Sargasso’s 25-puntenlijst voor een links kabinet

Het heeft even geduurd maar hier is ie dan eindelijk: Sargasso’s 25-puntenlijst voor een links kabinet. In maart stuurde u al honderden punten in voor deze lijst die volgens u de basis zou moeten worden voor een toekomstige linkse / progressieve coalitie. Het begon allemaal met een opmerking van politiek analist Felix Rottenberg op 3 maart jl in de De Wereld Draait Door: “Het zou verstandig zijn als PvdA, SP, GL, PvdD vooraf zouden afspreken: deze 25 punten gaan we in ieder geval uitvoeren, dat is helder naar de kiezer en zo vorm je in ieder geval een rompkabinet”. Vervolgens vroeg Sargasso u punten aan te dragen voor deze lijst: concrete punten. Geen ideologische uiteenzettingen en heiige vergezichten maar heldere en praktisch uitvoerbare plannen, in één zin. Er kwamen honderden punten binnen die de redactie vervolgens op vijf thema’s groepeerde: 1. economie en financiën 2. publieke sector 3. duurzaamheid en energie 4. maatschappij en bestuur 5. buitenlands beleid en defensie. Per thema de meest genoemde punten in stemming gebracht onder de lezers. Uit ieder thema zijn de vijf punten met de meeste stemmen op genomen in de definitieve 25 puntenlijst voor een links kabinet.

Sargasso’s 25 puntenlijst is tot stand gekomen met minimale inhoudelijke inmenging van de redactie. De hieronder vermelde punten zijn letterlijke stellingen zoals aangedragen door de lezers. De redactie heeft alleen overduidelijk rechtse stellingen en andere ludieke uitingen eruit gefilterd voordat de stellingen op het blog in stemming werden gebracht. Hiermee is de Sargasso’s 25 puntenlijst een puur Wisdom of the Crowds product in de 2.0ste zin van het woord! Download hier het originele pamflet [.pdf], of klik door naar de lijst

1. Hypotheekrente-aftrek (gefaseerd) afschaffen en/of vervangen door een progressief stelsel: “hoe duurder je huis hoe minder aftrek”.

2. Feed-in systeem voor lokaal opgewekte duurzame elektriciteit (naar Duits model).

3. Omarming van het manifest digitale vrijheid van BOF: o.a. waarborgen netwerkneutraliteit, herinrichting grote informatiseringsprojecten (EPD en OV-chipkaart) kritisch onderzoek surveillance-systemen en niemand mag van internet worden afgesloten.

4. AOW (gefaseerd) verhogen naar 67 jaar.

5. Haal religie of levensovertuiging uit het ‘anti-haatzaaien artikel 137’ wetboek van strafrecht.

6. Beperking van de periodiek oplopende loonschalen bij de overheid. “Het is onzin om enkel vanwege je oplopende leeftijd steeds meer te verdienen. Het is ook niet in het belang van de doorstroom op de arbeidsmarkt”.

7. Nederlandse BBC oprichten, omroepverenigingen worden productiehuizen die hun eigen broek ophouden.

8. Import palmolie, soja e.d. van niet-duurzame herkomst verbieden.

9. Alle aardgasbaten naar duurzame investeringen en niet gedeeltelijk afromen voor begroting. Om in de toekomst Nederland energie-onafhankelijk te maken van derden (“i.p.v. rijkdom verbabyboomen ten koste van latere generaties”)

10. Uitstel van aanschaf JSF en serieuze heroverweging vervanger F16.

11. Verbod bonusuitkering bij banken die staatshulp ontvingen.

12. Legaliseer en reguleer softdrugs. Samen met goede voorlichting. “Stoppen met huidige kansloze hapsnap beleid van gedogen en dan weer repressie”.

13. Terug naar gespecialiseerde politieagenten voor zedenzaken, minderjarigen, ict, bestrijding georganiseerde misdaad.

14. Stel uniforme voorwaarden voor toetreding tot de EU, dus ook voor Turkije (niet allerlei extra eisen voor Turkije verzinnen).

15. Stop bouwplannen megastallen.

16. Accijns op kerosine, “als vervanger van het alweer afgeschafte gedrocht vliegtax om de concurrentie met alternatieven eerlijker te maken. Zoals de trein binnen Europa”.

17. Op religie gebaseerd onderwijs niet meer subsidiëren.

18. Afschaffen Centraal Vingerafdrukbestand. “Stoppen met die vingerafdrukken in het paspoort”.

19. Accijns op wiet.

20. Definieer opnieuw waarom en hoe we uitgaven willen doen voor defensie en ontwikkelingssamenwerking, sluit niet uit dat de uitgaven hiervoor drastisch omlaag gaan en de manier van uitgeven radicaal anders zal gaan.

21. Geen deelname aan het nieuwe, door de industrie gedicteerde auteursrechtverdrag.

22. Diplomatie na 50 jaar niet meer op de VS maar op de EU afstemmen.

23. Subsidie op opwekken duurzame energie (bedrijven en particulieren). “Een soortgelijk systeem als in Duitsland voor zonnecollectoren”.

24. Uitbreiding bestuurlijke transparantie middels nieuwe Wet Openbaarheid van Bestuur. “Zweeds model, lijst met overheidsstukken, aanklikken wat je wilt hebben”.

25. Weg uit Afghanistan.

Voetnoten: Bij een aantal stellingen zijn reacties van lezers tussen aanhalingstekens toegevoegd.
Door een foutje van de redactie zijn twee bijna identieke stellingen omtrent de legalisering van drugs bij twee verschillende thema’s in stemming gebracht. Om geen dubbele stellingen in de lijst op te nemen is ervoor gekozen om een te vervangen door een stelling met een bijna even hoge score, te weten: punt 5 over ‘religie en grondwet artikel 137’.

Disclaimer: de in deze lijst genoemde punten komen niet noodzakelijkerwijs overeen met de persoonlijke opvattingen van de verschillende redacteuren van Sargasso noch worden ze uitgedragen uit naam van de stichting Sargasso.

  1. 3

    18. Afschaffen Centraal Vingerafdrukbestand. “Stoppen met die vingerafdrukken in het paspoort”.

    Dit punt verdient verduidelijking. Een afschaffing van een centraal bestand betekent niet dat de vingerafdruk niet, puur voor identificatiedoeleinden, in het paspoort zelf opgeslagen mag zijn!

  2. 4

    Mooie lijst.

    Eén klein zeurpuntje: In de tags zie ik D66 staan. Wat heeft een neoliberale partij als D66 precies met links te maken?

  3. 5

    Hmm, initiatief is leuk, maar het linkse komt niet echt uit de verf. Met een deel van de punten kan ik als rechts ook instemmen.

  4. 6

    5. Schaf Artikel 137 compleet af. Probeer het opnieuw. Dit is een rot-artikel.

    11. Alle bedrijven mogen bonussen uitkeren. Maar alleen uit winst na belasting. Geen winst, geen bonus. Simpel. O, en uitkoopkosten (zoals die van de staat) moeten afgeschreven worden op de balans. Dus da’s moeilijk winst maken.

    14. Leg de uitbreiding van de EU, voor wie dan ook, maar even stil.

    17. Uit angst dat er anders hier een echte, bloeiende private onderwijs sector ontstaat: laat die subsidie voor religieus onderwijs nog maar bestaan, ook al is het maar het beste van twee kwaden.

  5. 7

    Ik vind dit her en der meer een liberaal programma dan links,
    maar goed.
    En ‘we’ gaan toch al weg uit Afghanistan?
    En ook de hulp instanties aldaar?
    Het een heeft nogal wat met het ander te maken namelijk.

  6. 8

    Goed dat er punten bij staan die door de politiek worden genegeerd, zoals over privacy – maar wat een tam lijstje, jongens. Deze rechtsmens is het met 19 stellingen eens. Geen hernationaliseringen, geen belastingverhoging voor de rijken, geen CO2-heffing, geen investeringen verschuiven van asfalt naar openbaar vervoer? Zo is er voor mij geen lol aan, zo wordt de formatie van een paars kabinet een eitje.

  7. 11

    Ik mis punten op gebied van ruimtelijke ordening (terug met de rode contouren van Pronk) en bestuurlijke hervormingen (vesnelde schaalvergroting gemeenten, kleinere provincies, meer autonomie voor gemeenten ipv de huidige financiele leiband

  8. 12

    Van der F, Edwin, Anton,

    Of is misschien is “links” toch helemaal niet zo idioot als je dacht…

    Want wat had je verwacht? Klassestrijd? Kolchozen en sovchozen?

    Het meest “rechtse” aan het lijstje vind ik de AOW-leeftijd omhoog. Dat zou eigenlijk niet moeten kunnen. Ik wijt het aan een iets te hoog opleidingsniveau misschien en een al te jonge leeftijd en daarmee nog samenhangende goede gezondheid van de deelnemers. Maar ja, ik ben zelf wel de eerste die de AOW (en bijna heel de sociale zekerheid) af zou schaffen als er maar een goed basisinkomen voor in de plaats zou komen.

  9. 13

    Vast Goed, van democratisering/bestuur in het algemeen is weinig terug te vinden, alleen punt 25 van de huidige lijst.

    Is niet meer in de mode schijnbaar. Men is te bang geworden voor populisme en daarmee samenhangend (dreigend) misbruik van democratische instituten.

  10. 15

    Vol goede moed begonnen aan de lijst, maar struikelde al over punt 1: hoe duurder je huis, hoe minder aftrek.

    Een belachelijk kortzichtig punt, natuurlijk. Want waar baseer je dat ‘duurder’ op? De WOZ? De aankoopprijs? Of bedoel je het hypotheekbedrag?

    Zo krijgt iemand met een pand van 1 miljoen (en daar zit je best gauw aan hoor, de woningmarkt in Amsterdam zit barstensvol zwart geld. Maar ja, dat ontgaat jullie in de provincie natuurlijk) en een hypotheek van 2 ton dus minder aftrek dan iemand in een rijtjeshuis met een hypotheek van 2 ton. Wat is het signaal? Eindelijk tijd om de ‘rijke stinkerds’ uit te knijpen? Typisch Nederlandse zesjescultuur: wie uitblinkt en met z’n kop boven het maaiveld uitsteekt, die hakken we bij z’n enkels af.

  11. 17

    @5, 7 en 9: Jullie “links” bestaat niet. Al jaren niet meer in Nederland. Als ik jullie reactie goed begrijp, dringt het nu dus eindelijk tot jullie door.
    Je kunt dan ook met gerust geweten stemmen op wat de “linkse kerk” heette te zijn.
    Welkom bij de club.

    On topic: Sargasso bedankt voor de klus. Is de lijst al opgestuurd naar Rottenberg, PvdA, SP, GL en PvdD? Met uieteraard het verzoek te reageren?

  12. 18

    @Olaf,
    ik heb het over liberale standpunten,
    dat staat los van links/rechts of je moet onder ‘links’ een collectivistische staatsinrichting zien, een plaatje waar minder controle, dus ook minder overheid, niet in past.

    De staat wil liever zelf uitmaken hoe ze haar macht misbruikt, daar horen geen hinderlijk eigenwijze burgers bij.

  13. 19

    Jacco: een pand van 1 miljoen (en daar zit je best gauw aan hoor, de woningmarkt in Amsterdam zit barstensvol zwart geld.

    Als de huizenprijzen in Amsterdam op oneigenlijke wijze werkelijk zo hoog worden opgedreven, dan moet dáár iets aan gebeuren.

    De rest van je verhaal kan ik niet volgen.

  14. 20

    Vol goede moed begonnen aan jullie lijstje, maar struikelde reeds bij punt 1: hoe duurder je huis, hoe minder aftrek.

    Wat een zeldzame kortzichtigheid! Want waar baseer je die ‘duurheid’ op? De WOZ? Of de aankoopprijs? Of had hier ipv ‘huis’, ‘hypotheekschuld’ moeten staan?

    Stel, iemand woont al dertig jaar in een pand van 1 miljoen euro (en daar zit je vrij gauw aan hoor, in Amsterdam, al zal dat de meeste provincialen totaal ontgaan) en heeft altijd netjes zijn hypotheek afgelost. Hij zit nu met een hypotheekschuld van 2 ton. Zo iemand krijgt in jullie wereld dus minder aftrek dan iemand die al 30 jaar in een rijtjeshuis zit met een aflossingsvrije hypotheek van 2 ton.

    Is dat eerlijk? Of spreekt hier de onderbuik van Sargasso? in dat laatste geval, het zij jullie vergeven. Het zijn roerige tijden, tenslotte.

  15. 21

    Euh, das gewoon een puntenlijst… een goede puntenlijst. Geen linkse puntenlijst, want ik ben het n.l. met 24 van de 25 punten eens (en twijfel nog steeds of het nou D66 of de VVD gaat worden).

  16. 24

    Zit hier op Sargasso alleen maar verstandig links of zo?
    Zo is er natuurlijk geen donder aan met die a-polariserende puntenlijst.

  17. 25

    @Jacco (en de anderen die de disclaimer niet hebben gelezen)

    1. Sargasso heeft geen mening. Er zijn wel individuele (niet geregisseerde of afgedwongen) meningen van redacteuren.

    2. Deze lijst bevat geen meningen van de redactie of individuele redacteuren (hoewel ook zij/wij mochten stemmen). Dus als er al een linkse onderbuik aan het woord is, dan is die van u allen, de bezoekers en reacturen.

    @Peter/17
    Er wordt aan gewerkt.

  18. 26

    Van der F, 18, begrepen.

    Het is wel een beetje glad ijs, wat je tegenwoordig nog “links” en “rechts” en “liberaal” noemt.

    De VVD noemt zich nog altijd “liberaal” dus als je “liberaal” gelijkstelt aan “wat de VVD vindt” dan is “liberaal” gewoon “rechts”. Terwijl dat inderdaad niet zo zou hoeven te zijn.

    Zelf ben ik trouwens wel een beetje van het collectivisme en de solidariteit, maar niet echt van de centrale staat. Ik zie toch het liefst dat mensen, burgers, zelf, samen, beslissen over wat er met hun collectieve eigendommen en voorzieningen gebeurt in plaats van dat dit allemaal wordt gedicteerd vanuit een kantoortoren vol PvdA’er en CDA’ers (de van oudsher sterkestaatspartijen, de “we run this country” en “wij weten wat goed voor u is” regentenbende).

  19. 27

    @Jacco/20

    Ik stel me zo voor dat de aftrek gerelateerd wordt aan de hypotheekschuld en dus de hoeveel aftrek die eruit volgt en niet direct aan de waarde van het huis. Maar dat is vooralsnog inderdaad niet nader gespecificeerd :).

    @vanderF
    Klaarblijkelijk.

  20. 28

    @Olaf,
    ik snap je spagaat, maar daar zit vermoedelijk elk weldenkend mens mee,
    de soep wordt nu eenmaal niet zwart/wit gegeten,
    of zo.
    Dat wordt die pas in de links/rechtse onderbuik.

  21. 29

    Twee kritieken op links: 1. belasting op eerste huis 2. belasting schaal maximum

    Ik snap die fixatie op de afschaffing van de hypotheekrente aftrek als principe niet. Die aftrek werkt perfect voor hen die het nodig hebben. Je zou de belasting op je eerste huis zelfs ook moeten afschaffen, iedereen heeft recht op een vrij dak, daar zou de staat geen belasting/boete op moeten heffen, dat hakt direct in op het mensenrecht van een dak boven je hoofd. Pas mensen die boven een bepaald inkomen zitten, zouden niet in aanmerking mogen komen, totaal niet, voor die aftrek. Als de overheid al belasting heft op het dak boven je familie, de meest primaire veiligheid in het leven die je kunt hebben, dan staat er geen grens aan de macht van de staat.

    Links zoekt veel te makkelijk naar belasting als het enige middel om alles te reguleren, terwijl belastingen (itt bezuinigen) juist economische ontwikkeling beperken, volgens wetenschappelijke analyses. Loon op inkomen is fair, maar 60%!!!!! Dat is echt niet normaal meer, voer dan een maximum inkomen in, relatief naar het gemiddelde of iets dergelijks, met een loon matiging als concessie, maar 60% dat is psychologisch niet te accepteren.

  22. 30

    mbt 11:
    bonusen zijn prima mechanismes om mensen te stimuleren. Het probleem is dat de bonusen tegenwoordig niet gekoppeld zijn aan de daadwerkelijke prestaties, die uitwerken over meerdere jaren. Als je een bonus verpicht uitgekeerd te worden over 5 tot 10 jaar, herstel je de koppeling tussen prestatie en bonus weer.

  23. 31

    @caprio; Het is toch heel simpel ? Mensen krijgen hypotheekrente-aftrek, er is dus meer geld in de markt tegenover evenveel huizen, dus de prijs van huizen stijgt. En zo worden de mensen die oorspronkelijk uit de markt geprijsd werden, en voor wie deze subsidie bedoeld was, opnieuw uit de markt geprijsd. Het helpt alleen maar tijdelijk. Het is een bubbel.

  24. 32

    @caprio
    Wat KJ zegt, plus dat wat er nu effectief gebeurt, is dat er geld van de staat via de extra hoge leningen naar de banken vloeit. Het is voordelig om een zo hoog mogelijke lening te hebben en zo min mogelijk af te lossen, en met dat geld te sparen of te beleggen. Dat is niet waarvoor het ooit bedoeld is.

    Starters vinden alsnog moeilijk een huis, en voor huizenbezitters maakt het weinig uit: je eigen huis is meer waard, maar een nieuw huis is ook een stuk duurder.

    Bovendien profiteren de mensen die het het minst nodig hebben er het meest van. Met de HRA is Nederland internationaal gezien een buitenbeentje.

  25. 33

    @Baron E; Nou ja, er is een (1) tegen-argument dat je kunt maken, en dat is dat bestaande huizen nog steeds (al is dat in Nederland zwaar gereguleerd) moeten concurreren met huizen die nieuw gebouwd worden. En die huizen gaan wel degelijk (enigszins) voor de prijs van de stenen, het werk en de grond. Maar zoals ik al zei, en zeker in de steden, is dat volkomen zeldzaam.

  26. 35

    @17, beter lezen. Nergens hebben we gezegd het met alle standpunten eens te zijn, enkel dat een aantal niet echt links zijn. Juist de punten waar ik me niet in kan vinden, alsmede het wantrouwen tov de sinterklazen in de linkse partijen maken dat ik geen links stem.

  27. 37

    ik ben het met het overgrote deel van de stellingen eens.
    maar ik stem rechts.
    ik vind de stellingen ook niet bepaald links.
    ze zijn wel progressief, maar niet zo zeer links.

  28. 38

    Marc, progressief, dat heette vroeger ook gewoon links. Misschien ben je wel linkser dan je denkt. Waarom zou je dan rechts gaan stemmen? Omdat het zo’n lekkere roes geeft misschien?

    Rechts-progressief, of progressief rechts? Ik kan me daar eigenlijk niets bij voorstellen en ik ken ook geen partijen in Nederland die bij zo’n label zouden passen.

  29. 39

    niks over emancipatie van vrouwen, homo’s, allochtonen??? nederland is klaar op dat gebied?
    of is het lijstje het resultaat van posts van blanke mannen?

  30. 41

    @35: Je hoeft het toch ook niet met alle punten eens te zijn? Ik neem aan dat je ook niet met alle “rechtse” standpunten eens bent.

    @36: lol! Maar inderdaad ook die is niet “links”, gemten naar de criteria die “linkse kerk”-roepers er op na houden.

    @Hanedop (39 en 40): ik neem aan dat de reacteurs punten hebben aangedragen, die ze door de PvdA, GL, SP en PvdD onvoldoende vinden benadrukt en dat ze er vertrouwen in hebben dat ze voor die doelgroepen wel voldoende standpunten hebben.

  31. 42

    @41: mmhh, ik denk het niet. gezien bijvoorbeeld puntjes 10, 12, 25 staan er dingen op de lijst die bij de linkse partijen al goed in de programma’s gedekt worden. Zonder tegenbewijs hou ik nog even vast aan de hypothese dat alles wat niet doorsnee hoger opgeleide witte mannen-onderwerp is er op de lijst bekaaid afkomt. Toch nog wat meer reactionair dan visionair, onze sargasso lijst.