Rob Wijnberg of: Waarom De Correspondent zal slagen

COLUMN - Je afvragen of De Correspondent (het post-nrc-project van Rob Wijnberg) zal slagen, is volkomen overbodig. Natuurlijk zal het slagen. Rob Wijnberg heeft het immers bedacht.

“I’m glad I grew up when I did cos your parents were too perfect at parenting – all that baby Mozart and Dan Zanes songs; you’re just so sincere and interested in things! There’s a confidence in you guys that’s horrifying.” Aldus Ben Stiller als Roger Greenberg in ‘Greenberg’ (2010).

Dat gevoel heb ik altijd als ik Rob Wijnberg zie praten. En toen ik ‘m in z’n promofilmpje voor De Correspondent zag, had ik dat gevoel weer. Het begint met wat van Wijnbergs stokpaardjes over het nieuws. Puur tekst met een muziekje. Vervolgens lezen we in wit op zwart: “De bedenker”. We zien Rob Wijnberg praten. Zonder hem te horen. Die gebaren, die houding, de vanzelfsprekendheid waarmee hij de dingen zegt die hij zegt. Gewend als hij is dat iedereen naar hem luistert en dat iedereen hem serieus neemt. Niks in hem dat lijkt te twijfelen. 

Als Rob Wijnberg al ergens aan twijfelt, dan in ieder geval niet aan zichzelf. Hij schijnt wel eens gezegd te hebben dat hij niet aan reflectie doet. Houdt je alleen maar tegen. In zijn begintijd hoorde ik ‘m om de haverklap vertellen dat hij meer dan 1000 filosofen had gelezen. Maar dat heb ik ‘m al lang niet horen zeggen. Dus ook dat laatste beetje zelfbevestiging dat ie nodig had om zich ervan te vergewissen dat hij serieus genomen zou moeten worden, heeft ie overboord kunnen kieperen. En sinds hij is ontslagen als hoofdredacteur van nrc.next (wat tot een soort persoonsverheerlijking heeft geleid die hij als volkomen vanzelfsprekend lijkt te ondergaan), weet hij het helemaal zeker: hij is hier op aarde om de Nederlandse journalistiek te veranderen. En Rob Wijnberg zou Rob Wijnberg niet zijn, als hij die taak niet uiterst serieus nam.

U begrijpt dat bovenstaande volledig is ingegeven door jaloezie. Ik, eeuwige twijfelaar, heb al lang vrede met mijn aangeboren onzekerheid en heb omstandigheden weten te creëren waarin ik geen last heb van mijn onzekerheid en uitermate tevreden met m’n leventje kan zijn. U zult mij niet horen klagen. Maar als ik Rob Wijnberg zie, dan denk ik toch bij m’n eigen: had de Lieveheer mij iets meer cojones gegeven, waar had ik dan in dit leven gestaan?

Want Rob en ik, we verschillen niet zo heel veel van elkaar. We zijn plusminus van dezelfde generatie, hangen ongeveer dezelfde ideeën aan, zijn ongeveer even oppervlakkig, vinden ongeveer dezelfde dingen belangrijk en vinden waarschijnlijk ongeveer dezelfde dingen goed en mooi. Hij is alleen een stukkie intelligenter en ambitieuzer, to put it mildly. Maar De Correspondent, dat had ik ook kunnen bedenken. Om het vervolgens bij een bedenksel te laten, want ik zou zeker weten dat het me nooit zal lukken om dat van de grond te krijgen.

Hierin verschillen Rob Wijnberg en ik hemelsbreed van elkaar. Want Rob Wijnberg, die weet juist zeker dat het hem wel gaat lukken. Of beter nog: hij staat er niet eens bij stil dat het kan mislukken. Want als het mislukt, dan zal dat niet aan hem liggen.

De Correspondent gaat er dus komen. En het zal zelfs levensvatbaat blijken. Niet eens zozeer vanwege de unieke content. Vol met artikelen die de waan van de dag zouden ontstijgen. Dat soort artikelen kunt u overal lezen. En de correspondenten die voor De Correspondent gaan schrijven, ook. Het zal de vorm zijn waarmee De Correspondent furore zal maken.

Als ik ‘De Ontwerper’ hoor spreken, kan het baanbrekend worden. Tenminste, voor nieuwssitebegrippen. Want De Ontwerper van De Correspondent begrijpt wat de gerenommeerde kranten maar niet begrijpen, terwijl het voor hem volstrekt logisch is: het gaat niet om het medium, het gaat zelfs niet om de schrijvers (zoals Rob Wijnberg denkt), het gaat om de lezer. Waar De Correspondent voor moet zorgen is dat ik, de lezer, precies De Correspondent krijg voorgeschoteld die ik wil lezen. En dat u een andere Correspondent krijgt voorgeschoteld, namelijk de Correspondent die u wilt lezen.

Sterker nog: De Correspondent moet beter weten wat wij willen lezen dan wijzelf. Zodat we op een gegeven moment blind op De Correspondent kunnen vertrouwen. Wanneer ik ook kijk, en vanaf welk device ik ook kijk: ik krijg precies het artikel voorgeschoteld dat ik op dat moment wil lezen.

Als die jongen van Momkai dát gaat lukken, als hij het zelf lerend algoritme dat hij voor zich ziet, daadwerkelijk weet te ontwikkelen (en aangezien hij Rob Wijnberg boven zich heeft staan, mogen we er wel vanuit gaan dat hem dat gaat lukken), dan kan De Correspondent wel eens groot worden. Eens kijken of ik nog ergens 60 euro heb liggen.

  1. 3

    De ironie van de kleur van het plaatje hierboven.

    Er is een heel leger van mensen op Twitter dat die kleur gebruikt om De Correspondent hartelijk doch dringend op voorhand de deur te wijzen.

    Maar Vorm die over Inhoud prevaleert ? Ik ken weinig tot geen geslaagde voorbeelden.

  2. 4

    @3 Nee, suffie.

    Als je even naar de website van De Correspondent fietst (en dan naar beneden scrollt), dan zie je dat de beoogde schrijvers allemaal zo’n rode avatar hebben.

    Vervolgens hebben Bert Brussen en Bas Paternotte om te jennen ook zo’n rode ava genomen. Ha ha! Nou lijkt het net alsof wij ook voor De Correspondent gaan schrijven, maar omdat we dat niet doen, ziet iedereen dat we het een ruk grachtengordelinitiatief vinden! Lekker puh!

    Dezelfde grap als Brussen uithaalde toen Joop uit kwam (en iedereen nog dacht dat dit De Joop zou gaan heten): toen zette Brussen snel De Jaap op om ze een hak te zetten. Want zo’n gesubsidieerde VARA-site, dat vond Brussen dus hartstikke niet okee.

    Gesubsidieerd worden door Veronica is dan blijkbaar weer wel okee, want dat is commercieel.

  3. 5

    De correspondent is gewoon Sargasso, maar dan met een aantal beroemde mensen. En met een sloot geld. Zonder comments. Oh ja, en met een businessplan.

    Man, wij hebben zelfs een Waan van de Dag, en die hebben zij expliciet niet! En dat alles voor gratis!

  4. 8

    >Man, wij hebben zelfs een Waan van de Dag, en die hebben zij expliciet niet!

    “Ja, stel je toch veur, onze a.s. lezers laten betalen voor de Waan van de Dag.” *hartzwakte faket*

  5. 9

    HJA Hofland “klaagde” in 1997 in HP dat er niemand van de jongeren aan zijn stoelpoten zaagde. Is nog steeds zo. En ook logisch. Niemand wil concurreren met iemand wiens stukken allemaal in het Grote Zwijgende Niets donderen op het moment dat ze er staan.

  6. 10

    De correspondent en Sargassas zullen inderdaad veel gemeen hebben maar je mist in je vergelijking toch dat de Correspondent juist niet mee wil in de opiniebubble (zie Micha Wertheim voor de grap voor meer hierover) een groot budget gaat krijgen en dit gaat gebruiken om aan serieuze onderzoeksjournalistiek te gaan doen. Op Sargasso wordt veel geweldig werk gedaan met bijvoorbeeld klimaatgrafieken, maar dat is toch echt van andere orde. Het zou mooi zijn als de Correspondent en Sargasso in de toekomst samen op kunnen gaan, waarom nou meteen de Correspondent zien als een rivaal?

  7. 11

    @10 Sargasso doet ook aan ‘serieuze onderzoeksjournalistiek’ :). Komende week bijvoorbeeld een serie over cameratoezicht in Nederland. Verder lopen er nog een aantal projecten.

    Maar je hebt gelijk, we kunnen beter kijken hoe we kunnen samenwerken dan elkaar als rivalen te bekijken. Net als we met De Nieuwe Pers doen, bijvoorbeeld.

  8. 13

    @10: Lees de link in @6 eens, en kijk hoeveel onderzoeksjournalistiek ze kunnen doen voor die 9 ton. Het lijkt erop dat de auteurs wederom h3et bokje zullen zijn.

    Mijn probleem is dat dit het zoveelste initiatief is dat pretendeert compleet nieuw te zijn, maar dat dat eigenlijk niet echt is. Ondertussen modderen wij in de marge lekker verder.

  9. 14

    Volgens mij is ’t probleem met geschreven pers niet dat er niets zinnigs meer geschreven wordt maar dat er door de lezers niets meer wordt gedaan.

    Nieuws is een commodity geworden. Veel, snel & vluchtig zowel oppervlakkig als diepgaand.

  10. 16

    Eerlijk gezegd denk ik dat er in Nederland domweg onvoldoende onderzoeksjournalistiek te bedrijven valt om een site op te draaien. We zijn Rusland niet.

    Maar goed, zodra Rob Wijnberg zijn verslag van drie maanden undercover bij Satudarah publiceert, wil ik mijn portemonnee wel trekken.

  11. 17

    maar je mist in je vergelijking toch dat de Correspondent juist niet mee wil in de opiniebubble ..

    Ach zo, vandaar dat ze al die opinievedette’s in huis halen…

    En verder: wordt dit al niet gewoon gedaan op de reïncarnatie van De Pers, te weten: ‘De Nieuwe Pers’?

  12. 18

    @14 >dat er door de lezers niets meer wordt gedaan

    deze posting geeft een interessante nieuwe wending aan: de lezer krijgt het stukje zoals hij dat zou hebben willen zien zonder ernaar te hoeven zoeken.

    Het equivalent van op de bank liggen, gapen, en er komt een gebraden kip je mond in vliegen

  13. 21

    @19 Eva, ik vind de blog van Maarten Keulemans wel erg zuur hoor. Ik ben benieuwd naar het initiatief, dat mogelijk een forse concurrent van het NRC zal blijken te worden.

  14. 22

    @14: Hulde. Ik zou het nog sterker zeggen: kranten zijn lifestyle goederen (geworden?). De fb-vriendjes die het enthousiast zijn over de Correspondent zijn degene met de meest middelmatige levens.

  15. 23

    @21 Ja ik ben ook wel benieuwd naar De Correspondent, en het heeft zeker potentie. Maar ik kan me toch wel vinden in zijn kritiek dat het vooral weer allemaal hoogopgeleide, blanke mannen zijn. En nog allemaal min-of-meer BN-ers ook. De Nieuwe Pers is ook al een tijdje live (nu ook met website), en die doen ongeveer hetzelfde. Is minder hyperig, want veel minder bekende namen.

    De Volkskrant komt binnenkort trouwens ook met een nieuwe site, ben ik óók wel benieuwd naar.

    Ten aanzien van de Correspondent ben ik meer van: eerst zien, dan geloven. Maar wel ontzettend nieuwsgierig, inderdaad.

  16. 25

    Tsja, ik vind de kritiek inderdaad erg zuur (niet die van Max hoor.) Alsof het feit dat iets mogelijk al ergens anders eerder is gedaan het bestaansrecht ontneemt. De reacties zijn, vind ik, ook echt typisch ‘kop boven het maaiveld afhakken’ – al op voorhand wordt precies uitgelegd waarom het niet kan, waarom het niet moet, waarom het suf is, waarom het de ‘vrijheid van informatie’ zou aantasten, waarom mensen het niet willen, dat het niet de hele wereld in 1 klap verbetert en dus nutteloos is…

    Zuur ja. Zuur is het goede woord.

    (En al die krantenmensen die mij vertellen dat ik genoeg keuze heb… IK ervaar dat niet zo. Ik heb voornamelijk de keuze tussen de artikelen die niet achter de paywal zitten en af en toe een papieren krant. Het is 2013 en nog steeds is de flexibiliteit om te huilen. Dus ga niet zeggen dat de huidige kranten de markt zo goed afdekken.)

    En als Sargasso door een verregaande samenwerking met De Correspondent in staat wordt gesteld om meer of beter onderzoek te doen, en meer mensen in een boterham kunnen voorzien, dan lijkt me dat winst.

  17. 26

    @25: Die zuurheid wordt uigelokt door de lofzang aan de andere kant: er wordt gedaan alsof Wijnberg en zijn Amsterdamse kroegmaatjes even de Nederlandse journalistiek gaan redden terwijl ze nog niks hebben laten zien (naast een quasi-gelikte site dan). In plaats van aannemen dat het echt gaat werken, kan je ook de vraag stellen ‘waarom zou dit echt gaan werken’?

    En als Sargasso door een verregaande samenwerking met De Correspondent in staat wordt gesteld

    FTM lijkt me waarschijnlijker: je hebt al het lijntje Engelen.

  18. 27

    Sorry Analist,

    Ik vind zuurheid helemaal de juiste term.

    Iemand als Joris Luyendijk met zijn vele innovatieve manieren waarmee hij journalistiek weet te moderniseren is wat mij betreft een wereldtopper. Eerst als Midden Oosten correspondent, of met zijn werk over de Haagse politieke mores, het matig gelukte project over electrische autos en nu, al meer dan een jaar, het onstuimige en geweldige bankingblog. Vernieuwende onderzoekjournalistiek met en door mensen.

    Hoezo niets laten zien?

    Zuur

  19. 28

    @27: Ik vind het ook zuur, maar ik vind het niet onbegrijpelijk of onterecht. De personen zullen vast wel erg goed zijn, maar waarom gaat deze combinatie zoveel beter worden dan de personen afzonderlijk? Ik zou eerder het omgekeerde denken: zie de matige prestaties van het Nederlands team bij het laatste EK (mijn eerste voetbalanalogie). Sterspelers maar nog grotere egos.

  20. 29

    Verkopen kunnen ze, dat staat vast.

    Dat algoritme, tja, bij amazon en google is dat er al, maar die hebben hele andere andere resources.

    Het is grappig dat het crowd-funding vooral zo goed werkt omdat er op de ouderwetse media (t.v.) reclame voor is gemaakt.

  21. 30

    @19:

    Ik vind het een stom blog.

    ”Ja, ho eens. Een onafhankelijk journalistiek medium dat achtergrond- en onderzoeksjournalistiek brengt, advertenties en redactionele bijdragen scheidt en waarop je je kunt abonneren, dat hadden we toch al? Een ‘dagelijks medicijn tegen de waan van de dag’ brengen de kwaliteitskranten al decennia.”

    Nee. Wikipedia: Independent media refers to any form of media […] that is free of influence by government or corporate interests.”

    De ‘kwaliteitskranten’, die volgens Maarten Ceuleman blijkbaar ‘onafhankelijk’ zijn, zijn niet alleen in het bezit van grote bedrijven, ze zijn ook afhankelijk van advertentie-inkomsten. Ze zijn dus niet vrij van zakelijke belangen, en dus ook geen onafhankelijke media.

    Noem me ouderwets, maar ik vind onafhankelijke (kwaliteits)media broodnodig en een gemis dat we die vooralsnog niet hebben in Nederland. Zelfs als zouden ze in een relatief ‘schoon’ landje als Nederland weinig te melden hebben, dan nog dienen ze er te zijn. Vind ik.

  22. 31

    Hey jongens (en meisjes),

    wat zeggen we ervan als we het gewoon eens even lekker gaan afwachten. Afwachten, de boel eens bekijken, een kans geven, desnoods nog een 2e (of een 3e, mocht je dat willen) en dan pas afzeiken dan wel verdedigen?

  23. 32

    Je kan opzet en uitgangspunt nu al prima verdedigen en/of aanvallen. Je loopt inderdaad het risico dat het allemaal voor niks was als de uitwerking niet wordt wat je ervan verwacht had, maar hier op Sargasso leven we nu eenmaal graag gevaarlijk.