Sinterklaas

COLUMN - Hij keek me aan. Ik had geen idee welke reactie er zou gaan komen.

‘Dus, het is gewoon een man die zich verkleedt als Sinterklaas?’

‘Ja, dat is zo.’

‘Waar kwamen die cadeaus dan vandaan?’

‘Denk eens na Pipo’.

‘Wat? Hebben jullie al die jaren cadeaus voor ons gekocht?!’

‘Ja joh, het kwam echt niet uit de lucht vallen, of met de boot mee. Snap je nu waarom die trampoline er nooit kwam?’

‘Ja, dat wilden jullie niet en dan zeiden jullie: “Vraag maar aan Sinterklaas. Je weet nooit”. Maar dan wisten jullie het al wel hè?’

‘Ja Schatje, jullie hebben al schommels. Weet je dat een vriendin van mij bij haar eigen vader op schoot heeft gezeten en dat ze echt dacht dat het Sinterklaas was?’

De oudste sloper bleef me even aankijken en toen begon hij te gieren van de lach. Hij rolde bijna van de bank af, zo leuk vond hij het.

‘Bij haar eigen vader? En ze had niks door?’

‘Nee, ik heb ook nog bij hem op schoot gezeten. Ik wist zeker dat het Sinterklaas was, ook al zag ik de plakrand van zijn baard. Hij liet schijnbaar ook zijn mijter wel eens slingeren thuis, maar niemand die alles met elkaar verbond. En dat is nou de lol van grote mensen. In ruil voor die lol krijgen jullie cadeaus. Zo moet je het maar zien. Dit is trouwens de enige grote leugen van grote mensen hoor. Verder houden we je niet voor de gek.’

‘Daarom hebben jullie verteld dat de Paashaas niet bestond! Dat zou wel erg veel zijn geworden.’ Of hij nu ook bij de grote mensen hoorde?

‘Jazeker! Je bent ingelijfd in ons kamp. Vijf minuten geleden zat je in het kinderkamp en nu zit je in het volwassenenkamp.’

‘Mag ik dan voortaan letters uitzoeken en mee strooien voor mijn broertje?’

‘Tuurlijk liefie! Je moet ook echt de lijst met wensen straks gewoon invullen hoor, je hoort nu bij het grotemensencomplot. Je broer kan nog makkelijk twee jaar mee en jij gaat ons helpen.’

‘Ik vind het wel vet eigenlijk! Dat ik dat geloofd heb! Dus er bestaan alleen maar hulpsinterklazen? Er is geen onsterfelijke man met een baard die geld heeft tot in de hemel?’

‘Nee pukkie. Die man is een verzinsel.’

‘Heb jij in Sinterklaas geloofd?’

‘Ja joh! Iedereen heeft in Sinterklaas geloofd. Dat is traditie. Ga jij ook ooit doen, mocht je kinderen krijgen.’

‘Dus Zwarte Piet bestaat ook niet?’

‘Nee schatje. Dat zijn mannen en vrouwen die hun gezicht zwart maken. Die krijgt de komende jaren waarschijnlijk allemaal andere kleuren trouwens.’

‘Blauw en geel en zo? Net als M&M’s?’

‘Ja, zoiets. Alle kleuren van de regenboog, denk ik.’

‘Das best cool! Maar gelooft mijn broertje dat ook?’

‘Tuurlijk. Kinderen vinden het allemaal best, zo lang Piet maar lief is en snoep en speelgoed heeft. Die kleur zal kinderen aan de spreekwoordelijke bibs roesten. Kinderen geloven gewoon wat ze voorgeschoteld krijgen.’

‘Bibs is een heel stom woord mam. Je weet het echt heel zeker, dat ie niet bestaat?’

‘Ja, ik weet het echt heel zeker.’

‘Dus uh, dan mag ik voor, nou ik gok, denk ik, voor zo’n 350 euro aan cadeaus uitzoeken? Omdat ik niks tegen mijn broertje zeg? Omdat jij mij gefopt hebt, al die tijd, zeg maar? Toch? Mam? Waarom lach je nou zo hard? Mam? Mama!’

  1. 1

    ‘Ja joh! Iedereen heeft in Sinterklaas geloofd. Dat is traditie. Ga jij ook ooit doen, mocht je kinderen krijgen.’

    Nee hoor, ik ben met de traditie gestopt om je kinderen die onzin voor te liegen. Traditie als argument gebruiken om een bepaalde praktijk voor te laten bestaan is een zwaktebod.

  2. 2

    Ik ken ook ouders die hun kinderen meteen vertellen dat het gewoon een heel leuk spel is, dat we met z’n allen spelen.

    Niet toevallig zijn dat gelovige ouders. Die zien de twijfel al aan komen: of die andere onsterfelijke Meneer met zijn lange witte baard dan soms ook een verzinsel is?

  3. 5

    @1: Ah de moraliteit: Ik lieg niet tegen mijn kinderen. Alleen dat al is een leugen. Ik neem aan dat als ze je vragen waar de kindertjes toch vandaan komen dat je ze een hele biologische uitleg gaat geven

  4. 6

    @3: er is een subtiel verschil tussen het vertellen van sprookjes of je kinderen een geheel andere realiteit voorschotelen.

  5. 7

    @5: ‘uit de buik van mama’ is voorlopig een afdoende antwoord. Daarnaast is het natuurlijk een hele grote stap van beantwoorden van zo’n vraag naar bewust gaan liegen over een man met lange baard die cadeautjes brengt.

    @3: jij hebt blijkbaar geen enkele moeite om probleemloos je kinderen leugens te vertellen. Lekkere ouder ben je dan.

  6. 11

    @10: wacht even. Als je niet bewuste leugens tegen je kind vertelt (zoals een man met een lange baard die cadeautjes brengt als hij braaf is geweest) dan ben je een ongezellige ouder? Ik wil het anders stellen: als je tegen je kind gaat zitten liegen om maar een debiele traditie in stand te willen houden, dan vind ik dat een vorm van geestelijke kindermishandeling.

  7. 12

    ” Dit is trouwens de enige grote leugen van grote mensen hoor. ”

    Ik kan helaas nog wel een hoop meer leugens van grote mensen noemen…

  8. 13

    @7: Wat ik met het voorbeeld maar wou aangeven is dat liegen vrij ingebakken zit in mensen maar dat je moet oppassen of het niet te ver doorschiet. Ik kan me wel wat in je argumentatie vinden, daar niet van.

    Ik denk echter ook aan de klasgenoten die je daarmee het plezier (dat die aan Sinterklaas/Kerstman/Paashaas vaak hebben) eventueel vergalt als jouw kinderen hun mond voorbijpraten en zeggen dat Sinterklaas niet bestaat.

  9. 14

    Stronkel, vertel jij jou kinderen van vier dan ook dat als hun geliefde oma dood is gegaan dat ze uit elkaar valt in de aarde. Terwijl zij blij zijn dat ze naar de hemel gaat? Gewoon omdat je ze anders voorliegt?

  10. 16

    Je bent tot niets verplicht, ik ook niet. Alleen denk ik als je de waarheid onder alle omstandigheden op een eerlijke manier vertelt terwijl je kinderen klein zijn je ook niet spoort als ouder. “Nee, oma gaat helemaal niet naar de hemel, oma gaat gewoon onder de grond liggen ontbinden”.

  11. 17

    jij hebt blijkbaar geen enkele moeite om probleemloos je kinderen leugens te vertellen. Lekkere ouder ben je dan.
    Waar ik een probleem mee heb is omdat voor de een Sinterklaas een leugen is dat het dan zo is dat het wel lijkt alsof iedere ouder die aan Sinterklaas waagt te doen een leugenaar is. Een George Bush taktiek, als je voor mij is is tegen mij. Echt het ligt allemaal zo veel genuanceerder.

  12. 19

    Ik vind kinderen bewust vertellen over een hemel terwijl je zelf kennelijk iets anders gelooft ook wel apart hoor. Kan je zelf in plaats van die aarde niet iets verzinnen van ‘ophouden met bestaan maar voortleven in onze herinnering’ of zo? Of desnoods opgaan in de natuur? Da’s toch hetzelfde als ‘verrotten’ alleen een stuk mooier uitgedrukt.

  13. 20

    @15 Hoewel de christenen dat graag denken is de hemel niet aan hen voorbehouden. Ze hebben hem niet eens zelf verzonnen.

    De christelijke versie is natuurlijk met zaken die grove leugens zijn, maar met het concept “de hemel” ligt dat natuurlijk een stuk genuanceerder. Met betrekking tot het al dan niet bestaan van de “hemel” lijkt een meer agnostische insteek me een stuk gepaster. Immers, om te stellen dat er niet zoiets is als de hemel, moet je aantonen dat iets waarvan we feitelijk nog altijd niet weten hoe het werkt stopt met werken als je dood gaat. Natuurlijk, het ligt voor de hand dat je gewoon een rottende zak wormen wordt en dat je bewustzijn daadwerkelijk niet meer is dan een verzameling synapsen en daarover reizende spanninkjes. Maar vooraleer de hemel af te serveren als een leugen wacht ik liever rustig af tot ik het zeker weet.

    Maar dan komt de grap; op een gegeven moment komen we er natuurlijk wel achter hoe dat bewustzijn van ons werkt. En dan kunnen we waarschijnlijk ook bewijzen dat onze ziel met ons lichaam meesterft. Edoch, als we eenmaal zo ver zijn ligt het zeer voor de hand dat simulatie, emulatie of nabootsing van onze ziel binnen handbereik ligt. En dan kunnen we onze eigen hemel maken. Inclusief 72 maagden voor iedereen die dat wil:PPP

    Ik ga er dan ook voorzichtig vanuit dat ik zelf wel in de hemel terechtkom (liefst zonder maagden). Waarschijnlijk zal ik er al parttime plaatsnemen nog voordat ik dood ben. Om daar met inmiddels overleden sargassoreaguurders te discussieren over volstrekt zinloze existentiele vraagstukken en dito definitiekwesties :-)

    EDIT: Ik vergeet bijna het punt dat ik wilde maken; volgens mij is er niks mis mee om je kind te vertellen dat al die gekke boeken van de meeste monotheisten maar sprookjes zijn. Alle concepten die erin genoemd worden afdoen als leugens gaat me echter wat ver. In mijn gezin houdt de educatie op dit vlak dan ook op bij “Sommige mensen geloven hemelbullshit maar papa niet, die gelooft technobullshit. En mama gelooft papa niet.”

  14. 22

    @14: bizar dat je, als je weigert om leugens te vertellen, je dan maar wel gelijk grof moet zijn met je ‘oma ligt te rotten in de grond’. Het is dus of keihard liegen óf zeer plastisch zijn blijkbaar. Ben jij wel helemaal lekker in je hoofd?

  15. 23

    @19
    ‘Naar de hemel gaan’ kan bij kinderen dan ook nog ‘ophouden met bestaan maar voortleven in onze herinnering’ betekenen. Zo plastisch zijn de denkpatronen (gelukkig) nog. Net zoals Sinterklaas zowel een mythische man kan zijn, maar wel een plakbaard kan hebben.

    @frankw
    [kidmode=on]
    “Waar gaat oma heen als ze dood is?”
    -“Nou… [bla bla over ontbinding en wat al niet]”
    “Ooh… Mag ik een snoepje? En en en hoe ontstaat een regenboog? En waarom valt regen altijd van boven, en nooit van beneden?”
    [kidmode=off]

  16. 27

    Toen oma dood ging, al een aantal jaar terug, kwam dochter van vier of vijf met een gelukkig “ze gaat nu naar de hemel”. Ik heb toen in een moment, zoals Stronkel nu zegt, overwogen te vertellen dat ik denk dat hemel niet bestaat zoals die ons wordt voorgehouden. Ik heb besloten dat niet te doen. Volgens sommigen scheel ik dan niet veel van een leugenaar, en daar wil ik graag tegen ageren. (en ja, ik ben ook niet al te handig in mijn reacties)

  17. 28

    Prachtig stukje Juliette. Het toont vooral de waanzin van de extremen aan. Ja, het is een beetje overdreven, als er tegen ZP geprotesteerd wordt. Maar de mensen die daar zo fel op reageren, zijn net zo gek. Één ding hebben ze met elkaar gemeen: noch de zogenaamde voorstanders, noch de tegenstanders van zwarte piet hebben het belang van het kind voor ogen.

  18. 29

    Mijn kind (kleuter) gelooft in kabouters die in het bos wonen, dat dinosaurussen bestaan, dat papa en mama nooit iets zal overkomen, dat de glijbaan in het zwembad het engste is dat er in de wereld is, dat de dromenvanger boven zijn bed enge dromen echt weghaalt, dat zijn knuffels eigenlijk kunnen bewegen, dat de kussens van de bank een speedboot kunnen zijn, dat een platbodem op het Ijsselmeer een echt piratenboot is, en ook dat die wortel straks in zijn schoen echt door het paard van Sinterklaas is opgegeten. Dat zie ik niet als leugens, maar als magie. Fantasie en werkelijkheid die door elkaar heen lopen, geheel passend bij de leeftijd. Ik laat dat zo, sterker nog, ik stimuleer het. Er ligt nog een lang leven voor hem van (soms pijnlijk) realisme.

    Mooi stukje weer Juliette.

  19. 30

    Zo, en nu wil Sinterklaas wel even een borreltje. En dan een zoen van je mama. Je mama is toch wel lief geweest, he? Misschien moet ze maar even bij Sinterklaas op schoot komen zitten. Kan Sinterklaas haar eens even goed vasthouden.

  20. 31

    @27 Niemand wordt graag uitgemaakt voor leugenaar of hypocriet. Toch moet je volhouden dat je: 1) niet de waarheid vertelt; 2) dingen vertelt die juist de waarheid tegenspreken; 3) dat dat de definitie van liegen is. En dan kun je zeggen dat het magisch of fantastisch is, binnen het construct waarheid/liegen, valt het toch echt onder liegen.

    Dan zeg ik maar: hypcrisie is de eer die de ondeugd aan de deugd betoont.

    En @0; Een van de grotere grotemensenleugens die kinderen voorgehouden wordt is wel dat je nooit zou mogen liegen.

  21. 32

    @31

    binnen het construct waarheid/liegen, valt het toch echt onder liegen.

    Ja, dat klopt. Natuurlijk is Sinterklaas een leugen. En wat de hemel betreft denk ik ook dat hij niet bestaat. Maar je bent wellicht bekend met de term/concept ‘magic circle’ dat voor spellen of games gebruikt wordt. Je stapt in een spel waar andere regels gelden en waar je – veelal risicoloos- kan experimenteren met die regels. En de regels kunnen ook anders zijn dan in het normale leven (denk Call of Duty waar je iemand overhoop mag schieten, of een voetbal partijtje waar je iemand mag ‘tackelen’).

    Sinterklaas is m.i. ook een spel, waar je als ouders actief onderdeel van uitmaakt. Spel is een geheel andere framing dan liegen. En in context van een kind tot een jaar of 6, m.i. ook passender.

  22. 33

    @1: Mijn god. nee echt? really? zwaktebod ook nog. nou… moge iedereen altijd en eeuwig de waarheid tegen jou zeggen. hier komtie: Je bent een vreselijke zuurpruim. weltrusten.

  23. 34

    Folkward, ik zie die logische inconsistentie ook wel. Maar door Sinterklaasouders weg te zetten als leugenaars, wat in deze draad gebeurt, krijg je hetzelfde effect als in de Zwartepietendiscussie waar mensen die Zwarte Piet willen behouden (niet ik overigens) worden weggezet als racisten. En daarmee los * je * helemaal * niets * op.

  24. 35

    @29
    Helemaal met je eens.

    Verder nog een verhaaltje van het einde van mijn “gelovige periode”:

    Toen ik een jaar of vier was, kwam de schoorsteenveger en uit de pijp kwam een kogel, met veer geraas, in de “roet-opvangbak” in het atelier terecht.
    Ik zei toen tegen mijn vader: “daar kan zwarte Piet nooit doorheen”
    Hij keek me lachend aan en zei: “Als je het aan ….(m’n zusje) verteld krijgt ze jouw cadeautjes.”
    Ik ben zelden zo gehoorzaam geweest ;-)