Spaanse crisis biedt Europa kansen

 

De crisis over het onafhankelijkheidsstreven van Catalonië is mede veroorzaakt door het strenge bezuinigingsbeleid dat Spanje kreeg opgelegd door de EU na de ineenstorting van de banken, betoogt Yannis Varoufakis, voormalig minister van Financiën van Griekenland en oprichter van de beweging Democray in Europe (DiEM25)

The Catalan question has deep historical roots, as does nationalism more broadly. But would it have erupted the way it recently did had Europe not mishandled the eurozone crisis since 2010, imposing quasi-permanent stagnation on Spain and the rest of the European periphery while setting the stage for xenophobia and moral panic when refugees began crossing Europe’s external borders?

Varoufakis geeft als voorbeeld de vergeefse poging van de nieuwe  burgemeester van Barcelona Ada Colau om de gevolgen van de financiëel-economische crisis voor de zwaarst getroffen inwoners te verzachten.

Among Colau’s commitments to the people of Barcelona was a local tax cut for small businesses and households, assistance to the poor, and the construction of housing for 15,000 refugees – a large share of the total number that Spain was meant to absorb from frontline states like Greece and Italy. All of this could be achieved while keeping the city’s books in the black, simply by reducing the municipal budget surplus.

Alas, Colau soon realized that she faced insurmountable obstacles. Spain’s central government, citing the state’s obligations to the EU’s austerity directives, had enacted legislation effectively banning any municipality from reducing its surplus. At the same time, the central government barred entry to the 15,000 refugees for whom Colau had built excellent housing facilities.

Progressive, anti-nationalist Catalans, like Colau, find themselves squeezed from both sides: the state’s authoritarian establishment, which uses the EU’s directives as a cover for its behavior, and a renaissance of radical parochialism, isolationism, and atavistic nativism. Both reflect the failure to fulfill the promise of shared, pan-European prosperity.

Varoufakis schrijft dat deze crisis Europa de kans biedt andere wegen in te slaan. Een ander financieel-economisch beleid en een beleid dat meer decentralisatie mogelijk maakt.

The Catalonia crisis is a strong hint from history that Europe needs to develop a new type of sovereignty, one that strengthens cities and regions, dissolves national particularism, and upholds democratic norms. The immediate beneficiaries would be Catalans, the people of Northern Ireland, and maybe the Scots (who would in this manner snatch an opportunity out of the jaws of Brexit). But the longer-term beneficiary of this new type of sovereignty would be Europe as a whole. Imagining a pan-European democracy is the prerequisite for imagining a Europe worth saving.

  1. 1

    Je zou alvast eens kunnen beginnen met grondwetten niet te misbruiken. Er zijn naast Spanje wel meer landen die nationalistische territoriale afbakeningen in hun grondwet geschreven hebben en daar is dat ding helemaal niet voor (nog los van dat zo’n grondwet in strijd is met het VN handvest, toch ook door alle EU-lidstaten ondertekend).

  2. 2

    Bismarck,

    bedoelt u dat de territoriale afbakeningen uit de grondwetten geschrapt moeten worden? Of dat de toepassing van zo’n bepaling door Rajoy (of Theresa May in het geval van Schotland) misbruik is?

    En zou dan een voorwaarde voor lidmaatschap van de EU moeten zijn dat de grondwet geen territoriale eisen bevat?
    (dat lijkt mij een goed plan overigens).

  3. 3

    Overigens zou meer democratie in de EU een goede zaak zijn.
    Ik heb de indruk dat dit tegengehouden wordt, niet in het belang van de bevolkingen van diverse landen, maar in het belang van lokale machthebbers van diverse landen.

  4. 4

    @2: Ik zou het wat sterker willen stellen: Dat moet een voorwaarde zijn voor lidmaatschap van de VN, voortvloeiend uit de de regels die nota bene bij de oprichting daarvan zijn gesteld.

    PS. Dat misbruik is natuurlijk het probleem, maar dat wordt (met dat doel!) mogelijk gemaakt door de bepaling in de grondwet zelf. Over #3 ben ik het helemaal met je eens.

  5. 5

    De crisis heeft Spanje hard geraakt, maar Catalonië het minst hard. Toch zijn juist de Catalanen het fanatiekst voor onafhankelijkheid en zijn Basken, Canariërs, Andalusiërs (wel echt door Spanje veroverd), Asturiërs, Galiciërs, Valencianen en Balearen (allemaal met eigen cultuur en taal) in overgrote meerderheid er voor bij Spanje te blijven.

    Catalaans nationalisme probeert zich voor te doen als het uit onderdrukking voortgekomen nationalisme, maar is gewoon het arrogante aso-nationalisme van de lega-noord. (Aangevuld met de CUP, een soort anarcho-nationalisten. Kan dat denkt u dan, anarcho-nationalisme? Hm, tjsa, kennelijk, is daarop mijn enige antwoord.)

    Nou heeft Varoufakis veel interessants te melden over democratie en de toekomst van Europa, maar door EU-bezuinigingen en -reglementen hier als oorzaak van nationalisme te geven maakt hij zich belachelijk.

    @1 overigens stemde een aardige meerderheid in Catalonië vóór de Grondwet van 1978.
    Barcelona 91%, Gerona 90%, Lerida 92%, Taragona 92%.
    https://es.wikipedia.org/wiki/Refer%C3%A9ndum_para_la_ratificaci%C3%B3n_de_la_Constituci%C3%B3n_espa%C3%B1ola

  6. 8

    @5: Het voorbeeld van Collau die stuk loopt op centraal Spaans beleid dat is afgedwongen door de Eurogroep is wel tekenend voor op z’n minst één van de redenen waarom de crisis nu escaleert.

  7. 9

    @8 Nee, dat is het niet. Collau hoort niet bij een club die onafhankelijkheid wil en de regio slaagt er juist uitstekend in eigen beleid door te drammen (voorbeelden: extreem partijdige Catalaanse TV, Spaans als compleet ondergeschoven 2e taal in Catalaans openbaar onderwijs).

    Het is op zijn best anekdotisch bewijs dat er iets mis is met de EU. En zelfs daar is dit waarschijnlijk niet het beste voorbeeld voor, ik vermoed dat Collau is tegengewerkt omdat ze aan Podemos is gelieerd.

  8. 11

    @9: “extreem partijdige Catalaanse TV”
    Partijdigheid is in Spanje de norm. Je ziet dat ook in de nationale media en instellingen, maar dan Spaanse nationalistische partijdigheid (en vaak ook politieke pro PP-partijdigheid).

  9. 12

    Varoufakis die balkanisering als een nieuwe kans ziet? Steden en regio’ s versterken, zodat de sterkste steden en regio’ s overblijven in de “struggle for life”? Want daar hebben we het natuurlijk wel een beetje over in het geval van Catalonië. Catalonië wat meent zelfstandig beter af te zijn dan onder de Spaanse kroon. Dat misschien de helft van de Catalaanse bevolking helemaal geen separatisme en balkanisering wil, dat doet er niet meer toe waar nationalisten verschijnen. Hetzelfde verschijnsel dat we zien bij de Brexit.

    Dat Varoufakis een beetje van de realiteit is losgezongen, was mij al bekend. Maar hij radicaliseert vrolijk verder. We zien nu al dat bedrijven Catalonië begint te verlaten. Des te nationalistischer Catalonië wordt, des te groter de vlucht van de niet-nationalisten.

    Het model kan ook andersom werken. Waarom zou de rest van Nederland zich niet kunnen afscheiden van Groningen? We hebben mooi tientallen jaren de verzorgingsstaat gefinancierd uit de aardgasbel. En nu die op is, is het misschien wel beter om afscheid te nemen van die provincie. Dat we geen referendum kennen is geen probleem, dat dóen we gewoon.

    Uiteraard chargeer ik hier. Maar dat is wel een beetje wat in veel landen speelt. Rijke delen willen niet opdraaien voor arme delen. (iets wat we binnen de EU ook zien) En Varoufakis ziet dit nationaal-egoïsme zelfs een beetje als blauwdruk. Niet zo vreemd vanuit zijn optiek. Griekenland is dan een van de vele kleintjes. En het is misschien mooi in zijn wereldbeeld als de grote spelers Frankrijk en Duitsland uit een vallen. Dat het nationaal-egoïsme een goed recept is voor bloedige oorlogen , dat risico nemen we maar op de koop toe. Vlaanderen, Beieren, Noord-Italie en vast nog veel meer regio’ s menen nu al zelfstandig beter af te zijn. Dat Vlaanderen en Wallonië soms strijden om dorpen (gelukkig niet met wapens) doet er natuurlijk niet toe. En dan hebben we het slechts over een taalgrens…..

  10. 13

    @12: Jij leest Varoufakis en meteen slaan de stoppen door. Varoufakis bepleit niet “balkanisering”. Hij bepleit zelfs niet dat Catalonië onafhankelijk moet zijn. Hij wil gewoon dat lokale overheden meer vrijheid krijgen in een eigen beleid te voeren. Beleid gericht op de noden van de region, stad, …

  11. 14

    @11: Ja zelfs de El Pais is zeer anti-Catalaanse, maar dat maakt mij sceptischer tegenover de Catalaanse nationalisten dan tegenover de El Pais. In dit soort conflicten kan je als er je midden in staat niet onpartijdig zijn.

  12. 15

    Als ik president van de EU was had ik ze er allebei uitgetrapt. Laat ze het lekker zelf uitzoeken. En als alle nationalistische tendensen (en paella) zijn uitgebloed mogen ze weer terugkomen. Deze shit is gewoon niet meer van deze tijd, we moeten globalisten worden.

  13. 18

    @0: shared, pan-European prosperity

    Daar zit het addertje onder het gras. Het gaat ‘m niet om Barcelona en hoe onafhankelijk de budgettering daar is (Cataluña mag 33 miljard euro zelf uitgeven). Hoeveel geld wil Noord-Europa geven aan de Grieken, daar is het hem om te doen.

  14. 20

    @11: Ik heb 2 Oktober inderdaad speciaal het TVE nieuws zitten kijken uit nieuwsgierigheid naar de partijdigheid. Alles in het TVE nieuws is door een PP-filter gehaald, elke zin en misschien nog wel meer de volgorde van onderwerpen. Dat is allemaal niet fraai en ik wens het ook niet te verdedigen, maar ze houden zich aan enkele basisregels. De nadruk mag verlegd, maar er wordt niet regelrecht gelogen. Dus dan berichten ze uitgebreid over de steun van Merkel en Rutte en pas 5 minuten later komt de kanttekening dat Merkel ook enige kritiek had en dat alles in een opgewekte toon dat Spanje gewoon doet en Catalonië niet.

    Dan nu 2 voorbeelden van TV3, de Catalaanse zender:
    http://www.elmundo.es/cataluna/2017/10/04/59d4c90d468aeb12108b4651.html
    https://twitter.com/JoseGilParis/status/917091418249814016

    @10. Welke beweringen wil je precies dat ik onderbouw met cijfers?

  15. 21

    @20: “De nadruk mag verlegd, maar er wordt niet regelrecht gelogen.”
    Er mag ook het nodige worden verzwegen en de waarheid mag verbogen. Neem gerust een kijkje op de tweets van het Spaanse ministerie van binnenlandse zaken. Vorig week zondag uitsluitend tweets over geweld door Catalanen en hoe de politie in Catalonië toch zo correct en proportioneel te werk ging.

    Of neem anders de Spaanse voetbalbond: Barcelona mocht niet op eigen aanvraag het shirt aanpassen met de Catalaanse vlag, maar toen de tegenstander van de aanvraag hoorde en vroeg met de Spaanse vlag op het shirt te spelen was dat wel meteen in orde. Of neem de toespraak van de koning, die letterlijk op TVE het standpunt van Rajoy verkondigde, zonder ook maar enige nuance naar diens op de spits drijverij, of het Madrileense beleid dat de Catalanen naar hun referendum heeft gedreven.

    “Welke beweringen wil je precies dat ik onderbouw met cijfers?”
    Zoveel heb je er in #5 niet gedaan, dus dat mag best wel alletwee degenen die je nog niet had onderbouwd. Verder heb ik geen idee wat de grondwetswijziging van 1978 ermee te maken heeft. Dat was in een tijd dat de keuze nog was tussen de grondwet van Franco of deze. Bovendien kan men zo in een jaar of 40 tijd nog wel eens van mening (om niet te zeggen van electoraat) veranderen. En tenslotte kan nog zoveel % ervoor gestemd hebben, hij blijft in strijd met een internationaal verdrag en bevat zaken die je niet in een grondwet moet zetten.

  16. 22

    @21: En tenslotte kan nog zoveel % ervoor gestemd hebben, hij blijft in strijd met een internationaal verdrag en bevat zaken die je niet in een grondwet moet zetten.

    Welk internationaal verdrag en en waar staat wat wel of niet in een grondwet moet staan?

  17. 23

    @13

    Nationalisme of regionalisme (wat feitelijk hetzelfde is) hoeft op geen enkele manier gestimuleerd te worden. Binnen de EU kennen we de natiestaat. Niet dat ik daar een voorstander van ben, maar morrelen aan de status quo bevordert in de regel de bloedbaden. Varoufakis is inderdaad niet mijn favoriet. Crypto-nationalisten hebben net zo min mijn voorkeur als de recht-door-zee nationalisten in FN, PVV en AfD. (om maar eens wat te noemen)

    @15

    Gelukkig ben jij geen president van de EU. Als Catalonië zich afscheidt, dan staat zij buiten de EU en euro. Aanmelden in Brussel mag, maar zij dienen dan wel toestemming van Spanje te hebben voor toetreding. Die ze niet krijgen. Na jaren van verpaupering en ongeregeldheden zal de zaak wel weer gepacificeerd worden. Seperatisme is voor de EU een slechte zaak, zij stelt zich dan ook terecht terughoudend op in de kwestie.
    Het is een kwestie tussen Catalonië en Spanje, waarbij twee kijven en twee schuld hebben. Op geen enkele manier dienen wij (de EU) dit soort zaken aan te moedigen. Varoufakis heeft geen politieke macht, die kletst maar raak.

  18. 25

    @21: TVE noemde het politiegeweld en de internationale kritiek erop wel degelijk, maar op een manier dat je er echt bij moet opletten om het mee te krijgen.

    Dat Biza bericht over geweld tegen hen en niet over geweld bij de uitvoering van hun taak, lijkt me normaal. Alle politie spreekt dan over ‘noodzakelijke charges, omdat verboden samenscholingen niet op verzoek werden beëindigd.’

    Half Baskenland voetbalt met Baskische vlaggetjes op het shirt en Barcelona heeft een paar jaar terug letterlijk IN een Catalaanse vlag gespeeld. Graag een bron dat ze hun shirt niet mochten aanpassen, lijkt me sterk, tenzij ze een niet-officiële vlag (met *) wilden gebruiken. In dat geval logisch, want geen vlag, puur een politiek symbool.

    De koning verwoordde de mening van de overgrote meerderheid van Spanjaarden. Ik vond het nogal overbodig en snap het doel niet, maar vanuit Spaans oogpunt is het een totaal normaal verhaal. Ik verkeer in nogal linkse kringen (al ben ik zelf vrij rechts) en het heb nog niemand gesproken met enig begrip voor de Catalanen. Totaal onverdachte gewone mensen (geen fascisten) hebben de Spaanse vlag aan hun balkon hangen. Het buitenland onderschat denk ik hoe weinig de politiek met die 2 miljoen idioten mee kan buigen. C’s (soort D66) vind dat Rajoy verder moet gaan. PSOE (soort PvdA) murmelt wat over politiegeweld, maar steunde wel het politieingrijpen an sich. Zelfs Podemos (soort mix GrL/SP) steunde het 1 Oktober referendum niet.

    Madrid heeft letterlijk één dingetje gedaan dat Catalanen heeft kunnen irriteren. Ze hebben de term ‘volk’ vervangen. Weinig regio’s hebben meer zelfstandigheid dan Catalonië. Een van die weinige regio’s is overigens Baskenland (meer financieel zelfbestuur), wat aantoont dat met samenwerking meer bereikt wordt dan met eenzijdige referenda.

    En dan de crisis, Catalonië is na Madrid en Baskenland de rijkste regio van Spanje, dan komt een crisis sowieso minder hard aan dan in een arme regio. Lastig in één weblink weer te geven, maar zoek en vergelijk werkloosheid of groei in Catalonië met Andalusië of Galicië (andere regio’s met een volstrekt eigen cultuur).

    Wel lopen al een tijdje bedrijven weg uit Catalonië, maar dat komt nou precies door het onvriendelijke anti-Spaanse klimaat. Het is in Catalonië voor Spaanse niet-Catalanen helemaal niet zo leuk. De verhalen lijken een beetje op die van Nederlanders die in Vlaanderen hebben gewerkt.

  19. 26

    Kleine toevoeging: ik denk dat elk land een proces moet inrichten hoe eventueel een regio afscheid kan nemen. Hoe zo’n proces er uit moet zien weet ik niet, in elk geval is een eenmalig referendum zoals Schotland en Brexit echt niet de methode, omdat men dan nog niet kan weten waar men precies voor stemt. Ik denk iets van
    -parlementaire meerderheid in de regio
    -verplicht bilateraal overleg.
    -EU als bemiddelaar als men er niet uit komt.
    -conceptverdrag.
    -dan nieuwe verkiezingen en naar mijn mening 2/3 meerderheid in regioparlement.
    -op deze manier moet landjehop ook mogelijk zijn (kan mijn Brabant zich eingelijk bij Vlaanderen aansluiten).

    De EU kan zo’n proces ontwerpen. Op die manier kunnen nieuwe landen ook gewoon binnen de EU blijven. Ook Spanje wil niet echt een Catalonië buiten de EU.

    Hoe dan ook denk ik dat Catalonië over 20 jaar een zelfstandig land is en rijker dan nu.

  20. 27

    @26

    De EU dient niet te bemiddelen in dit soort kwesties. Alleen fluwelen scheidingen zoals tussen Tsjechië en Slowakije zijn acceptabel. De rompstaat blijft ten aller tijde lid van de unie en het separate deel moet maar zien hoe het tot overeenstemming komt met Brussel. Dat is nu ook al praktijk.

    Als je bewering waar is dat Spanje geen Catalonië buiten de EU wil, dan zal Spanje instemmen met een versnelde toetreding. Als je bewering onwaar is, dan heeft Catalonië pech. Zelf denk ik dat je bewering onwaar is. En in dat geval kan Catalonië wederom aansluiting zoeken bij Spanje of een sober bestaan buiten de EU leiden.

  21. 30

    @27: Spanje wil absoluut geen onafhankelijk Catalonië in de EU, tegelijkertijd is een onafhankelijk Catalonië buiten de EU duidelijk slechter voor Spanje, dus heb ik even voor Spanje besloten dat ze een onafhankelijk Catalonië uiteindelijk liever binnen de EU hebben.

    Eens dat de EU niet moet bemiddelen tussen Spanje en EU hier en nu. Ik denk wel dat de EU een rol kan spelen in een te ontwerpen generiek proces. Ik vind alle vlaggengezwaai abjecte onzin en het Catalaanse vlaggengezwaai van de ratten besnuffeld, maar nu al minstens 2 miljoen en 1000 TV3 jeugdjournaals verder ongetwijfeld 3 tot 4 miljoen losgeslagen Catalanen ga je niet controleren, dus kun je ze beter begeleiden. Op termijn. Nadat ze eerst de les hebben geleerd dat eenzijdig uitroepen van referenda of onafhankelijkheid geen stap vooruit is maar een stap terug.

    De enige andere optie is dat de EU heel erg duidelijk maakt dat de Catalanen het verdienen keihard neergeknuppeld te worden. Eigenlijk is Rutte de enige op die lijn, de rest begint toch zenuwachtig te worden bij politiesoldaten die bejaarden neerknuppelen.

  22. 32

    @18: Dit addertje komt geheel voor jouw rekening.

    Varoufakis pleit met zijn beweging voor een transnationale democratie in Europa. En hij keert zich tegen volstrekt ondoorzichtige en ondemocratische instellingen als de Europgroep van Schäuble en Dijsselbloem. Maar als de EU ooit een democratie wordt zullen de Grieken daarbinnen een kleine minderheid vormen. De suggestie dat het Varoufakis er om gaat geld voor de Grieken binnen te slepen is klinklare onzin.

    In het artikel waaruit ik geciteerd heb haakt hij aan bij een progressieve kant van de Catalaanse beweging die meer democratie eist. Zelf vraag ik me af waarom dit niet mogelijk zou zijn binnen de eenheid van de Spaanse staat. Maar in de ogen van veel Catalanen is deze vervallen in een autoritaire, voor alle redelijke eisen dove dictatuur. Dat is een proces geweest van decennia, en het is geëscaleerd sinds Spanje eenzijdige, autoritaire ingrepen moest doen vanwege de financiëel-economische crisis. En binnen dit escalerende conflict worden nu door de Catalaanse regering stappen gezet die de bevolking, naar ik verwacht, op termijn zal betreuren.

    Maar als je dit ‘ugly conflict’ (Varoufakis) vanuit het oogpunt van democratie bekijkt zijn er ook kansen om stappen te zetten richting decentralisatie binnen een Europese context die de principiële, exclusieve nationalisten de wind uit de zeilen kunnen nemen. En dat kan ook in andere landen van betekenis zijn. Maar dan wel heel voorzichtig, zoals @26: bepleit.

  23. 37

    @29

    In die scheiding was er geen sprake van een rompstaat. Omdat het een fluwelen scheiding was. Eerst heeft Slowakije de unie verlaten en daarna Tsjechië. Tsjechoslowakije was daarmee inhoudsloos geworden. Zouden Spanje en Catalonië op deze wijze uit elkaar gaan, dan blijft er ook geen rompstaat over. Maar omdat Tsjechoslowakije geen EU lid was en Spanje momenteel wel, lijkt mij deze handelswijze voor Spanje niet in de rede liggen.

  24. 38

    @30

    De EU kan de harde lijn van Rajoy niet ondersteunen. Rutte (Nederland) kan dat individueel wel. De EU kan dat niet omdat zij niet primair met interne zaken dient te bemoeien. Waarom is dat? Het kan worden gezien als aanmoediging voor separatisme. Of juist als aanmoediging voor de natiestaat. Het enige waar de EU een rol in kan spelen is een fluwelen scheiding. Maar zelfs daar dient zij terughoudend in te zijn. Een balkanisering van de hele EU, daar zitten we niet op te wachten. De EU als duiventil waar leden uittreden, leden splitsen, enzovoorts is het einde van de EU. Daarom ben ik ook tegen dat versterken van steden en regio’s. Dat proces vind uit zichzelf al plaats en bevordert seperatisme. De EU is een samenwerkingsverband tussen (straks) 27 staten en dat is al lastig genoeg.

  25. 41

    Onze Griekse gokverslaafde Varoufakis weet het weer beter. De waarheid is het omgekeerde, net als het rijke noorden het zat is te betalen voor het potverterende zuiden, de Vlamingen het zat zijn te betalen voor de Walen, de Engelsen het zat zijn om te betalen voor heel Europa, Noord Italië het zat is om suikeroom te zijn voor het zuiden zijn de “rijke” Catalanen dat ook voor de rest van Spanje.

    De enigste kan van Europa om een nieuwe Brexit te stoppen is te zorgen dat elke regio zijn eigen broek op kan houden. Op zich is dat heel simpel gewoon stoppen met geld toeschuiven, de regio’s merken dan vanzelf wel wanneer ze moeten bezuinigen omdat ze anders de schatkist leeg is en de hele overheid krakend tot stilstand komt. Regio’s die het te bont maken moet je dan wel uit de Euro schoppen anders trekken ze ons alsnog mee de afgrond in, de Grieken waren wat dat betreft wel dure les genoeg.

  26. 42

    @41 Het moet inderdaad eens over zijn met al die gaseuro’s die van Groningen naar de Randstad stromen. En waarom moeten de bewoners van Amsterdam Zuid alsmaar de portemonnee trekken voor de Bijlmer?

  27. 45

    @41:

    moet je dan wel uit de Euro schoppen anders trekken ze ons alsnog mee de afgrond in

    Da’s nou gek. Als mijn buurman schulden maakt, hoef ik niet mee te betalen, ook al betaalt hij nog steeds z’n brood met euro’s.

    En dat gold voor Griekenland ook.
    Maar de Europese Centrale Bank vond dat de arme schuldeisers nog niet genoeg rente ontvangen hadden, en stelde daarom de schuldeisers schadeloos.

    Dat heeft niets te maken met het feit dat Griekenland de Euro gebruikte.

    Sterker nog, de eurogroep wil dat Griekenland de euro blijft gebruiken.
    Griekenland mag geen eigen valuta invoeren zolang het in de EU blijft.

  28. 47

    @40: Nou laat ik eens meegaan in het verhaal van Lutine en stel nu dat Spanje (bijvoorbeeld) zou zeggen: Catalonië zoekt het zelf maar uit! Volgens jouw redenering heeft de rompstaat het voor het zeggen. En inderdaad, er is binnen België wel een beetje onenigheid, dus van te voren spelregels opstellen zou wel eens verstandig kunnen zijn

  29. 48

    @41: Als je ook nou eens het betoog had gelezen. Dan had je geweten dat hij zinspeelt op meer financiele vrijheid van regio’s en dus zullen arme regio’s inderdaad snel merken dat Sinterklaas spelen niet werkt. Voor de rest is het weer halve waarheden en hele leugens. Eigenlijk zou dit podium, na zovele postjes van hetzelfde slag, jouw ontnomen moeten worden.

  30. 50

    @32: Maar als je dit ‘ugly conflict’ (Varoufakis) vanuit het oogpunt van democratie bekijkt zijn er ook kansen om stappen te zetten richting decentralisatie binnen een Europese context die de principiële, exclusieve nationalisten de wind uit de zeilen kunnen nemen

    Wat is democratie dan volgens jou? De meerderheid van de Catalanen was tegen afscheiding, en bij de vorige twee pogingen ook al.

    En waarom zijn de Catalanen geen “principiële, exclusieve nationalisten”? Heb je ze wel eens horen praten over die achterlijke Zuiderlingen? Over de “fascisten” in Madrid? Daar is één en al nationalistisch superioriteitsgevoel.

    En waarom is decentralisatie een doel voor de EU? De EU vertoont juist een centraliserende neiging.

  31. 51

    @42: nou, verschil is dat Nederland een (1) volk is met volksvertegenwoordiging, de inwoners van de EU zijn dat niet. sterker nog, wij met slechts Nederlands en Engels kunnen niet eens communiceren met de meerderheid van de Europeanen.

    ben verder wel “voor” de EU, maar het is geen land/natie/demos zoals Nederland (of de V.S.) is.

  32. 53

    @52: serieus? waar baseer je dat op. Die vijf procent stemmen die de FNP haalt? ik ben niet zelden in Friesland en kan mijzelf prima verstaanbaar maken hoor.

  33. 55

    @54: je spreekt voor alle Friezen nu? van geheim agent tot netwerk specialist naar woordvoerder alle friezen. volgens mij ben je vooral een pathologische leugenaar. zoek hulp ;-)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

| Registreren