Stijging asielzoekers en het generaal pardon

Het was weer bal afgelopen weekend. Telegraaf had een intern memo van de IND in handen gekregen waarin melding werd gemaakt van een stevige stijging van het aantal asielzoekers naar Nederland.
Heel suggestief koppelde ze dat ook maar even aan het generaal pardon zonder te zeggen dat het IND dit roept. Hun valse schoothondje deed er vervolgens nog een schepje bovenop. Die verwezen echter naar een stukje van mijn hand. Niet slim, want daardoor ga ik alleen maar de boel tot op de bodem uitzoeken. Bij deze dus mijn antwoord: Aanzuigende werking van Generaal Pardon blijft een mythe.
Daarbij gelijk de kanttekening dat er wel degelijk een relatie zit tussen specifiek asielbeleid en de instroom. Maar daarover later meer.
Eerst maar even de geactualiseerde grafiek:

Duidelijk is dat er inderdaad sprake is van een stevige stijging. Die stijging was overigens al in juni duidelijk en werd gecommuniceerd door Albayrak.
Gaan we de cijfers echter in wat meer detail bekijken (helaas alleen voor de laatste 6 kwartalen beschikbaar want het CBS is plots de oude cijfers kwijt), dan zien we dat de toegenomen instroom vooral wordt veroorzaakt door drie landen:

Kwartaal Totaal aanvragen Irak Somalië Iran China Subtotaal Overige landen
2007 1e 1850 330 540 60 70 1000 850
2007 2e 1480 270 380 30 50 730 750
2007 3e 1880 510 510 70 70 1160 720
2007 4e 2220 940 480 40 60 1520 700
2008 1e 2660 1010 750 40 120 1920 740
2008 2e 3110 1350 640 60 350 2400 710

De laatste kolom geeft aan dat er, buiten de specifiek genoemde landen, geen enkele stijging is te zien in het aantal aanvragen. Daaruit kan je concluderen dat het generaal pardon dus geen enkele aanzuigende werking heeft gehad.
Voor Irak, Somalië en de homo’s en christenen uit Iran geldt een zogenaamd categoraal toegangsbeleid. Dat betekent dat ze als groep asiel krijgen zonder dat naar de individuele aanvragen gekeken wordt.
Kennelijk is dit beleid, zeker doordat het in andere Europese landen recent strenger werd, aanleiding voor extra toeloop. Daar moet dus iets mee gebeuren.
De plots toegenomen toestroom vanuit China kan toegeschreven worden aan het gerucht binnen die gemeenschap als zouden ze onder een nieuw generaal pardon vallen. De getallen van het CBS zijn waarschijnlijk lager dan wat er in de kranten staat omdat vaak gaat om tweede aanvragen. De gebruikte getallen van het CBS zijn alleen eerste aanvragen (nieuwe toestroom).

Kortom, beleid is van invloed en Europese afstemming is gewenst. Maar van een aanzuigende werking van het Generaal Pardon blijkt (afgezien van het gerucht bij de Chinezen) niets.

In de speurtocht naar de effecten van het Generaal Pardon heb ik ook nog even naar de andere landen in Europa gekeken die recent (na 1999) een generaal pardon hebben gegeven. Hieronder de grafiek met gegevens van Eurostat:

Italië bleek geen betrouwbare getallen te hebben. Verder zijn de momenten van generaal pardon als volgt: België – januari 2000, Portugal – 2001, Griekenland – 1998, Duitsland – maart 2007, Spanje – 1999 en 2005.
Geen touw aan vast te knopen op deze manier. De piek in België wordt verklaard door de manier van “regulariseren” aldaar.

Interessant is echter wel om het Duitse voorbeeld erbij te halen. Die hebben namelijk op nagenoeg hetzelfde moment een generaal pardon doorgevoerd. Wel met wat strengere voorwaarden overigens.
Dit zijn de recente cijfers uit Duitsland:
2007 19.164
Jan 2008 2.397
Feb 2008 1.818
Mar 2008 1.545
Apr 2008 1.694
Mei 2008 1.599
Jun 2008 1.672
Jul 2008 1.793

Daar is dus ook geen enkel effect van het generaal pardon te zien.
Ik ga hier dus niet meer op terugkomen, want dan kunnen we iedere stijging net zo goed toeschrijven aan het lakse beleid indertijd met de Hugenoten.

  1. 1

    Mooi werk weer, Steeph. Toen ik het absolute aantal aanvragen zag dacht ik ook al dat het in historisch perspectief allemaal niet zoveel voorstelt. Maar ja, je kunt er van maken wat je wilt. Van ‘vierde jaar op rij stijging aantal asielzoekers’ tot ‘oorlog in Irak veroorzaakt tsunami asielaanvragen’. En van alles daar tussenin natuurlijk.

  2. 2

    Inderdaad goed werk. Verder lijkt me dat de gebieden waarvoor het aantal stijgt, nu juist de gebieden zijn waarvoor je ook opvang moet willen bieden.

  3. 4

    @3: Dat zou een wat vreemde voorstelling van de feiten zijn. Die Chinezen zijn namelijk neit door het generaal paron naar Nederland gezogen. Het betrof immers voornamelijk Chinezen die al jarenlang illegaal in Nederland verbleven, maar zich nu meldden vanwege dat gerucht en niet Chinezen die van het generaal pardon hoorden en op dat moment besloten naar Nederland te komen.

  4. 9

    @Spuyt12: Dank je voor de reactie (want ik zat er op te wachten tot iemand dat zou gaan zeggen).
    Uiteraard ten eerste wat Bismarck in #4 zegt.
    Maar ten tweede, als dat inderdaad zo zou zijn, waarom dan alleen de chinezen? Zijn zij de enigen in bezit van een tamtam waar het grote nieuws van het generaal pardon mee wordt gecommuniceerd? Heeft het dan geen enkel ander land bereikt? Gold het generaal pardon soms alleen voor chinezen dan? (Not).
    Etcetera. Als er gezogen wordt, dan wordt er generaal gezogen, en niet alleen chinezen.

  5. 10

    @5: als je nou eens écht suggestief te werk wilt gaan, zet je eens in 1 grafiekje het aantal kinderen dat moslims in Nederland per jaar krijgen kunnen afzetten tegen het aantal asielzoekers van islamitische afkomst (is dat te achterhalen?)

  6. 15

    Jongens, laat je niet meeslepen ajb. Er wordt veel te veel gereageerd de laatste tijd op gs en die walgelijke krant. Trek je eigen agenda. Ik wil de woorden gs en telegraaf niet meer zien

  7. 17

    Ja je krijgt het idee dat de VVD en CDA denken dat ze wel eens even wat rechtse puntjes erdoor kunnen drukken, nu “links” geintimideerd is. Ik hoor in een week tijd voorbijkomen dat er meer kerncentrales moeten komen, dat defensie een groter budget moet krijgen en dat het aantal asielzoekers teruggedrongen moet worden.

  8. 18

    Complimenten!
    Ik heb eerder ook aandacht besteed aan het generaal pardon en de zogenaamde aanzuigende werking (volgens de PVV) en ben van plan hier nog wat stukjes aan te wijden..
    zal denk ik ook hiernaar verwijzen!

  9. 19

    ik zie geen afghaanse asielzoeker, omdat afghanen komt niet wanneer met afghanistan goed gaat maar helaas deze jaar is niet te vergelijken met jaar daarvoor. ik kennen een paar afghanen afghanen velaat hun land niet voor dat zie een problemen hebben in hen land dat kun je zien in alle eurpeese land dat bijna geen afghanen komt naar europa.

  10. 20

    ik zie geen afghaanse asielzoeker, omdat afghanen komt niet wanneer met afghanistan goed gaat maar helaas deze jaar is niet te vergelijken met jaar daarvoor. ik kennen een paar afghanen afghanen verlaat hun land niet voor dat zie een problemen hebben in hen land dat kun je zien in alle eurpeese landen dat bijna geen afghanen komt naar europa.

  11. 21

    ik zou graag willen weten wat er verder gaat gebeuren met mensen die tussentijds weg zijn geweest, en toch al 10 jaar in NL zijn.

  12. 22

    Beste Steeph,
    Ik vind het een mooi artikel dat je hebt geschreven. Ik wil er echter wel een kanttekening bij plaatsen. Het GP is verleend aan mensen die op hun asielaanvraag een negatieve beschikking hebben gekregen. Deze mensen zijn vervolgens min of meer de illegaliteit in verdwenen en zijn altijd in Nederland gebleven terwijl ze hadden moeten vertrekken. De aanzuigende werking hoeft niet zozeer zichtbaar te zijn bij de aanvraag (alhoewel de aanvragen van de Chinesen een stijging van 300% laat zien). Het kan uiteindelijk ook merkbaar worden bij een daling van het aantal succesvolle uitzettingen/vertrekken na een negatieve beschikking. Dit wordt pas zichtbaar bij een volgend GP waarop alle illegalen al dan niet op hopen en wachten.

  13. 23

    @Marcel: Dat is een goede kanttekening. Het is echter niet zo dat dit onzichtbaar is tot de volgende GP. Het was immers ook zichtbaar voor het laatste GP. Een significant grote groep illegalen in het “schemergebied” valt op en zal dus eerder aandacht krijgen.
    Verder is het zo dat de vorige groep mede ontstaan is door slecht en traag afhandelen van de aanvragen. Dat proces loopt nu beter, inclusief het opvolgen (uitzetten).

    De kans dat er dus een nieuwe grote groep illegalen ontstaat is nu kleiner.