Thema Economie

EU beschermt consumenten niet tegen voedselschandalen

Thilo Bode, directeur van foodwatch International:

“Of het nu gaat om fipronil in eieren, besmette Lactalis-babyvoeding of paardenvlees in runderlasagne: de steeds terugkerende schandalen tonen de fundamentele zwaktes van de EU-levensmiddelenwetgeving aan. Onveilig voedsel is miljoenen keren verkocht aan nietsvermoedende consumenten, de industrie en autoriteiten zijn niet in staat geweest om de distributie van de betreffende producten volledig te traceren, en zelfs als ze de namen van frauduleuze of potentieel schadelijke producten en hun fabrikanten kenden, informeerden ze de burgers niet altijd onmiddellijk – dit moet veranderen.”

De Algemene Levensmiddelenverordening van de EU (Verordening (EG) nr. 178/2002) is in 2001 goedgekeurd als reactie op de BSE-crisis (“gekkekoeienziekte”). De Europese Commissie heeft nu eindelijk een voorstel ingediend om de verordening aan te passen, maar Foodwatch vindt dat volstrekt onvoldoende. Bode:

“De EU is er niet in geslaagd 500 miljoen consumenten in Europa te beschermen tegen gezondheidsrisico’s en misleiding op de voedselmarkt. Erger nog, de Europese Unie doet niets om de situatie te verbeteren, maar blijft in plaats daarvan de belangen van grote voedselconcerns dienen.”

Het rapport van Foodwatch over voedselbescherming in de EU is hier te vinden.

Pensioen is welvaartsvaste solidariteit tussen generaties

ANALYSE - Met een vermogen van ongeveer €1350 miljard heeft Nederland het beste pensioenstelsel ter wereld [1]. Toch zijn er grote problemen want de afgelopen tien jaar zijn de pensioenen niet meer geïndexeerd omdat men vreest dat er in de toekomst onvoldoende geld is om de beloofde pensioenen uit te betalen.

Hoe kan het dat het ‘beste pensioenstelsel ter wereld’, met zo’n groot vermogen, toch in de problemen raakt?

Het pensioenstelsel

Wat is dat eigenlijk een ‘pensioenstelsel’? Je kunt op drie manieren naar pensioenstelsels kijken. In de eerste plaats is het een systeem waarin mensen, al dan niet gezamenlijk, sparen voor hun oude dag. Een tweede manier om naar pensioen te kijken, is als een verzekering waarbij risico wordt gedeeld. En ten slotte kan een pensioenstelsel opgevat worden als een maatschappelijke institutie die regelt dat werkenden zorgen voor gepensioneerden.

Ik maak in dit stuk geen rekensommetjes over rendement en rekenrente maar zal laten zien dat de problemen van het Nederlandse stelsel worden veroorzaakt doordat de nadruk teveel ligt op sparen en de twee andere aspecten van pensioen als probleem worden gezien. De ideeën die er zijn over pensioenhervormingen illustreren hoe in het neoliberalisme solidariteit wordt vervangen door financiële transacties.

Merkel dumpt migranten in Oostenrijk

Het is nog even afwachten hoe het uitpakt, maar op het eerste gezicht heeft Angela Merkel de conservatieven in Beieren en Oostenrijk voor het blok gezet: ze mogen onderling gaan bekvechten over migranten. Merkel stond onder druk van haar eigen CSU-minister Seehofer om de binnengrenzen te sluiten, terwijl ze liever een Europese oplossing ziet. Merkel en Seehofer bereikten een compromis: er komen centra op de Duitse grens met Oostenrijk, die toevallig ook de grens tussen Seehofers Beieren en Oostenrijk is.

De Oostenrijkse premier, Kurz, een conservatief van dezelfde snit als Seehofer, is nu ineens aan zet en dreigt de grens met Italië te sluiten, waar de nog conservatievere Salvini de scepter over migratie zwaait. Enerzijds dreigt zo de Schengenzone opgeblazen te worden, maar anderzijds legt Merkel met de selectieve sluiting in Beieren het probleem op het bordje van drie dwarsliggers van de Europese optie: gaan jullie met z’n drieën maar eens kijken of je eruitkomt met die gesloten binnengrenzen.

Medicijn tegen farmaceuten

COLUMN - Dat nieuwe geneesmiddelen vaak extreem duur zijn, kun je nog goedpraten onder verwijzing naar de hoge kosten van ontwikkeling en onderzoek. Maar ook de prijs van oude, beproefde medicijnen gaat geregeld dramatisch omhoog: ze kosten dan bijvoorbeeld ineens 36 keer zoveel.

De Volkskrant publiceerde laatst een droef stemmende inventarisatie van de trucs en tactieken die de farmaceutische industrie gebruikt om prijsstijgingen door te voeren. Het actieve ingrediënt wordt iets veranderd, een bedrijf bedenkt een andere toepassing voor een allang ingeburgerd medicijn, er wordt een andere wijze van toediening verzonnen: en hopla, het patent mag worden vernieuwd en de maker heeft voor de tweede keer twintig jaar het monopolie op een pil of poeder. Het effect: meer geneesmiddelen worden gaandeweg onbetaalbaar, en de industrie legt een steeds groter beslag op de budgetten in de gezondheidszorg.

Echtpaar krijgt aanslag belastingdienst over bevingsvergoeding

NIEUWS - Een Gronings echtpaar dat gebruik maakte van de Regeling waardevermeerdering heeft een naheffing gekregen van € 1.500 van de belastingdienst. Het echtpaar in kwestie blijkt gekort te zijn op de zorgtoeslagen en een naheffing inkomstenbelasting ontvangen te hebben van de belastingdienst. Tegen RTV Noord zegt het echtpaar:

Protesteren had geen zin. We hebben ons verlies maar genomen, hoewel we het wel heel onrechtvaardig vinden. Hier kunnen we helemaal niets aan doen. We hebben gewoon schade en ook recht op een energiepremie.

Het echtpaar heeft een afbetalingsregeling gesloten met de belastingdienst en betaalt het bedrag in 23 maandelijkse termijnen.

De Regeling waardevermeerdering werd ingesteld door de het Ministerie van Economische Zaken voor woningeigenaren met een door het Centrum Veilig Wonen erkende aardbevingsschade van minstens € 1.000,-. Zij konden naast de vergoeding van de schade, een maximaal bedrag van € 4.000,- krijgen voor energiebesparende en energieopwekkende maatregelen. Deze regeling van het ministerie van Economische Zaken was bedoeld als compensatie voor overlast door aardbevingsschade.

Inmiddels hebben de Groningse Kamerleden Sandra Beckerman (SP) en Henk Nijboer van de PvdA Kamervragen gesteld over het optreden van de belastingdienst in deze en vergelijkbare zaken.

Nieuwe mijnbouwwet maakt generaliteitsland van Groningen

Screenshot Wiebes

Even leek het erop alsof Wiebes de verademing zou zijn waar Groningen op wachtte. Dat kwam vooral door zijn besluit om de gaswinning in Groningen sterk te verminderen en zijn brief aan grootverbruikers om snel op zoek te gaan naar een alternatief voor laag calorisch (Gronings) gas. Wie beter in de details duikt en bv. het Besluit mijnbouwschade Groningen van 31 januari 2018 of het concept wetsvoorstel Minimaliseren gaswinning Groningen leest, wist al beter. Met het opschorten van de versterkingsoperatie, het opstappen van Hans Alders, het openbaar maken van het definitieve wetsvoorstel Minimaliseren gaswinning Groningen, het verhaal van één scheur en 2 instanties, en de deal tussen Staat, Shell en Exxon is het voor bijna iedere Groninger duidelijk: Wiebes is geen Kamp.

Harley Davidson verlaagt productie in VS

Om verlies van marktaandeel te voorkomen als gevolg van Europese tarieven verplaatst Harley Davidson een deel van zijn productie naar buiten de Verenigde Staten. De grootste spijkerfabrikant van de VS is de helft van zijn business in de afgelopen maanden kwijtgeraakt door de Amerikaanse tarieven op goedkoop staal uit Mexico. Het Amerikaanse ministerie van handel heeft 20.000 verzoeken liggen om uitzonderingen op de door Donald Trump ingestelde tarieven. En dan is de handelsoorlog pas net begonnen.

Langer werken in Oostenrijk

ELDERS - De conservatieve Oostenrijkse regering wil de arbeidstijd flexibiliseren en oprekken naar 12 uur.

Het heet flexibilisering van de arbeidstijd, maar wordt door veel werknemers in Oostenrijk ervaren als een druk om langer te werken. De ‘normale’ arbeidsdag blijft op 8 uur staan, maar uitbreiding naar 12 uur wordt mogelijk. Als het bedrijf dat nodig vindt. Vanaf tien uur krijg je het recht te weigeren – met opgave van redenen. Over uitbetaling van overuren bestaat onzekerheid.

Bondspresident Van der Bellen bekritiseert de regering omdat er onvoldoende overleg is geweest met werkgevers en werknemers. De sociaaldemocraten willen de plannen in een extra zitting van het parlement aan de orde stellen. De SPÖ probeert de onrust over de kwestie volledig uit te buiten. Premier Sebastian Kurz (ÖVP) wordt ‘Konzernkanzler‘ genoemd, vice-premier Strache (FPÖ) ‘Arbeiterverräter’. De vakbonden hebben voor 30 juni een grote demonstratie aangekondigd. De voorzitter van de Oostenrijkse vakbondscentrale Wolfgang Katzian meent dat de nieuwe wet de werknemers veel te veel gaat kosten: vrije tijd, loon en gezondheid. Als de wet niet van tafel gaat volgen er vanaf begin juli meer acties.

Het onderste uit de kan

COLUMN - Opnieuw was het raak. Trouw wist dit weekend te melden dat Shell al tien jaar lang – ja keurig met toestemming van de Belastingdienst hoor, alles picobello geregeld – de dividendbelasting ontwijkt. In totaal heeft de deal Nederland 7 miljard gekost.

Kassa voor Shell.

Waarom dan nog dat recente gehannes met de verlaging van de dividendbelasting ter waarde van 1,4 miljard per jaar, denk je dan, als argeloos burger? Welnu: waarschijnlijk omdat de EU, in het kader van de maatregelen tegen belastingparadijzen, deze absurde afspraak tussen Shell en ons aller fiscus wil verbieden. Dan moet je als grootverdiener toch íets doen om je schaapjes op het droge en je aandeelhouders tevreden te houden?

Intussen onderhandelt de overheid met Shell en Exxon over een schadeloosstelling. Beide bedrijven voelen zich immers ernstig gedupeerd omdat ze de Groningse gasvelden niet verder mogen leegzuigen, terwijl er – volgens hen – nog voor een slordige 50 tot 125 miljard euro in de bodem zit. Dus nu onderhandelen ze met minister Wiebes over een genoegdoening.