De staat van Nederland #1

ANALYSE - Het SCP publiceerde recent De sociale staat van Nederland, met bijzondere aandacht voor wat er is veranderd – en wat niet – in de afgelopen 25 jaar. Wat valt op? Deel 1: de publieke opinie over migratie en migranten.

Uit het rapport: “Van de veelgehoorde ‘ruk naar rechts’ is geen sprake.” Over migranten zijn we gemiddeld positiever gaan denken: in 1994 vond 49 procent van de Nederlanders dat er te veel mensen van een andere nationaliteit in Nederland wonen, nu vindt 31 procent dat. Nog exact evenveel Nederlanders zou protesteren tegen een azc (16 procent) en toen en nu zou de helft het accepteren ook al vinden ze het niet prettig. Anno 2017 zeggen meer mensen soepel te willen zijn voor politieke vluchtelingen, huwelijksmigratie en economische vluchtelingen (zie tabel onder, p.75).

De bevindingen suggereren dat er een zwijgende meerderheid is die zich nauwelijks laat horen in het publieke debat over migratie en migranten, en dat de media te veel aandacht geven aan het anti-migratiestandpunt. En niet alleen de media: als dit het beeld is, dan is het onnodig dat partijen zoals de VVD en het CDA steeds verder opschuiven richting het anti-migratiestandpunt van radicaal-rechts.

Nu zijn gemiddelden alleen niet erg inzichtelijk. Gelijkblijvende gemiddelden kunnen extreme veranderingen, zoals polarisatie, verhullen. Er is aanleiding dat hier ook aan te nemen, hoewel het SCP er onduidelijk over is. De onderzoekers stellen vast dat er verschillen zijn in hoe de publieke opinie zich heeft ontwikkeld voor opleidings- en (in minder mate) inkomensniveau: hogeropgeleiden zijn positiever geworden dan lageropgeleiden, en mogelijk zijn lageropgeleiden negatiever geworden (het rapport is hier niet duidelijk over, zie p.80). Dan zijn de groepen dus uit elkaar gedreven. Waar gemiddeld niets gebeurt, kan een deel van de bevolking wel degelijk de afslag naar rechts hebben genomen.

  1. 1

    Tja, het zou toch wat wezen he? Al die jaren ‘toenemend racisme’ geroepen en dan zou dat nu opeens niet meer kunnen. Die geoliede manier om je aangeboren dedain en je post-christelijke schuld te kanaliseren – opeens foetsie!

  2. 3

    @1: Ik vind het wel heel sneu voor je. Dacht je eindelijk aansluiting te hebben gevonden bij een grote groep, misschien wel een meerderheid, en dan kom je er nu achter dat het maar om een klein minderheidje gaat. Tsja, het leven van een racist in Nederland gaat niet over rozen …

  3. 7

    Op zich wel mooi dat *wij* een lief plaatje laten zien.

    Nou hun nog

    “Juden und Muslime können niemals zuammen leben, denn die Juden sind die Feinde Allahs,” meint hingegen diese Einwohnerin Kairos.

  4. 8

    @4: Zover ik kan overzien gaat het helemaal niet om gemiddelden, maar om percentages. Dat is op zich ook niet zo gek, het gaat immers om eens/oneens met een stelling (een nominale dichotome variabele). Varianties zijn in dit geval redelijk nietszeggend en voor zover je ze zou willen weten direct afleidbaar uit de proporties (=%/100); variantie = proportie * (1-proportie). Maw hoe dichter bij de 50% hoe groter je variantie.

  5. 9

    @8: Ah, bedankt. Ik had nog niet echt gekeken naar wat voor data het was. Je ziet vaak bij dit soort onderzoek dat er een soort Likert-schaal wordt gebruikt (een schaal met enkele opties van totaal oneens tot totaal eens) en dat vervolgens de gemiddelde uitkomst van die schaal wordt gepresenteerd; in zo’n geval zijn varianties erg inzichtelijk, en zou je kunnen kijken of er inderdaad sprake is van polarisering. Met de hier gebruikte vragen is dat niet mogelijk, helaas.