Stop met het integratiebeleid

De integratie van niet-westerse migranten is volledig mislukt. De overheid moet daarom stoppen met het huidige integratiebeleid. In plaats daarvan moet het beleid zijn gericht op de participatie van migranten aan de samenleving. Participatie is het hoogst haalbare. ‘De kloof is enorm, maar er is mee te leven.’

Dat stelt hoogleraar Interculturele Communicatie en Diversiteit David Pinto in zijn nieuwste boek ‘Canon voor Participatie en Diversiteit’ dat vorige week werd gepresenteerd in Amsterdam. Het eerste exemplaar werd aangeboden aan Minister voor Immigratie, Integratie en Asiel Gerd Leers. ‘Integreren is koste wat kost rokers en niet-rokers in dezelfde treincoupé onderbrengen. Het is veel beter ze gescheiden van elkaar toch naar hetzelfde eindstation te leiden.’

Kloof

Volgens de hoogleraar wordt er steeds gezegd dat Nederland een lange traditie heeft van het (gastvrij) ontvangen van migranten. Maar de zeventiende eeuw vergelijken met de tijd van nu is wat dat betreft onzinnig. ‘We hebben nu te maken met islamitische migranten die een volledig ander wereldbeeld hebben. Er is geen grotere cultuurkloof denkbaar dan met de autochtone Nederlander.’

Ook op de arbeidsmarkt is er volgens Pinto een duidelijke tweedeling te onderscheiden. ‘Het aantal autochtone werklozen neemt licht af, terwijl de werkloosheid onder migranten, en met name niet-westerse migranten, is gestegen. Momenteel is 23,4 procent van de jonge niet-westerse migranten werkloos, tegen 7,7 procent van de autochtone jongeren.’ De kloof is volgens Pinto enorm, maar er is mee te leven. Probeer dus vooral niet met bruggenbouwen en verbinden de boel bij elkaar te brengen.

Misvatting

Volgens Pinto gaan beleidsmakers, onderzoekers en politici ten onrechte uit van de hiërarchie van menselijke behoeften gebaseerd op de Pyramide van Maslow waarin zelfontplooiing wordt gezien als de hoogste behoefte. Bij niet-westerse migranten geldt echter vaak een andere behoeftenhiërarchie. Het belang van de groep, de naam van de familie en eer staan bovenaan. ‘Hier ligt een belangrijke oorzaak van de mislukking van het tot op heden gevoerde beleid. Het sluit niet aan bij de belevingswereld van migranten.’

Participatie

Het integreren van deze twee leefwerelden heeft daarom weinig zin. Participatie is het beste alternatief voor integratie, aldus Pinto. ‘Uit onderzoek onder migrantenjongeren in verschillende landen is gebleken dat mensen die enerzijds vasthouden aan hun eigen cultuur, maar ook goed kunnen omgaan met de cultuur van het ontvangende land, de beste perspectieven hebben. Die participeren het meest. En de enige manier om dat te bereiken is de taal leren en je goed oriënteren op de maatschappij en de arbeidsmarkt. Dat is niet links of rechts, niet correct of incorrect, maar effectief.’ Participatie betekent volgens ‘maximaal contact met de nieuwe omringende samenleving én ook maximaal eigen cultuurbehoud’.

Subsidies

Migranten moeten zich afvragen wat hun eigen kernwaarden zijn. Als je die duidelijk hebt benoemd, kun je je verdiepen in de normen en waarden van anderen.’ In de praktijk betekent dit volgens Pinto dat migranten zich meer zullen moeten voegen naar de normen en waarden van de ontvangende samenleving. Overheden moeten daarom stoppen met het voeren van op specifieke migrantengroepen gericht beleid. Je moet als overheid duidelijk maken dat er bepaalde normen en waarden zijn in deze cultuur waar je naar zult moeten leven.

Gemeenten moeten daarom ook ophouden met het faciliteren van gescheiden zwemmen, het financieren van religieuze manifestaties, stoppen met bekostigen van belangenorganisaties voor bepaalde groepen migranten, evenals het voeren van de dialoog over de in Nederland geldende kernwaarden. ‘Geen discussie aangaan, niet marchanderen, maar glasheldere grenzen trekken.’ De overheid moet migranten de ruimte geven anders te zijn, maar tegelijkertijd duidelijke grenzen stellen aan wat toelaatbaar is.

Over David Pinto
De Joods-Marokkaanse Pinto emigreerde begin jaren zestig van Marokko naar Israël, en later naar Nederland. Hij is hoogleraar Interculturele Communicatie en Diversiteit aan de Universiteit Twente en aan de Bar-Ilan Universiteit van Ramat Gan (Israël). Daarnaast is hij directeur van het Inter-Cultureel Instituut (ICI) en voorzitter van de Nederlandse afdeling van de Wereldfederatie van Joden en Moslims. Zijn nieuwst boek ‘Canon voor Participatie en Diversiteit’ is te bestellen bij Uitgeverij Kluwer.

Geschreven door Floris Meijer

  1. 1

    Tsja…de Integratie Grieken is ook mislukt . Ze redden vooral banken en dan betaald de Nederlandse burger daar weer flink aan mee . Ze copy-pasten de kapitalistische dictatuur van onderbetaalde werknemers zoals normaal is in china gewoon in griekenland .

  2. 2

    Gescheiden zwemmen bestaat al heel lang, in Duitsland heb je zelfs Zwembaden alleen voor vrouwen. Ik kan het ook best wel begrijpen helemaal als je Borstkanker patiënt bent en een borst hebt verloren. Ik ben het met andere dingen wel met de man eens, ook niet alles.. maar op het punt van gescheiden zwemmen wil ik me echt hard maken om het te behouden. De meeste vrouwen kiezen voor gemengd, maar omdat ik het meegemaakt heb met buren hoeveel iemand opfleurt die een Borst heeft verloren door gewoon te kunnen zwemmen zonder starende mannen, ben ik toch voor dat we rustig een avondje in de week gescheiden zwemmen toestaan.

    Het is meer dan alleen voor Moslims en gelovigen treiteren.

    Verder denk ik dat de problemen zichzelf bij tijd wel oplossen. Integratie is een tijds iets, kijk maar naar de VS waar ze deze problemen al meerdere keren hebben gehad (Met Ieren, Nederlanders, Duitsers, Katholieken in het algemeen, Italianen, Joden, CHinezen,etc).

  3. 3

    “Gemeenten moeten daarom ook ophouden met het faciliteren van gescheiden zwemmen, het financieren van religieuze manifestaties, stoppen met bekostigen van belangenorganisaties voor bepaalde groepen migranten, evenals het voeren van de dialoog over de in Nederland geldende kernwaarden”
    Je kunt zien dat David Pinto niet uit Nederland komt, want dit zijn decennia lang feitelijk Nederlandse kernwaarden uit de vorige eeuw geweest, in de tijd van de verzuiling. Of wacht, nee… Pinto wil het alleen niet bekostigen voor bepaalde groepen migranten.

    Daarnaast IS participatie het belangrijkste middel voor integratie. Erg vreemd dus, dat Pinto participatie aanbeveelt, maar het totaal geen probleem vindt, dat de arbeidsparticipatie onder niet westerse allochtone jongeren veel lager is dan onder autochtone jongeren. Hij geeft daar bovendien geen enkele verklaring voor, behalve dan dat niet westerse allochtonen meer aan familie en de eigen groep zouden hechten… Pinto is zeker ook onbekend met oude arbeiderswijken in Nederland? Daar stonden de mensen ook altijd voor elkaar klaar en die waarden komen sterk overeen met wat Pinto nu exclusief aan een niet westerse cultuur probeert toe te schrijven.

    Desondanks weet hij vreemd genoeg toch tot de volgens mij juiste conclusies voor die bepaalde groepen te komen: geen apart beleid voor bepaalde migrantengroepen ontwikkelen, maar zorgen dat ze volwaardige deelnemers aan de maatschappij worden, en vooral duidelijkheid verschaffen. Wat hij vergeet is dat er daarbij dan ook duidelijke grenzen voor de autochtonen gesteld moeten worden, want als hij alleen de positieve discriminatie uit wil bannen, en de negatieve discriminatie (meldpunten voor overlast van bepaalde groepen bijvoorbeeld) laat voortbestaan, is dat een beleid dat gedoemd is te mislukken. Dat schept alleen verdergaande tweedracht in de samenleving. Kortom: hij noemt enkele goede en enkele betwistbare punten, maar (in dit artikel iig) over het geheel genomen is het een analyse, die behoorlijk te kort schiet.

  4. 4

    Nogal cultuurdeterminististisch verhaal. Alsof cultuur een statisch gegeven is. Zeker, eer en familie zijn belangrijk in de Arabische cultuur. Maar kijk naar de jongeren in het Midden Oosten, massaal de straat op vanuit een behoefte naar zelfontplooiing die ze wordt ontzegd door de dictatuur. zo verschillend zijn we echt niet.

    Overigens een vreemde stelling, dat ‘de integratie’ volledig mislukt is. In de rest van het stuk lijkt het vooral te gaan over een soort van knuffel-integratiebeleid (uiteraard een karikatuur). Dat is niet hetzelfde als ‘de integratie’. Als ik om me heen kijk ligt de integratie aardig op schema, in alle belangrijke statistieken zie je convergentie (juist op het gebied van participatie).

    De Nederlandse samenleving zal ook veranderd zijn als de integratie voltooid is, als de voormalige immigrantengroepen een vooral Nederlandse identiteit hebben aangenomen. Net als in de 17e eeuw, waar overigens de immigratie ook niet zonder problemen verliep. Er heeft zo’n 80 jaar een heftige burgeroorlog gewoed, immigranten en botsende wereldbeelden vormen daar een belangrijk onderdeel van.

  5. 5

    Participeren is natuurlijk de manier om uiteindelijk te assimileren. In de meeste gevallen kost dat een paar generaties en inspanningen zoals faciliteren en het aangaan van een dialoog. (Noem dit: integreren)

    Resteren uiteindelijk natuurlijk de die-hards: de orthodoxen.
    En ja, voor hen moet eenvoudig de wet gelden.
    Maar dan ook voor allemaal. Voor de jood die geen id draagt, voor de moslim die eerwraak pleegt, voor de christen die weigert een ziektekostenverzekering te betalen (ziekten zijn door god gewild), voor een kerk die zelf recht wil spreken, niet alleen dus voor Moslims.

    Als Pinto dat bepleit: prima.
    Ik vrees echter dat zijn betoog enkel op/tegen de Moslims is gericht.
    De kloof die hier wordt benoemd, als onoverbrugbaar, is het plakken van een stigma.
    Immers ook binnen onze eigen cultuur heb je groepen (waaronder families) die zich buiten/boven de wet stellen, andere dan gangbare waarden en normen volgen.
    Is daar het probleem dan anders?
    Wie beroepen zich nog meer op hun geloof?
    Wie hebben er nog meer erecodes?
    Wie rekenen er nog meer onderling af?

    Kortom als je bepleit wat Pinto bepleit, dan plaats je jezelf in een verdacht hoekje als je dat enkel voor Moslims doet.

  6. 6

    Als geboren en getogen Nederlander kom ik ook niet veel verder dan participatie in deze samenleving. Wanneer ben ik geïntegreerd? Wat moet ik daarvoor doen?

    Beleid moet gericht zijn op maximale participatiemogelijkheden voor iedereen. Doelgroepenbeleid om bepaalde belemmeringen weg te nemen kan daarbij nuttig zijn. Dat geld voor Marokkanen en Somaliërs, maar op sommige vlakken ook voor mannen, vrouwen of gehandicapten.

    Als je met gescheiden zwemmen vrouwen hun huis uit en het Hollandse zwembad in krijgt is het nuttig. Als je ze uit het gemengde uur naar een moslim-burkini-zwemuurtje brengt waar alleen Turks en Marokkaans gesproken wordt is het niet nuttig. Dit soort discussies zouden wat praktischer en wat minder ideologisch gevoerd moeten worden.

  7. 8

    “De integratie van niet-westerse migranten is volledig mislukt.”

    Holle frase. Hoe meet je een gelukte of mislukte integratie ? Wat zijn de criteria voor een succesvolle integratie ? Als je op voorhand negatief staat tegenover islamitische migranten en sowieso hun overtuigingen en religieuze uitingen niet tolereert, tja … dan kun je héél lang wachten voordat je de integratie geslaagd vindt. Een “mislukte integratie” gaat er ook vanuit dat etnische Nederlanders onderling wel goed geïntegreerd zijn, dus dat Nederland zonder lichtgetinte bevolkingsgroepen homogeen en met de neuzen dezelfde kant op wijzend zou zijn. Onzin natuurlijk.

    Het stukje over de piramide van Maslow is zum kotzen. Niet-westerse migranten hebben dus een andere psychologie dan Westerlingen ? Ik kan me moeilijk voorstellen dat een hoogleraar Interculturele Communicatie en Diversiteit zulke simpele stereotiepen hanteert. Dit is van dezelfde orde als “het negroïde ras heeft gemiddeld een lager IQ”.

  8. 10

    Het is jammer dat iemand als Pinto zich zo voor het Israëlische/PVV karretje laat spannen.
    Met de feiten neemt hij het niet zo nauw:
    http://www.flipvandyke.nl/2010/11/de-massa-immigratie-uit-arabische-landen/

    Niet-westerse immigranten vertalen naar moslim-immigranten is zo’n typische PVV truuk.

    Alsof de Joden in de 17e eeuw wel wilden integreren. Daar zat een enorme kloof tussen en anders zorgden de antisemitische Nederlanders wel voor die kloof.

  9. 11

    De cijfers over de werkloosheid zijn juist, maar waar heeft dat dan mee te maken? De autochtone bevolking -veel ouder- zit nu juist in de categorie vaste banen. Die hebben minder last van de crisis.
    In 2007 was het werkloosheid percentage 15,1 en nu 23,4. Komt dat door de integratie of door de crisis.
    Of komt het (ook) door de enorme toename van het rascisme. Je bent lekker kansrijk op de arbeidsmarkt als je niet-westerse allochtoon bent.

  10. 12

    Als ik sommige mensen mag geloven, dan is de integratie mislukt én is de multiculturele samenleving mislukt. Hoe zit dat? Zijn er nog andere opties? Die andere culturen zijn er gewoon. Aan dat feit verandert niks of je het nou “mislukt” vindt of niet.

  11. 13

    David Pinto verwacht dat Geert Wilders een van de grootste geesten, visionairs en hervormers die de geschiedenis heeft gekend wordt. Wereldwijd zullen grote massa’s moslims Wilders dankbaar zijn dat hij hen de ogen heeft geopend.

    http://www.davidpinto.nl/weblog/uploads/attachment-20-De%20angst%20regeert%20bij%20moslims%20en%20Nederlanders%20-%20de%20Volkskrant%20-%20Opinie.pdf

    Sorry maar David Pinto, “expert op het gebied van migratie, integratie en diversiteit”, neem ik even serieus als Afshin Ellian.

  12. 17

    Een soort ‘begrensd pragmatisme’ zou me liever zijn. Kernwaarden over boord gooien om onredelijke cultuuruitwassen het hoofd te bieden gaat me wat ver. Een vrouwenzwemuurtje vind ik toch wat anders dan gescheiden overheidsloketten. Om maar iets te noemen.

  13. 20

    Nee, het was een vraag aan jou, waarom jij doet alsof je een andere mening hebt dan cerridwen en spam, terwijl je inhoudelijk hetzelfde op schrijft.

    Maar goed als je dat ook al niet snapt, kun je altijd nog gaan trollen, zoals in een andere thread ook al werd geconstateerd…

  14. 21

    @pedro. Ik doe niet net alsof ik het eens ben met wie dan ook. Dus je vraag begrijp ik niet. Ik breng een nuance in, en die was je niet ontgaan als je goed gelezen had. Kortom, je vraag is niet opportuun en gaat uit van een suggestie die ik niet deel. Als jij de moeite niet neemt om te lezen, dan ga ik geen moeite nemen om op je vragen in te gaan. Communiceren moet een beetje van twee kanten komen, vind je ook niet?

  15. 22

    Een nuance die ook al eerder aan was gebracht. Daarom vroeg ik waarom je “Een soort ‘begrensd pragmatisme’ zou me liever zijn” zei. Als je niet wil verduidelijken waarom je ‘begrensd pragmatisme’ anders is dan ‘wat praktischer en wat minder ideologisch’ en wel wil duiden, wat ik wel of niet gelezen heb, vind ik het ook best hoor.