Thema Rechtsstaat

Het eenzijdige vijandbeeld van de BVD

RECENSIE - Het debat over de bevoegdheden van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten heeft baat bij een evaluatie van het optreden van de BVD in het verleden.

Constant Hijzen schreef met zijn proefschrift Vijandbeelden; de veiligheidsdiensten en de democratie 1912-1992 een indrukwekkende en originele geschiedenis van de BVD en zijn voorgangers. Er zijn meer boeken verschenen over Nederlandse geheime diensten, waaronder het standaardwerk van de eigen historicus van de BVD, Dick Engelen uit 1995. Maar die boeken gaan vooral over de binnenkant van de dienst. Of het zijn nogal anekdotische verhalen over de avonturen van Nederlandse spionnen die de vijand te slim af zijn. Hijzen concentreert zich op de de relatie tussen de BVD en de omgeving, actoren met een rol in de democratie die de dienst zou moeten beschermen: de politiek, de burgers en de media. In de interactie tussen de nationale veiligheidsdienst en zijn politieke, ambtelijke en maatschappelijke omgeving moet de legitimiteit van het functioneren van de dienst worden gevonden. En daar valt wat de BVD betreft nog wel het een en ander op aan te merken.

OM kan niet aantonen dat bevoegdheden politie niet volstaan

Je zou zeggen: nieuwe bevoegdheden voor de politie zijn alleen bespreekbaar als de oude niet meer volstaan. Daaruit volgt ook dat het kabinet zo’n voorstel niet kan doen als zij niet ook helder kan uitleggen waarom de bestaande middelen niet meer volstaan.

Het antwoord van het Openbaar Ministerie is ontluisterend. Het Openbaar Ministerie heeft eigenlijk geen enkel document. Niets, anders dan een heel algemeen beleidsstuk.

En dat antwoord is al helemaal ontluisterend als je bedenkt dat het Openbaar Ministerie meer dan veertig weken (!) nodig had om te zeggen dat ze eigenlijk helemaal niets vastgelegd heeft.

Groepsbelediging blijft strafbaar

ANALYSE - Nog geen week na de veroordeling van Wilders door de Haagse rechtbank stond in de Tweede Kamer de vrijheid van meningsuiting op de agenda.

Aan de orde was het initatiefvoorstel van Joram Van Klaveren (groep Bontes/Van Klaveren) om artikelen die groepsbelediging en haatzaaien strafbaar stellen te schrappen c.q. te wijzigen (wetsvoorstel 34051). Geert was er zelf niet bij en zijn zaak kon ook niet bij de beraadslagingen betrokken worden omdat er hoger beroep is aangetekend en zoals bekend laten Kamerleden zich niet uit over zaken die nog ‘onder de rechter’ zijn. Maar het werd wel een interessant debat waarin alle voors en tegens van verruiming van de vrijheid van meningsuiting aan bod kwamen. Het wetsvoorstel gaat het niet halen, zoveel is wel duidelijk geworden in deze eerste ronde. Er is op dit moment geen basis voor een zakelijk debat over de noodzaak, de zuiverheid en de effectiviteit van wetgeving over een onderwerp dat in de samenleving zoveel tegenstrijdige emoties oproept. En dat – dus ook-  in de Tweede Kamer leidt tot heftige botsingen, die we straks in de verkiezingscampagne vast en zeker uitvergroot terug gaan zien.

Ik haal een paar punten uit het stenogram van de vergadering van 15 december (punt 4)

Vermoedelijk brandstichting beoogde moskee Culemborg

De Vereniging Islamitische Gemeenschap had een voormalig zwembad aangekocht voor iets meer dan vierhonderdduizend euro.

Een medewerker van de gemeente Culemborg heeft verklaard dat de brand vermoedelijk is aangestoken, omdat het pand is afgesloten van gas en elektra. Het vuur verspreidde zich ook naar twee aangelegen gebouwen, die bovendien waren geïsoleerd met asbest.

De site Dutch Turks wijst er nog maar eens op dat dergelijke brandstichtingen en vandalisme bij islamitische centra de afgelopen tien jaar schering en inslag zijn geweest.

Stel dat dit synagogen en andere joodse instellingen betrof, hoe zou de reactie zijn? Reden voor alarm en een brede maatschappelijke discussie?

Nederlandse met twee Britse kinderen moet Verenigd Koninkrijk verlaten

Tenminste, dat meldt het Britse departement van Binnenlandse Zaken (‘Home Office’) in een brief aan haar. Monique Hawkins, die met een Brit is gehuwd, twee kinderen heeft en al 24 jaar in het Verenigd Koninkrijk woont, besloot onlangs de Britse nationaliteit aan te vragen.

Ze moest alleen al om een document van permanent verblijf een aanvraagformulier van 85 pagina’s doorworstelen en haar paspoort zelf meezenden, dat ze nodig heeft om naar Nederland te reizen en na het overlijden van haar vader haar moeder bij te staan.

De aanvraag werd afgewezen, ze werd meegedeeld dat ze nu het land zal moeten verlaten; hoewel ze recht op verblijf heeft, en tevens dat ze niet mag praten over de zaak. Verder kan ze niemand op het departement bereiken.

Kortom, het is nu al een gilliameske bureaucratie bij de Britse immigratiedienst, die haar organisatie schijnbaar niet bepaald op orde heeft. En dan is Brexit nog niet eens begonnen.

Waarom ‘Marokkanen zijn geen ras!’ juridisch geen steek houdt

Eigenlijk is het te zot voor woorden dat moet worden uitgelegd dat de mantra ‘Marokkanen zijn geen ras’ niks meer is dan een uitvlucht van mensen die ongehinderd Marokkanen willen kunnen demoniseren en discrimineren; maar de kreet wil maar niet doodgaan, dus we spellen het nog maar eens uit.

Gisteren kwam niemand minder dan Thierry Baudet er nog eens mee aankakken, de zelfverklaarde ‘grootste intellectueel van Nederland’. Kerst of geen kerst, het demoniseren gaat door.

Polen hopeloos verdeeld

ELDERS - De spreekwoordelijke Poolse landdag is terug in Warschau.

In de Poolse hoofdstad bezetten leden van de oppositie het parlementsgebouw. Ze zijn van plan daar tijdens de Kerstdagen bij toerbeurt te blijven zitten uit protest tegen autocratische tendenzen van de PiS-regering die in het parlement een absolute meerderheid heeft. Vorige week vrijdag begon het protest naar aanleiding van een wetsvoorstel dat de aanwezigheid van de pers bij parlementszittingen dreigde te beperken. Een Kamerlid werd door de voorzitter wegens aanhoudende protesten uit de zaal verwijderd, waarop de volledige oppositie voortzetting van het debat blokkeerde. De PiS-meerderderheid trok zich vervolgens terug in een aparte zaal om de besluitvorming over de begroting voor 2017 in beslotenheid af te ronden. Daarin is ook een verlaging van de pensioenen van ambtenaren van de voormalige communistische inlichtingendienst voorzien. Reden voor de PiS om de oppositie, voornamelijk burgerlijke liberalen, uit te maken voor ‘communisten’ en ‘dieven’.

De gebeurtenissen in het parlement leidden tot massale demonstraties in het weekend. Het Comité ter verdediging van de Democratie (KOD) heeft opgeroepen tot een nieuw ‘Maidan’. Ook PiS-aanhangers demonstreerden tegen de pogingen om het land te ‘destabiliseren’, zoals het op de regeringsgetrouwe publieke televisie werd genoemd. De verdeeldheid in Polen is compleet.  De EU waarschuwt voor de laatste maal.

Handleiding “hoe voer ik een aanslag uit”

COLUMN - Weer staan de media vol van een nieuwe aanslag. Het trieste daarbij is dat kennelijk niemand ziet dat dit juist het mechanisme is wat zulke aanslagen tot een succes maakt in de ogen van de plegers. Want deze aanslag in Berlijn had vermoedelijk nooit plaatsgevonden als de media de vorige, soortgelijke aanslag in Nice niet tot zo’n succesvol stukje propaganda hadden gemaakt.

De berichtgeving destijds met al z’n kaartjes, exacte beschrijvingen en uitvoerige minuut-tot-minuut-verslaglegging, kan gezien worden als een uitgebreide instructie “hoe voer ik een perfecte aanslag uit“, bijna een uitnodiging voor de volgende aanslagpleger. De media riepen nog net niet in het gezicht van de anonieme jihadist: “alsjeblieft, hier de instructie, ga je gang, zie hoe goed je ons in paniek kunt krijgen met deze methodes“.

Het mag dan ook geen verbazing wekken dat die uitnodiging dan nu opgepakt is.

Amerikaanse pickup-artist veroordeeld wegens groepsverkrachting

Alex Smith leerde andere mannen dronken vrouwen op te pikken tegen sluitingstijd, mee te nemen naar een appartement, en geen ‘nee’ te accepteren.

Samen met een andere ‘instructeur’ en een leerling verkrachtte Smith in 2013 een vrouw die zo dronken was dat haar vriendin haar bewusteloos aantrof in haar eigen braaksel.

De rechter gaf Smith de maximale straf voorhanden, acht jaar cel.

Israël leverde wapens aan Serviërs, maar houdt dat liever stil

ACHTERGROND - Israël leverde in de jaren negentig wapens aan de Serviërs tijdens de Joegoslavië-oorlog, maar het Israëlisch hooggerechtshof wil dat liever stilhouden.

Het Israëlische hooggerechtshof heeft volgens de site +972 vorige maand een verzoek afgewezen om details te onthullen van Israelische militaire bijstand en wapenleveranties aan de Serviërs tijdens de genocide in Bosnië in de jaren ’90.

Volgens de rechters van het hooggerechtshof zouden de onthullingen de Israëlische buitenlandse betrekkingen zodanig schaden, dat dit de geheimhouding rechtvaardigde, alsmede het buiten schot houden van diegenen die er voor verantwoordelijk waren geweest.

Het verzoekschrift, dat was ingediend door de advocaat Itay Mack en hoogleraar Yair Oron, leverde het hof diverse concrete bewijzen dat die leveranties en bijstand inderdaad hebben plaatsgevonden, ook nadat er in 1991 internationale sancties tegen Servië van kracht waren geworden.