Thema Privacy

Sleepwet: de privacy-kaasschaaf

Met de ene na de andere wet en maatregel wordt de privacy in Nederland door de regering en het parlement al zeker 20 jaar stelselmatig als grondwettelijk recht weggeschaafd.

En nu we een referendum hebben over alweer een wet die alweer een stap verder gaat in het schaven aan uw privacy merk ik dat ik na ruim 11 jaar schrijven over dit onderwerp in herhaling verval en dat ik het opgeef. Maar omdat dit waarschijnlijk de eerste en laatste keer is dat u zich mag uitspreken over dit belangrijke onderwerp, heb ik toch nog maar weer eens mijn toetsenbord afgestoft.

Laat ik eerst kort even ingaan op de wet waar het in het referendum over gaat.

Minister Ollongren misleidt de kiezer

Ollongren houdt fabel over ontoegankelijle kabel overeind.

In een interview met NOS Nieuwsuur probeert Ollongren de WIV te verdedigen met het vaak gehoorde argument dat de huidige wet achterloopt bij de digitale werkelijkheid.

Ollongren:

“Dat betekent dat de communicatie nu niet meer door de lucht gaat maar door de ether, die al afgetapt kon worden, maar door de kabels onder de grond, maar dat mag op dit moment niet onder de huidige wet.”

Bits of Freedom:

Zucht. Hoe vaak moeten we het herhalen: ook nu al mogen de diensten de communicatie die ‘door de kabels onder de grond’ gaat aftappen. Dus internetverkeer en telefoonverkeer mogen de geheime diensten onder de huidige wet aftappen. Misschien wordt het eens tijd dat men artikel 25 van de huidige wet erop naslaat.

Tor wordt gefinancierd door Amerikaanse geheime diensten

Journalist Yasha Levine heeft op basis van correspondentie tussen verschillende geheime diensten (o.a.: CIA, FBI & NSA) van de VS en het Tor-project vast kunnen stellen dat Tor hoofdzakelijk wordt gefinancierd door deze geheime diensten. Daarnaast vind/vond er ook veelvuldig inhoudelijke afstemming plaats over o.a. kwetsbaarheden die (nog) niet publiek waren gemaakt.

Most shockingly, the FOIA documents put under question Tor’s pledge that it would never put in any backdoors that gave the government secret privileged access to Tor’s network under question.

Beetje bij beetje verliezen we onze bewegingsvrijheid

Rejo Zenger doet op de website van Bits Of Freedom nog een laatste oproep aan de leden van de Eerste Kamer om het wetsvoorstel tegen te houden.

Maar, eigenlijk zouden alle alarmbellen moeten afgaan: ‘er is nu al vrijwel geen enkele manier om nog ongezien te reizen’ en ‘de politie heeft blijkbaar al zoveel middelen, is het dan nooit genoeg?’

Zie ook het dossier Cameratoezicht van Sargasso.

Nederland bouwt een surveillancestaat

ACHTERGROND - Seksisme. migratie, basisinkomen, democratie en referenda. In de serie “Tegen de stroom in” spreken wetenschappers, experts en opiniemakers over oude zorgen en nieuwe oplossingen. Wanneer zijn die succesvol? Welke rol speelt geld en neoliberaal denken daarin? En verliest elke stroming uiteindelijk aan kracht en relevantie? Vandaag: Het garanderen van een vrije, veilige online samenleving is een taak van de overheid. Maar moet dat leiden tot een overgecontroleerde samenleving met brave volgzame burgers?

Wie is de baas op het web? Directeur van het Rathenau instituut Melanie Peters en privacy-expert Xander Bouwman over de rol van overheden, bedrijven en burgers.

“Privacy online gaat al lang niet meer over je foto op het internet”, stelt directeur van het Rathenau Insituut dr. ir. Melanie Peters. “Het gaat om al jouw gedrag op internet en de verzameling van die data. Het gaat niet om jou, maar om je profiel. Als dader, risicokind of nieuwsconsument.” Het vraagstuk rondom digitalisering is dan ook breder dan privacy vs. veiligheid. Onze rechtsstaat, democratie en menselijke waardigheid staan op het spel. Hoe autonoom kan je nog denken, wanneer algoritmes het nieuws bepalen dat je te zien krijgt? Hoe vrij ben je nog wanneer de politie voordat je ook maar iets hebt gedaan, je op basis van een dataprofiel al in de gaten houdt?’ Privacy-expert Xander Bouwman maakt zich zorgen over onze internetvrijheid. Gaan we toe naar een overgecontroleerde samenleving met brave volgzame burgers?

Fundamentele waarden

Peters: “We doen alsof digitalisering ons overkomt, maar het gaat erom dat we zelf keuzes maken om onze waarden te beschermen.” Op dit moment zijn overheid en bedrijfsleven niet voldoende toegerust om onze fundamentele rechten te borgen, stelt het Rathenau Instituut in een recent rapport. Digitalisering brengt ethische en maatschappelijke vraagstukken met zich mee. Nieuwe rechten zijn nodig volgens Peters. Bijvoorbeeld het recht om niet gemeten te worden. Digitale gezondheidsapps zijn handig, maar moeten geen voorwaarde zijn voor het afsluiten van een zorgverzekering. Robots kunnen een uitkomst zijn in de zorg, maar wat als je luier verschoond moet worden en de robot zegt ‘nee’? Om de menselijke waardigheid te garanderen, moet het een recht blijven om een mens, bijvoorbeeld een verpleegkundige, te laten beslissen of je bepaalde zorg nodig hebt of niet. Naast het maken van nieuwe wetten moeten we denken over hoe we bestaande wetten van toepassing maken op de digitale wereld. Het briefgeheim stelt veilig dat de postbode je brieven niet mag openen, maar wat als je baas meeleest met je mail? Om dit te waarborgen moet de grondwet gewijzigd worden, waardoor ook internetverkeer onder het briefgeheim valt. Peters: “Ik ben niet voor een minister van digitale zaken, er moet juist serieuze aandacht komen voor de digitale wereld op alle terreinen, in alle ministeries.”

Privacy – death by a thousand cuts

OPINIE - Privacy is niet tastbaar. Het verlies van privacy is niet voelbaar. Daarom heeft u vast niet gemerkt dat uw privacy in de laatste 15 jaar door vele kleine sneetjes is verdwenen. En waarschijnlijk ook niet dat er vlak voor de zomer nog een stevige hap uit genomen werd. Door de Staat, wederom.

U weet wel, die Staat die er voor de burgers is. Die Staat met een grondwet waarin het recht op privacy keihard is vastgelegd. Die Staat mag u vanaf 1 januari altijd afluisteren, altijd meekijken met wat u op internet doet en altijd uw DNA opslaan.
Tenzij we dat tegenhouden via een referendum.

Maar voordat ik verder ga over dat referendum, eerst even wat meer over hoe we nu onze privacy al jaren aan het verliezen zijn.

Een glazen bol vol criminelen

DATA - In 2017 moet Nederland het eerste land worden waar ‘predictive policing‘ nationaal wordt toegepast. Door data en algoritmen wordt misdaad voorkomen. Onomstreden is het niet. Waar liggen de valkuilen?

“The ‘Minority Report’ is a modern fact, not fiction.” Het hoofd van de politie in New York William Bratton refereerde met deze uitspraak naar de sciencefiction film The Minority Report (2002). In de film is het aantal ernstige misdrijven teruggebracht tot nul. De Pre Crime-politie voorspelt moorden en stopt moordenaars voordat ze de daad uitvoeren. Deze voorspellingen worden gedaan door drie gemuteerde mensen die misdaden visualiseren voor ze gepleegd worden. De film waarschuwt voor een overheid die in de hoofden van de burgers kruipt en geen boodschap heeft aan recht op privacy. Maar het stelt ook de vraag: is ons gedrag te voorspellen?

Misdaad aanpakken voordat het heeft plaatsgevonden gebeurt niet alleen in films. Anno 2017 maken politiekorpsen overal ter wereld gebruik van algoritmes om preventief in te grijpen. Volgens Bratton is dit nieuwe instrument van de politie de toekomst. Ook in Nederland wordt predictive policing enthousiast ontvangen.

FBI waarschuwt voor slim speelgoed

COLUMN - Hou het slimme speelgoed van uw kinderen in de gaten, want dat speelgoed houdt u in de smiezen. In een bericht op haar website waarschuwt de FBI voor de risico’s van slim speelgoed. Met internet verbonden speeltjes kunnen gehackt worden, met vervelende gevolgen van dien.

Geen loos alarm en veel te laat, want eerder bleken de pratende poppen Barbie en Cayla zo lek als mijn roddelende buurvrouw en waren gegevens van 124.730 Nederlandse kinderen gehackt uit met internet verbonden speelgoed van het bedrijf Vtech.