Stropop, cherry-pick, ad ignorantiam: een retorisch standaardrecept

ANALYSE - In de argumentatie van pseudosceptici komen nogal wat drogredenen voorbij. En er is een vast patroon van drie drogredenen dat heel regelmatig terugkomt. Het kan handig zijn om dat patroon te herkennen. Het patroon gaat als volgt: eerst een stropop, dan een cherry-pick en tenslotte een ad ignorantiam.

De verhalen bij de grafiekjes van Baudet volgen steeds weer dat patroon. Dat is goed te zien in de toelichting op die grafieken van de hand van Marcel Crok, die inmiddels op de site van het FvD is verschenen. Een weerlegging van onze kritiek op die grafieken is het allerminst. Het is eerder een herhaling van de onwetenschappelijke retoriek waar we op wezen. Retoriek die steeds weer als volgt is opgezet.

Stropop: Dit is een verzonnen “alarmistische” claim, die zonder bronvermelding, meer of minder expliciet wordt gepresenteerd. De suggestie is dat die claim een algemeen geaccepteerd en belangrijk onderdeel is van de wetenschappelijke kennis over de menselijke invloed op het klimaat. In werkelijkheid is het in het beste geval een van alle nuances ontdane karikatuur van wat de wetenschap zegt en in het slechtste geval een bewering die maar bar weinig met de echte wetenschap te maken heeft. Veel voorkomend voorbeeld: de verwachting van iets dat in de loop van deze eeuw zou kunnen gebeuren wordt gepresenteerd als een voorspelling die nu al waarneembaar zou moeten zijn.

Cherry-pick: Uit alle beschikbare wetenschappelijke literatuur en data wordt precies dat ene stukje gepikt dat het meest in tegenspraak is met de stropop. Alle andere beschikbare kennis en informatie wordt simpelweg genegeerd.

Ad ignorantiam: Dat de stropop niet bevestigd wordt door de cherry-pick wordt gepresenteerd als hard bewijs dat er niets aan de hand is, of als bewijs van het tegenovergestelde van de stropop. Terwijl het simpele feit dat iets niet bewezen wordt in een bepaald onderzoek natuurlijk niet automatisch betekent dat het uitgesloten kan worden. Ofwel: afwezigheid van bewijs is geen bewijs van afwezigheid.

De truc wordt steevast uitgehaald met onderwerpen waarover veel onzekerheid is. Omdat ze moeilijk te meten zijn, of omdat de variabiliteit groot is, of omdat het gebeurtenissen zijn die zelden voorkomen, bijvoorbeeld. De cascade van drogredenen wordt gebruikt om die onzekerheid één kant op te redeneren. Terwijl er in werkelijkheid twee kanten aan onzekerheid zitten: het kan mee- en het kan tegenvallen.

De individuele beweringen in zo’n redenering zijn op zich vaak niet onwaar, maar de conclusie die er (impliciet of expliciet) uit wordt getrokken is vaak wel misleidend en in strijd met de wetenschappelijke logica. Retorisch is het misschien handig, maar wetenschappelijk is het waardeloos.

  1. 2

    In 1990 woonden er 14,8 miljoen mensen in NL. In 2017 waren het er 17,1 miljoen. Een toename van 2,3 miljoen mensen!
    Wereldwijd 1990 5,3 miljard mensen. 2018. Nu 7,6 miljard! 2.300.000.000 meer co2 bronnen. Maar daar hoor je Baudet niet over. Ook zijn opponenten niet. Omdat de simpele waarheid niet gezegd mag worden doet men het liever met hetgeen zo helder is weergegeven in dit artikel.

  2. 5

    Ja, Groen, nu even wat,

    – CO2 van 0,3 naar 0,4%

    En er zijn ombouwplannen kostend honderden miljaarden voor een effect van tienduizndsten graden Celsius

    Je weet vast beter hoe ik dit moet zien,,,

  3. 6

    @4: Ik ben bezig met te verklaren dat je mileuvriendelijke energietransitie welke zeer wenselijk is niet moet koppelen aan klimaatdoelen die verre van haalbaar zijn zoals je kunt zien aan de toename van mensen op de wereld. Zowel een volgeling van Baudet als een volgeling Klaver vertellen halve waarheden en bestoken elkaar met gemene opmerkingen. Het gaat dus altijd fout wn we verliezen allemaal. We zullen dus moeten wachten op een Goddelijk ingrijpen om de balans te herstellen

  4. 7

    Ik geloof dat sommigen hier een beetje moeite hebben om onderscheid te maken tussen de wetenschappelijke kennis over klimaat en klimaatverandering enerzijds en de beleidsmatige consequenties die je daaraan verbindt anderzijds.