Tussen vrijheid en repressie

ELDERS - Frankrijk is nog altijd in de ban van de aanslagen begin deze maand op het satirisch tijdschrift Charlie Hebdo en een joodse supermarkt. De liefde voor de vrijheid van meningsuiting dreigt het nu wel te verliezen van de neiging tot repressie.

Een paar dagen na de aanslagen arresteerde de politie een vijftienjarig meisje dat de terroristen ‘mijn broers’ had genoemd. Het is een van de voorbeelden van de onverzoenlijke houding van de Franse autoriteiten tegen alle uitingen ten gunste van de moordenaars van de medewerkers van Charlie Hebdo en de klanten van de supermarkt. In dit recente overzicht wordt melding gemaakt van een 8-jarige jongen die door de politie ondervraagd werd nadat hij had geweigerd zich aan te sluiten bij een minuut stilte ter herdenking van de slachtoffers van de aanslagen.  Tientallen rechtszaken zijn aangespannen tegen mensen die het terrorisme zouden hebben verheerlijkt. Maar ook voor graffiti op moskeeën worden mensen vervolgd. De provocateur/cabaretier Dieudonné werd gearresteerd nadat hij op Facebook had geschreven: je me sens Charlie Coulibaly (de terrorist van de supermarkt). De gevoeligheid voor alles wat moslims of joden kan raken is buitengewoon groot. De Frans-Algerijnse kunstenares Zoulikha Bouabdellah heeft deze week een kunstwerk teruggetrokken van een tentoonstelling na bedreigingen van omwonenden die hoge hakken op een gebedstapijt niet konden waarderen.

De Franse minister van Justitie Christiane Taubira zei dinsdag dat de straffen tegen openlijke bijval voor  de terroristen gerechtvaardigd zijn. Ze wordt gesteund door een recente poll van het televisiestation Europe 1 waaruit blijkt dat 90% van de Fransen voor de harde lijn is.

Onderdeel van de harde lijn is ook de beperking van de vrijheid op het internet. Een plan dat we regelmatig zien terugkeren als de vrees voor terrorisme oploopt is het verantwoordelijk stellen van de providers voor ongewenste content. President Hollande kondigde deze week aan dat hij een wet voorbereidt om providers medeverantwoordelijk te maken voor de bestrijding van haatzaaiende uitingen. Zijn minister van Binnenlandse Zaken Cazeneuve vertrekt binnenkort naar de VS om Twitter, Microsoft, Google en Facebook om hulp te vragen. Hollande gebruikte alle recente internationale bijeenkomsten, zoals het World Economic Forum en de herdenking van Auschwitz deze week, om medestanders te krijgen voor zijn plannen om het internet te vrijwaren van antisemitisme en alle andere vormen van racisme.

De risico’s van een dergelijk streven zijn bekend. Internetbedrijven gaan ongecontroleerd en met vage instructies aan medewerkers uit lagelonenlanden al het internetverkeer censureren. Openheid over de grenzen van de vrijheid van meningsuiting kun je wel vergeten. De overheid geeft het grondrecht van de vrijheid van meningsuiting uit handen. Weer een publieke zaak geprivatiseerd. Waarom doet Frankrijk dat? vraagt Techdirt commentator Timothy Geigner. Waarom worden slachtoffers van het naziregime, dat op alle mogelijke manieren de vrijheid onderdrukte, misbruikt om nu de vrijheid van meningsuiting op internet te beperken? Is dit een effectieve bestrijding van het terrorisme?

De plannen om de internetvrijheid aan te pakken zijn na de aanslagen, direct voorafgaand aan de grote demonstratie van 11 januari, besproken in een overleg van alle Europese ministers die verantwoordelijk zijn voor Veiligheid. De Nederlandse minister Opstelten kondigde na afloop aan dat het haatzaaien zou worden aangepakt. Wat hij niet zei is dat er bij dat overleg ook een meer positieve benadering van het probleem is afgesproken “to develop positive, targeted and easily accessible messages, able to counter this propaganda, aimed at a young audience that is particularly vulnerable to indoctrination.” Weerwoord geven op haatzaaien in plaats van louter repressie. In dezelfde geest pleitte EU-antiterreurcoördinator Gilles de Kerchove gisteren in De Volkskrant ook voor tegenpropaganda in de bestrijding van IS. De meeste regeringen zetten hun kaarten echter op repressie en mass surveillance. Dit betekent een inperking van de vrijheid en de privacy voor iedere internetgebruiker. Met dank aan de terroristen die er toch wel tussendoor glippen, maar die wel gebaat zijn bij een verharding van het klimaat.

Niet alleen in Frankrijk zijn de grenzen van de vrijheid van meningsuiting na Charlie Hebdo opnieuw een hot issue in het publieke debat. Pleidooien om voorzichtiger te zijn als het om religie gaat worden overal gehoord. Ook dat zal de terroristen goed doen.

Wie nu in de rechtszaal staat voor een uitingsdelict voelt de druk van de terroristenbestrijding.  In Italië staat een schrijver terecht omdat hij sabotage-acties zou hebben uitgelokt die de aanleg van een nieuwe treinverbinding door de Alpen zouden moeten verhinderen. Het proces tegen de 64-jaar oude Napolitaanse schrijver Erri de Luca is deze week begonnen. Demonstranten toonden bordjes met Je suis Erri. De Franse bouwmaatschappij van het omstreden project (megalomaan, een onnodige aanslag op het milieu en gedoemd te mislukken, zeggen de tegenstanders) heeft de aanklacht tegen De Luca ingediend. Het is wat al te gemakkelijk om ons bedrijf nu, na alle ophef over de aanslag op Charlie Hebdo, vanwege dit proces zwart te maken, zegt een woordvoerder. Er is brand gesticht en onze mensen moeten beveiligd worden. De Luca, die zichzelf anarchist noemt, verdedigde zich met de taalkundige betekenis van het gewraakte woord sabotage: dat kan immers ook in figuurlijke zin gebruikt worden. Gandhi deed dat ook, verklaarde hij. De Luca kan een gevangenisstraf van een tot  vijf jaar krijgen, maar hij heeft op voorhand aangekondigd niet in beroep te zullen gaan.

 

  1. 1

    Het nieuwe nazisme gaat van acquit en Frankrijk loopt voorop.
    De vrijheid van meningsuiting wordt gesaboteerd.
    Word ik nu ook gearresteerd? Komen ze me halen?

  2. 2

    Uitstekende analyse.
    Vrijheid van meningsuiting dient mijn inziens wettelijk zo breed mogelijk geinterpreteerd te worden (de enige wettelijke beperking die me redelijk lijkt is het oproepen tot geweld). Een andere zaak is hoe we met elkaar omgaan. Welke fatsoensnormen we hanteren, ook in de publieke sfeer. Als ik eindredakteur zou zijn zou ik geen cartoons publiceren die Mohammed afbeelden om zo niet onnodig een bevolkingsgroep te kwetsen. Maar ik erken het recht van anderen dit wel te doen.
    Nu lijkt het alsof de aanslag op Charlie Hebdo wordt benut om de surveillance staat te versterken (die ons allemaal bedreigd en niets wijst erop dat deze de terreurdreiging minder maakt). De grote vraag zou moeten zijn hoe we etnische minderheden volledige deelname aan het maatschappelijk leven kunnen garanderen.

  3. 3

    Jos dank, een mooie nuancering tussen al dat haatzaaien en hysterisch gillen om gedachtenpolitie en internetcensuur (ref. o.a. Assher in de show van Jinek; onderdrukken eigen meningsvorming van schoolkinderen; kindermishandeling?!)

    De lichtsnelheid en de medialeugens waarmee dit wordt doorgedrukt bewijst de opzet en de doelen van de terreurindustrie.

    C.H. is opgericht in de jaren 60. Kritiek op het establishment. Charle de Gaule, Charlie (spottend). Het blad werd opgekocht door … het establishment. Begin deze eeuw was het dan ook bagger, erger dan de SUN. De oplage kelderde dan ook, en was structureel laag (verliesgevend).
    En dan in 3 werkdagen opeens de oplage ver 30-voudigen, in 5 talen over de hele wereld distribueren …..

    Zoals gezegd, C.H. was zelf al lang geen Charlie meer.
    Het onsloeg zelfs een éigen cartoonist!

    “firing in 2009 of longtime «Charlie Hebdo» cartoonist Maurice Sine for drawing a cartoon

    CNN’s Middle East correspondent Ben Wedeman. All three journalists were attacked for their critical views
    FEMEN and Pussy Riot are working hand-in-glove to attack and mock two of three Abrahamic tradition religions: Christianity and Islam. http://www.thetruthseeker.co.uk/?p=110017

    De fascistische doelen van onze regeringen zijn evident: EUSSR (filiaal van de fascistische Global Government).
    Die nuance moet even toegevoegd worden.
    De Patriot Act gaat geruisloos TTIP worden binnengefietst.

    Immers, niets waar de roofkapitalisten winsten mee kunnen binnenharken valt nog te reguleren, stoppen, laat staan weren. Dat is synoniem met fascisme.
    ‘Security’ is weer een nieuwe manier om de belastingbetaler te bestelen.

    In dat verband is het illustratief hoe Kiev optreedt tegen journalisten en waarheidsvinders onder burgers: ontvoeringen, martelingen en doodknuppelen op straat.
    Let wel: door het regime dat wij in het zadel hebben gehesen onder mom van democratie en vrijeheid.
    En ‘socialist’ Timmermans en neo-con/’liberaal’ Hans Verbalen waren zo opgewonden dat ze met de fascisten gingen dansen. Beider partijen hebben die gasten niet uitgekotst. Kortom, beider partijen vinden dat top. De kop inslaan van het vrije woord.
    https://www.youtube.com/watch?v=H4dJRnI-X8Q

    HOMELAND IN-SECURITY Rise Of The Global Police State: https://www.youtube.com/watch?v=SLmbyA6GC3A
    Kijk deze docu maar snel. De makers zijn in hun huis doodgeschoten. Het kan zo van het net worden gecensureerd. (n.b. :netcensuur zal onderdeel van TTIP worden)
    De grijze staat: https://www.youtube.com/watch?v=9TzqlZUj8QY

    War by media and the triumph of propaganda
    In 1977, Carl Bernstein, of Watergate fame, revealed that more than 400 journalists and news executives worked for the CIA.

    They included journalists from the New York Times, Time and the TV networks.
    In 1991, Richard Norton Taylor of the Guardian revealed something similar in this country. http://johnpilger.com/articles/war-by-media-and-the-triumph-of-propaganda

  4. 4

    Dank ook, ik sluit me aan bij de vorige reacties. Het is zo tragisch, die verharding, niet alleen omdat het de rechtsstaat aantast, maar ook omdat het ons nog verder af brengt van een oplossing. Maar dat is natuurlijk ook precies de bedoeling van de terroristen en politici die hiervan profiteren.