Toiletmatch gelijk!

Zojuist is de twaalfde partij tussen Topalov en Kramnik in een remise geëindigd en daarmee is het de wereldkampioenschapsmatch tussen de twee grootheden in ander vaarwater gekomen. Officieel wordt nu de bedenktijd verkort naar 25 minuten per partij en gaan de twee onvervaard verder in hun bloedige houten strijd. Het alternatief is een rechtzaak; Kramnik heeft immers een partij verloren door iets te vaak naar de WC te gaan. Pardon? Ja, het WK schaken heeft een lange traditie op het gebied van absurditeiten en Elista 2006 is geen uitzondering.

Laten we eens voor de leek uitleggen waarom deze match zo spannend is. De afgelopen jaren is er in de schaakwereld zoveel ruzie gemaakt en zijn er zoveel rommelige matches en knock-out toernooien georganiseerd dat er nogal vreemde ‘wereldkampioenen’ zijn ontstaan. Tot en met Kasparov gaat nagenoeg iedereen ervan uit dat de beste speler van de wereld de ranglijsten aanvoerden en tot 2000 was er sprake van een onvervalste eregalerij van alom bewonderde schaakreuzen die bliksemflitsen en rotsblokken naar elkaar smeten. Daarna, vooral door ego’s, ruzies en corruptie (vergelijk het met de bokswereld) zijn schakers opgescheept met weinig tot de verbeelding sprekende types als Ponomariov, Kasimdzhanov en Khalifman. Voordat ze wereldkampioen werden had ik in ieder geval nauwelijks van ze gehoord.

Met de match tussen Topalov en Kramnik wordt de ban gebroken. Kramnik – uitkomend in de Nederlandse Meesterklasse – won van het genie Kasparov door geniaal verdedigingsspel, terwijl Topalov de spectaculaire aanval in het schaken weer nieuwe impulsen gaf en daarmee toernooi op toernooi won. Twee zeer verschillende stijlen van de twee sterkste spelers van de wereld vechten een bloedige strijd om de kroon, de tijden van thrillers tussen Kasparov en Karpov zijn weer aangebroken. En schaakliefhebbers zaten weer voor de buis.

Helaas is met een andere traditie nog niet gebroken: de totale chaos van de psychologische oorlogsvoering speelt weer een belangrijke rol. Fischer stelde in 1972 de meest vreemdsoortige eisen (TV-camera’s eruit, stoelen weg) en kreeg meestal zijn zin. Kortsjnoj wond zich in 1978 bijzonder op toen Karpov tijdens de partij een bakje yoghurt kreeg aangereikt. De rel werd ‘Yoghurt-gate’. En dan hebben we het nog niet eens over de parapsycholoog die op de eerste rij zat om de bijgelovige (en net uit Rusland gevluchte dissident) Kortsjnoj ‘te beïnvloeden’. Die sloeg hard terug met in mediterende goeroes om de stralen te neutraliseren. Bovendien moest er een muurtje onder tafel worden gebouwd tegen het schoppen. Ook vermeldenswaardig: de eerste match Karpov – Kasparov werd door de corrupte wereldschaakbond onderbroken omdat Kasparov te snel terug kwam uit achterstand.

Anno 2006 hebben wij “The Toilet Match” aan de annalen toegevoegd. De Russische (Kramnik) en Bulgaarse (Topalov) overheid en pers bemoeit zich uitgebreid met de prestige van de uitkomst en dat leidt tot hilarische taferelen. Allereerst verscheen in de Russische media het verhaal dat Topalov in Amerika een chip in zijn brein had laten implanteren. Toen de hilariteit daarover was weggezakt, werd het ernst. Topalov verloor op verbijsterende (en niet geheel terechte) wijze de eerste twee partijen. Zijn manager, de sluwe en niets ontziende Danailov, had echter op de beveiligingscamera gezien dat Kramnik per partij minstens dertig maal het toilet bezocht – de enige plek zonder camera’s. Raadpleegde hij een computer? Kramniks verzekering dat hij op het toilet altijd de beste ideeën kreeg hielp niet, er kwam een officieel protest en het verzoek Kramniks privé-toilet te sluiten. De verontwaardigde Kramnik kwam de vijfde partij niet opdagen en verloor het punt. De ervaren Nederlandse scheidsrechter Geurt Gijssen had geen andere keus: 3-1 wordt 3-2.

Na veel onderhandelingen zijn de kemphanen, tussen wie de sfeer waarschijnlijk voorgoed verziekt is, weer verder gegaan. Het resultaat is dat de match vandaag na 12 partijen gelijk staat. Kramnik, gesteund door de meerderheid der grootmeesters en publiek, heeft de rest van de partijen onder protest gespeeld en eist dat de derde partij alsnog wordt gespeeld. Gaat hij nu, met behulp van de rechter, die eisen kracht bijzetten? Hij heeft toch immers drie keer gewonnen en Topalov – die veel van zijn goodwill de afgelopen weken is kwijtgeraakt – twee keer?

Schaken is inmiddels voor een belangrijk deel uit de massamedia verdwenen en moet het hebben van de gekkigheden. Yoghurt, chips, WC’s, het hoort er helaas al tientallen jaren bij in de sport die wordt bevolkt door geniale gekken onder hoge druk. Wat zal Geurt Gijssen doen? Wie zegt dat schaken saai is?

Volg het verloop van de match op Doggers-schaak, de weblog van Susan Polgar en ook de officiele site bevat analyses.
– Wijziging: derde partij veranderd in vijfde partij.

  1. 1

    Niet onbelangrijk detail: deze match is de lang verwachte herenigingsmatch. Sinds de negentiger jaren waren er altijd twee wereldkampioenen: die van de officiële wereldschaakbond FIDE en die van Kasparov’s PCA. In deze match nemen de twee wereldkampioenen het tegen elkaar op, en als de match (en eventueel de daarop volgende rechtszaak…) is afgelopen is er gewoon weer één wereldkampioen. Lekker overzichtelijk.

  2. 3

    Jaren terug een tijd op zeer bescheiden niveau gespeeld. Leer wat varianten van het beginspel en je niveau en aantal winstpartijen vliégt omhoog. Was geen beginnen aan en oneindig gedoe. Ik volg het eigenlijk ook niet meer. Gewoon ”blanco” spelen anders is het een frustrerend spel. Bij voorkeur in een geïsoleerde blokhut bij een knappend houtvuur met een fles zelfgestookte graanjenever onder handbereik. Interessant je tegenstander taxerend en peinzend met wijsvinger en duim onder de kin in een binnenste buiten gekeerde kamerjas rondlopen,… terwijl buiten sneeuwstormen jagen en de wolven huilen…..

    Helaas zijn er geen strenge winters meer en woon ik in Rotterdam…..

  3. 4

    Schaken wordt veel leuker als je met de regels gaat klooien. Alle dubbele stukken uit het spel en obstakels op de vakken! Het wordt heerlijk onbegrijpelijk als je Stratego en schaken door elkaar husselt.

  4. 6

    @ Kalief: Jouw opmerking getuigt natuurlijk van een bijna onvergeeflijk gebrek aan respect voor de schoonheid van het edele schaakspel. Maar eerlijk gezegd zou ik wel eens twee grootmeesters zo’n partij willen zien spelen. Alleen al voor hun gezichtsuitdrukking als ze achter het bord gaan zitten, maar ik ben ook benieuwd wat ze er van zouden maken.

    @ YP: Het mooie van een potje schaken vind ik nou net dat het, als het lukt om er helemaal in op te gaan, helemaal niks meer uitmaakt waar je zit. Enige alcoholica en aangename achtergrondmuziek dragen natuurlijk wel altijd bij aan de spelvreugde.

  5. 7

    Je kunt het ook anders bekijken: uitgezonderd de eerste twee matchen waar Kramnik vals gespeeld heeft met behulp van een computer heeft hij er maar 1 gewonnen en Topalov 2. Gezien het erg grote verschil tussen de eerste twee (100% score Kramnik) en de rest van de matches (licht voordeel Topalov), acht ik dat valsspelen van Kramnik wel heel aannemelijk.

    Kasimdzhanov zegt me trouwens wel iets. Die heeft ooit (jaar of 10 terug) nog verloren van een bekende van me, die zijn haar groen geverfd had. Kasimdzhanov had beloofd dat als ie het toernooi ging verliezen (hij lag halverwege riant aan de leiding en moest in de laatste partij tegen de uit kansloze positie opgestoomde bekende), hij zijn haren ook ging verven. Voor zover ik weet is hij die belofte niet nagekomen.

  6. 8

    Als we het handenschuddenspel gaan doen dan ben ik via ooit een feestje met Rini Kuif in één stap bij Kortsnoj enz. hehehe. Nou jullie.

  7. 12

    Is waar Oplawaai,…je verliezen in een potje schaak,…of in comments plaatsen op een weblog…..muziek,…of een verdwaalde blonde zeenimf…..whatever,…vreet tijd!

    Too much to do too little time…….?

  8. 13

    ach handenschuddenspel, ik heb zelf tegen viswanathan anand gespeeld! Dat het simultaan was (HIJ dus meerdere partijen that is, gniffel) en ik (als mijn geheugen zich niet aat bedotten) maar nipt 40 zetten haalde mag ik wel vergeten toch? Helemaal gelijk trouwens Yevgeny!

  9. 15

    @7, dat is natuurlijk een belachelijke redenering. De toiletten en de spelers werden voor de partij gecontroleerd. Daarbij volgde de toiletrel na de vierde (en dus niet na de tweede!) partij, bij een stand van 3-1 voor Kramnik. De meeste commentatoren (en ik ook) houden het op een wanhopige poging van Topalov om weer in de wedstrijd te komen.

    Wel zonde overigens dat van deze tweekamp alleen het relelement wordt belicht. Ik heb een aantal partijen gevolgd en er vinden spetterende gevechten plaats. De tijd van de bloedeloze remises na vijftien zetten van een tijd geleden is wel voorbij, daar zijn de regels op aangepast.

    Ik ben overigens voor Kramnik. Hup Vladimir!

  10. 16

    geen Viswanathan Anand fans hier mij bestoken met vragen over mijn ontmoeting met Vis en mij vanaf nu vereren als een god omdat ik tegen heb gespeeld heb? Nee? Jammer.

  11. 18

    Even vraagje nog Vraagje,..heb je de partij tegen Vis nog genoteerd?,…dat niet achteraf blijkt dat je nog gewonnen had kunnen geworden geworden mischien?…..

    40 zetten????!!,…niet niks toch….

  12. 19

    genoteerd? Wat is dat? Van de datum enzo? Gniffel, natuurlijk, moet idd nog ergens liggen. Maar rekent er niet op dat ik het ga opzoeken. In mijn gedachte was het een mooie pot. En u verlangt toch niet van mij dat ik die mooie herinnering verpest met het naspelen van teen en tander? Klein geheimpje, blijft tussen ons nietwaar, ik was 14/15 jaar, wat denkt u? De moeite van het naspelen waard? 40 (misschien waren het er 35 maar nu ophouden!)zetten in simultaan is niet echt groots zeker niet als je een beetje verdedigend speelt.
    was een stukje op wiki aan het lezen over kleurenblindheid. Dat hele verhaaltje over blauwe, groenen en rode receptoren klopt helemaal niet, wist je dat? Wat maken ze ons toch allemaal wijs op die middelbare school?

  13. 21

    kan iemand mijn lul uit de spamfilter halen? Ja, die achter oude stond! Gewoon in die stoffige spamfilter gegooid, een goeie lul, nauwelijks gebruikt. Schande!

  14. 22

    Dat hele verhaaltje over blauwe, groenen en rode receptoren klopt helemaal niet, wist je dat?

    Ik heb nog wel een hele redelijke 2ehands monitor ergens.

  15. 23

    ik ben mijn lul kwijt en jij begint over een 2dehands monitor? Geweldig! Ik had het over het ontvangergedeelte (jij en ik) en niet over de zender (je monitor). Lees het stukje eens, het is geen onvergevelijke leugen hoor, dat blauw groen rood, maar het is ook niet helemaal juist.

  16. 24

    Jaja,..14/15 jaar en dan 35 zetten tegen een grootmeester klaarspelen plus, ook nog es, niet de genoteerde partij ingelijst boven het bed gehangen..een gevalletje ”Vraagje” Polgar dan zeker?
    Oke,..maakt niet uit,..en misschien hield ie je dan wel 20 zetten aan het lijntje…kunnen we analyseren als je de partij hier plempt misschien?

    Maarreh,..leg es nader over die kleurenblindheid?,..iets gemist ik?,..lees het morgen wel….

  17. 27

    @24
    nu moet ik dus toch dat boekje van zolder ofzo gaan toveren, bedankt! Ik weet zeker dat ik niet slecht gedaan heb, want ik zat nog als één van de laatste maar hic rhodos hic salto of zoiets, boter bij de vis put your money en ga zo maar door en terecht ik zal eenskijken of ik het nog kan vinden.
    niks gemist trouwens no worries

  18. 28

    Dr komen hier nogal eens types langs. Dus een grapje kon geen kwaad. Docht ik @vraagje dat nu wel twee keer loopt te emmeren maar nog niks heeft uitgelegd hoe het dan [b]wel[b] zit.

    Borat is pas politiek gevaarlijk als je zijn framework wil begrijpen. Kazachstan (hoort u mee Salon?) moet dat gewoon niet willen doen.

    Wel geniaal is het uitgebreid kussen van alle mannen en de vrouw gedag zwaaien. Hehehe. Wat een spiegel…

  19. 29

    Dr komen hier nogal eens types langs. Dus een grapje kon geen kwaad. Docht ik @vraagje dat nu wel twee keer loopt te emmeren maar nog niks heeft uitgelegd hoe het dan [b]wel[b] zit.

    Borat is pas politiek gevaarlijk als je zijn framework wil begrijpen. Kazachstan (hoort u mee Salon?) moet dat gewoon niet willen doen.

    Volstrekt geniaal is het uitgebreid kussen van alle mannen en de vrouween gedagzwaaitje geven. :)))) Wat een spiegeling van waarden…

  20. 30

    @mescaline
    loop te emmeren? Heb ik de link niet gegeven bij #19? Waarom lees je het zelf niet? Waarom moet ik het hier neerzetten als het daar al staat?
    vooruit
    It is important to realize that the absorption spectra of all three systems cover much of the visible spectrum, so it is incorrect to refer to them as “blue”, “green” and “red” receptors, especially because the “red” receptor actually has its peak sensitivity in the yellow.
    en dan het hele verhaal eronder komt ook niet overeen wat mij eerder geleerd is. Mag ik dan niet even verwondert mijn wenkbrauw optrekken en er een meldinkje van maken? Mea culpa

  21. 32

    geen probleem. Idd morgen weer en dag. Waarom we niet gewoon een diaan ritme ipv een circa diaan weet ik niet (iemand ideeen?)maar het helpt niet bij het naar bed gaan op een gristelijke tijd.

  22. 33

    Leuk stuk! Dankzij Toiletgate bereikt het schaken niet alleen de voorpagina van de New Yok Times maar nu ook Sargasso (en zo hoort het).

    Detail: het was niet de derde partij waar Kramnik niet kwam opdagen maar de vijfde. De 3-1-stand werd toen 3-2. Kramnik speelt de match sindsdien verder ‘onder protest’.

    Morgen (vandaag dus) zijn de partijen met korte bedenktijd, zodat er sowieso een beslissing valt. Als Topalov wint, is de schaakwereld even ver als voor de match aangezien er een juridisch steekspel zal beginnen. Kramnik heeft immers al aangekondigd dat hij zijn verloren punt gaat aanvechten.

    Alleen al hierom moet Kramnik dus gewoon winnen morgen want dan zijn we van het gezeik af.

  23. 34

    Toch is het wel weer jammer, al dit gedoe. Ik ben schaakliefhebber geworden tijdens de eerste Kasparov-Karpov match en volg het nu nog maar zeer zijdelings.

    Als speler gun ik het Topalov: iedere partij is bij die man genieten. Maar hij moet wat kritischer worden in de managers die hij kiest.

  24. 35

    Als we nu toch aan het opscheppen zijn: Begin jaren 80 won de vader van een klasgenoot van mij van Kasparov in een simultaan. Echt gebeurd…

  25. 36

    @15: Dat toilet was juist niet gecontroleerd. Daarom stond daar ook de schaak-PC van Kramnik (de vieze valsspelert!). Omdat ie wist dat ie zonder geen kans had ging hij toch lopen pushen toen de mensen van Topalov het door begonnen te krijgen. Hij probeerde gewoon te bluffen. Jammer, daar trapt de schaakbond dus niet in en terecht.

  26. 38

    Is het niet op een of ander live sport (tv)kanaal te volgen nu via internet?
    Want:…4e partij play- off is bezig bij de stand 1,5 – 1,5,…wordt het remise,…volgen 2 partijen snelschaak van 5! minuten,…is niet volgen,…alleen ”visueel,….vandaar mijn vraag…