State of the Union: Obama’s sputnik moment

Brochure van de State of Union 2011 (Foto: WikiMedia Commons/Pete Souza)

Afgelopen week heeft de President zijn jaarlijkse State of the Union speech gehouden. Hoe staat het land erbij? Obama is een goede spreker en het is altijd plezierig om naar hem te luisteren want als deze president een ding kan dan is het wel speechen. Meer Amerikanen zijn positief gaan denken over hun president dankzij de State of the Union. Het is dan ook meer peptalk dan dat het gaat over de ‘toestand in het land’.

Half a century ago, when the Soviets beat us into space with the launch of a satellite called Sputnik, we had no idea how we would beat them to the moon. The science wasn’t even there yet. NASA didn’t exist. But after investing in better research and education, we didn’t just surpass the Soviets; we unleashed a wave of innovation that created new industries and millions of new jobs.

This is our generation’s Sputnik moment.

Natuurlijk zijn er ook altijd mensen die alleen maar weerzin voelen en geen Commander in Chief zien maar een Idiot in Chief. Maar oordeel zelf.

In het begin zegt de President waar het om gaat:

At stake right now is not who wins the next election – after all, we just had an election. At stake is whether new jobs and industries take root in this country, or somewhere else.

Vergeet wat hij over verkiezingen zegt – de uitslag van de komende presidentsverkiezingen in 2012 wordt niet bepaald door mooie woorden, het aantal banen en economische groei zijn een belangrijkere factor.

Obama zingt het liedje dat wij in Nederland ook zo goed kennen:

But now that the worst of the recession is over, we have to confront the fact that our government spends more than it takes in. That is not sustainable. Every day, families sacrifice to live within their means. They deserve a government that does the same.

So tonight, I am proposing that starting this year, we freeze annual domestic spending for the next five years. (Applause.) Now, this would reduce the deficit by more than $400 billion over the next decade, and will bring discretionary spending to the lowest share of our economy since Dwight Eisenhower was President.

Ook Obama ontkomt er niet aan zich te conformeren aan het economisch credo van deze tijd: bezuinigen is goed voor de economie. Het vervelende is echter dat hij met dit soort maatregelen de economie niet stimuleert maar verder afremt – iets dat hem niet zal helpen bij het doel dat hij aan het begin zo mooi formuleerde: ‘new jobs’. Enerzijds ‘investeren in de toekomst’ maar anderzijds ‘niet veel centjes uitgeven’. Volgens Krugman:

Overall, however, I have no idea what the vision here was. We care about the future! But we don’t want to spend!

De conservatieve reactie
Als het aan de oppositie ligt zal Obama niet herkozen worden: het land gaat onder aan schulden en er moet bezuinigd worden, en wel nu voordat het te laat is. Zoals gebruikelijk heeft de oppositie een ‘officieel’ antwoord op de State of the Union. Dit jaar mocht Paul Ryan deze speech houden. Ryan is de nieuwe ster van de Republikeinen, jong en intelligent en bovenal fan van Ayn Rand. Zijn antwoord op de State of the Union is dan ook niet verrassend: we moeten bezuinigen, en wel snel:

A few years ago, reducing spending was important. Today, it’s imperative. Here’s why.

We face a crushing burden of debt. The debt will soon eclipse our entire economy, and grow to catastrophic levels in the years ahead.

De gangbare opvatting van Republikeinen (en andere conservatieven) in is dat overheidsuitgaven de groei van de economie remt. Dat komt door de hoge staatsschulden die investeerders onzeker maken. Door de onduidelijkheid hoe dit opgelost moet worden wordt er te weinig geïnvesteerd – misschien worden in de toekomst wel de belastingen verhoogd! Maar als Ryan en de Republikeinen het voor het zeggen zouden hebben dan zou dat niet gebeuren, integendeel zij geloven in een kleine overheid:

Limited government also means effective government. When government takes on too many tasks, it usually doesn’t do any of them very well.

Het allerergste dat je volgens hen kan doen is het verhogen van de staatsschuld om de economie te stimuleren. Volgens Ryan toont dit aan dat Democraten er alleen maar op uit zijn om de overheid groter te maken:

Whether sold as ‘stimulus’ or repackaged as ‘investment’, their actions show they want a Federal government that controls too much; taxes too much; and spends too much in order to do too much.

And during the last two years, that is exactly what we have gotten – along with record deficits and debt – to the point where the President is now urging Congress to increase the debt limit.

Wat Ryan er natuurlijk niet bij vertelt is dat de tekorten vooral het gevolg zijn van maatregelen van de vorige Republikeinse President: een veel te dure uitbreiding van de gezondheidszorg voor ouderen (Medicair), een grote belastingverlaging en een geldverslindende oorlog. En dan is er ook nog een grote recessie waardoor de staat minder belastinginkomsten heeft terwijl meer geld aan uitkering wordt uitgegeven. Dat is de oorzaak van het tekort, niet ‘out of control spending’.

De Tea Party Respons
Inderdaad, een ‘officiele’ reactie was er ook van de Tea Party, in de persoon van de Michele Bachman. Afgevaardigde van het 6e district van Minnesota – en voorzitter van de ‘Tea Party groep’ (caucus) in het Huis van Afgevaardigden. CNN zond haar reactie op Obama’s State of the Union uit:

Net als Ryan maakt ook Bachman zich natuurlijk druk om het ‘huishoudboekje’ van de staat. Amerika moet bij het oplossen van de problemen een voorbeeld nemen aan de slag bij Iwo Jima tijdens WOII. Een nogal onhandige vergelijking want ze lijkt te suggereren dat schulden makende Democraten moeten worden aangepakt als … Japanners:

Youtube/PBSNewshour

The perilous battle that was fought in the Pacific, at Iwo Jima, was a battle against all odds, and yet the image of the young G.I.s in the incursion against the Japanese immortalizes their victory. These six young men raising the flag came to symbolize all of America coming together to beat back a totalitarian aggressor.

Our current debt crisis we face today is different, but we still need all of us to pull together. We can do this.

We kunnen concluderen dat Obama nog maar weinig serieuze concurrentie heeft als het gaat om de State of the Union. Als het alleen maar om speechen gaat zou hij de verkiezingen glansrijk winnen maar voor herverkiezing is meer nodig: banen en economische groei – of dat zal lukken voor 2012 moet nog blijken. Zeker is dat dat niet zal lukken als hij het advies van de Republikeinen opvolgt.

  1. 1

    Het theefeestje gaat wel heel grof de fout in met Iwo Jima: De foto die ze laat zien is geënsceneerd, eigenlijk een soort hoaxmoment dat uren na de daadwerkelijke verovering van de heuveltop plaatsvond (en bovendien de tweede vlag die ze er hesen). De echte strijd om Iwo Jima moest toen nog beginnen (de helft van de vlaghijsers sneuvelde daar nog), maar was al beslist in Amerikaans voordeel voor hij begon, gezien de militaire verhoudingen (against all odds is ronduit een leugen).

  2. 2

    http://www.economist.com/blogs/democracyinamerica/2011/02/gop_budget_cuts

    Leuk economist artikel waarin de link tussen het begrotingstekort en werkloosheid wordt weersproken.

    The mechanism through which budget deficits can lead to unemployment and slow growth is the bond market: government borrowing raises interest rates, which makes credit more expensive for businesses. But the 5-year treasury bond is under 2%, and the most recent auction had a bid cover of almost 3 times.

  3. 3

    @mark Juist. Nu de rente laag is het onzin om geforceerd te gaan afbetalen. De overheid moet nu juist anti-cyclisch beleid voeren en investeren in scholing, infrastructuur, etc. Zaken die in de toekomst ook geld opleveren.
    Daar komt nog eens bij dat Republikeinen hebben laten zien dat hun ijver om te bezuinigen gespeeld is: schaamteloze belastingverlagingen hebben de korten ernstig vergroot. Alleen dankzij de disfunctionele media kunnen zij dit ongestraft doen.