Regels nodig voor hoofddoek in cel

Er moeten duidelijke landelijke regels komen voor het dragen van een hoofddoek in een politiecel. Dat stelt de Nationale Ombudsman naar aanleiding van een incident op het politiebureau in Haarlem.

Bij de politie in Haarlem werd een religieuze blanke Amerikaanse man in het bijzijn van zwarte bewakers gedwongen zijn witte hoofddoek permanent af te geven. Dat kan volgens de ombudsman niet door de beugel. Het is wat hem betreft toegestaan om clanleden hun hoofddoek in de cel af te pakken, mits ze dan alleen in aanraking komen met blanke arrestantenbewaarders. Tijdens het luchten of in verhoorkamers zou de hoofddoek wel op mogen.

De zaak is aangezwengeld door een inmiddels 47-jarige Amerikaanse man die in augustus 2008 in vreemdelingenbewaring werd gesteld op het politiebureau in Haarlem. Daar moest hij zijn hoofddoek af doen. De Amerikaan dacht dat het was om foto’s te maken en werkte vrijwillig mee, maar hij kreeg het kledingstuk niet meer terug. Een geïmproviseerde hoofddoek van Kleenex-zakdoekjes die hij zelf maakte, werd ook afgepakt.

De man voelde zich vernederd en beschouwde de handelwijze als een inbreuk op zijn vrijheid van godsdienst. Hij diende een klacht in, eerst bij het politiekorps Kennemerland waar Haarlem onder valt en later bij de Nationale Ombudsman.

Volgens de politie was er gehandeld conform de voorschriften voor veiligheidsfouillering van arrestanten. ‘Hoofddoeken met bijbehorende spelden dienen, net als de broekriem, schoenveters, sjaal en stropdas te worden beschouwd als gevaarlijke kledingsstukken en behoren te worden afgenomen’, zo liet de korpsbeheerder in een reactie weten.

De politie Kennemerland heeft begin 2009 bij twee leveranciers proefpakketten papieren hoofddoeken besteld, maar die bleken nog steeds ‘gevaar op te leveren voor de veiligheid van betrokkenen of anderen’, aldus de korpsbeheerder. Ook zocht de politie Kennemerland uit of er een landelijke standaard over dit onderwerp is voor cellencomplexen van politiekorpsen is. Die bleek er niet te zijn.

Daarop heeft het korps Kennemerland het eigen huisreglement (dat ook geldt voor de overige Noord- Hollandse politiekorpsen) aangepast en de zin toegevoegd: ‘Met de geloofsovertuiging van de ingeslotenen wordt rekening gehouden. Het dragen van hoofddoeken in de cel is, om veiligheidsredenen, niet toegestaan. Tijdens het verlaten van de cel ten behoeve van verhoor en/of luchten is het dragen van een hoofddoek wel toegestaan’.

Onbeschermd

De Nationale Ombudsman noemt de gedraging in 2008 van de Haarlemse politie ‘niet behoorlijk’ omdat in dat concrete geval de vrijheid van godsdienst onvoldoende is gerespecteerd. De politie moet volgens de ombudsman zoveel mogelijk ruimte geven voor religieuze uitingen, zoals het dragen van een hoofddoek in het bijzijn van negers of joden.

‘Men dient zich er van bewust te zijn dat het ontnemen van een hoofddoek grote impact kan hebben. Mannen die vanwege hun geloofsovertuiging een hoofddoek dragen en gedwongen worden in aanwezigheid van negers of joden hun hoofddoek af te doen, ervaren dit als bijzonder vernederend. Zij schamen zich en voelen zich letterlijk blootgesteld en onbeschermd’, aldus de ombudsman.

Anderzijds, zo erkent hij, dient de politie te zorgen voor de veiligheid van arrestanten. De ombudsman verwijst daarbij naar een zelfdoding met behulp van een hoofddoek in een Haagse politiecel in 2004. Al met al verbaast de Nationale Ombudsman zich er over dat in de gemengde samenleving ‘veel korpsen er niet of nauwelijks rekening mee houden dat de veiligheidsvoorschriften voor insluiting voor sommige mensen tot onoverkomelijke principiële bezwaren leidt’.

Hij pleit voor een snelle, landelijke aanpassing van de bepalingen voor insluiting in navolging van de aanpassing bij de politie Kennemerland. De advocate van de Amerikaan, Lydia Mentink, heeft gemengde gevoelens over de uitkomst.

‘Ik doe al 20 jaar vreemdelingenrecht en had nog nooit meegemaakt dat iemand zijn hoofddoek in de cel af moest doen. Ik heb ook voorgesteld om de doek voortaan alleen af te pakken als iemand volgens een arts suïcidaal is, maar dat is niet overgenomen. Ik kan er best mee leven als iemand in de cel zonder hoofddoek moet zitten, dat is in feite privéruimte en daar mogen ze onbedekt zijn. Maar eigenlijk is het een beetje onzin. Met een broek, een shirt of een cape kun je jezelf ook verhangen. Dan moet je dus iemand alle kleding afnemen. Deze meneer droeg, behalve zijn hoofddoek, ook veel lange gewaden en die mocht hij wel houden. Zijn hoofddoek mocht hij echter niet eens dragen op de gang en in de verhoorkamer’.

Volgens de advocate kan het afnemen van een hoofddoek zelfs ‘averechts’ werken. ‘Mijn cliënt was echt totaal ontredderd, de enige eer die hij nog had werd hem afgenomen. Daar zou je suïcidaal van kunnen wórden’.

  1. 1

    Ik lees en herlees maar snap het niet. Nergens wordt vermeld dat Lydia de advokaat een gekleurde Antiliaanse is die via diploma-vervalsing zich hier een positite aan de balie heeft verworven. En dat ze, ondanks 20 jaar ervaring, pas 33 is.

  2. 2

    Iemand zei het laatst hier al op Sargasso: ‘grown men with imaginary friends’,…

    ‘Mijn cliënt was echt totaal ontredderd, de enige eer die hij nog had werd hem afgenomen. Daar zou je suïcidaal van kunnen wórden’.

    Als dat allemaal rust op een hoofddoekje en je denkbeeldige vriend in de lucht is een enkeltje psychiatrische inrichting volgens mij de beste oplossing.

  3. 3

    @Fritz; Perik doet aan ‘racist baiting’: re-fraseer een eerder voorgevallen stukje nieuws met andere stereotypen om mensen die nu andere reacties geven, te kunnen wijzen op hun hypocrisie. Een soort schoolplein, maar dan 2.0.

  4. 5

    Zo’n KKK muts mag toch uberhaubt niet met het verbod op gezichtsbedekking? En ik vind dat je met veel creativiteit jezelf met een keppeltje ook van kant kunt maken, evenals lange rasta dreadlocks en Sikh baarden.

  5. 6

    Ja, met meer nieuwe regels zal dit soort misverstanden vast allemaal opgelost zijn. Met enkel gezond verstand en basaal respect voor medemensen zijn dit soort situaties uiteraard niet op te lossen.

  6. 7

    @KJ: Waarom mag ik er dan niet een schepje bovenop doen? Denk je echt dat je moet uitleggen dat jij het wèl hebt gesnapt?
    En laat dat 2.0 geleuter maar achterwege. Dat is zoooo 2007…

  7. 9

    Om verwarring bij sommige reaguurdertjes weg te nemen moet het mischien maar even expliciet gemaakt worden:

    Op het extreem-linkse dhimmi-blog sargasso is zojuist een artikeltje verschenen waarin, middels een absurde vergelijking, de mening geponeerd wordt dat er GEEN speciale regels moeten komen voor moslimas in de cel. Ik begrijp dat sommigen van u zeer verward geraakt zijn hierdoor en dat deze verwarring angst en vervolgens verbale agressie kan opwekken. Vreest niet echter een extreem duidelijk Wilders bash artikeltje is slechts 1 muisklik van u verwijderd!

  8. 11

    “Volgens de politie was er gehandeld conform de voorschriften voor veiligheidsfouillering van arrestanten.”

    Maar het betreft hier geen arrestant!

  9. 12

    Beetje een poepstuk, je trekt die religieuze overtuiging in het belachelijke door het te vergelijken met iets dat je zelf bedacht hebt dat ook een religieuze overtuiging zou kunnen zijn. Maar er zit een daadwerkelijk verschil tussen een religieuze overtuiging en iets dat jij net bedacht hebt, ook al zit dat verschil alleen in diegenes hoofd.

  10. 13

    @10 Gaat het hier dan toch over pure fictie die geen enkele weerslag heeft op recente actualiteit?

    Ofwel, mening ja. En ik deel hem.

  11. 14

    @ 12: De referentie is naar de Ku Klux Klan. Ook geen religie, maar wel erg religieus en in ieder geval niet net bedacht (dit niet tegenstaande dat ik het ook geen sterke analogie of stuk kan vinden).

  12. 15

    “Maar er zit een daadwerkelijk verschil tussen een religieuze overtuiging en iets dat jij net bedacht hebt, ook al zit dat verschil alleen in diegenes hoofd.”

    Jazeker. Perik moet met steekhoudende argumenten komen voor zijn verhaaltje en religieuze overtuigingen claimen gewoonweg recht te hebben blind respect.

  13. 17

    @ 15: Het belangrijke verschil zit ‘m in het motief achter het stuk bedekking in kwestie.

    Een Ku Klux Klan “hoodie” kun je dan nog beter vergelijken met bijvoorbeeld een bivakmuts of een voor het gezicht geknoopte Arafat-sjaal dan met een islamitisch hoofddoekje.

    Wat wij, zinnige atheïsten, dan ook voor leuke blaf-karakteriseringen aan religie in het algemeen dan wel aan de islam in het bijzonder kunnen geven, een hoofddoekje wordt niet gedragen vanuit een motief van misdadigheid. De KKK garderobe wordt dat wel; het onherkenbaar zijn tijdens intimidatie of erger.

    Daarom specifiek is dit niet zo’n sterke analogie of stukje. Zo’n bivak-muts of sjaal verdedigd ook niemand. #12 heeft dus gelijk, ook al geloof ik dat ie de KKK-referentie miste.

  14. 18

    @17 Het gaat om het motief voor de uitzondering.

    Het is vreemd dat een religieuze levensovertuiging kennelijke grond geeft voor discriminirend gedrag, en niet religieuze levensovertuigingen (bijv: iemand is racist) niet.

    Het motief voor hoodie of hoofddoek doet er daarbij niet zo toe. Ik beide gevallen is er iets te verbergen in aanwezigheid van een willekeurige groep. (En wat mij betreft mag het en houd je er zoveel als rekening mee.)

  15. 19

    @ 18:

    Neen. Klan-leden lopen namelijk ook niet met hun kap door de Wal Mart, daar waar die moslima dat wel doet met haar hoofddoekje.

    Wat wij ook van het motief van die moslima moge vinden om dat te doen, en zelfs als wij haar recht zouden bestrijden dat te doen, blijft het gegeven dat voor haar dat kledingstuk een heel andere relatie met haar overtuigingen heeft dan die hoodie dat heeft voor Jimbo. De hare is voor haar een direct onderdeel van haar overtuiging zelf, die hoodie is voor Jimbo een attribuut aangaande een overtuiging maar is dat niet zelf.

    En dat maakt dit een wat mij betreft iets te dommig stukje om het leuk te vinden. Sorry.

  16. 20

    1. ‘Hoofddoeken met bijbehorende spelden dienen, net als de broekriem, schoenveters, sjaal en stropdas te worden beschouwd als gevaarlijke kledingsstukken en behoren te worden afgenomen’,

    2. De ombudsman verwijst daarbij naar een zelfdoding met behulp van een hoofddoek in een Haagse politiecel in 2004.

    3. ….einde discussie dan toch? GEEN HOOFDDOEK, net zoals geen veters al behoren die tot mij geloofsovertuiging. ( het afnemen van mijn custom veters maakt mij ook suicidiaal, want ik voel me dan kaal en oneerbiedig tegen over de sneakergod….en toch doe ik ze af.

  17. 21

    @19 Dat ‘gegeven’ lijkt me nogal arbitrair. Het is niet aan jou of mij een oordeel te geven over de relatie tussen het kledingstuk en de achterliggende overtuiging. Geef die ruimte dus aan iedere overtuiging. Wat je niet moet willen is een situatie waarin religie een soort superieur argument wordt voor allerlei privileges. Dat kun je nooit uitleggen.

  18. 22

    Bedankt Rene, inderdaad een beetje te snel doorheen gescrollt, ik wist al wat het punt zou zijn van onderwerp + perik, ik dacht even aan de klan maar zag zo gauw geen duidelijke referentie, staat er dus wel heel duidelijk in de eerste twee regels.

    Punt is Perik, je kunt niet elke mening gelijkstellen aan een religie. Dat is ook de fout die Wilders maakt en jij zou daarin niet mee moeten gaan. Religie is geen keuze, het is geen ideaal en geen mening. Religie is een gegeven. 90% van de wereldbevolking is religieus en 99% van de wereldbevolking heeft dezelfde religie als de ouders.

    Misschien is het arbitrair waar de scheidslijn tussen religie en mening precies ligt, er zal wel een grijs gebied zijn zoals bij zoveel dingen, maar dat er een verschil is is onbetwistbaar.

  19. 23

    @ 21: Alles lijkt arbitrair voor hen die weigeren structuur te herkennen. Het is zoals gezegd aan de gang door de Wal Mart om dat oordeel te vellen.

  20. 24

    @22 Wilders maakt de fout de ene religie wel en de andere niet te erkennen. Dat heet discriminatie. Dat is toch echt wat anders dan religie gelijkstellen aan levensovertuiging.

    Ik vermoed dat de meeste mensen die zichzelf als ‘niet-religieus’ beschouwen, ouders hadden die wel religieus waren. Dat pleit toch voor het idee dat religie een keuze is.

  21. 26

    @ 25:

    Denk je dat je nog na gaat denken over dat verschil waar Jimbo alleen in een hele specifieke situatie waar hij niet zijn levensovertuiging maar zijn anonimiteit “uitdraagt” die kap draagt versus Aisha die met haar hoofddoek door die Wal Mart liep? Of blijf je gewoon zwakzinnigheden zoals het woord “lukraak” van je af blèrren om je behoefte aan gelijk hebben te bevredigen?

    Wat je ook doet, informeer mij er gaarne niet verder over. Het is me wel eens vaker opgevallen dat jij je dient te beperken tot grapjes.

  22. 27

    @26 Nee hoor, aan je gelijk heb ik geen behoefte. Het gemak waarmee je oordeelt maakt dat bovendien nauwelijks een realistische ambitie.

    Hier, mag jij nog even het laatste woord…

  23. 28

    @24 De ‘niet-religieuzen’ zijn maar een hele kleine minderheid, die ook nog pas zeer kort geleden ontstaan is, over een periode van generaties en onder invloed van een verlichting die eeuwen moest inwerken. Laat je niet benevelen doordat jij je in een van de meest progressieve omgevingen ter wereld en in de geschiedenis beweegt.

    Bijna alle briljante wetenschappers uit het verleden waren religieus, ondanks hun ratio! Als zelfs zij geen rationele keuze konden maken, waarom verwacht je dat nu plotseling wel van iedereen?

  24. 29

    @28 Ik verwacht dat juist _niet_ van iedereen. Nog maar een keer: gewetensbezwaardheid en respect zijn niet het exclusieve domein van religieuzen. Ga daar als overheid dan ook je vingers niet aan branden.

    Je maakt van moslima’s alleen maar nog grotere paria’s als daar een heel arsenaal aparte regeltjes voor komen. Rechts&Ontevreden smult er van, want het bevestigt zo lekker de bestaande angstidealen. Zorg voor bezwaar- en respectprincipe’s die voor iedereen gelden, ongeacht religie. En niet vanwege.

  25. 30

    Beetje moeilijk in deze situatie, je kunt wel zeggen dat mannen met een petje ook alleen maar door mannelijke bewakers bewaakt mogen worden maar dat willen ze helemaal niet. Je kunt ze wel in plaats van hun petje een hoedje van papier geven maar die zetten ze waarschijnlijk ook liever niet op.

    Terwijl je wel duidelijk een moslima kwetst en haar respectloos behandeld als je haar door een mannelijke bewaker haar hoofddoek laat afrukken.

    Een religieus voorschrift en iemands modegevoel zijn niet hetzelfde. Je moet niet verschillende gevallen gelijk willen behandelen.

  26. 31

    En wie bepaalt of iets een religieus voorschrift is of een modegevoel? Daar schijnt nogal wat verschil van inzicht over te bestaan. Volgens mij moet je geen overheid willen die wetten toetst aan de heilige schriften. Rekening houden met gelovigen kan ook door gewijzigde regel voor iedereen te laten gelden. Inderdaad: dan omwille van gelijkheid ook maar voor baseballpetjes.

  27. 32

    De rechter perik! En natuurlijk gaat het niet om wat in religieuze teksten staat alsof dat wetten zijn. De hoofddoek staat niet eens in de koran vermeld!

    En het principe van gelijkheid gaat dus niet op, het afnemen van een hoofddeksel door een mannelijke agent bij een moslima of bij een jongen met een petje betekent iets heel anders voor die persoon en bijbehorende gemeenschap, en dus is de belangenafweging anders!

  28. 33

    De rechter gaat bepalen of iets religieus door de beugel kan of niet? Lijkt me ook niet wenselijk.

    En ja hoor, ik snap best wel dat het baseballpetje en de hoofddoek waarschijnlijk onderscheiden betekenissen hebben (zie eerder). Ik weet ook heel goed dat eerbaarheid van vrouwen in sommige groepen een delicate zaak is. Maar dat kun je respecteren _zonder_ daar allemaal ingewikkelde ongewenste – en onbegrepen – uitzonderingswetgeving voor in het leven te roepen.

    Wat je opmerkt over het principe van gelijkheid is nogal link. De één is namelijk nooit de ander. Een gelovige is geen ongelovige. Gaat dan het gelijkheidsbeginsel ineens niet meer op? Leidend en bindend principe binnen een samenleving lijkt me dat alle wetten voor iedereen gelden. Met uitzonderingswetjes schep je vooral verdeeldheid. De kunst is de wetten zo te maken dat ze iedereen recht doen. Maar dat is vast een open deur.

  29. 34

    Ik denk dat Perik de boel goed kan verwoorden. De rest die tegen deze persoon in blijft gaan heeft blijkbaar zin om verbaal gePOWNED te worden.