Tikkende tijdbom onder het integratiedebat

Logo SGC (Illustratie: Crachát)

Crosspost: Het nu volgende stuk van Steeph verschijnt simultaan op Sargasso en GeenCommentaar.

Dit is de toekomst, niet een saai debat (Foto: Flickr/Tito Slack ?)

Het land in rep en roer! PvdA heeft eindelijk een integratienota waarmee ze lijken te breken met de softe, tolerante houding van de laatste twintig jaar. Andere partijen waren hun al voorgegaan in de ‘omslag’, mede gedreven door het succes van wat meer uitgesproken politici op rechts. Dus nu gaat iedereen zich verheugen op de mogelijkheid het probleem van de integratie nu eens werkelijk aan te pakken. Jammer alleen dat dit komende debat waarschijnlijk al achterhaald is voor ze straks goed en wel vruchten begint af te werpen. Over een jaar interesseert het helemaal niemand meer hoeveel nieuwkomers een inbur- geringscursus hebben gedaan of hoeveel woordjes een derde generatie allochtoon toch minimaal moet beheersen voor groep 5 van de basisschool. Over een jaar is men bezig om een opstand te onderdrukken die men nu al aan kan zien komen. Maar waarom gaat die opstand er dan komen? Het antwoord is in de basis eenvoudig: De kredietcrisis. Maar om het goed te duiden moeten we ook kijken naar de recente geschiedenis.

Eerst maar eens de relevante ontwikkelingen de komende tijd schetsen om uit te leggen waar het pijn gaat doen. De kredietcrisis begint er stevig in te hakken. Een van de belangrijkste effecten is die op de werkgelegenheid. Bedrijven grijpen snel het wapen van ontslag om de kosten te reduceren. In diverse landen is de stijging al stevig ingezet. In Nederland komt het wat langzaam op gang. Maar omdat wij voor een stevig deel weer afhankelijk zijn van het buitenland voor onze export en handel, is het niet onwaarschijnlijk dat ook wij over een jaar minimaal 50% meer werklozen zullen hebben, als het geen verdubbeling wordt.

En dan begint de werkloosheid in Nederland dus ineens weer een heel belangrijk onderwerp te worden. Daarmee halen we een niveau dat we sinds halverwege jaren negentig niet meer gezien hebben. Maar de overeenkomst met begin jaren tachtig is misschien nog veel relevanter. Toen steeg de werkloosheid ook in zeer korte tijd heel snel, in combinatie met een aantal andere factoren zoals een ingezakte huizenmarkt. De associatie met de jaren tachtig is echter om een andere reden heel belangrijk. Een van de ontwikkelingen in die tijd was de groei van extreem rechts. Die vonden een ideale voedingsbodem in de combinatie van werkloosheid en immigratie. Het was makkelijk zieltjes winnen met wijzen naar allochtonen die ‘onze banen’ afpakken. Maar in die tijd was het eigenlijk ook nog een groot taboe om op die manier naar allochtonen te kijken. De link met racisme hield nog veel mensen tegen om openlijk steun te geven. De situatie is nu echter aanzienlijk veranderd. Met de komst van Fortuyn (terwijl de werk- loosheid toevallig heel laag was) en partijen als de PVV is wijzen naar allochtonen mainstream geworden. Maar daarbij lag de laatste paar jaar vooral de nadruk op culturele verschillen en de problemen die allochtonen veroorzaakten in met name de volkswijken.

Met een stijgende werkloosheid is het risico groot dat er nog veel meer gewezen gaat worden naar allochtonen als zijnde de veroorzakers van alle problemen. De roep om het verder inperken van vrijheden en rechten zal aanzwellen. En daarbij zal ook geroepen worden om het ‘terugsturen’ van allochtonen. Misschien ontstaan er relletjes in de hal van een CWI. Of slaat de vlam sneller in de pan naar aanleiding van ‘weer’ een incident met die ‘kutmarokkaantjes’. Het is in ieder geval aannemelijk dat er onrust zal ontstaan waarbij de zogenaamde Fortuyn revolte zal verbleken. De politiek krijgt dan te maken met stevige verschuivingen en de verkiezingen (uiterlijk 2010) zullen in het teken staan van de partijen die de laatste tijd het thema al geclaimd hebben.

Daarom is nu zaak om bij het debat over integratie even niet terug te kijken maar juist te gaan nadenken over de mogelijk ernstige situatie die zal gaan ontstaan. Daarvoor zullen spoedig maatregelen genomen moeten worden om te voorkomen dat de regie uit handen wordt gegeven en de straat gaat regeren.

  1. 1

    Steeph houdt er niet een erg positief toekomstbeeld op na.

    De laatste alinea roept bij mij drie vragen op:
    1. wat voor maatregelen
    2. wie moet maatregelen nemen
    3. wie zou de regie nu hebben en aan wie zou die in de toekomst toekomen?

  2. 3

    crosscomment:

    De Future Shock volgens Steeph, ofwel het 80-er jaren doemdenken gerehabiliteerd?

    Toegegeven: het ziet er niet best uit. Maar, zoals Steeph schrijft, “de situatie is nu echter aanzienlijk veranderd”.
    Juist terwijl de werkloosheid (nog) erg laag is stijgt de belangstelling voor PVV en Verdonk. Waarmee de koppeling tussen werk en immigranten niet relevant is, tenzij de oost-europeanen “de schuld” gaan krijgen, want juist die hebben de immigratiecijfers doen stijgen in 2007 en 2008.

    Ja, dan zou er een scenario denkbaar zijn waarbij die k*t marrokanen hand in hand met obscure autochtonen roemenen en bulgaren de grens over jagen?

    Welke maatregelen zouden kunnen helpen om een doemscenario te voorkomen?
    Ik ben te weinig slim om daar een antwoord op te geven. In ieder geval, louter doemdenken is berucht om de zelfvervullende profetie. Maar negeren van overduidelijke signalen, is ook de weg niet.
    Steeph zegt niet te wilen terugkijken. Echter: ik meen dat een gedegen onderzoek naar de jaren Balkenende wellicht de juiste zondebok kan aanwijzen. Zwalkend beleid, zaken te veel op zijn beloop laten, met de normen-en-waarden theorie een cultuur van wij- en zij versterken. Alles bij elkaar een aardige bijdrage aan onrust.

  3. 4

    @Peter ik denk dat deze discussie voor mensen die bewust de jaren 80 hebben meegemaakt anders aanvoelt dan voor de mensen die wat recenter bewust de ontwikkelingen kunnen volgen.

  4. 5

    @3: als jij met je onderzoek een zondebok wil aanwijzen, laat dat onderzoek dan maar.

    Mijn vragen uit @1 staan nog steeds, daarbij heeft dit doemdenkerige stuk wat mij betreft eenzelfde feel (zelfde geëxalteerde woordkeuze, grote conclusies) als stukken op HVV waarin wordt uiteengezet hoe we over 20 jaar Arabisch praten en alle vrouwen in boerka’s rondlopen.

    Verder, staat de laatste alinea niet op gespannen voet met de roep van Steeph om directe(re) democratie?

  5. 6

    Het verkeerde stukje op de verkeerde plaats op het verkeerde moment.
    1. te weinig lezers
    2. lezers die bijna nooit met antwoorden en/of oplossingen komen
    3. het loopt altijd anders dan je denkt
    4. op reacties in andere topics waarin o.a. dit naar voren werd gebracht, werd altijd negatief gereageerd
    5. de personen die dit aangaat worden totaal niet bereikt
    6. geschiedenisprocessen volgen hun eigen loop
    7. erkend slecht beleid in het verleden
    geeft nog geen garantie voor goed beleid in de toekomst

  6. 7

    @5: Ja Roy, het liefst zou ik een discussie over zondebokken willen vermijden. Ik vrees dat dat echter nog een te idealistische wens is.
    Los daarvan: wie een beleid heeft gevoerd dat voor zovelen zo vergaande consequenties heeft, inclusief een bijdrage aan het uiteendrijven van bevolkingsgroepen, mag toch wel ter verantwoording worden geroepen?

    En nog een vraagje: heb jij antwoorden op die drie vragen uit #1 ?
    Ik voorlopig nog niet.

  7. 8

    @Roy
    1. wat voor maatregelen
    Dat is niet relevant voor mijn stukje. Eerste stap is constateren of dit inderdaad gaat spelen. Als ik voor alle (mogelijke) problemen die ik zie gelijk oplossingen moet bieden, houdt het snel op (en kunnen opiniebladen vaak ook stoppen).

    2. wie moet maatregelen nemen
    Met name overheid (via regering/2e kamer)

    3. wie zou de regie nu hebben en aan wie zou die in de toekomst toekomen?
    Idem.

    Qua vraag over directe democratie. Nee, dat staat niet op gespannen voet. Directere democratie is iets heel anders dan wanneer de straat regeert. De straat (de woedende menigte) is namelijk geen goede representatie van het hele volk.

    @Robert Dus? Dan maar niet over schrijven? Mijn ervaring is dat sommige stukken toch wel opgepikt worden. Al was het maar doordat ik weet dat er diverse journalisten meelezen.

  8. 9

    crosscommenting:

    @4: Zeker. In de 80-er jaren werd er wel wat nadrukkelijker gereageerd op bepaalde volksgevoelens. Niet altijd op een verfrissende manier overigens.

    Redenen genoeg om die tijd niet te vergelijken met nu. Of toch wel? Als werkgelegenheid de constante is die al dan niet olie op vuurtjes betekent, wordt het nu, mede door de kredietcrisis, de hoogste tijd voor een andere zienswijze daar op?

  9. 10

    @8
    Natuurlijk moet je erover schrijven. Maar iedereen op dit website weet dat wat je naar voren brengt bijna onvermijdelijk is. Net zo als de kredietcrisis. Alleen wanneer, op welk moment?
    Maar met een regering die coalitie afspraken (zie o.a. Schiphol) 4 jaar laten prevaleren boven de realiteit, is weinig te verwachten. Ook niet in dit geval. Regeren blijft vooruitzien.
    Het enige verschil met de USSR is dat zij een 5 jarenplan hadden en wij een 4 jarenplan. Het klapvee verschilt niet. In Rusland, Bulgarije, Griekenland en Frankrijk zijn al rellen geweest. Naar goed gebruik zullen we de laatste zijn.

  10. 11

    Dit zou een leuk stuk zijn als het “wijzen” naar allochtonen causaal verband houdt met werkeloosheid.

    Zou wel relaxed zijn: Nee mensen alles wat jullie zeggen is totale onzin, stumpertjes! Jullie zeggen dit omdat de werkeloosheid hoog is!

    De werkelijkhedi is helaas iets complexer en er bestaat niet zoiets als het monopolie op de waarheid.

    Dus wat voor u wijzen naar allochtonen is, is voor andere mensen problemen benoemen. Deze mensen hebben op hun beurt ook weer achterlijke verklaringen voor de “blindheid” van hun linkse tegenstanders.

    En zo houden beide werelden (dus ook u) het probleem in stand.

    Het voordeel van uw redenatie is voor u wel dat u bij voorbaat bent vrijgepleit als de problemen verder escaleren. Want ja dat komt door de werkeloosheid en de mensen die daardoor gaan wijzen. ALs je bekijkt naar de manier waarop het huidige debat (het gebrek daaraan) gevoerd wordt is het niet onwaarschijnlijk dat dat gaat gebeuren. Dus een mooi staaltje Expectation- effect en selffulfilling prophecie.

    Niet dus, als de situatie escaleert is dat de volle vrantwoordelijkheid van iedereen die zich in de afgelopen 30 jaar heeft bezig gehouden met de Multiculturele Samenleving. Dus voor- en tegenstanders. Het is de onkunde, de laagheid, het ontkennen, het roepen, het racisme, het discrimineren het bagetalliseren etc.

    Als het escaleert komt het door het falen van Nederland met al haar bewoners, om deze kwestie naar ieders tevredenheid op te lossen.

    Dus beste schrijver als u wilt dat uw angsten niet uitkomen zou ik ophouden met wijzen!

    Mvg

  11. 12

    @Robert voor de duidelijkheid, dit stuk wordt op twee blogs tegelijk gepubliceerd. Helpt een klein beetje :-)

    @Frank Voor een goed antwoord moet ik even nadenken.

  12. 13

    De situatie van nu is niet te vergelijken met die van de jaren tachtig. Door de vergrijzing – alle babyboomers gaan de komende jaren met pensioen – zal de werkloosheid nooit zo hoog oplopen als toen. Verder is ondanks alles Nederland nu veel meer geïntegreerd, zeker bij nieuwe schoolverlaters in de grote steden.

  13. 14

    Nonsenseverhaal en eens met #13 dat de huidige tijd onvergelijkbaar is met eerste helft jaren ’80 (de crisis was toen al ingezet rond half jaren ’70).

    Over een jaar interesseert …
    Sorry maar nu interesseert het ook bijna niemand hoor.

    De kredietcrisis begint er stevig in te hakken De kredietcrisis? Het is gewoon een economische crisis met een stijging van de werkeloosheid.

    Een van de ontwikkelingen in die tijd was de groei van extreem rechts
    Toen wel, hoewel het aantal centrumpartij stemmers ook niet geweldig groot was, nu nog niet. Er zijn tot nu toe ook helemaal geen economische problemen vanwege allochtonen, ik hoor er tenminste niemand over of het moet de SP (extreem rechts?) zijn.

  14. 18

    Het lijkt me eerder een systeemcrisis, gecombineerd met zwak bestuur.
    Die graaicultuur lijkt me een symptoom;
    net zoals de dieren voedsel verzamelen voor de aankomende winter (slechte tijd). De vraag is of het bewust of onbewust gedaan is.

  15. 19

    @frank laat ik het houden op het volgende. Er zit een groot verschil tussen de groep die, terugkijkend best wel terecht, de problemen steeds benoemde waardoor er nu een beetje over gesproken gaat worden en de groep mensen die er helemaal niet over nadenken tot het in hun ogen een bedreiging is.

    @martijn en @kropotkin mijn inschatting van de ernst van de kredietcrisis en de gevolgen is duidelijke een andere dan die van jullie.
    Verder @kropotkin was juist in de jaren tachtig de rem op de groei van extreem rechts het taboe. En dat speelt nu nauwelijks meer mee.

  16. 20

    Er lijkt me nog een reden waarom het niet zo gauw tot grote maatschappelijke onrust zal komen. De bereidheid tot “actie voeren” is beduidend anders dan in de jaren 80 en daarvoor.

    Komt nog eens bij dat na het Duyvendak-gedoe je nu wel twee keer nadenkt voor je iets onderneemt, omdat je niet de geschiedenis in wil als politiek crimineel, scholierenopstandjes als nodeloze urenvulling wordt gezien en krakers alleen nog maar te boek staan als cliëntonvriendelijke horecaondernemers.

    Neemt niet weg dat Steeph en anderen een paar zaken hebben genoemd die mogelijke triggers voor onrust kunnen zijn.
    Blijft de vraag wie wanneer het nodig vindt de lont in welk kruitvat te steken of wie er belang bij heeft onrust te stoken.

  17. 22

    @Martijn dat is zo, daarom starten we lager en zullen we ook minder werkeloosheid hebben dan sommige andere landen. Maar een verdubbeling is mogelijk.
    Voor Spanje verwachten ze 16%
    Belangrijk bij de inschatting is het feit dat de Nederlandse economie zeer afhankelijk is van die van andere landen. Hoge werkeloosheid daar heeft hoe dan ook effect hier (kopen Duitsers nog Nederlandse bloemen als ze werkeloos zijn?)