Toch nog even over die kerncentrales

Volgens het delftsblauwe tegeltje aan mijn muur dient men ijzer te smeden als het heet is. Wel, het ijzer is, naar het zich laat aanzien, momenteel tamelijk heet – zo heet dat het zich de grond in dreigt te smelten – dus laten we aambeeld en hamer er even bij pakken en de gloeiende staven een zinnige vorm geven. Sorry, wat zegt u? Ik sta hier te hameren, en versta het niet. U vindt het onkies zegt u? Want? Ah. Natuurlijk. We moeten niet over de ruggen van menselijk leed en angst politiek bedrijven. En waarom eigenlijk niet? Bedoelt u soms dat dat onfatsoenlijk is? Ah, juist. Ik snap het al. We moeten nu koel en rationeel handelen om de dreigende nucleaire crisis op te lossen en er op een later moment eens in alle rust over praten. Wel. Dat is niet mijn idee, vriend. En ik vind het ook een beetje raar. Jarenlang loopt u te schreeuwen dat kernenergie veilig is en de toekomst heeft, en nu keren de feiten zich tegen u, en vindt u het ‘niet gepast’ de discussie aan te gaan. Mag ik dat een tikkeltje laf vinden? Ja, dat mag ik vinden. U bent als die jammerende keeper die zojuist een strafschop tegen heeft gekregen en niet op de doellijn wenst te gaan staan omdat de aanvaller die u zojuist met verve getorpedeerd heeft zoveel pijn heeft. Geen gezeik. Onze spits redt het wel. Sterker nog: hij staat er al klaar voor. Dus: poten op de doellijn, wachten op het fluitje, en zo even de bal uit het net halen. Die bal gaat zodadelijk, via de binnenkant van de linkerpaal en uw o-zo fatsoenlijke achterwerk de goal in. Gelijkmaker. In blessuretijd. Dat wordt verlengen. U dacht dit potje al stiekempjes gewonnen te hebben, maar helaas. De dikke dame was er nog niet, we hoorden nog geen blues. Het debat gaat voort.

Laten we onszelf niets wijs laten maken door al die fatsoensrakkers die voor kernenergie zijn en er nu uit een hypocriet soort piëteit niet over willen praten: er zijn natuurlijk verdomd weinig momenten waarop het gepaster is om over de toekomst van ons kernenergiebeleid te praten dan juist op dit moment. Nederland ligt niet op een seismisch breukvlak, uiteraard, maar we liggen wel op en onder zeeniveau. Het gebied waar nu de kerncentrale van Borsele staat overstroomde in 1953 op een haar na. Als zoiets nogmaals gebeurt – de Westerschelde is onbeschermd, en de centrale van Borsele ligt er ongeveer twintig meter vanaf – kan er ook daar een risicosituatie ontstaan (zie ook de foto hierboven van Dodewaard bij hoogwater in 1995). Uiteraard, de kans dat het misgaat is en blijft uitzonderlijk klein, maar het heeft iets intens paradoxaals om aan de ene kant plannen te maken om de dijken langs rivieren en zee te verhogen vanwege toenemende overstromingsrisicos en tegelijkertijd te discussiëren over de aanleg (of heropening) van kerncentrales direct achter die dijken – en waar moeten we ze anders bouwen? Maar laten we wel wezen: dat het nu mis gaat in Japan is vooral een probleem voor al die lieden die hebben geroepen dat kernenergie zo veilig was, en dat er in westerse landen met hun strenge veiligheidsvoorschriften, geen rampen zouden kunnen gebeuren. Wel, dit is Japan. Veel geavanceerder dan daar wordt het niet, en als het in Japan onder extreme omstandigheden mis kan gaan, waarom dan niet net zo hard in Europa?

Toch is het (kleine) risico van ongelukken voor mij niet de echte reden om fel gekant te zijn tegen kernenergie. Mijn probleem ligt bij het kernafval en de indrukwekkende hypotheek die je daarmee neemt op de toekomst. Ja, we zijn in staat structuren te ontwerpen waarbinnen afval veilig opgeslagen kan liggen. De wetenschap heeft daarin grote progressie geboekt, en de resultaten zijn meetbaar en in orde – zo lijkt het. Maar nu is niet de eeuwigheid. De belangrijkste voorwaarden voor de opslag van kernafval zijn voortdurende politieke stabiliteit van de regio waarin het afval ligt opgeslagen en de continuïteit van de instituties die de opslag regelen – en dan hebben we het niet over een periode van tien, twintig of vijftig jaar, maar over een spanne van eeuwen, zo niet millennia. We stoppen de aarde vol met gif, zonder erbij stil te staan wat daar over tweehonderd jaar tijd mee kan gebeuren. Kiezen voor kernenergie impliceert de aanname dat de geopolitieke rust en continuïteit in Europa voor de komende millennia gegarandeerd is. Gegeven het feit dat de Europeanen elkaar de afgelopen honderd jaar meermalen de hersens hebben ingeslagen en dat veel van onze instituties nauwelijks tweehonderd jaar oud zijn lijkt me dat een uitermate extravagante claim. Iedereen met een historisch besef dat verder terugreikt dan, pakweg, 1968 zou moeten weten dat we de toekomst met een last opzadelen waarvan we bij god niet weten of ze die kan dragen. Want uiteindelijk gaat het bij kernenergie niet om alle geavanceerde trucs en technieken die we nu kunnen bedenken. Uiteindelijk gaat het om wat mensen dertig, vijftig, honderd, tweehonderd jaar van nu kunnen en, vooral doen. De toekomst is mensenwerk en dat geeft reden tot zorg. Misschien wordt het tijd dat we ons dat eens even heel grondig realiseren en een plaats geven in de discussie over kernenergie.

  1. 1

    Ik heb me altijd al verbaasd dat we volgens bepaalde lieden de rekening niet naar toekomstige generaties mogen doorschuiven als het gaat over zaken als overheidstekorten. Maar de doorlopende kosten van een hoogwaardige kernafvalopslag infrastructuur klaarblijkelijk wel.

  2. 2

    Als je niet weet waar je het over hebt – en al dat. Zie link bij *. Er is niets onveiligs aan de hand met die kerncentrale. Al helemaal geen ramp. Geen enkele reden om niet gewoon verder te gaan met kern energie.

    Aangenomen dat kernenergie daadwerkelijk goedkoper is dan olie en gas (waarbij je rekening moet houden met de milieu schade van gas/olie en het opslaan van kern afval). Iets waarvan ik niet zo zeker ben – al weet ik dat windmolens en zonne energie, nog afgezien van het feit dat er gewoon niet genoeg van is, erg milieu onvriendelijk zijn (windmolen neerzetten is niet echt leuk voor milieu tov de energie die er uit komt in zijn levensdoor). Dus er zijn niet veel alternatieven. In de praktijk komt het op dit moment in de westerse wereld gewoon neer op kernenergie of olie, en al die milieu fanatici hebben een bord voor hun kop als ze denken dat het anders is. Ik zie niet in wat er mis is met pragmatisch kiezen voor het minste van twee kwaden terwijl we werken aan een echt lange termijn oplossing (kernfusie).

    * https://morgsatlarge.wordpress.com/2011/03/13/why-i-am-not-worried-about-japans-nuclear-reactors/

    btw je schrijfstijl is wat vermoeiend, misschien iets minder grappig proberen te zijn?

  3. 4

    @2:
    – Zelfs de Japanse overheid zegt dat een meltdown niet kan worden uitgesloten.
    – Er is radioactief materiaal gelekt.

    Ja, geen grote kans, en niet zo heel veel straling, maar dat “niets onveiligs aan de hand” noemen gaat wel erg ver, niet? De wettelijke maxima op blootstelling aan straling zijn niet voor niets gezet.

    http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/03/14/japan.nuclear.reactors/index.html?hpt=T1

    Edit: Ja, en ik weet dat een meltdown niet per direct een grote ramp betekent. Het maakt het alleen wel lastiger de boel weer op te lappen.

  4. 5

    @2 Ik geloof dat ik prima weet waar ik het over heb. Natuurlijk vergaat de wereld niet in Japan, maar er zijn wel 200.000 mensen uit voorzorg geëvacueerd, en het is onduidelijk hoe lang dit allemaal duren gaat. Maar ga, als je toch zo voor kernenergie bent, eens in op het punt dat ik maak in de laatste alinea – want dat is wel waar het echt om gaat.

    En qua schrijfstijl: jammer voor je.

  5. 6

    @2:

    (windmolen neerzetten is niet echt leuk voor milieu

    En welke schade brengt een windmolen dan aan het milieu toe? Welke gevaarlijke stoffen komen er vrij bij het opwekken van energie uit windkracht?

    windmolens en zonne energie, nog afgezien van het feit dat er gewoon niet genoeg van is

    Dat is een selffulfilling prophecy: als we er niet méér in investeren, zullen we er nooit genoeg van krijgen.

    Er is niets onveiligs aan de hand met die kerncentrale

    Natuurlijk niet. Japan evacueert tienduizenden mensen, in een straal van 20 km rond die centrales, gewoon voor de lol, want ze hebben niks beters te doen. Alleen maar om pons ongerust te maken en in opdracht van onze milieufanatici.

  6. 7

    Ik ben verschillende blogs en ander media aan het volgen. Het volgende valt mij op.

    Als het uiteindelijk mis zal gaan met de kerncentrale in Japan dan zullen door pro kern energie mensen de volgende argumenten worden aangedragen om het publiek toch te masseren!
    1 het was een oude centrale. De nieuwe zijn veiliger, hebben een ander koelsysteem die ook tegen overstromingen bestand is.
    2 Het gevaar van straling wordt schromelijk overschat.
    Ik kom nu al links tegen naar (dubieuze?)sites waar dit fenomeen wordt omschreven. O.a deze:
    http://www.groenerekenkamer.com/stralingshormese
    3 In Europa is de kans op aardbevingen klein.
    4 De wetenschap is hard bezig om het probleem van het afval op te lossen. Resultaten zijn snel te verwachten.
    5 De olie raakt op. We moeten toch iets.
    6 Duurzame energie is niet voldoende om aan de vraag te voldoen.
    7 De explosieve situatie in het Midden Oosten. Dure olie etc.

    Als het allemaal met een sisser afloopt in Japan dan is het helemaal raak voor de pro’s. De ergste ramp aller tijden heeft plaatsgevonden en nog steeds is er geen probleem. Kernenergie is veilig. Kerncentrales zijn veilig.

    Dit is niet mijn mening trouwens. Ik ben veel te dom voor deze materie!
    Succes ermee!

    groeten

  7. 9

    Ik vond het anders best wel geslaagd stukkie. Misschien omdat ik het roerend eens ben met de stelling.

    Overigens, over borden voor koppen gesproken, zogenaamde ‘milieu fanatici’ weten heel goed dat de keuze op het moment beperkt is tot olie en kernenergie. Dat is het hele probleem. Kernfusie is voorlopig net zo fictief als welk ander alternatief, exact de reden dat milieu fanatici pleiten voor grotere investeringen in de ontwikkeling van nieuwe technologie voor duurzame energie. Dan helpt het niet als de staatssteun daarvoor wordt ingetrokken en er voor een ‘korte’ termijn investering in kernenergie wordt gekozen, terwijl over de indirecte staatssubsidies voor fossiele brandstoffen niet meer gesdiscussieerd wordt.

  8. 10

    Degenen die denken dat het in Japan wel meevalt, moeten nog even wachten. Ik hoop ook dat het meevalt, want 1x Tsjernobyl is meer dan genoeg.
    Dat nu duizenden mensen geëvacueerd zijn, is ook erg. Dat er een paar wel sereisu zijn besmet is erg en dat een paar honderd (hopelijk) nog jaren gemonitored moeten worden is even erg.

    Wie dat niet erg vindt heeft een plaat voor het hoofd. En dan hebben we het nog niet eens over de kosten opjagen, omdat de veiligheid zo serieus wordt genomen dat centrales regelmatig stilliggen.
    Het argument in de Nederlandse discussie, hier hebben we geen aardbevingen. is helemaal een gotspé jegens de Japanners. Hadden zijn dan geen kerncentrales mnoeten bouwen?

    Als ik voorstander van kernenergie zou zijn, zou me een onbehaaglijk gevoel van medeplichtigheid aan de ellende van anderen bekruipen. Het getuigt in ieder geval niet van piëteit de zaken te bagatelliseren.

  9. 11

    Naar aanleiding van Quote uit
    #10
    “Als ik voorstander van kernenergie zou zijn, zou me een onbehaaglijk gevoel van medeplichtigheid aan de ellende van anderen bekruipen. Het getuigt in ieder geval niet van piëteit de zaken te bagatelliseren.”

    Misschien moet onze minister van economische zaken een werkbezoek aan die centrales brengen ;-)

  10. 12

    Even terugkomend op het hoofdpunt uit het stukje hierboven: het is waar dat kernsplitsing afval veroorzaakt waar we langere tijd aan vastzitten en dat grote milieu-risico’s met zich meebrengt. Echter, dat geldt voor olie of kolen net zo goed. Daar kiezen we voor opslag van het afval in de vorm van uitstoot in de atmosfeer, en de risico’s op termijn lijken op het eerste gezicht minstens zo groot.

    Persoonlijk vind ik opslag van afval onder enigszins controleerbare omstandigheden (zoals we met kernafval kunnen doen) wat dat betreft aantrekkelijker klinken dan alles de lucht in pompen en hopen op het beste.

  11. 13

    @7 een argument – het enige argument om voor kernenergie te zijn ontbreekt in je rijtje: we kunnen niet doorgaan met fossiele brandstoffen en kernenergie kan tijdelijk een alternatief zijn om het tekort aan te vullen.

  12. 14

    @12 Daar zit ergens wel wat in, maar waar het mis gaat is bij dat ‘controleerbaar’: inderdaad, de omstandigheden zijn, naar huidige technische standaarden controleerBAAR. Dat is echter iets anders als zekerheid hebben dat dat ook zo blijft. Ken de geschiedenis en je weet dat dat onvoorspelbaar is en blijft. Dus het argument vóór kernenergie t.o.v. fossiele brandstoffen valt weg.

  13. 15

    Het probleem met kernenergie zit in het afval. En dat is een probleem waarmee we enkele duizenden generaties nageslacht opzadelen.
    @12 wat bedoel je met ‘opslaan van kernafval onder enigzins controleerbare omstandigheden’?
    Bedenk dat deze opslag voor meer dan 200.000 jaar onder streng gecontroleerde en stabliele omstandigheden zal moeten gebeuren! Lees het onderzoeksrapport van Geologisch onderzoeksbureau T&A Survey goed en trek dan opnieuw je conclusies. http://www.greenpeace.nl/reports/opslag-kernafval.

  14. 16

    @15 Volgens mij wordt er wel gewerkt aan technieken om het afval “om te werken” – lang levende isotopen worden omgezet in kortlevende isotopen. Duizenden generaties kan inderdaad niemand overzien.

  15. 17

    Ik lees regelmatig dat kernenergie alleen met subsidies rendabel is, dat de kosten van het langetermijnonderhoud per definitie te laag wordt ingeschat net als de opslagkosten.

    Weet iemand daar wat meer van? Overigens wordt fossiele brandstof ook flink gesubsidieerd, schijnt.

  16. 18

    @15 Wat ik bedoel met “enigszins controleerbare omstandigheden” is in vergelijking met wat we met het afval van energie uit fossiele branstoffen doen, namelijk het in de atmosfeer uitstoten. Ook hiervoor geldt dat het voor een zeer lange periode grote gevolgen heeft, en in tegenstelling tot opslag van kernafval is het compleet onbeheersbaar. Het is zelfs argumenteerbaar dat de gevolgen daarvan potentieel erger zijn dan die van een ongeluk met nucleair afval (hoewel het een beetje appelen met peren vergelijken is natuurlijk).

    En 200.000 jaar klinkt inderdaad schrikbarend lang, maar bedenk wel dat dat bij de huidige stand van de techniek is. Er wordt momenteel al gewerkt aan verschillende vormen van transmutatie en/of recycling van nucleair afval.

    Ik wil niet beargumenteren dat er geen afvalprobleem is, natuurlijk wel. Als wind- of zonne-energie een goed alternatief zouden vormen mogen ze van mij direct alle kerncentrales sluiten. Maar het is momenteel kiezen tussen twee kwaden: de atmosfeer verzieken voor toekomstige generaties, of ze opzadelen met een hoeveelheid kernafval. Beide hebben hun voors en tegens, maar ik vind het niet zo duidelijk, eerlijk gezegd, dat niet kiezen voor kernenergie (en het onvermijdelijk gevolg daarvan: meer uitstoot door verbranding fossiele brandstoffen) de beste optie is.

  17. 19

    Context mensen. Ook al komt er een meltdown, het zal niet erger worden dan Three Mile Island. Dat is de worst case scenario voor dit type reactor.
    Een Tsjernobyl is onmogelijk met het type reactor dat ze in Japan hebben.

    Als er een Tsjernobyl plaatsvind, dan eet ik mijn schoen en zal ik nooit meer voor kernenergie pleiten.

    Bij Three Mile Island is er niemand dood gegaan (hooguit twee mensen door verhoogd kankerrisico), en tot nu toe in Japan ook niet.
    Zelfs de natuur heeft er geen last van ondervonden. (In Tsjernobyl is de natuur er zelfs op vooruit gegaan…)

    De les die we uit Japan kunnen trekken is dat je je centrales ook bestand moet maken tegen Tsunami’s (er werd alleen rekening gehouden met aardbevingen) en je moet verouderde afgeschreven centrales sluiten en nieuwe bouwen.

    Het enige alternatief voor kernenergie is fossiele brandstoffen.
    De BP ramp in de golf? Hoeveel mensen gaan niet jaarlijks dood in kolenmijnen? De oorlogen in Irak en Libië? Afhankelijkheid van Rusland?
    Enz…

    Ik ben 100% voor groene energie. En ik wil het graag zo veel mogelijk subsidieren (bijv. 100% accijns op kernenergie. De baten gaan naar groene energie.)
    Als groene energie morgen in al onze energie behoeftes zou kunnen voorzien, dan zou ik zeggen: meteen overstappen.

    Maar ik ben niet dom. Ik kan rekenen. Ik begrijp wat een joule en een watt is. En de huidige groene technologie kan onze moderne maatschappij niet draaiende houden, ook al stoppen we al ons geld erin. PUNT.
    En als je dat wilt bestrijden: cijfers graag! Praatjes vullen geen gaatjes.
    Als je zelfs een geitewollensokken type als mij niet kunt overtuigen, hoe zul je dan de VVD’ers overtuigen die niet bereid zijn 1 cent extra te betalen; zij die liever gaan shoppen in New York dan fietsen naar de kringloopwinkel?

    En nee, zowel kernenergie als fossiele energie worden niet gesubsidieerd.
    Overheden helpen met de financiering van kern- en kolencentrales. Maar dat is geen subsidie: de overheid maakt uiteindelijk winst, het zijn investeringen die rendement opleveren.
    Groene energie wordt echt gesubsidieerd: het geld dat overheden daarin steken, zien ze nooit meer terug.

    (Tot slot de kernafval. Radioactief afval is slechts tijdelijk gevaarlijk. CO2 blijft een eeuwigheid in de lucht. Na pakweg 100 jaar + recycleren + verwerking is het radioactief afval wat overblijft minder radioactief, en minder gevaarlijk, dan de erts waar het uit komt. We laten de aarde dus minder radioactief achter dan we hem aantreffen.)

  18. 21

    Groene energie wordt gesubsidieerd. Dat klopt. Om een lucifer te laten branfen moet je hem namelijk eerst aansteken.

    Ik kan ook rekenen. En ik weet ook dat we niet van de ene op de andere dag van de kernenergie af zullen gaan. Dat is ook niet de beslissing die we moeten nemen. De beslissing die we moeten nemen is welke richting we op gaan en hoe we de consumptietoename gaan opvangen. Wat mij betreft: niet met kernenergie, niet met fossielen, maar zoveel mogelijk met renewables. En anders moeten we misschien maar tijdelijk leven met een wat hogere energieprijs. En zuiniger verbruik. Ik noem maar wat.

  19. 22

    @21 Als men nu eindelijk eens de urgentie inzag van de problemen … maar dat wordt door een grote groep – niet alleen rechts – afgedaan als “klimaatalarmisme”.

  20. 23

    Er is trouwens een heel valide argument tegen kernenergie.
    Het is extreem kostbaar. Een reactor moet minstens 40 jaar draaien wil het zichzelf terugverdienen. Daarbij is het zo dat bij eventuele schade, zoals nu in Japan, de belastingbetaler opdraait voor de kosten.
    Ook kwam ik dit tegen op “De dagelijkse standaard”. van een lezer en commenter!

    “Dat op de markt geen particuliere verzekeraar te vinden valt die kerncentrale wil verzekeren zegt eigenlijk alles. En dus worden de verliezen gesocialiseerd. Die verliezen dus ook al.”

    Kortom in de ideale wereld van de marktfundamentalist en antisocialist, om het maar simpel uit te drukken, zou er waarschijnlijk geen kernenergie zijn. Te duur, te onrendabel en dus niet interessant voor de markt.

  21. 24

    De lezer die ik noemde heet overigens Karl Kraut! En bij de laatste zin zou ik nog “Too risky” willen toevoegen.
    Ik zal jullie niet meer lastig vallen.
    Weltrusten!

  22. 25

    @19 Als er een Tsjernobyl plaatsvind, dan eet ik mijn schoen

    Helpt dat? Ik dacht altijd dat je op de grond moest gaan liggen met een zak over je hoofd ofzo.

  23. 26

    Als de afscherming het niet meer houdt, dan moeten ze wel heel erg slordig geweest.
    Die dingen worden met zulke grote marges gebouwd.
    Maar zelfs dan krijg je geen Tsjernobyl, want de kettingreactie is nu al gestopt.

    Nochtans, ik vind het niet verstandig dat 40 jaar oude reactoren nog steeds draaien en dat de vergunningen steeds worden verlengd. Dat is vragen om problemen.
    Moderne reactoren worden gebouwd om 60+ jaar mee te gaan, maar in de jaren ’60 was dat nog niet zo.

    En nee Miko, ik geloof niet dat je het ooit hebt uitgerekend (of uberhaupt dat je kan rekenen). Ik heb het wel gedaan en ik weet: groene tech is just not there yet, hoe jammer ik dat ook vindt.
    Ik raad je http://www.withouthotair.com/ aan.

    Als je echt milieubewust bent kun je het beste lobbyen voor de meest schone en verantwoorde vormen van kernenergie (moderne reactoren, reprocessing), hoge energie accijnzen en subsidies voor groene technologieën, vooral zonne-energie en energie besparende technologieën, zodat die over 60 jaar het stokje kunnen overnemen van de kernreactoren die we nu al nodig hebben en moeten bouwen.
    (En als je politiek handig bent, verkoop je het als een moeilijke compromis.
    OK, we bouwen die centrales, MITS er een hele zware subsidie op groene energie wordt ingevoerd.)

    Het alternatief is dat we met ouwe reactoren doormodderen, totdat het echt misgaat.
    En dat de olieprijzen torenhoog worden wat zal leiden tot grotere olierampen, omdat men op steeds moeilijkere plekken olie gaat ontginnen, en energieoorlogen.

    De huidige groene tech is niet voldoende, en het is ook niet aannemelijk dat het binnen 10 jaar voldoende zal worden. Zelfs niet in Duitsland, en ook niet als in de hele EU groene partijen aan de macht zouden komen.
    Maar peak oil is al voorbij, dus er zijn maar twee opties: kernenergie, of vechten om de laatste restjes fossiele brandstoffen.

    Er is geen derde optie, dus hou jezelf niet voor de gek door te doen alsof die er wel is.
    Uiteindelijk zal het milieu daar niet gebaat bij zijn.

  24. 28

    @23 Een reactor moet minstens 40 jaar draaien wil het zichzelf terugverdienen.

    Heb je hier een bron voor? Ik heb dit vaker gehoord en vind het een interessant argument, maar ik kan er nergens degelijke info over vinden.

  25. 29

    @26: “En nee Miko, ik geloof niet dat je het ooit hebt uitgerekend (of uberhaupt dat je kan rekenen)”

    Ik raad je aan je woorden wat zorgvuldiger te kiezen als je met Miko (of met wie dan ook hier) in discussie wilt.

  26. 31

    @26: Er is geen derde optie? Nee, er zijn helemaal geen dekkende, veilige en volledig schone opties om onze moderne maatschappij draaiende te houden, zoals je eerder schreef.
    Dus? Dan moet die maatschappij veranderen. Zo niet, hou je diuscussies als hierboven. Ik kan ook niet rekenen, maar ben er van één ding overtuigd: op = op.
    Geen enkele energiebron heeft daar een antwoord op. Of de grondstoffen raken op, of de ruimte raakt op, of de veiligheid raakt op, of het geld raakt op. Er raakt altijd wel iets op.

    Maar dat maken maar weinig nu levende mensen mee. Behalve die paar mensen die op raken bij een reactorongeluk, een mijnramp of een zinkendde olietanker.

  27. 32

    @Joost, Miko. Sorry voor de sneer. Maar het is makkelijk om te zeggen dat je kunt rekenen zonder cijfers te geven, niet eens een linkje.

    Als een toekomst zonder kernenergie mogelijk is, dan moet er toch tenminste 1 persoon zijn in de hele wereld die een dergelijke scenario heeft uitgerekend en waar je naar toe zou kunnen linken?

    Ik heb een dergelijke website nooit gezien. Dus als iemand zegt “het is mogelijk, ik kan rekenen”, dan is mijn reactie “eerst zien, dan geloven”.

    Nu weet ik wel dat we de samenleving op zonne energie draaiende kunnen houden. Maar dat zou betekenen dat we de Sahara vol met zonnepanelen zouden moeten bouwen. Technisch mogelijk. Financieel (nog lang) niet, zeker niet op de korte termijn. De Duitsers hebben een dergelijk plan ontwikkeld, zie desertec.org

    (Misschien zou kernenergie ons de tijd en de middelen kunnen geven om een plan zoals Desertec te realiseren over een periode van 60 jaar.)

    @Peter. Ik ben het 100% mee eens dat de maatschappij moet veranderen. Betere isolatie en efficiency, carpooling, investeringen in het OV, subsidies voor groene energie, etc. 100% mee eens.

    Maar zelfs dat zal niet voldoende zijn, en dan?

    Gaan we gas importeren uit Rusland of kernenergie uit Frankrijk of kolencentrales bijbouwen?
    Als we voor kolen en gas kiezen, dan moeten we maar hopen dat groene energie in de tussentijd goedkoop genoeg wordt, want gas en kolen zijn niet oneindig.

    En hoe lang houden we het verouderde Borssele nog open?
    Nu sluiten en vervangen met kolencentrales zou betekenen dat we onze CO2 doelstellingen misschien niet gaan halen. Is dat OK voor jullie?

  28. 33

    Laten we zeggen dat het 10.000 jaar opgeslagen moet worden:

    1. De kans op een (grote) oorlog, is, gezien de recente en klassieke geschiedenis 99%.
    2. De kans op grote culturele verschuivingen is nog een paar tiende procentpunten hoger.
    3. De kans op een verwoestende, geologische ramp is 85% in Nederland (De laatste ijstijd valt bijvoorbeeld nog nét binnen deze duur)

    Kortom: met wat kansberekening is eenvoudig na te gaan dat binnen de halfwaardetijd van ons huidige nucleair afval, we vrijwel zeker met zeer grote gevaren voor dit afval te maken gaan krijgen.

    Verder moet afval-opslag altijd centraal geregeld worden, en voor de toekomst veiliggesteld.
    Wanneer je het afval van 10% van Nederlands energiebehoefte wilt opslaan, is een zeer optimistische schatting dat dit (ongecorrigeerd) ruim 0.5 miljoen € per jaar kost. Gecorrigeerd, (rente, inflatie) met K = A ( 1 + i )? is dat meer dan wat de hele wereld aan geld heeft, momenteel! Het opslaan van het kernafval voor 1 jaar, 10% van onze energiebehoefte aan kernafval kost over de hele linie dus meer dan al het geld dat we nu in de wereld hebben.
    Uiteraard is daar veel op af te dingen: opslag wordt goedkoper naarmate de halfwaardetijd afneemt. Maar 6% inflatie is natuurlijk ook onzinnig over 10000 jaar: de romeinen, slechts 2000 jaar geleden, kenden dit fenomeen niet eens: de kans dat we over nog eens 2000 jaar op dezelfde manier kosten berekenen is ook onzin.

  29. 34

    @Hein: Maar zelfs dat zal niet voldoende zijn, en dan?
    Zoals ik al zei: dan is het op. Voor dat het zover is, zouden er andere keuzes gemaakt kunnen worden. Je stipt de bekende keuzes goed aan. Drastische keuzes worden echter niet gemaakt. Er komt geen verbod op geurverspreiders die je in het stopcontact kan stoppen. Geen autoloze dagen. Geen gratis OV.

    En er wordt al helemaal niet besloten 100% te investeren in groene energie.
    Ik weet ook wel dat dat niet gaat gebeuren. Want wij hebben het niet voor het zseggen, behalve in de reactievelden ;-)

  30. 35

    Ik ga binnenkort een stukkie schrijven waarin ik het argument ‘ kernenergie als tijdelijke oplossing ‘ onder de loep neem, maar voor die tijd de vraag: wat is de impact van kernenergie op de ontwikkeling van groene alternatieven? Maakt kiezen voor kernenergie de transitie naar duurzame energie niet juist moeilijker omdat het relatief goedkoper is en ruimtelijk onopvallend?
    Dat staat nog los van mijn (gevoelsmatige) idee dat CO2 in de atmosfeer erg is voor hen die na ons komen, maar een stuk minder erg dan allerlei plekken met kernafval. Qua gezondheidsrisico en risico op rampen wint op de lange termijn het kernafval, lijkt me.
    En wat de cijfers betreft: ik ben niet zo’n nummerfetisjist. Het gaat ook niet zozeer om wat er nu kan, maar om welke processen je in beweging zet en tot wat voor verschuivingen die gaan leiden. Dat is deels een kwantitatief verhaal, maar vooral ook een kwalitatief verhaal. En een moreel-ethisch verhaal. Ik vind dat kwalitatieve en moreel-ethische eigenlijk belangrijker – en daarvoor heb je woorden nodig, geen cijfers.

  31. 36

    “En een moreel-ethisch verhaal. Ik vind dat kwalitatieve en moreel-ethische eigenlijk belangrijker – en daarvoor heb je woorden nodig, geen cijfers.”

    Dat wordt dus weer een onoverbrugbare discussie. Een beetje de gelovigen vs atheisten zeg maar. Je hart vs. het brein. Je achter achter achter achter achter kleinkinderen vs je directe belangen en behoeften. Ofwel, cijfers tegenover woorden. Leuk!

  32. 37

    @35 “Je hart versus het brein” -> “Woorden vs cijfers”. Je linkt woorden aan hart en cijfers aan brein. Dat is raar. Want dat zou betekenen dat de cijfers uit je brein komen en wat je er vervolgens mee doet uit je hart. Het is brein vs brein, maar: alfanumeriek vs. numeriek. Woorden kunnen meer dan cijfers.

  33. 38

    @32:

    Misschien zou kernenergie ons de tijd en de middelen kunnen geven om een plan zoals Desertec te realiseren over een periode van 60 jaar

    We hebben dus al ruim 50 jaar verspild door op kolen, olie, gas en kernenergie in te zetten en daar meer in te investeren dan in duurzame energie. De Club van Rome kaartte het probleem al in de jaren zestig aan. Nu weer in kernenergie investeren leidt tot nog meer vertraging.

    Nu sluiten en vervangen met kolencentrales zou betekenen dat we onze CO2 doelstellingen misschien niet gaan halen. Is dat OK voor jullie?

    Nee, dat is niet OK, maar we mogen toch wel wijzen op het feit, dat we nu die CO2 doelstellingen moeten halen, omdat we zo lang onze kop in het zand gestoken hebben? Nu weer in kernenergie investeren is weer de kop in het zand steken, en de rekening bij onze kinderen leggen onder het mom van na ons de tsunami zondvloed.

  34. 40

    @37
    Was niet echt serieus bedoelt hoor, die reactie. Beetje een woordspelletje. Begrippen met elkaar linken kan soms best krachtig zijn, kijk maar naar reclames.

  35. 42

    @19: ”Ook al komt er een meltdown, het zal niet erger worden dan Three Mile Island. Dat is de worst case scenario voor dit type reactor.”

    Misschien ben jij meer expert, maar Andre-Claude Lacoste is het niet met je eens.

  36. 43

    @19/42: Three Mile Island was een gedeeltelijke meltdown. Een meltdown in Japan is potentieel net zo gevaarlijk. Eigenlijk de moeite van het reageren niet waard.

  37. 44

    Nog een late bijdrage, voor diegenen die niet geloven in renewables, dat de sahara niet volgeplempt kan worden met zonnenpanelen, en die zeggen dat er nog geen groen alternatief bestaat dus dat we daarom maar in kernenergie moeten investeren (want lange termijn visie is natuurlijk zo achterhaald), wil ik doorverwijzen naar het woestijn project Masdar City, betaald door de Sheikh van Abu Dhabi, uitgevoerd door een London’s architectenbureau. http://www.masdar.ae/en/home/index.aspx

  38. 46

    @33 Wat je daarin wel vergeet mee te nemen is dat je schatting van 10.000 jaar zware bewaking nogal overdreven is.

    Halfwaardetijden klinken altijd eng lang, maar wat mensen vaak vergeten is dat nucleair verval een exponentiele functie is: reeds na 40 jaar is de radioactiviteit van hoog-radioactief afval een duizendvoud afgenomen.

    Als we aan afval-reprocessing gaan doen is na 1000 jaar de radioactiviteit van zelfs het hoog-radioactief afval al zover gedaald dat het minder gevaarlijk is dan toen het oorspronkelijk uit de grond kwam (Bron).

    Verder dit: zelfs als er een ongeluk met het afval gebeurt, is het nog maar de vraag of de gevolgen daarvan echt zo vreselijk erg gaan zijn. In ieder geval heb je met centrale opslag het probleem al tot een klein gebied gelokaliseerd (i.t.t. tot uitstoot van CO2 in de atmosfeer, wat een globaal, onbeheersbaar fenomeen is).

    @35 Dat staat nog los van mijn (gevoelsmatige) idee dat CO2 in de atmosfeer erg is voor hen die na ons komen, maar een stuk minder erg dan allerlei plekken met kernafval.

    Het punt is precies dat dit gevoelsmatig is. Ik had dit eerder ook als gut feeling. Maar als ik de cijfers bekijk (o.a. op die site die Hein eerder linkte) moet ik toegeven dat het zeer waarschijnlijk eerder andersom is.

    Qua gezondheidsrisico en risico op rampen wint op de lange termijn het kernafval, lijkt me.

    Dat is dus zeer twijfelachtig.

  39. 47

    @19 Je zei: ‘Ook al komt er een meltdown, het zal niet erger worden dan Three Mile Island en ‘Als er een Tsjernobyl plaatsvind, dan eet ik mijn schoen en zal ik nooit meer voor kernenergie pleiten’

    Het Amerikaanse Institute for Science and International Security (ISIS) schat de situatie bij Fukushima in als een niveau zes op de internationale schaal voor nucleaire incidenten, meldt de BBC. Tsjernobyl wordt geschaald op niveau zeven. (nrc 15-03-2011)

    Three Mile Island was een ramp van niveau 5.

    Om maar even aan te geven hoe iets toch rampzaliger kan worden dan ‘men’ had ge(be)dacht. Ik kan alleen maar hopen dat het niet escaleert naar niveau 7.

    I rest my case!