Slibt Nederland dicht?

Het CBS meldde gisteren dat meer dan 6,5 miljoen Nederlanders te zwaar zijn. In de afgelopen dertig jaar is het percentage gestegen van 27% naar 41%. Meer dan 1.5 miljoen Nederlanders torsen ‘ernstig overgewicht’ mee (BMI >30), een procentuele verdubbeling sinds de jaren tachtig. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is ook het wereldwijde percentage van obesen verdubbeld, dus Nederland doet eindelijk internationaal weer eens gewoon mee.

Aan de absolute wereldtop prijkt het piepkleine republiekje Nauru waar de 14.000 inwoners door een streng dieet van gefrituurde kip en cola een gemiddeld(!) BMI van 34 hebben weten te bereiken. 97% van de mannen is te zwaar of obees. Bijna 50% heeft diabetes. Wie Nauru googlet krijgt als eerste zoeksuggestie ‘Nauru obesity’. Mooie reclame is dat.

Maar meestal kijken we voor overgewicht toch naar de VS waar meer dan 35% van de volwassenen obees is (de cijfers wisselen iets per bron). Dit percentage lag tot aan de jaren tachtig rond de 15% en steeg daarna opeens rap. De aan obesitas gerelateerde medische kosten worden geschat op zo’n 150 miljard dollar per jaar. En zelfs de nationale veiligheid is in het geding: veel Amerikanen zijn te dik voor het leger, too fat to serve. Schokkend, zeker ook in het licht van het feit dat zo’n 50 miljoen Amerikanen te maken schijnt te hebben met honger.

Maar de vetepidemie is ook definitief geland in Europa. Volgens OECD-cijfers zijn Europese landen aan een inhaalslag bezig. Meer dan de helft van de volwassen Europeanen heeft (ernstig) overgewicht. Er hobbelen 5 miljoen obese Europese kindertjes rond, een aantal dat met 400.000 per jaar schijnt te stijgen. Van de 5-17 jarige Griekse jongens is maar liefst 45% te dik (VS: 35%). De Europese Commissie subsidieert tegenwoordig zelfs ‘schoolfruit’ om het tij te keren.

In Nederland wordt zwaar geschut ingezet: van de convenant Gezond Gewicht, puberspreekuur, tot de kinderbescherming, van werkfruit tot ‘een stevige schop onder het achterwerk’. Want overgewicht kost Nederland 1,2 miljard euro per jaar aan medische kosten en daarbovenop nog zo’n 2 miljard aan gederfde arbeidsproductiviteit en kosten voor arbeidsongeschiktheid.

Of we de trend ook echt gaan keren is onmogelijk te zeggen. Het frustrerende is dat er in de berg aan cijfers zo weinig beredeneerde voorspellingen te vinden zijn, gebaseerd op onderliggende ontwikkelingen in levenstijl, voedsel etc. De meeste voorspellingen die ik kan vinden trekken de trend van de afgelopen dertig jaar gewoon door. Wat heb je daaraan?

Uit de losse pols zou ik zeggen: de wereldbevolking trekt naar de stad, zit steeds meer stil in een vervoermiddel of achter een beeldscherm, heeft meer geld, terwijl voedsel steeds goedkoper wordt. Gevolg: meer overgewicht. Of toch niet?

Foto cc Edsel L

  1. 2

    Uit de losse pols zou ik zeggen: de wereldbevolking trekt naar de stad, zit steeds meer stil in een vervoermiddel of achter een beeldscherm, heeft meer geld, terwijl voedsel steeds goedkoper wordt. Gevolg: meer overgewicht. Of toch niet?

    Volgens het BBC programma The men who made us fat heeft het vooral te maken met de stijgende suikergehalte, en met name fructose, in ons voedsel.

  2. 4

    Ach, dat probleem is van voorbijgaande aard. Als de benzine straks x keer zo duur wordt, springt jong en oud, dik en dun weer op de fiets of neemt de benenwagen. Reken maar dat dat vet eraf vliegt.

  3. 5

    Mensen roken niet meer, mensen ontbijten niet meer, dus dan gaan ze de hele dag zitten snoepen en snacken.

    Maar geen wonder dat de meeste Amerikanen er zo op tegen zijn om verplicht in een ziektenkostenverzekering te moeten zitten en meebetalen voor de honderdmiljoen moedwillige veelvraten.

    Of het is a.h.w. de natuur zelve die wat tegen de energie-verslindende decadenteling onderneemt.

  4. 6

    je schrijft Dit percentage lag tot aan de jaren tachtig rond de 15% en steeg daarna opeens rap.

    Wat is er toen gebeurd? Is die trend ook te zien in andere landen, misschien op een iets ander tijdstip? Er is een theorie dat het te maken heeft met consumptie van veel suiker door goedkope (gesubsidieerde ?) corn syrup. Is dat begonnen in de jaren 80?

  5. 7

    Gewoon te zwaar, je weet best wat bedoeld wordt. Denk aan zo’n tienermeid met naveltruitje en laag uitgesneden strakke spijkerbroek, waar de buik dan zo mooi overheen hangt. Zie je wel dat je het begrijpt?

  6. 9

    Consumeren is een economische verplichting en zelfs als je daar niet aan mee wilt doen, moet je altijd nog duizenden reclameboodschappen per dag verstouwen. Dan kan het niet anders dan dat hele volksstammen het letterlijk gaan doen. Consumptie verplicht, want er is ruime keuze, maar het is niet de bedoeling om te kiezen voor niets. Het laatste overigens in de betekenis van de keuze voor lokale en/of biologische producten. Door meer aandacht aan je voeding te besteden, is de kans groot dat je voldoende eet om aan de behoefte te voldoen. Overgewicht is het resultaat van een mentaliteit, ook als je jezelf volpropt met ‘gezond’ voedsel, domweg omdat het kan.

  7. 11

    Als kinderen niet minder vet eten maar wel meer schoolfruit dan zorgt de toename van insuline die ontstaat door de toename van fructose er ook voor dat er meer van het gegeten vet wordt opgeslagen als lichaamsvet. En dan zorgt meer schoolfruit voor dikkere kinderen.