Thema Politiek

Het optimisme van Jesse

COLUMN - Donderdag vond het eerste debat voor de Provinciale Statenverkiezingen plaats. Wat opviel is dat het over landelijk beleid ging, dat het prominent over klimaatbeleid ging en dat partijleiders openlijk over dit beleid onderhandelden. De kiezer kreeg op dat gebied heel concrete informatie.

“Ik ben onwijs optimistisch.” Dat waren de eerste woorden van GroenLinks-leider Jesse Klaver in het RTL-verkiezingsdebat, dat ‘klimaatverandering’ als eerste thema had. Klaver: “Aankomende zondag gaan er tienduizenden mensen hier in Amsterdam de straat op. Dus die aanpak van klimaatverandering gaat er (..) komen. De vraag is: hoever gaan wij eraan meewerken, als politici?”

D66-voorman Rob Jetten bleek zo mogelijk nog groener dan GroenLinks. Hij wilde geld dat we nu uitgeven aan gas en olie “investeren in bedrijven die (..) voor onze kinderen een schonere wereld achterlaten.” Sterker, hij probeerde hierin de leiding te nemen om, met Klaver, te gaan “zorgen dat we (..) vervuiling gaan belasten, dat we kolencentrales sluiten, (..) rekeningrijden kunnen invoeren.”

In tegenstelling tot Klaver had Jetten ook wat ‘rechtsere’ argumenten: “Als we vooroplopen, dan zijn het Nederlandse bedrijven die de innovatie uitvinden, die nieuwe banen creëren, zodat de hele wereld bij ons komt shoppen (..) We moeten vooroplopen voor de Nederlandse economie en de portemonnee van de mensen thuis.” Immers, nu kopen we Deense windmolens en Amerikaanse elektrische auto’s.

Eigendom

In een poging te voorkomen dat Jetten hem het ‘eigendom’ van ‘zijn’ beleidsonderwerp afpakte benadrukte Klaver hoe lang GroenLinks al op dit onderwerp hamert: “Al dertig jaar is GroenLinks bezig en zeggen we: ‘klimaatverandering moeten we aanpakken’ en nu zijn we bij een groot lijsttrekkersdebat en is het het eerste onderwerp van de avond en iedereen heeft het over klimaat.”

Liever kwijt dan rijk

COLUMN - Moet Europa zich nog langer laten gijzelen door de Britten?

Deze week vindt in het Britse Lagerhuis het lang verwachte vervolg plaats van de Brexit-soap. Dinsdag is er een stemming over dezelfde Brexitdeal die in januari met een grote meerderheid is afgestemd. Als dat opnieuw gebeurt, wat iedereen verwacht, volgt woensdag nog een kans voor de voorstanders van een no-deal vertrek van het VK uit de EU. Ook daarvoor zal geen meerderheid te vinden zijn. Op donderdag zal May dan naar alle waarschijnlijkheid een voorstel indienen om in Brussel uitstel van de uittredingstermijn te vragen.

Speculaties over de afloop zijn er genoeg. Uitstel wint het waarschijnlijk bij de bookmakers. Maar dan? Hoe lang moet dat uitstel duren? Is er enige kans dat er na zoveel pogingen tot overeenstemming op een later tijdstip wél een oplossing wordt gevonden voor de backstop? Wat zijn verder de opties na 29 maart: een nieuw referendum? Moeten de Britten eind mei alsnog naar de stembus voor de Europese Verkiezingen?

VVD-prominent Frits Bolkestein, oud-Eurocommissaris, verwacht ‘uitstel, uitstel en uiteindelijk afstel’, zei hij zaterdag in Trouw in een interview over zijn laatste boek. “Ik zie het er nog steeds niet van komen. Groot-Brittannië verkeert in een unholy mess. Ze zijn met niets bezig behalve zichzelf.” Moet de rest van Europa daar dan eindeloos op blijven wachten?

Unicum dreigt: De eerste regering die een meerderheid in de Eerste Kamer verliest

ANALYSE - Rutte III lijkt de eerste reguliere regeringscoalitie te worden sinds de invoering van het algemeen kiesrecht die zijn meerderheid in de Eerste Kamer verliest. Een analyse van Tom van der Meer, eerder gepubliceerd op Stuk Rood Vlees.

Vol spanning kijken politici, journalisten, en peilers uit naar de Provinciale Statenverkiezingen. Dan zal immers ook indirect de samenstelling van de Eerste Kamer bepaald worden. Al langere tijd suggereren de peilingen dat de regering de krappe meerderheid van 38 zetels in de Eerste Kamer zal verliezen. De regering rust dan wel op een meerderheidscoalitie in de Tweede Kamer, maar die zal dan niet weerspiegeld zijn in de Eerste Kamer.

Klokkenluider moet eerst langs de baas

NIEUWS - EU-lidstaten dreigen een belangrijke drempel op te werpen bij de bestrijding van fraude en corruptie.

Zonder klokkenluiders zouden we niets weten over lucratieve belastingdeals met Luxemburg (LuxLeaks), het misbruik van belastingparadijzen, Dieselgate en vele andere voorbeelden van gesjoemel, corruptie, fraude en misdaden in het bedrijfsleven en bij de overheid. De bescherming van klokkenluiders heeft een groot publiek belang. Zonder garanties dat klokkenluiders zelf geen nadelige gevolgen van hun rapportage ondervinden hebben bedrijven vrij spel. Veel pogingen van werknemers om onrecht te openbaren eindigen in persoonlijke drama’s. En pogingen van wetgevers om hen meer bescherming te bieden oogsten slechts een bescheiden succes.

Een Europese richtlijn voor de bescherming van klokkenluiders is nu in het laatste stadium van de besluitvorming. Deze week is het niet gelukt de besluitvorming af te ronden omdat met name Frankrijk en Duitsland aandringen op een sterk verzwakt compromis. Beide landen willen dat de klokkenluider verplicht wordt wetsovertredingen altijd eerst binnen het bedrijf aan te kaarten. Het Europees Parlement verzet zich tegen deze verplichting. Het Parlement heeft het oorspronkelijke voorstel van de Commissie in november aanzienlijk aangescherpt door de drempels voor klokkenluiders om naar buiten te treden te verlagen. Dat gebeurde met steun van de sociaaldemocratische fractie in het EP. Pikant is dat de Duitse sociaaldemocratische minister van Justitie Katarina Barley, die voor de SPD de lijst aanvoert bij de Europese verkiezingen, een van de belangrijkste dwarsliggers is voor een effectieve bescherming van de klokkenluiders in de nieuwe regeling.

Harbers visie op Griekse vluchtelingen ellende

VERSLAG - Precies drie jaar geleden begon het topberaad tussen EU en Turkije en dat op 19 maart 2016 leidde tot ondertekening van de zgn. Turkije-deal. Een deal die onder andere resulteerde in erbarmelijke toestanden in Griekse opvangkampen op Lesbos en Samos.

Afgelopen maandag stuurde staatssecretaris Harbers een verslag van zijn werkbezoek aan Griekenland naar de Tweede Kamer. Onderdeel van dat bezoek op 13 en 14 februari was o.a. een kijkje nemen in een paar opvanglocaties voor vluchtelingen.

We nemen het verslag even door en plaatsen daar opmerkingen bij van Nederlandse artsen die als vrijwilliger op Lesbos werken (achter ‘Harbers’ citaten uit zijn verslag, achter  ‘Opm.’ de reacties van de artsen).

Klimaatsceptici en klimaatcynici

ANALYSE - De beste argumenten voor zogenaamde ‘klimaatsceptici’ worden het minst gehoord. Een eerlijk ‘sceptisch’ klimaatdebat focust op de vragen: is hervorming nodig, en gaat dat ons helpen het tij te keren?

De centrale stelling in het klimaatdebat valt op te splitsen in vier delen:

  1. Het klimaat op aarde verandert steeds sneller
  2. Dit komt door de manier waarop de mens omspringt met fossiele brandstoffen
  3. Op de huidige voet verder gaan is onverantwoordelijk
  4. Het is mogelijk om het tij van klimaatverandering te keren

Zogenaamde klimaatsceptici (ik heb een vorige keer al betoogd dat die term eigenlijk niet klopt), stellen over het algemeen vraagtekens bij de stellingen 1 en 2. Maar in een serieuze discussie is dit eigenlijk al een gepasseerd station. Het bevragen van de stellingen 3 en 4 levert een discussie op die veel vruchtbaarder is.

Veenbrand

RECENSIE - Smeulende kwesties in een welvarend land. ‘De politiek kijkt veel weg en te weinig vooruit.’

Na oudgediende Herman Tjeenk Willink roept nu ook de directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau Kim Putters (1973) de politiek op verder te kijken dan de waan van de dag en serieuzer aandacht te besteden aan dieperliggende maatschappelijke kwesties. Kwesties, die, in de ogen van Putters, als een veenbrand de huidige Nederlandse samenleving bedreigen. Terwijl in Tjeenk Willinks Groter denken, kleiner doen de nostalgie naar de verzorgingsstaat van halverwege de vorige eeuw nog duidelijk doorklonk lijkt Putters meer gericht op de toekomst. Hij zet met verwijzing naar de onderzoeken van het SCP grote maatschappelijke veranderingen centraal die van overheid en politiek onvoldoende aandacht krijgen.

Putters functie maakt het misschien wat lastig om al te uitgesproken politieke standpunten te ventileren. Hij kiest daarom voor nogal algemene bewoordingen en vermijdt zoveel mogelijk de associatie met concrete standpunten van politieke partijen. Maar zijn boodschap is duidelijk genoeg en die geldt eigenlijk voor alle partijen: negeer niet langer smeulende kwesties die samenhangen met grote maatschappelijke veranderingen, ontwikkel een maatschappijvisie en zet lijnen uit naar een toekomst die verder ligt dan de eerstvolgende verkiezingen.

KRAS | Jihadi’s

Dezelfde types die menen dat criminele asielzoekers teruggestuurd moeten worden, roepen nu om het hardst dat de Koerden hun Hollandse jihadi’s lekker zelf mogen houden. Ongeveer zoals ‘opvang in de regio’ ineens een veel minder aantrekkelijk concept is als massa’s Venezolanen op Curaçao arriveren. Anderen hebben immers een morele plicht tot actie, maar Nederland heeft beste-jongetje-van-de-klas-syndroom, dus hoogstens een halfbakken inspanningsverplichting.

Het stuitende is niet eens de hypocrisie. Dat zou impliceren dat we een dubbelhartige afweging maken. Maar we maken geen afweging, we zien het verband domweg niet. De gedachte dat we voor de verandering zelf een opportunistisch thuisland zijn dat weigert zijn misdadigers (tegen de menselijkheid) terug te nemen, komt niet in ons op. Anderen de rotzooi laten opruimen, er is altijd wel een reden te bedenken waarom dat rechtvaardig is.

Stemmen waar je maar wil

ELDERS - Zondag 3 maart zijn er in Estland parlementsverkiezingen.

Thuis blijven en toch je stem uitbrengen. In Estland kun je met je laptop of smartphone waar je maar wil aan de verkiezingen deelnemen, dus ook in de sauna. Estland loopt al jaren voorop bij het realiseren van een digitale overheid. Online stemmen  kan daar al sinds 2005. Je kunt tot enkele dagen voor de officiële verkiezingsdag je stem uitbrengen met je DigiD. Als je in die periode op andere gedachten komt kun je nog van partij of kandidaat veranderen. Je kunt in deze periode ook naar een ouderwets stembureau. Op 3 maart kun je alleen stemmen op een stembureau in je buurt.

Er is in de loop van de tijd al veel kritiek geuit op het systeem, maar Estland blijft er aan vasthouden. Het aantal online stemmers heeft dit jaar een record bereikt. Bijna 250.000 mensen hebben via het internet hun stem uitgebracht. Bij de vorige parlementsverkiezingen kwam het aantal online stemmers op een derde van het totaal aantal uitgebrachte stemmen. In de periode van het vervroegde stemmen die woensdag eindigde heeft nu al bijna 40% van de mensen een stem uitgebracht.

Lijsttrekker Provinciale Staten FvD duikt weg voor pers

Fred Walravens, de nummer 1 op de lijst waarmee het Forum voor Democratie in Zeeland de Provinciale Statenverkiezing hoopt te bestormen, is niet enkel onzichtbaar – hij wil ook gewoon beslist niet praten voor de camera.

Een merkwaardige electorale strategie, gezien de moeite die allerlei collega’s van hem doen om zichzelf in de kijker te spelen.