Palestina in een Joodse en Arabische staat.”
    Al was het grondgebied, dat beschikbaar werd gesteld om er een Joodse staat te vestigen, te klein en te beperkt, toch besloten Ben Goerion en de zijnen uiteindelijk met tegenzin, het verdelingsplan aan te nemen.
    Israël zou dan half zo groot worden als nu.
    Ook dat is door de Palestijnen afgewezen
    Net als alle ander voorstellen.
    VN Resolutie 181 van 19-11-1947:
    “Een Joodse staat naast een Palestijnse staat�.”
    Is door de Palestijnen verworpen.
    VN Resolutie 194:
    “Terugkeer van de gevluchte Palestijnen naar Israël indien leven in vrede met Israël.”Is door de Palestijnen verworpen
    Dag.

  16. 30

    @25: we leven niet meer in 1947.

    @26: geef ze gelijke wapens en ze zullen met gelijke middelen strijden.

    @18: hou het bij Irgoen en andere duidelijk terroristische groeperingen, dat is al erg genoeg (Likoed is uit Irgoen voortgekomen). Het Israëlische leger kunnen ook wel daden verweten worden, die terroristisch genoemd kunnen worden, maar het voert toch in de eerste plaats de bevelen van de Israëlische regering uit. Terroristische daden, zoals door Ariel Sharon bij Libanon toegestaan (Sabra, Shatila, Burj al Barajinah) zijn niet officieel door het IDF gepleegd. Gericht op de toekomst lijkt het me beter het IDF niet als terroristische organisatie te bestempelen, omdat het dat in wezen ook niet is.

  17. 31

    @30 Maar een leger dat zich niets gelegen laat liggen aan het oorlogsrecht,
    van een regering die daar niet voor ter verantwoording geroepen wordt.