TTIP: Een bedreiging voor de democratie

ANALYSE - De Europese Unie en de Verenigde Staten onderhandelen sinds 2013 over het handelsverdrag ‘Transatlantic Trade and Investment Partnership’ (TTIP). Het hoofddoel van TTIP is om wetgeving en regelgeving te verwijderen die de winsten van multinationals kunnen beperken en is daarmee een bedreiging voor de democratie, meent Samuel Gosens.

Lonen en arbeidsrechten

Amerikaanse werknemers zijn al bekend met werkverlies ten gevolge van de North American Free Trade Agreement (NAFTA) tussen Amerika, Canada en Mexico. De Amerikaanse overheid beloofde dat het aantal banen door NAFTA zou groeien, maar in werkelijkheid heeft NAFTA tussen 1994-2006 geleid tot een nettoverlies van meer dan één miljoen banen in de VS en een daling van lonen voor miljoenen werknemers in de drie landen.

TTIP zou net als haar soortgenoot NAFTA leiden tot een verslechtering van de arbeidsrechten en lonen doordat het gemakkelijker wordt voor multinationals om de productie te verplaatsen naar regio’s waar lonen en arbeidsrechten slechter zijn. De Europese Commissie verwacht bij bepaalde bedrijfssectoren een toename van de werkloosheid door TTIP.

Regelgeving en publieke voorzieningen

De Amerikaanse voedselregelgeving is veel slechter dan de Europese. De Amerikaanse regering wil TTIP gebruiken om de Europese voedselveiligheidsregels te verzwakken. De Europese Commissie verklaarde zich bereid om de voedselveiligheidsregels van de Europese landen te verminderen. Een paar voorbeelden zijn:

  • Grote Amerikaanse voedselproducenten willen de strengere Europese regels over pesticiden en antibioticagebruik verminderen.
  • Meer dan 90% van het rundvlees uit de Verenigde Staten is geproduceerd met het gebruik van bepaalde kankergerelateerde groeihormonen. Sinds 1988 is de import van rundvlees met deze hormonen in Europa verboden. De Amerikaanse overheid probeert via TTIP dit verbod op te heffen.
  • In de VS wordt kippenvlees vaak behandeld met chloor, wat sinds 1997 verboden is in de EU. De VS willen via TTIP dit verbod opheffen. De Europese Commissie heeft al geprobeerd om dit verbod op te heffen, maar het Europese Parlement hield dat tegen.
  • De Europese Commissie heeft – ondanks bezwaren van EU-lidstaten – het verbod op import van varkens en runderen die zijn behandeld met melkzuur alvast opgeheven om welwillendheid te tonen naar de VS.

De Europese Commissie wil TTIP gebruiken om belangrijke Amerikaanse bancaire regels te ondermijnen die zijn ingevoerd na de bankencrisis van 2008. Openlijk erkennen politici dat zwakke regels voor banken een van de oorzaken was van de kredietcrisis. Maar in de onderhandelingskamertjes probeert de Europese Commissie de nieuwe strenge Amerikaanse regels voor banken te verzwakken.

De onderhandelende partijen willen TTIP gebruiken om bepaalde elementen van de Anti-Counterfeiting Trade Agreement (ACTA) in te voeren. ACTA is in 2012 afgewezen door het Europese Parlement. ACTA was een aanval op de privacy, want ACTA zou internetproviders verplichten om alle online activiteiten vast te leggen. Door ACTA zouden verdachten van copyrightschending zelf moeten bewijzen onschuldig te zijn, wat niks anders is dan een schending van een van de belangrijkste grondbeginselen van de rechtstaat.

De Amerikaanse en Europese onderhandelaars willen dat er een ‘reguleringsraad’ wordt opgericht waarin multinationals vooraf nieuwe regelgeving beoordelen, zodat regelgeving geen gevaar oplevert voor hun winsten.

Multinationals willen TTIP gebruiken om privatisering van bepaalde publieke voorzieningen af te dwingen. In een uitgelekt EU-document staat: ‘het akkoord zal staatsmonopolies, staatsbedrijven en bedrijven met speciale of exclusieve rechten aanpakken.’

ISDS: een bedreiging voor de democratie

TTIP geeft aan multinationals het recht om overheden aan te klagen in het geval dat nieuwe wet- en regelgeving hun winstcijfers negatief zou beïnvloeden. Deze rechtszaken staan bekend onder de Engelse naam Investor-State Dispute Settlement (ISDS). De ISDS-tribunalen bestaan niet uit rechters, maar uit drie bedrijfsjuristen. ISDS heeft al veel schade aangericht. Enkele voorbeelden:

  • Het Zweedse energiebedrijf Vattenfall klaagt de Duitse overheid aan voor 3,7 miljard euro wegens het Duitse besluit om nucleaire energie af te bouwen na de kernramp in Fukushima. Vattenfall heeft eerder al succesvol een rechtszaak tegen de Duitse stad Hamburg aangespannen over de stedelijke milieuregels. Hierna zwakte Hamburg haar regels af.
  • Canada moest 122 miljoen Amerikaanse dollar betalen aan de Canadese papierfabrikant AbitibiBowater. Technisch gezien kunnen bedrijven niet hun thuisland aanklagen via ISDS, maar de papierfabrikant gebruikte haar kantoor in de VS als thuisbasis voor de aanklacht.
  • Tabaksfabrikant Philip Morris klaagt de Australische overheid aan voor miljarden dollars om de Australische regel dat alle sigaretten verkocht moeten worden in merkloze verpakkingen. Philip Morris klaagt ook Uruguay aan omdat Uruguay eiste dat 80% van de sigarettenverpakking moest bestaan uit grafische gezondheidswaarschuwingen.
  • Argentinië werd aangeklaagd nadat de regering in 2002 had besloten om de Argentijnse munt los te koppelen van de dollar. De Argentijnse regering moest een boete van 500 miljoen dollar betalen aan vijf multinationals.
  • Het Franse bedrijf Veolia heeft een aanklacht ingediend tegen Egypte. Veolia eist een vergoeding van Egypte om de inspanningen van de overheid om de lonen mee te laten groeien met de inflatie.
  • Het bedrijf Lone Pine Resources heeft de Canadese overheid aangeklaagd wegens het moratorium op schaliegaswinning in Québec. Als ISDS onderdeel wordt van TTIP kunnen Amerikaanse multinationals via rechtszaken proberen om de verschillende verboden op schaliegaswinning in Europa op te heffen.
  • Ecuador moest het bedrijf Occidental Petroleum zo’n 1,77 miljard dollar betalen, omdat Ecuador het contract met het oliebedrijf had opgezegd. Ecuador verbrak het contract omdat het bedrijf de Ecuadoraanse wet had geschonden en de Amazoneregenwoud had vervuild.
  • Een Ecuadoraanse rechtbank veroordeelde het oliebedrijf Chevron tot het betalen van een schadevergoeding van 18 miljard dollar, omdat het bedrijf verantwoordelijk was voor de vervuiling van het regenwoud, maar door ISDS hoefde Chevron helemaal niets te betalen.

Meer dan 550 ISDS-zaken zijn bekend die zijn ingediend tegen zeker 95 landen. De Verenigde Staten geven alleen al aan procedurele kosten gemiddeld acht miljoen dollar uit per ISDS-rechtzaak. Bij twee rechtszaken tussen een Duitse vliegmaatschappij en de Filippijnen moest de Filippijnse overheid zelfs 58 miljoen dollar betalen voor de succesvolle verdediging. Voor dat geld konden ze 12.500 leraren voor één jaar betalen. Door de dreiging van hoge boetes en proceskosten zullen parlementen minder beschermende wetgeving aannemen.

De London School of Economics heeft in opdracht van de Britse regering de kosten en baten van ISDS onderzocht. Het rapport adviseert om ISDS niet op te nemen in TTIP, omdat het geen economisch voordeel oplevert.

De VS hebben altijd aangedrongen om ISDS in hun handelsverdragen op te nemen. Alleen handelsverdragen tussen de VS en Australië zijn zonder ISDS ingevoerd, omdat Australië in 2011 besloten heeft om nooit meer in te stemmen met de invoering van ISDS. De Europese Commissie heeft in juli 2013 aangegeven welke type ISDS-systeem haar voorkeur heeft om in TTIP opgenomen te worden.

Kortom: het Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP) is niets anders dan een middel voor multinationals om hun winsten te vergroten. Het parlement moet in navolging van Australië wettelijk vastleggen dat iedere vorm van ISDS afgewezen dient te worden in elke nieuw handelsverdrag.

Bronnen

  1. 1

    Dit is zo ongeveer wat ik tegen de huidige EU-koers heb, die is er voor het bedrijfsleven, haar inwoners (“consumenten”) komen op de tweede plek. Hiermee wordt dat eerder erger dan minder.

    GD Star Rating
    loading...
  2. 3

    Ik begrijp dat dit een verdere ondermijning is van de staat tegenover de corporaties. Een staatkundige zelfmoordactie op termijn dus. Gaat lekker zo. Het individu is nergens meer. Blij dat ik straks dood ben.

    GD Star Rating
    loading...
  3. 4

    @1: Beetje vreemde logica hanteer je. Zonder EU had de VS bovenstaande afspraken gewoon bilateraal met Nederland gemaakt. Nederland zou dat zonder meer aanvaard hebben (onze premier bv. is een groot voorstander van een zo snel mogelijke ratificatie van TTIP). Alleen dankzij de EU (en dan met name het EP, want van de EC en ministerraad hoef je hiervan weinig te verwachten) kunnen dit soort verdragen worden afgeschoten. Het EP behartigt wat dit betreft de belangen van ons aanmerkelijk beter dan onze nationale volksvertegenwoordiging en regering.

    GD Star Rating
    loading...
  4. 5

    En dan nu de hamvraag in verband met aanstaande donderdag: van welke EP kandidaten kunnen we (effectief) protest verwachten tegen TTIP in het EP straks?

    GD Star Rating
    loading...
  5. 6

    Uit het Hamburgse voorbeeld met Vattenfall blijkt dat ISDS nu al in Europa fungeert. Dit stuk blijft vaag wat hier verandert.

    GD Star Rating
    loading...
  6. 8

    @6:

    Een bedrijf kan slechts een overheid aanklagen via ISDS als haar “thuisland” een verdrag heeft met het betreffende land met daarin een ISDS-clausule. Zweden heeft een verdrag met Duitsland dat ISDS mogelijk maakt.

    Nog een voorbeeld: De VS heeft verschillende verdragen met ISDS – zoals NAFTA met Canada en Mexico -, maar de VS heeft geen ISDS-verdrag met Australië. Hierdoor kunnen Amerikaanse bedrijven niet de Australische overheid aanklagen. Hong Kong heeft wel een ISDS-verdrag met Australië, waardoor bedrijven gehuisvest in Hong Kong de Australische overheid wel kunnen aanklagen. (Phillip Morris is eigenlijk een Amerikaans bedrijf, maar gebruikt haar kantoor in Hong Kong voor de aanklacht tegen de Australische overheid.)

    Door TTIP zouden Amerikaanse bedrijven alle overheden in de EU kunnen aanklagen.

    GD Star Rating
    loading...
  7. 10

    @0

    “in werkelijkheid heeft NAFTA tussen 1994-2006 geleid tot een nettoverlies van meer dan één miljoen banen in de VS en een daling van lonen voor miljoenen werknemers in de drie landen.”

    Huh? Waar zijn die banen naartoe dan? Dit is gewoon onzin: Mexico heeft banen uit de VS en Canada weggezogen en in Mexico zijn de lonen gestegen. Mexico is het armste lid van NAFTA en profiteert dus, misschien is het netto zelfs het enige lid dat profiteerm, dat is precies wat vrijhandelsverdragen doen op de middellange termijn. Bij het TTIP gaan de EU en VS aan vrijhandel doen, waarschijnlijk leidt dat tot verlies van Amerikaanse banen naar Oost-Europa en verlies van banen uit rijke Europese landen naar de VS, Nederland is zo’n rijk Europees land, hoewel Nederland als handelsspil ook wat banen erbij kan krijgen. In totaal (de VS en EU) zullen er netto geen banen verdwijnen maar regionaal natuurlijk wel. Zweden, Frankrijk en Duitsland zijn waarschijnlijk f-cked als het TTIP wordt ingevoerd.

    De ISDS-tribunalen zijn echter wel serieuze bedreigingen voor de democratie. De neiging Amerikaanse IP-wetten (de slechtste in de ontwikkelde wereld) aan de andere leden op te leggen is een ander probleem van TTIP.

    GD Star Rating
    loading...
  8. 11

    @10: Derpjan
    “in werkelijkheid heeft NAFTA tussen 1994-2006 geleid tot een nettoverlies van meer dan één miljoen banen in de VS en een daling van lonen voor miljoenen werknemers in de drie landen.”

    “Huh? Waar zijn die banen naartoe dan? Dit is gewoon onzin: Mexico heeft banen uit de VS en Canada weggezogen … “

    Wat je hier zegt klopt, maar dat stond ook in het artikel:
    “in werkelijkheid heeft NAFTA tussen 1994-2006 geleid tot een nettoverlies van meer dan één miljoen banen in de VS … ”

    De totale Mexicaanse werkloosheid daalde, maar de Mexicaanse lonen daalden ook. De Mexicaanse maïsproductie heeft door NAFTA harde klappen gekregen doordat Amerikaanse maïs gemakkelijker naar Mexico geïmporteerd kon worden. De landbouwsector in de VS wordt sterk gesubsidieerd en heeft een hogere arbeidsproductiviteit. Hiertegen konden de Mexicaanse maïsboeren nauwelijks concurreren. Bij de Mexicaanse maïsproductie daalde het aantal banen met 1 miljoen. Dit cijfer komt uit het onderzoek (2006) over NAFTA dat in de bronvermelding van het artikel staat.

    GD Star Rating
    loading...
  9. 12

    @11

    De inleiding van @0 zegt dat zowel de VS als Mexico een miljoen banen verloren. Mooi dat het artikel erkent dat de werkloosheid in Mexico juist is gedaald. Het is ook zo dat Mexico er economisch hard op vooruit is gegaan, vooral de delen die dicht bij de VS liggen. Zonder de drugsoorlog (die naar ik aanneem niets te maken heeft met NAFTA) zou het nog beter zijn gegaan.

    Wanneer men spreekt over vrijhandel die banen kost en arbeidsvoorwaarden verslechtert dan bedoelt men dat dat in de rijkere landen gebeurt. De armere landen gaan er in de regel op vooruit, in eerste instantie niet omdat ze tijd nodig hebben om over te schakelen op banen die geoutsourced worden uit de rijke landen maar daarna wel. De totale werkgelegenheid (van alle deelnemende landen) neemt eerder toe dan af.

    Vrijhandel veroorzaakt een verschuiving van inkomen van de middenklasse, maar vooral de arbeiders, uit rijke landen naar de arbeiders en middenklasse in arme landen en de rijken in beide groepen landen. Dat laatste is een reeel probleem want de rijken hebben al meer dan genoeg macht in de wereld, maar het schermen met de arme boertjes in de derde wereld is zelfbedrog. Jij en dat boertje verliezen allebei jullie werk, jij krijgt daarna een flexbaan met minder loon, hij gaat werken in een fabriek en verdubbelt zijn vroegere inkomen. Voor een soort globale solidariteit onder “arbeiders” zijn de inkomensverschillen tussen arbeiders in verschillende landen nog veel te groot.

    GD Star Rating
    loading...
  10. 13

    Deze zin kan tot onduidelijkheid leiden:

    ”De Amerikaanse overheid beloofde dat het aantal banen door NAFTA zou groeien, maar in werkelijkheid heeft NAFTA tussen 1994-2006 geleid tot een nettoverlies van meer dan één miljoen banen in de VS en een daling van lonen voor miljoenen werknemers in de drie landen.”

    Het gaat over twee zaken. De eerste gaat over “een nettoverlies van meer dan één miljoen banen in de VS”. Het nettoverlies van banen in deze opmerking heeft dus alleen betrekking op de VS. Deze nettoverlies kan dus een winst voor Mexico zijn.

    Anderzijds gaat de zin over “een daling van lonen voor miljoenen werknemers in de drie landen” Met de drie landen bedoel ik de VS, Canada en Mexico.

    GD Star Rating
    loading...
  11. 14

    @5: Dat heb ik de vorige week aan de schrijver van dit artikel gevraagd, maar helaas nog geen antwoord gekregen.

    Overigens valt wel iets te destilleren uit dit artikel. Ik haal daar uit:
    D66 en 50+ zonder meer voor, CU/SGP en GL twijfel, SP tegen. Uit het eerste gelinkte artikel blijkt verder VVD zonder meer voor.

    GD Star Rating
    loading...
  12. 15

    PS. Ik had het graag ook wat duidelijker geweten, want voor mij is dit één van de belangrijkste onderwerpen van de verkiezingen morgen en dus mede mijn stem bepalend.

    GD Star Rating
    loading...
  13. 16

    Ik heb een kieswijzer weten te vinden waarin er een vraag over zit. Bij de vraag kun je de motivatie van de partijen bekijken. Uiteraard veel om de hete brij draaierij, maar grofweg komt het neer op:

    Zonder meer voor: VVD, D66, 50+, Jezus leeft, A&E
    Voor mits: CDA, PvdA, CU/SGP, Groenen, LDP
    Tegen: GL, SP, PP, Ikkiesvooreerlijk, PvdD
    Zinloos standpunt (maar zullen waarschijnlijk voor stemmen in het EP): PVV, A50, Anti-EU
    Nog geen standpunt: IQ
    (voor welke mitsen en zinloosheid mag je zelf gaan kijken)

    GD Star Rating
    loading...
  14. 17

    @5 @14

    PvdD is ook tegen en stuurde aan op een referendum hierover. Daar is enkel door SP, GL en PvdD voor gestemd.
    https://www.partijvoordedieren.nl/tweedekamer/moties/i/2455

    GL vindt vooral de achterkamertjespolitiek een probleem.
    https://groenlinks.nl/euroabc/ttip

    SP heeft een tegen-manifest
    http://www.sp.nl/ttip/

    CU zet zich in voor een gelijk speelveld
    http://www.sp.nl/ttip/

    D66 is zonder meer voor
    http://www.marietjeschaake.eu/nl/2013/05/d66-steunt-ambitieuze-agenda-voor-handelsverdrag-met-vs/

    VVD is groot fan
    http://www.volkskrant.nl/vk/nl/3184/opinie/article/detail/3649984/2014/05/07/Vrijhandel-voor-de-VVD-is-handel-vrij-van-democratische-controle.dhtml

    Hier nog wat nuances:
    http://www.fairgreenandglobal.org/europarlementariers-nemen-stelling-over-ttip-in-verkiezingsdebat

    Er lijkt ook sprake te zijn van een alternatief voorstel – ATM – ook daar zijn de tegenstanders veelal tegen.

    http://aardeboerconsument.nl/tag/ttip

    GD Star Rating
    loading...
  15. 19

    TTIP in alle opzichten onacceptabel. In het geheim beklonken, op Bali. (want verdraagt de publiciteit niet). De oorlog tegen de burger is in de hoogste versnelling gezet.

    De leugens over de zgn. vrijhandel, het TTIP:
    http://www.theguardian.com/commentisfree/2013/dec/02/transatlantic-free-trade-deal-regulation-by-lawyers-eu-us

    Globalisering en de agenda van de globalisten:
    http://www.prisonplanet.com/timeline_to_…rnance.htm

    Meer over de ware bedoelingen met die zgn. ‘vrijhandel':
    Jan. 2013, the Brookings Institute: “Free Trade Game Changer”, waarin het beleid van de VS wordt uitgestippeld. nl. het vrijhandelsakkoord door te drukken om U.S. ECOMOMIC LEADERSHIP” te vestigen:
    http://dandelionsalad.wordpress.com/2013/05/12/large-corporations-seek-u-s-european-free-trade-agreement-to-further-global-dominance-by-andrew-gavin-marshall/

    “NAFTA will represent the most creative step towards a new world order taken by any group of countries since the end of the cold war”.
    – Henry Kissinger (CFR, eugenist)

    ‘het Anglo-/Amerikaanse bankennetwerk rondom de huizen van Morgan en Mellon heersen over de V.S.. Met de Warburgs, the Meyers of Lazard Frères, Otto Kahn van Kuhn Loeb, en Harriman; de Morgan-Mellon clan vormde een `secret government’, machtiger dan welke President dan ook, en een groot deel van Senaat en Huis ‘aan de borst’.’
    http://libertyandjusticeunited.org/CCM-Old/CapeCodMurder-Conspiracy/FDR-FascistCoup.html

    Hoeveel waarschuwingen heb je nodig om wakker te worden?
    Ralph Nader – ‘American Fascism How Big Business Has Taken Control of the U.S. Government’:
    http://www.youtube.com/watch?v=zbPnQUS39no
    ‘American Fascists’, Chris Hedges on The Hour (CBC):
    http://www.youtube.com/watch?v=p-fbcy1tRoA
    http://www.internationalisme.ekklesia-evangeliekorps.com/een-geheime-machtsgroep/

    de duivelse plannen uit zijn koker met een wetenschappelijk imago vermommen. Zoals dat met globalisme is gedaan, en nu ‘Nieuw Economisch Denken’ – INET. Eufemismen voor fascisme. http://www.usmessageboard.com/politics/197289-george-soros-nazi-occupation-was-the-happiest-time-of-my-life.htm
    n.b. Leiden Universiteit propageert INET, programeert de Jugend-elite hiertoe. De nieuwe instroom in de banendraaideur.

    GD Star Rating
    loading...