StemWijzer: ‘Alles normaal!’

COLUMN - Mensen uitschelden voor jood of homo. Of omdát ze jood of homo zijn. Moslims discrimineren. Dwangarbeid:
De StemWijzer vertelt ons wat normaal is in dit land.

Screenshotje van stelling 22 van de StemWijzer:

stemwijzer screenshot kolencentrales

StemWijzer: Wil je dat ik de deur open laat?
OndernemersPartij: Nee, ik wil hem zo snel mogelijk dicht.
StemWijzer: Oh, je weet dus niet wat je wilt.
OndernemersPartij: Nee man! Dicht! Ik wil hem dicht!
StemWijzer: Je bent het dus niet eens, en niet oneens. Ik doe wel op een kiertje ok?
OndernemersPartij: Focking hel! Idioot! Het vriest! DOE DICHT!
StemWijzer: Jaja, rustig maar, ‘geen van beide’ dus. Als het je toch niet uitmaakt laat ik hem wel open.

Twee dagen later.

Een halfbevroren zwaargewonde man wordt van de snelweg gehaald door de politie. Men vraagt de goedgeklede maar besmeurde O.P. hoe hij daar terecht komt. Waar is zijn auto?
O. vertelt in shock hoe hij met S.W. op weg was naar een wedstrijd met andere “partijen”, toen S. plotseling midden op de snelweg stopte.

“Hoe wil je verder reizen?” riep S.: “Met de auto of de motor?”
“Nou, met de auto graag”, had O gezegd. “Doe normaal, we zitten toch in een auto? Met de auto dus! Welke motor? Er is geen motor, auto, auto!”
“Okay, ik hoor je mattie, geen van beiden dus!”

De politie zoekt nog getuigen. Wie heeft gezien hoe S. daarop O. midden op de snelweg uit de auto zette?

Effe serieus

De StemWijzer probeert met haar stellingen een afspiegeling te zijn van de belangrijkste verkiezingsthema’s. Maar iedereen weet dat het natuurlijk ook vooral omgekeerd werkt: wat de wijzer belangrijk vindt, wordt onmiddellijk een belangrijk verkiezingsthema. Bijna vijf miljoen mensen vulden de wijzer vorige keer in. Sommigen voor de lol, maar een belangrijk deel baseert zijn stem op de uitslag van de test. Als je bedenkt dat de grootste partij in de laatste landelijke verkiezingen nog geen 2 miljoen stemmen kreeg, weet je hoe belangrijk de StemWijzer is.

De Stemwijzer wordt door sommigen als een neutraal en objectief ding gezien. Dat is het natuurlijk niet, en dat kan ook niet: ze moeten beslissen welke vragen wel en niet relevant zijn voor de verkiezingen.
Die beslissing is simpelweg een politieke keuze.

Jawel, de Stemwijzer bekijkt daarbij wat er veel in de media werd besproken, maar… wat wordt er eigenlijk niet besproken? De Stemwijzer doet er bovendien geen gedegen onderzoek naar, het is natte vingerwerk als je de oude FAQ’s moet geloven. (bij de huidige Stemwijzer is überhaupt geen verantwoording te vinden)

En dus

En dus is de uitbreiding van Schiphol plots een verkiezingsthema geworden. Is het BTWtarief van vlees ineens belangrijker dan de Turkije deal, en belangrijker dan een bankensector die na bankenreddingen en crisis nog steeds doet wat ze wil.
Dus doet de op twee na grootste kostenpost van de staat (onderwijs) er inhoudelijk totaal niet toe, ook niet na alle protesten tegen rendementsdenken. Doet de grootste post, uitkeringen, de faliekant mislukte reïntegratiemarkt en de dwangarbeid voor Bijstandtrekkers er niet toe.
Terrorismebestrijding? Wil de regering iedereen dag en nacht afluisteren? Duh, whatever man, lekker belangrijk.

En dus staat er wel iets in over het Kinderpardon (wat een wassen neus is waar geen enkel kind onder valt, of het nu blijft of afgeschaft wordt – nou vooruit, er viel welgeteld één kind onder het Kinderpardon in heel 2016).

Maar staat er niks over de grote ingrepen in de asielprocedure,

  • waardoor asielzoekers en statushouders veel langer (2 jr) moeten wachten op hereniging met hun vaak gevaar lopende partner en kinderen,
  • en geen normaal recht meer hebben op woning of uitkering
  • er staat zelfs niks over de totaal mislukte inburgeringsplicht in.
  • Niks over de deals die nu na Turkije volgen met Libië en dictatoriale regimes.
  • De Nederlandse fregatten die op overstekende vluchtelingen jagen.

Maar dus wel over de Kinderfopregeling.

Wat vindt de Stemwijzer dan wel belangrijk?

In elk geval racisme. Hoewel je meteen het gevoel krijgt dat de makers van de wijzer, ProDemos, dat woord zelf zelden gebruiken.

stemwijzer: discriminatie toestaan?

Hoe normaal is dat, dat een vijftiende van de stellingen uit regelrechte oproepen tot racisme bestaan?
Kunnen we dat werkelijk neutraal noemen? Misschien vind een ander dit lekker duidelijk. Maar mij, én de Grondwet, lijkt het niet normaal.

Zo ver zijn we dus al. Een kwart van de zo neutraal mogelijke Stemwijzerstellingen ondermijnen direct mensenrechten, zoals vastgelegd in Grondwet en internationale verdragen. En een vijftiende van de stellingen maakt racisme mogelijk of roept er zelfs rechtstreeks toe op.

Stemwijzer: moslims discrimineren?

De stellingen, en de grondrechten die ze ondermijnen:

2   (onbetaalde dwangarbeid)
4   (oproep discriminatie)
6   (strijdig met rechtszekerheid / legaliteitsbeginsel)
14 (oproep discriminatie)
15 (strijdig met kinderrechten)
16 (strijdig met zorgplicht gemeenten)
20 (privacy)

Happy choosing…

StemmenTracker

Je kunt onderaan de StemWijzer ook kiezen voor de StemmenTracker. Dan kun je zien wat de partijen die al in de Tweede Kamer zitten, gestemd hebben. Heel erg nuttig, want als je zoals Oxfam Novib puur en alleen afgaat op verkiezingspraatjes zit je niet in de werkelijkheid. Veelzeggend voorbeeld was de kieswijzer van Oxfam Novib, die inderdaad alleen verkiezingsprogramma’s meerekende en niet de praktijk. De PvdA kreeg daarin een dikke 7 voor haar ‘humaan omgaan met vluchtelingen.’ Kijk je naar de praktijk, naar de voorstellen en het stemgedrag van de partij, dan is een nul eigenlijk nog te hoog: de PvdA heeft onder andere eigenhandig voor een complete ondermijning van het internationale vluchtverdrag gezorgd.

Goed dus dat die stemmentracker er is.

Ik klik er dan ook op.
Ik krijg een 404 pagina. Niet gevonden.
Maar onderaan de 404 pagina staat een link naar de StemmenTracker.
Ik klik.
Ik kom op de StemWijzer.
Onderaan de StemWijzer staat een link naar de StemmenTracker.
Ik klik.
404.
Onderaan de 404 staat een link naar …

S.: Ga je mee?
O.: Toch niet weer die snelweg op?
S.: Nee man, we gaan lekker fietsen. Doe de deur in de gang maar open, en pak de fiets die daar staat maar mee.
O.: Dat is de deur naar de plee. Je hebt geen fiets op je plee.
S.: Sorry, kom maar even terug. Goed zo. Doe nu de deur maar open.
O.: ….

Intussen

Intussen vraag ik me af welke stellingen we over een week normaalvinden. Over een maand. Over een jaar.

  1. 1

    Hoe irritant is dat, zelfs alle google zoekresultaten voor stemmentracker (inclusief stemmentracker.nl en stemmentracker2017.stemmentracker.nl) herleiden naar de stemwijzer.

  2. 2

    Irritant dat die stemmentracker niet meer te vinden is. Er is toch al zo weinig aandacht voor verantwoording over wat partijen de afgelopen periode hebben gedaan. De clichee kritiek van ‘mooie praatjes…maar daarna?’ wordt helaas ook door de aanpak van ProDemos bevestigd.

  3. 3

    Elke keer als je denkt dat het huidige Sargasso qua niveau niet veel verder meer kan zakken, wordt er tóch weer een nieuwe blogger gevonden die de boel nóg wat verder omlaag trekt. Best knap, voor wat toch ooit een kwalitatief weblog was.

  4. 4

    @3: Het voordeel hier is wél dat je niet stante pede weggejorist en opgerot wordt na zo’n opmerking, zodat iedereen ongehinderd kennis kan nemen van jouw mening, in tegenstelling tot een kwalitatieve blog die vrijheid van meningsuiting en democratie zó hoog in het vaandel heeft staan dat ze er zelfs een politieke partij voor hebben opgericht.

  5. 5

    Bas Thijs begrijpt niet wat het doel van de stemwijzer is en wat daar dus de gevolgen voor zijn. De Stemwijzer probeert mensen te helpen met het bepalen van hun stem, ongeacht hun politieke achtergrond, wat ze dus niet tot hun taak rekenen (terecht) is stellingen toetsen aan de grondwet. Als wij vinden dat meningen die tegen de grondwet ingaan niet mogen, dan moet de wetgever optreden, niet de stemwijzer.

    Ik meen gelezen te hebben dat de partijen zelf stellingen hebben mogen aandragen voor de stemwijzer, dus in die zin is de stemwijzer wel degelijk een afspiegeling van wat belangrijk wordt gevonden deze verkiezingen. Als kiezer kan je zelf bovendien weging aanbrengen.

    Wiens fout het is dat de ondernemerspartij onder de verkeerde antwoordoptie staat, is mij niet duidelijk. Het kan maar zo aan de partij zelf liggen.

    Natuurlijk is er van alles aan te merken op de stemwijzer; het is nu eenmaal fundamenteel onmogelijk om recht te doen aan ieders kijk op de zaak. Er moeten dus keuzes gemaakt worden, en die kan je ook anders maken.

  6. 6

    @2: Ik heb het nagevraagd bij ProDemos. Het antwoord is:

    Momenteel is de StemmenTracker even offline, omdat we achter de schermen aan het controleren zijn of alles in orde is rondom ons cookiebeleid. We werken er hard aan om de StemmenTracker snel weer online te krijgen, want we zijn het met je eens dat het zeker een goede en bruikbare tool is.

  7. 8

    @3: Vertel eens wat je precies stoort. De voorbeelden als “Belediging van groepen op grond van ras, godsdienst of geaardheid moet niet langer strafbaar zijn” lijken mij ook duidelijk.
    De duidelijke fout als die van de OndernemersPartij behoeft geen discussie, lijkt me.
    Vertel eens hoe dit het niveau omlaag brengt?

  8. 9

    @5: Zo kan je alles goed praten. Iemand wordt vermoord. De moordenaar: “Je moet keuzes maken en die kan je ook anders maken. Hier had ik misschien een andere keuze moeten maken.” En dan volgt vrijspraak?

    Hier wordt racisme gefaciliteerd. Alsof de voorbeelden “normale” vragen zijn.

  9. 10

    Mijn indruk vd huidige stemwijzer is dat het veel mensen leidt richting partijen waar ze zich niet eens thuisvoelen. Artikel 1, groen links, denk, PvdD, sp… van die softe geiten wollen sokken partijen die inhoudelijk dichterbij veel mensen liggen dan gevoelsmatig.

    In eerste instantie kon je onderin zien hoeveel % het eens of ineens met een stelling was. Daar baseer ik mij even op.

  10. 11

    @9: Nogmaals, de Stemwijzer is geen rechter. De racistische standpunten worden aangehangen door een substantieel deel van het electoraat en politieke partijen. De stemwijzer maakt dat zichtbaar, en dat is confronterend, maar als we daar iets aan willen doen moet dat via andere wegen dan een verkiezingstool.

    Zolang de PVV mag bestaan en meedoen aan de verkiezingen, zullen haar thema’s daar onderdeel van zijn, wat je er ook van vindt.

  11. 12

    @11: Nogmaals: Ook zonder de PVV is er racisme. Racisme moet niet gefaciliteerd worden. Als er een politieke partij zou zijn die de holocaust ontkent en zo’n vraag zou verschijnen op Stemwijzer, dan zou de wereld te klein zijn.

  12. 13

    Stelling 4 vind ik helemaal niet racistisch. Belediging is een onbeschofte vorm van meningsuiting. Ongewenst door velen, maar je kan ook tegen strafbaarstelling van belediging zijn zonder zelf enige neiging tot racisme te vertonen.

    En ik vond het wel fijn om op 14 oneens te klikken en aan het einde nog eens extra gewicht te kunnen geven aan die stelling.

    Stemwijzer is een leuk hulpmiddel. Als je echt geen idee hebt, kan het je wat ideeën geven. Ook kan het je waarschuwen wanneer een van je opties inhoudelijk toch wel wat ver van je af staat. Verder moet je vooral zelf kiezen. Uiteindelijk moet je vooral iemand de verantwoordelijkheid geven om jou vier jaar lang te vertegenwoordigen. Je stemt niet voor of tegen bepaalde maatregelen. Partijprogramma’s geven alleen een richting aan. En over vier jaar mag je bepalen of de partij van jouw keuze een beetje de richting heeft gevolgd die je had gehoopt.

  13. 14

    Ach er zitten wel meer rare stellingen in, zoals “De belasting over de winst van ondernemingen (vennootschapsbelasting) moet omlaag”.
    Huh? Had hier niet omhoog moeten staan, gezien het lage tarief dat Nederland al hanteert (laat staan de kortingen die multinationals erop krijgen)?

  14. 16

    @12: Als die politieke partij op 30 zetels staat in de peilingen, zou de ophef een stuk minder zijn, en bovendien net zo gepolariseerd als de ophef over de racistische stellingen nu.

    Verder eens met Spam, de stelling over groepsbelediging is op zichzelf niet racistisch.

  15. 17

    @16: “Als…” waaruit volgt dat het dus inderdaad om een normalisatieproces gaat.

    Stemwijzer had ook gewoon de vragen anders kunnen stellen als “Belediging van groepen op grond van ras, godsdienst of geaardheid is een grondrecht waaraan niet getornd mag worden” of de vraag zo stellen dat de antwoorden niet “eens” en “oneens” zijn, maar verschillen per vraag. Bijvoorbeeld “Wat vindt u van het grondrecht dat groepen op grond van ras, godsdienst of geaardheid niet beledigd mogen worden?” met als een voorbeeld voor de antwoorden “Dit is een recht waarin niet getornd mag worden”, “Dit vind ik een overbodig grondrecht” (OID).

  16. 18

    @17: Alleen is groepsbelediging geen grondrecht, maar een artikel in de strafwet.

    Dus jouw vraagstelling is misleidender dan wat er nu in de Stemwijzer staat.

    De Stemwijzer probeert politiek neutraal te zijn, en lost dat op door een eenduidig format (eens/oneens bijvoorbeeld) en door partijen zelf stellingen te laten aandragen, waardoor je over de hele stemwijzer heen een mix van frames krijgt.

    Jouw aanpassingen vergroten de problemen alleen maar

  17. 19

    Ik moet zeggen dat de vele dubbele ontkenningen het invullen wel lastig maken. Je hebt een redelijk hoog IQ en voldoende concentratie nodig om alle vragen ‘juist’ te beantwoorden.

  18. 20

    @18: vragen zo te vereenvoudigen als stemwijzer het doet is iets wat populistische partijen ook doen.

    OK voor de rest van je reactie. Ik was onzurgvuldig