TGA bewijst de cultuur geen dienst

Scene uit De Vrek door TGAToneelGroep Amsterdam moet de komende jaren waarschijnlijk tien procent van zijn miljoenenbudget inleveren, als onderdeel van cultuurbezuinigingen in de hoofdstad. Gezien de economische omstandigheden zou je dan zeggen: handjes dichtknijpen en vriendelijk dankjewel mompelen. Zo niet artistiek leider Ivo van Hove van TGA vanochtend in de papieren Volkskrant: “Als dit zo doorgaat, belanden we op een historisch dieptepunt. Gehrels [wethouder te Amsterdam] rekent ons tot de top, maar we moeten wel flink inleveren.”

Dit is nou precies de mentaliteit waardoor een groot maatschappelijk draagvlak voor bezuinigingen op cultuur is ontstaan: teruggetrokken op het eigen artistieke gelijk, weinig oog voor omstandigheden, en vooral een gebrek aan creativiteit. Alsof subsidie een conditio sine qua non is voor kwaliteit. Het valt TGA niet kwalijk te nemen dat het een succesvolle, maar ook relatief kostbare formule heeft gevonden voor zijn voorstellingen, maar bij tien procent minder vergaat de wereld niet. Wanneer je dan de woorden ‘historisch dieptepunt’ uit de kast trekt, poseer je voor het grote publiek als een aansteller.

Van Hove’s insteek getuigt bovendien van weinig respect voor zijn vakgenoten. Ten eerste zijn er genoeg die voor fors minder geld ook topkwaliteit leveren. Ten tweede nadert voor een aantal gezelschappen het historische dieptepunt van de stille dood. Daarbij verbleken TGA’s pijntjes bij. En ten derde: van het bedrag dat TGA moet inleveren, kun je een of twee kleine gezelschappen in de lucht houden.

Dat is ook precies wat de gemeente Amsterdam wil. Waar het rijk geld concentreert aan de top, is het aan de gemeenten om de culturele keten in stand te houden. Eventjes tot toneel beperkend: de kleine gezelschappen zijn de plekken waar innovatieve voorstellingen gemaakt worden, waar beginnende regisseurs en acteurs ervaring opdoen. Zonder aanwas geen toekomstige topkwaliteit. Het zou logischer geweest zijn als Van Hove gereageerd had met: “Natuurlijk is het vervelend dat we moeten inleveren, maar het is in het belang van het Nederlandse toneel als grote en kleine gezelschappen evenredig ondersteund worden. Daar dragen we als TGA graag ons steentje aan bij.”

  1. 3

    Nou ben ik niet echt een liefhebber van Van Hove, maar dit vind ik een beetje onzin. Als ze je proberen te pakken, dan moet je zo assertief mogelijk opstellen. Niet bij voorbaat met de pootjes omhoog gaan liggen. De verantwoordelijkheden van Ivo ten Hove zijn ook voor TGA, niet voor de rest van de cultuursector.