Stuiptrekkingen van een onhoudbare visie

Om de huidige discussies en machtsstrijd over verduurzaming beter te begrijpen, is het behulpzaam twee ‘kampen’ of visies te onderscheiden.

Kamp A heeft de conclusie getrokken en aanvaard dat onze economie de ecologische grenzen heeft bereikt of zelfs heeft overschreden. In deze visie wordt de economische ontwikkeling nu in belangrijke mate belemmerd doordat de ‘milieugebruiksruimte’ op is.

Er ontstaat schaarste: makkelijk en goedkoop winbare natuurlijke hulpbronnen raken op, de veerkracht van ecosystemen is sterk afgenomen. Nieuwe economische kansen dienen zich in deze visie alleen maar aan indien niet langer naar klassiek financieel-economische winst wordt gestreefd, maar geïnvesteerd wordt in de bescherming en opwaardering van ecosystemen, behoud van het holoceenklimaat, en in hernieuwbare hulpbronnen.

Een toenemend aantal bedrijven omarmt deze visie, op grond van eigen inzichten en kennis, of uit verlicht eigenbelang: wie dat niet doet, loopt grote kans kopje onder te gaan. Is het niet doordat de noodzakelijke hulpbronnen en grondstoffen schaars en duur worden, waardoor de continuïteit van de onderneming gevaar loopt, dan is het wel doordat de samenleving eenvoudigweg geen license to operate meer gunt aan bedrijven die onvoldoende in planet en people investeren.

Kamp B vindt het idee van ecologische grenzen, beperkte veerkracht en schaarse hulpbronnen allemaal maar onzin. Hooguit wordt er een politieke lippendienst aan bewezen, maar in wezen is het beeld dat alle gemekker over natuur en milieu en klimaat en biodiversiteit een barrière is voor de Economische Groei Zoals We Die Altijd Gehad Hebben

In zijn meest vergaande varianten zijn, volgens Kamp B, de vertegenwoordigers van Visie A ‘watermeloenen’: groen van buiten, maar rood van binnen, types die onder de dekmantel van vergroening het socialisme willen vestigen, en de vrije markt om zeep willen helpen. Zo extreem denken maar weinigen, maar de opvatting dat al die milieubescherming onze broodnodige economische groei belemmert is wel wijd verspreid.

De remedie, in deze visie, is machtspolitiek. Met wet en vergunning in de hand de plannen doorduwen, en als er tegenslag is de natuur- en milieuorganisaties de schuld geven. En als dat niet lukt de wet zelf proberen te veranderen.

Een afnemend aantal bedrijven omarmt deze zienswijze, maar laat dit in Den Haag nu precies de visie zijn die aan de macht is.

Een oppervlakkig waarnemer zou denken dat het vooral VVD, CDA en PVV zijn die Kamp B vormen, maar dat is niet juist: de scheidslijnen lopen dwars door de partijen heen, in elk geval bij VVD en CDA. Bij de PVV kan ik dat niet overzien. Alleen, degenen die binnen CDA en VVD tot Kamp A behoren zijn binnen hun partijen (tijdelijk) uitgerangeerd. Maar Kamp A in CDA en VVD mag dan wel het zwijgen zijn opgelegd, enthousiast over de manier waarop de voorvechters van Kamp B opereren is men allesbehalve. Uit loyaliteit met de partij wordt de situatie nog even geaccepteerd zoals deze is, men likt zijn wonden, maar zoekt tevens naar nieuwe kansen om Visie A in de eigen partij verder door te zetten, en leiders naar voren te schuiven die deze ondersteunen. Dit te beginnen in het CDA, dat het idee van rentmeesterschap eindelijk eens echt wil vormgeven. De Verhagens, Blekers en Hillens van deze wereld worden na de val van het kabinet gepromoveerd tot Gouverneur van Limburg, Burgemeester van Stadskanaal respectievelijk Opper-Tabakslobbyist bij Public Affairsbureau Hillen en Knowlton, en een nieuwe ploeg kopstukken zoekt samenwerkingsverbanden en maatregelen die wel voldoende recht doen aan Visie A.

Kamp A haalt dan opgelucht adem, de krimpende groep aanhangers van Visie B verhardt in zijn standpunten, vecht zich af en toe knap terug, maar verliest uiteindelijk het pleit.

Dit Kamp B-kabinet maakt weliswaar veel kapot dat me lief is, maar als ik het goed zie gaat het om de laatste stuiptrekkingen van een visie die zijn beste tijd heeft gehad. Dat is dan wel weer een bemoedigende gedachte.

  1. 1

    Laat me raden: jij hoort bij Kamp A? Wat is de toegevoegde waarde van dit “zij stinken”-stuk. Je had net goed iets over Ajax kunnen schrijven als Feyenoorder (of vise versa). Even informatief.

  2. 4

    Hallo hier Kamp C. Wij vonden het wel een erg lang stukje en hebben het dan ook niet helemaal uitgelezen maar vinden het verder prima als dergelijk verregaand hokjesdenken u helpt de wereld te begrijpen. Alleen jammer dat u heel Kamp C gemist hebt (en kamp D, maar die zwijgen wij van Kamp C liever ook dood) en uw analyse daarmee tot iets zinloos verlaagt.

  3. 8

    Je hebt twee soorten men in de wereld.

    Zij die als ze zelf iets al hadden bedacht, beter denken te weten, danwel te simplitisch vinden, dat direct laten blijken met allerlei weinig toevoegde zeur-reacties die niemand leest.

    En zij die een tekst lezen, daar misschien 0, een half of 1 ding uithalen wat voor hen iets toevoegt en daarna over gaat tot de orde van de dag.

  4. 9

    “Nou ja, links kijkt neer op het “plebs dat PVV stemt” en vergeet bijkans dat zonder dat electoraat van arme lager opgeleide blanken zij vrij weinig draagvlak heeft voor haar maatregelen. Ergens is links gaan denken dat macht en invloed haar geboorterecht is omdat ze zulke *kuch* diepgravende analyses *kuch* maken.”

    Voegt zo weinig toe, die 1 dimesionale opdeling links-recht. Over mensen in hokje plaatsen gesproken.

  5. 10

    Mensen die een beetje geloven in de ecologische grenzen van onze economie. En daar een beetje machtspolitiek voor in zetten.Of iets dergelijks?

    Zou intressant zijn als kamp C zijn belevingswereld eens uiteen zou zetten.

  6. 12

    U -ozo gewaardeerde kritische reaguuurder- kunt hier nu wel het simplisme in de denktrant aanvallen, om uw eigen suprieure maar totaal nutteloze genuanceerdheid te profileren. In feite heeft van Soest hier gewoon gelijk.

    Het gaat hier om hetzelfde issue dat een paar jaar terug in de historische uitspraak op de klimaattop in Bali van Papua Nieuw Guinea tegen de VS heel helder werd verwoord: “If you don’t want to lead than get out of the way”. Kamp B moet deze eeuw gewoon moven, weg, out of the way, zo snel mogelijk om nog meer schade aan de aarde te voorkomen.

    instant reactie JSK: “Carlos werkt bij een NGO, wordt betaald om dit te zeggen, dus je moet hem niet geloven”

  7. 13

    Dat hokjesdenken wordt hier afgezeken. Beetje hypocriet.

    Je kunt van heel veel personen al voorspellen wat hun mening is met betrekking tot de onderwerpen die gerelateerd zijn aan duurzaamheid.

    Als je geen hokjes wilt, trek dan een lijn tussen de twee kampen en plaats iedereen op deze lijn. (ipv kamp [C..inf])

  8. 14

    If you’re not with us, you’re against us

    Het lijkt me niet de meest productieve manier om te zorgen dat je redelijk gezellig samen door een deur kunt blijven gaan.. maar misschien is dat ’t doel ook wel niet.

  9. 15

    Hoeven we alleen maar te wachten op de machtwisseling in CDA en/of VVD? Was het maar zo simpel. Ook buiten CDA, VVD, PPV vallen velen buiten kamp A of we moeten dat kamp omschrijven als dat de economische ontwikkeling in ENIGE mate belemmerd door beperkte ‘milieugebruiksruimte’.

    Wie laat zich echt begrenzen door de milieugebruiksruimte, zeker als je in het bestuur zit? Voor GL(GroenLinks) zie je bij de Eems kolencentrale met het verschil tussen GL kamerleden in oppositie en besturende GL gedeputeerde.
    Welke parij/milieugroepering/.. zet zich echt in voor (energie)besparing?

  10. 16

    Die van kamp A zijn van buiten groen, maar vanbinnen gaan ze kapot aan schuldgevoel omdat ze toch steeds meeneuken met kamp B. Het moet dan wel groen en duurzaam, maar er moet toch nog altijd gegroeid worden. Kan iemand mij een voorbeeld geven uit de werkelijkheid van iets wat duurzaam groeit?
    We gaan, zoals bij ecosysteem, ofwel naar een dynamisch evenwicht of ‘gewoon moven’.