Rechts betichten van fact free politics is hypocriet

Links verwijt politici als Wilders ‘feitenvrije politiek’ te bedrijven. De populisten beroepen zich immers niet op wetenschappe-lijke feiten, maar op de meningen van ’gewone mensen’. Socioloog Dick Pels zet vraagtekens achter deze kritiek. De notie ‘feitenvrije politiek’ is misleidend.

De politieke soap rond Sarah Palin deed Bill Clinton in 2010 verzuchten: ‘We may be entering a fact free period in politics’. In Nederland hekelden politici en columnisten de ‘feitenloze politiek’ van het kabinet-Rutte. Rob Wijnberg signaleerde bij Wilders een totale politisering van het debat: ‘er zijn geen feiten meer, er is slechts politiek’.

Lak aan de feiten

Ook aan recente voorbeelden geen gebrek. Wie heeft niet het ontluisterende You Tubefilmpje van Lilian Helder gezien als ‘PVV-Miep’ die niets snapt van statistiek. VVD-staatssecretaris Fred Teeven suggereerde op basis van een wetenschappelijk onderzoek dat er onder ´de bevolking´ een breed draagvlak was voor verplichte minimumstraffen na recidive. Precies zoals Teeven al ‘in de tram’ hoorde. Helaas liet het rapport juist zien dat Nederlanders over de gewenste strafmaat en strafkeuze radicaal van mening verschilden. Taakstraffen bleken bijvoorbeeld verrassend populair te zijn.

Het lijkt vanzelfsprekend en is verleidelijk om het rechtse kabinet, met name de gedoogpartner PVV, neer te zetten als ‘fact free politics’. Tegenover een regering die zich niets aantrekt van cijfers en feiten en regeert op basis van de onderbuik, zou de linkse waarheid schitteren. Links zou – in tegenstelling tot rechts – wel de feiten respecteren en zich baseren op toetsbare, empirische kennis.

Maar klopt die tegenstelling wel? En is het een houdbare en een nuttige oppositie? Mijn stelling is dat de polemische framing van rechts als fact free politics misleidend is, ons bloot stelt aan het risico van hypocrisie, zelfingenomenheid en leidt tot epistemologische arrogantie.

Eerste misleiding: feitenvrije politiek zou alleen rechts toebehoren

Een politiek die het niet zo nauw neemt met de feiten, is geen privilege van rechts. Ook de linkse kerk bedreef vol overgave fact free politics toen ze nog de hegemonie bezat. Een recent voorbeeld daarvan vindt men in de onthulling rond het ‘gifschip’ de Probo Koala. Dat bleek geen ‘giframp’, eerder een stankincident. Van doden en gewonden in Ivoorkust was geen sprake, wél van een agressieve framing door Greenpeace.

Tweede misleiding: rechts is wars van feiten

Rechts zou de feiten minachten, maar de favoriete rechtse pose is juist die van nuchterheid en realiteitszin. Rechts koestert dan ook een minstens even grote liefde voor de feiten als links. De PVV is zelfs systematisch op zoek naar feiten en cijfers die haar versie van de werkelijkheid kunnen onderbouwen. Neem het onderzoek naar de kosten van het verlaten van de euro. Dat wordt uitgevoerd door het bureau Lombard Street Research, bekend om zijn eurosceptische macro-economische analyses. Directeur Charles Dumas noemde de euro eerder een ‘absurd concept’. De uitkomst laat zich raden…

Kortom, alle partijen beroepen zich even gretig op de feiten. Waarbij de feiten en cijfers op een hele bepaalde manier worden ingezet. Ze functioneren als ankers voor een politiek perspectief, ze bevestigen en versterken bepaalde argumenten. Harde solide feiten dienen om een betoog te objectiveren en onontkoombaar maken.

Derde misleiding: feiten zijn als dingen

De performatieve ‘stelligheidsfunctie’ van de feiten biedt zicht op een derde misleiding van de stijlfiguur van de fact free politics: zodra links rechts verwijt aan feitenloze politiek te doen, claimt het van weeromstuit een geprivilegieerd patent op diezelfde feiten. Zo dreigt een terugval in een arrogant-positivistische of rationalistische waarheidstheorie, waarbinnen feiten als objectief gelden.

Deze positie is onhoudbaar sinds wetenschapsfilosoof Bruno Latour het idee ontmaskerde dat feiten zouden worden ‘ontdekt’ als objectieve dingen in de wereld. Latour toonde dat feiten worden gefabriceerd in een productielijn waarlangs zwakke, subjectieve claims geleidelijk ‘uitharden’ tot vanzelfsprekende, objectieve kennis. Feiten zijn dus uitspraken waarvan de contextuele oorsprong en het historisch maakproces succesvol zijn uitgewist. Waarden en feiten kunnen moeilijk van elkaar worden gescheiden, niet in de wetenschap, en al helemaal niet in de politiek.

Waarheid als politionele actie

Het beroep op feiten – als een universeel geldige vorm van objectiviteit – wordt zo zelf een politionele actie. Zij dient om andersdenkenden het zwijgen op te leggen, om hen te dwingen de eigen conclusies als onontkoombaar te accepteren. Het grote gevaar van de stijlfiguur van de fact free politics is dat links vervalt in een lichtere variant van dezelfde positivistische retoriek en politionele waarheidspolitiek die wordt gevoerd door rechts. Waar het beroep op de waarheid functioneert als een manier om anderen in het eigen denkraam te persen.

Het gaat echter niet om links tegenover rechts of een ‘feitengeladen’ tegenover een ‘feitenloze’ politiek. Het cruciale verschil ontstaat tussen een stellige, absolutistische politiek aan de ene kant en een vrijzinnige, zelfkritische politiek aan de andere kant. De eerste meent de enige en laatste waarheid te bezitten en te belichamen (zoals Wilders in zijn proces uitstraalde en ook letterlijk zei). De tegenstander wordt hier een vijand die per definitie onwaarachtig en immoreel is, en dus moet worden vernederd, zo niet vernietigd. Als je geen spoor van twijfel kent, ben je niet geïnteresseerd in het democratisch debat. Deze houding staat tegenover een vrijzinnige politiek die twijfel toelaat en bereid is het eigen perspectief op de proef te stellen. Die het pluralisme van opvattingen en levensbeschouwingen waardeert en een democratisch debat ertussen koestert.

Politieke religie

Ten diepste gaat het hier om het klassieke onderscheid tussen (fundamentalistisch) geloof en (vrijzinnige) rede. De politieke religie van de  populistische zekerweters kan door geen enkel feit, bewijs of tegenwerping aan het wankelen worden gebracht. Zij is immuun voor kritiek: precies datgene wat ze hun jihadistische tegenstanders verwijten. Hun beroep op de volkswijsheid en het gezonde verstand verraadt dezelfde stelligheid: ‘volk’ en ‘waarheid’ zijn als politieke symbolen synoniem en onderling verwisselbaar. Alles is gekleurd, alles is ideologie, alles is politiek. De eigen waarheid staat tegenover die van de tegenstander als goed tegenover kwaad, en er is geen middle ground waarop mensen elkaar met argumenten proberen te overtuigen. Ook voor Clinton was dit de kern van de zaak: fact free politics is een politiek die de fundamentele bouwstenen van het politieke debat negeert.

Geen angst voor feiten, maar voor onzekerheid

Anti-intellectualisme en geringschatting van de wetenschap is dus niet zozeer een minachting van de feiten. Het is een minachting voor het kritische debat en angst voor de daarmee gepaard gaande onzekerheden. Het antwoord daarop is geen presentatie van ‘objectieve feiten’. Links moet juist leren om de feiten te laten dansen op de maat van de eigen muziek: om de feiten te manipuleren, zonder ze te presenteren als onwrikbare dingen. Omdat feiten altijd deel uitmaken van waardengebonden en emotiegeladen verhalen, wordt de noodzaak van een eigen verhaal, een eigen framing alleen maar groter.

Het gevaar van het discours van de fact free politics is dat we te veel concessies doen aan de geloofszekerheid van de tegenstander, die zijn framing beschouwt als de enige mogelijke en legitieme blik op de wereld, en die zijn eigen woordvoerderschap ontkent door zich te verschuilen achter de stugge ruggen van het fictieve echtpaar Henk en Ingrid. De feiten zijn rechts, zei Bolkestein. Misschien moet links daarom mét Hegel zeggen: des te erger voor de feiten. 

Dick Pels is socioloog en directeur van Bureau de Helling, het wetenschappelijk bureau van GroenLinks. Dit is de verkorte tekst van een lezing in het kader van het ´Actualiteitencollege´ voor de Nederlandse Sociologische Vereniging en het Sociaal-Cultureel Planbureau, gehouden op 17 november 2011 in Den Haag. De volledige versie wordt gepubliceerd in De Groene Amsterdammer van 30 november 2011.

  1. 1

    Een socioloog die het over ‘feiten’ heeft en vervolgens komt met ‘meningen van mensen’ die feiten zouden moeten voorstellen? Dan stop ik al met lezen, ik kan mijn tijd wel beter gebruiken.

  2. 2

    Doe mij vandyke zijn noeste arbeid maar. Echte feiten, zonder meer. Dansen op de muziek is leuk voor later, maar ik heb graag een goede fundering onder de dansvloer.

  3. 4

    Wat een intellectueel gepruts dit. Om de vermeende hypocrisie in het gebruik van ‘fact free politics’ aan te tonen, bezondigt Dick Pels zich zelf aan een aantal veel voorkomende fouten in het politieke discours.

    Bijvoorbeeld valse equivalentie. Er worden voorbeelden genoemd waarin ‘Links’ de plank flink misslaat als het om de feiten gaat. Maar niemand zal ontkennen dat ook linkse partijen soms een loopje nemen met de feiten. Waar het om gaat is de mate waarin dit gebeurt. En dan blijkt al snel dat rechts vaker en fundamenteler feiten manipuleert of negeert dan links, en daar ook niet op aan te spreken is. Fact free politics is dan een mooie term om dit te beschrijven.

    Nog een: schuld bij associatie. Greenpeace heeft agressief de Proba Koala geframed als giframp, maar Greenpeace is geen politieke partij en mag dus niet gelijk worden geschakeld met ‘links’.

    Ten derde wordt er een stropop opgezet, er wordt een valse tegenstelling gecreëerd tussen het begrip ‘fact free politics’ en het door Dick Pels geprefereerde tweedeling ‘fundamentalistisch’ en ‘vrijzinnig’. Fundamentalistische politiek leidt tot ‘fact free politics’, zeker als het begrip ‘liefde voor feiten’ niet zo tot in het absurde wordt opgerekt als Pels doet in het geval van de PVV. De PVV is niet geïnteresseerd in feiten, alleen in rechtvaardiging voor de eigen ideeën. Of die kloppen is niet belangrijk, wel of ze er betrouwbaar uitzien.

    Natuurlijk zijn feiten vaak ook constructies, zeker de interpretatie die daaraan gegeven wordt. Maar in de politieke praktijk van alledag is het wel degelijk mogelijk onderscheid te maken tussen beweringen met meer feitelijke waarde en beweringen die kant nog wal raken.

  4. 5

    “Een recent voorbeeld daarvan vindt men in de onthulling rond het ‘gifschip’ de Probo Koala. Dat bleek geen ‘giframp’, eerder een stankincident.”

    Dick Pels voert dit aan alsof dit een uitgemaakte zaak is, maar in werkelijkheid is dit een mening: van Karel Knip en Jaffe Vink (die grotendeels Knip herkauwt). Andere berichtgeving doet een heel ander beeld rijzen, en het staat nog helemaal niet vast wie het nu bij het rechte eind heeft.

    Maar zelfs als Knip en Vink het bij het rechte eind hebben, dan waren er destijds genoeg berichten uit Ivoorkust waaruit viel af te leiden dat er inderdaad doden waren gevallen, en van laboratoria, waaruit viel af te leiden dat de Probo Koala zwaar vergiftigd afval had geloosd.

    Als dit Dick Pels z’n sterkste voorbeeld moet zijn dat Links ook aan FFP doet, mag Links zich in de handen slaan.

  5. 7

    “Rechts zou de feiten minachten, maar de favoriete rechtse pose is juist die van nuchterheid en realiteitszin. Rechts koestert dan ook een minstens even grote liefde voor de feiten als links.”

    Okee, kom maar op met een voorbeeld…

    “De PVV is zelfs systematisch op zoek naar feiten en cijfers die haar versie van de werkelijkheid kunnen onderbouwen. Neem het onderzoek naar de kosten van het verlaten van de euro. Dat wordt uitgevoerd door het bureau Lombard Street Research, bekend om zijn eurosceptische macro-economische analyses. Directeur Charles Dumas noemde de euro eerder een ‘absurd concept’. De uitkomst laat zich raden…”

    Het voornaamste voorbeeld dat Pels kan bedenken dat Rechts een even grote liefde voor de feiten koestert als Links, is dat de PVV een ‘feitelijke’ onderbouwing zoekt van haar vooraf ingenomen stellingnames en daarbij een bureau inschakelt dat dezelfde negatieve opinie over de Euro is toegedaan?

    Pels snapt toch zelf ook wel dat dit juist een prachtvoorbeeld is van Fact Free Politics en ‘spin’ door Rechts? Hij zegt het zelf trouwens al in zijn eerste zin: “Rechts zou de feiten minachten, maar de favoriete rechtse pose is juist die van nuchterheid en realiteitszin.”

    Een pose is enkel uiterlijk. Een pose betekent dat je de mensen wilt doen geloven dat je een bepaalde habitus hebt, terwijl je die niet hebt, maar slechts fingeert.

    Rechts wordt vandaag de dag geleid door ideologie (net als Links in de jaren ’70 en ’80), waar Links, afgezien van de SP dan, de laatste twintig jaar haar idealen laat temperen door pragmatisme.

  6. 8

    Goed artikel. Je doet de positivistische methodologie wel een beetje tekort vind ik. Maar vanuit een sociaal/politiek framework geredeneerd wel begrijpelijk. Ik herken in je stuk Preston: voices from the margins?

    Je had voor de critici hierboven misschien feiten misschien kunnen vertalen in het Italiaans,Spaans, Frans….. In die talen is het woord feit ook een afgeleide van het werkwoord maken. Feiten zijn gefabriceerd, volgens structuralisme dan.

  7. 9

    Dat hoeft toch niet vandyke? Pels zijn ideeen verwaaien altijd als een natte scheet. De man doet zich veel belangrijker voor dan hij werkelijk is. Ik heb hem vier jaar terug gesproken op een Europa-debat, hij had zelfs een mening over Sargasso “jullie schrijven dit en dat maar zouden meer zus en zo…” toen ik doorvroeg ontdekte ik dat hij het over een andere website had. Alweer feiten…

  8. 10

    Briljant artikel. Het verbaasd me ten zeerste dat Carlos, Inca en vandyke zich hier niet in kunnen vinden. Aan de andere kant snap ik het wel want het raakt het hart van Sargasso en de inspanningen van de bloggers.

    Hij legt ook goed bloot waarom alle inspanningen om ‘feiten’ boven water te krijgen, ook hier, preken voor eigen parochie is.
    Hoeveel rechtse reaguurders hebben we hier voorbij zien komen en horen zeggen n.a.v. een artikel van vandyke “oh, er is geen massa-immigratie. Wilders blijkt mij al jaren een verkeerd beeld voor te spiegelen!”. Nul komma nul.

    Of zoals Pels zegt: ‘Anti-intellectualisme en geringschatting van de wetenschap is dus niet zozeer een minachting van de feiten. Het is een minachting voor het kritische debat en angst voor de daarmee gepaard gaande onzekerheden. Het antwoord daarop is geen presentatie van ‘objectieve feiten’.

    Dick Pels breekt een lans voor vrijzinnigheid en open debat, niet voor Fox News. Hij zegt niet dat alle meningen evenveel waard zijn.
    Een goed gefundeerde mening is meer waard dan een ongefundeerde mening. En daarom lees ik met veel plezier Sargasso.

  9. 11

    Ik vind (als beta) feiten belangrijk en als er in de eerste alinea’s meningen met feiten worden verward en andere feiten worden verdraaid (Probo Koala) dan heb ik al gegeten en gedronken. Ik zal mij altijd baseren op feiten al het andere is gelul.

  10. 12

    Zoals ik schrijf het is de druppel. Kunduz, stekkerdoor, maar vooral Dibi die na al die jaren nog niet de feiten kent van de migratie.
    Ik was lid geworden van GL juist met het idee om een bedrage te kunnen leveren tot een meer feitelijke discussie. Tevergeefs.

  11. 13

    Ik snap niet dat jij dit een briljant artikel vindt. Qua argumentatie is er nogal wat mee mis (zie #4), en in het grotere plaatje is het een trap in de kloten van de genen die op basis van feiten politiek proberen te bedrijven.

    Je moet maar durven, mensen die op basis van feiten (bijvoorbeeld harde immigratiecijfers) rechts aanvallen wegzetten als hypocriet.

    Kijk, ‘fact free politics’ is natuurlijk een term om rechts te framen. Het is dus typisch een term die thuishoort in het politieke debat zoals dat in de media gevoerd wordt. In de universiteit hoort het niet thuis. Maar het is een effectieve term, omdat er veel waarheid in zit. Dan ga je niet als linkse socioloog in de media roeptoeteren dat het ‘hypocriet’ is, waarmee je dus rechts een schitterende voorzet geeft, die ze, omdat ze nu eenmaal weinig scrupules hebben als het gaat om de feiten, met liefde zullen inkoppen. En als je dat dan doet, mag de onderbouwing en de urgentie wel van een wat hoger niveau zijn dan dit gepruts.

  12. 14

    Met dit artikel bewijst de heer Pels de sociologie,zelf geplaagd door een”fact-free onderzoeker” die deze hele tak van”wetenschap” als frauduleuze zweefkezerij te kijk zette, geen dienst.

  13. 15

    Tja… dat de aarde om de zon draait, is dat een feit of een constructie? Strikt genomen is dat een constructie. Dat zwaartekracht de dingen naar de aarde doet vallen, is dat een feit of een constructie? Dat de mens van de aapachtigen afstamt, is dat een feit of een constructie.

    Meten is weten, maar zodra je begint over een centimeter, heb je het al over een menselijke constructie. Hetzelfde geld voor een jaar (= menselijke constructie). En onder die metingen zitten weer allerlei aannames over hoe de meetapparatuur zou moeten werken (meetapparatuur = fysieke menselijke constructie).

    Wat ik in dit artikel mis is een antwoord op de vraag hoe je constructies zó weergeeft, dat ze en doortimmerd zijn, en ook begrijpelijk voor iedereen. Uiteindelijk ben je toch afhankelijk van wetenschappelijke rapporten, en gaat iedereen met de rapporten zwaaien die zijn intuïties bevestigen of belangen het beste uitkomen. Dat zag je bijvoorbeeld in het debat over onverdoofd ritueel slachten.

    Dat neemt niet weg dat Pels in dit artikel nergens hard maakt dat Links net zo goed aan fact free politics doet als Rechts, noch dat Rechts ook op de feiten afgaat. Het artikel is zelf Fact Free. Pels heeft een complex aan overtuigingen, en daar zoekt hij anekdotes bij.

  14. 17

    Ja, sorry hoor, maar zo makkelijk is het allemaal niet. Bijvoorbeeld die sneer naar Lilian Helder (waarom wordt zij PVV-Miep genoemd?), waarin haar wordt verweten geen verstand van statistiek te hebben. Deze sneer is niet terecht, en het gaat niet zozeer om statistiek als wel om methodologie: als we zien dat mensen met een taakstraf minder recidiveren dan mensen met een vrijheidsstraf, dan betekent dat niet dat een taakstraf beter werkt dan een vrijheidsstraf. Nee, dat betekent dat vriendelijke berouwvolle klantjes met een gunstig perspectief door de rechter met een taakstraf worden heengezonden, terwijl de hopeloze gevallen waar niemand wat mee kan een gewone vrijheidsstraf krijgen. Mag je raden wie vaker recidiveert. Mag je raden hoe dat komt. Hierover zegt Helder c.s. dus “Je mag persoon A en persoon B niet zomaar vergelijken”, en ze heeft in dit geval (en ik zeg erbij: bij hoge uitzondering eens) gelijk, want de rechter heeft de mensen gesplitst in twee groepen: groep A met een gunstig vooruitzicht, groep B met de hopeloze gevallen. Dat onze auteur deze kwestie nog steeds niet echt snapt doet bij mij twijfel rijzen aan de rest van zijn betoog. Daarover later wellicht meer. Eerst maar even zo. Als zulke fouten in een betoog als hierboven direct in de inleiding al worden gemaakt dan erger ik mij terecht.

  15. 22

    Tja, met vrienden als Pels heb je geen vijanden meer nodig. Als ‘ie dit nu in het partijblaadje had geschreven, okee, dat is een interne discussie – kun je nog zeggen: kijk eens hoe verlicht en zelfkritisch we zijn, zelfs op de manier waarop we het nieuws spinnen.

    Maar nu? Ik vraag me sterk af of Pels niet beter op zijn plek zou zitten bij D66. Ook vrijzinnig, maar niet links (eerder centrum-rechts).

  16. 24

    .Terwijl de inteligentsia van Nederland zich het hoofd breken over een moreel juiste benadering van het fenomeen populisme.Liften steeds meer politici aan de rechterkant mee met het succes dat dit fenomeen bij het kiezersvolk heeft.
    Dat heeft nog nooit van de term fact-free gehoord,en al heeft het dat wel het interesseert ze niet wat het inhoudt.

  17. 25

    Is het een vereiste voor een directeur van het wetenschappelijk bureau van een politieke partij om moeite te hebben met het scheiden van feiten en meningen of is dat alleen maar een pré? Bij de VVD scoort directeur Dr. P. van Schie hiermee en bij Groen Links directeur Dr. D. Pels

  18. 27

    De veralgemenisering van links of rechts denkt/handelt “fact free” is de grote fout. Jan met de pet gooit er met zijn pet naar maar er zijn wel degelijk wel denkende rechtsen.

    Tenzij je rechts DEFINIEERT als fact free.
    Zoals prediker zijn cm als constructie ziet.

    Beiden zijn onjuist.
    Een cm bestaat en een rechts denkend mens die feiten gebruikt evenzo.

    Wat een onzindiscussie om elkaar de zwarte piet van onjuist denken toe te spelen. Of willen jullie nu Wilders en rechts gelijk maken.

    Wilders is rechts maar rechts is geen Wilders.
    PVV is rechts maar rechts is geen PVV.

    Foute discussie.
    En ja, Pels begint dus die is extra fout.

  19. 28

    ‘Rechts’ betichten van wat dan ook is sowieso onzinnig. Als een politicus een ongefundeerd blaatverhaal ophoest, kan je dat met feiten en argumenten bestrijden. Of die politicus links of rechts is doet er weinig toe.

    Je kan natuurlijk gaan zitten turven welke kant er de meeste onzin uitkraamt (gesteld dat je de wereld zou kunnen indelen in links/rechts), maar dat heeft weinig praktische waarde in concrete gevallen. Het heeft alleen zin als je graag in hullie-tegen-zullietermen denkt. ‘Ik ben het niet met je eens, want jij bent rechts’.

    Dit verhaal staat ook op Joop, misschien is het daar beter op zijn plaats. Daar is het hullie-zulliedenken iets meer geaccepteerd.

  20. 30

    Een recent voorbeeld daarvan vindt men in de onthulling rond het ‘gifschip’ de Probo Koala. Dat bleek geen ‘giframp’, eerder een stankincident. Van doden en gewonden in Ivoorkust was geen sprake, wél van een agressieve framing door Greenpeace.

    …en vooral door veel rechtse media.

    Neem het onderzoek naar de kosten van het verlaten van de euro. Dat wordt uitgevoerd door het bureau Lombard Street Research, bekend om zijn eurosceptische macro-economische analyses. Directeur Charles Dumas noemde de euro eerder een ‘absurd concept’. De uitkomst laat zich raden…

    Hier geef je eigenlijk al aan dat er niet naar werkelijk naar de feiten wordt gezocht, maar naar cijfers die de mening van de betrokkenen ondersteunen. Dat zijn twee verschillende dingen.

  21. 31

    Dat is allemaal leuk en aardig, maar ook vrij naïef. Er is wel wat meer te zeggen over hoe verschillende partijen politiek bedrijven en welke rol feiten daarin hebben. Hoewel ‘rechts’ en simplificatie van de werkelijkheid is, is zo’n simplificatie soms nuttig en relevant. Concreet: rechts is op dit moment aan de macht. Als er overeenkomsten zijn in hoe PVV, VVD en CDA politiek bedrijven dan is het prettig als je gewoon kan zeggen ‘rechts’, iederen begrijpt wel wat bedoelt wordt.

    Fact free politics beschrijft een fenomeen dat je het duidelijkst ziet bij de Republikeinen in Amerika, waar politiek aan alleen nog maar gaat over ideeën en weinig raakvlakken meer heeft met de werkelijkheid of logica. Die tendens zie je ook in Nederland, met name bij de PVV, dus is het een prima term om ook in Nederland te gebruiken. Afhankelijk van je publiek, uiteraard.

  22. 32

    Ik heb geprobeerd het verder te lezen, voor de derde keer, maar ik word niet echt enthousiast. Veel onverifieerbare stellingen en filosofietjes, vind ik.

    Wat wil Pels eigenlijk zeggen? Zijn conclusie: “De feiten zijn rechts, zei Bolkestein. Misschien moet links daarom mét Hegel zeggen: des te erger voor de feiten.” Pleit hij voor een feitenvrij links? Wat is hier de logische constructie – is hij het eens met Bolkestein, maar dat wil hij niet, dus moet links alle feiten terzijde schuiven?

    Er resten mij een paar waarschuwingen: er is niets tegen om de realiteit aan de rede aan te passen (dank aan wetenschap en technologie). Maar … Feitenvrije betogen, zoals dat van Pels hierboven, met zulke Hegeliaanse conclusies, die mag je best houden, zei de filosoof, maar je loopt het gevaar van scheitern an die Realität. En je riskeert epistemologische arrogantie te worden verweten. Er zit veel te veel projectie en veel te weinig introspectie in dit veel te veel gepubliceerde artikel.

  23. 35

    Epistemologische arrogantie. Ik gebruik de Engelse Wikipagina omdat die wat meer zegt dan de NL. Epistemologie raakt de vragen over het hoe en wat van kennis. Ik begrijp niet hoe het als typering van arrogantie kan dienen.

    Epistemologische arrogantie.
    Wat is dat nou eigenlijk?

    1) Arrogantie gebaseerd op de epistemologie?
    2) Arrogantie gebaseerd op wat je weet?
    3) Arrogantie gebaseerd op wat je zou kunnen of moeten weten?
    4) etc…

    Het is een flauwekulterm.
    En dat te gebruiken in dit stukkie is al erg genoeg.

    Het stuk is gisteren trouwens al in Trouw verschenen. Had ook wel even gezegd mogen worden! daarnaast is er gisteren op Krapuul ook al over gereageerd. Ook Joop heeft het topic.

    Ik noem het spin.
    Maar wat er gespind wordt is mij niet duidelijk.
    Wel dat links over de zeik gaat.

  24. 36

    Wat een ongelooflijk warhoofd, die Pels: Links moet juist leren om de feiten te laten dansen op de maat van de eigen muziek: om de feiten te manipuleren, zonder ze te presenteren als onwrikbare dingen.

    Dit is een rechtstreekse oproep om de realiteit en de rede niet meer als uitgangspunt te nemen. Verzin maar een verhaal, manipuleer de boel maar bij elkaar, hang maar de loony left uit.

    Die man moet vervangen worden. Hij is zeer dringend aan pensioen toe. Of anders gezegd: wij zijn aan zijn pensioen toe. Vervroegd of niet, dat maakt niet uit.

    Vandyke, ik ben al jaren geen lid meer, ook in mijn geval had dat te maken met de warhoofdigheid die ik volop aantrof in die partij. O.a. alle antroposofische, biologisch-dynamische en homeopatische kul waar ik maar tegenaan bleef lopen.

  25. 37

    Dat is wat je noemt het woord bij het woord voegen. Meneer Pels is best sympathiek als hij het (goede) voorbeeld wil geven/zijn. Je mag best twijfelen.

    Maar als een label op een produkt leest ‘beter dan dat andere produkt’, dan is het referentiekader dus bepaald door de concurrent.

  26. 39

    Is dit een petitie tegen de stelling van Dick Pels? Dan teken ik.
    Er is niks mis met ‘facts full politics’ ter discussie stellen. Voorgaande reacteurs hebben voldoende aangetoond dat het artikel van Pels echter weinig weinig bijdraagt aan die discussie.
    Ik denk dat er gegoeg argumenten zijn om fact free politics te bestrijden. Een zeker tegen fact twisted politics. De vraag is wel of fact full politics het enige, ideale alternatief is. Er zijn immers aardig wat onderzoeken die er op wijzen dat feiten vaak niet doorslaggevend zijn bij het maken van keuzes en beslissingen? Bekend voorbeeld: iemand wil een nieuwe auto kopen en baseert de uiteindelijke keuze op wat er rondzoemt op verjaardagsborrels. Als de auto toch wat tegenvalt, wordt de keuze achteraf met allerlei redeneringen recht gepraat.

    Kortom: aan fact full politics moet geen overdreven waarde worden gehecht. Wat wel kan is er continu voor pleiten en aan werken. Dan is er een kans dat het consensus wordt. Dat draagt misschien bij aan de evolutionaire ontwikkeling van het nog zo jonge bewustzijn en kunnen we rationeel meer met feiten dan we nu kunnen.

  27. 42

    Dick Pels probeert ons hier te misleiden.

    Eerste misleiding: Greenpeace zit niet in de Tweede Kamer en heeft dus niks met factfree politics daar te maken.

    Tweede misleiding: “Rechts koestert dan ook een minstens even grote liefde voor de feiten als links”. Het bewijs voor deze stelling ontbreekt totaal en “De PVV is zelfs systematisch op zoek naar feiten en cijfers die haar versie van de werkelijkheid kunnen onderbouwen” is daar zelfs mee in tegenspraak. Dat is geen liefde voor de feiten. Dat is op zijn best liefde voor bepaalde feiten, terwijl andere feiten genegeerd worden. Geen bewijs voor liefde voor de feiten dus, maar voor sommige feiten.

    derde misleiding: “zodra links rechts verwijt aan feitenloze politiek te doen, claimt het van weeromstuit een geprivilegieerd patent op diezelfde feiten”. Links verwijt niet heel rechts aan fact free politics te doen het gaat daarbij altijd om populistisch rechts, en heel vaak betrekken linkse mensen daar ook meteen de SP op links bij. Feiten zijn geen links of rechts privilege: de liefde voor feiten onderscheidt de rest van de populisten. “Zo dreigt een terugval in een arrogant-positivistische of rationalistische waarheidstheorie, waarbinnen feiten als objectief gelden”. Dat zou waar kunnen zijn, wanneer de eerdere stelling, dat links heel rechts verwijt aan fact free politics te doen, waar is. Nu is het niet meer dan Dick Pels, die de framing van de PVV op dit gebied accepteert en overneemt. Geheel fact free.

    Daarna slaat Dick gelukkig wel een meer realistische benadering in: “Het cruciale verschil ontstaat tussen een stellige, absolutistische politiek aan de ene kant en een vrijzinnige, zelfkritische politiek aan de andere kant”. Niet tussen links en rechts dus, maar tussen populisten en de rest. “Ten diepste gaat het hier om het klassieke onderscheid tussen (fundamentalistisch) geloof en (vrijzinnige) rede”: helemaal mee eens. De populisten rechts en links zijn geen haar beter dan de fundamentalistische moslims. Het probleem van de benadering van Pels is, dat hij geen feiten geeft over de mate waarin populistisch links en rechts fact free politics bedrijven (PVV vs SP), en vooral dat hij niet onderkent, dat de invloed van fact free rechts op de politiek veel groter is dan de invloed van fact free links. De SP zit al zo´n 40 jaar in het parlement en heeft aan geen enkele regering deel genomen. Een paar jaar geleden waren ze groter dan de PVV nu, maar werden ze in een half uur afgeserveerd als mogelijke partners in een regering. De PVV wordt na 4 jaar al meteen als gedoogregeringspartner geaccepteerd. De conclusie daar uit is, dat de fact free politics van rechts meer invloed op het regeringsbeleid heeft dan de fact free politics van links. Daar zit het belangrijke verschil, dat Dick Pels negeert.

    “Links moet juist leren om de feiten te laten dansen op de maat van de eigen muziek: om de feiten te manipuleren, zonder ze te presenteren als onwrikbare dingen” is dus een geheel foute conclusie. Het manipuleren van feiten moet altijd zo veel mogelijk voorkomen worden. Hoe meer feiten worden gemanipuleerd, des te minder invloed de feiten hebben, en des te meer invloed krijgen niet op de feiten gebaseerde meningen, die gebaseerd zijn op de onderbuik, of op één of enkele feiten of incidenten, die niet exemplarisch zijn voor de feiten als geheel. Als er immers meer feiten zijn, die een andere kant op wijzen, is het gebruik van die enkele feiten fact free politics, omdat de meerderheid van de feiten genegeerd wordt. Fact free politics kenmerkt zich dus niet door een totaal gebrek aan liefde voor feiten, maar door cherry picking uit de feiten.

  28. 43

    Voorzover Pels zegt dat je populisme primair niet met enkel feiten moet bestrijden maar met een framing waarbinnen je de feiten een plek geeft, onderschrijf ik dat.

    Overigens het is wel een warrig verhaal met enkele uitglijders.

  29. 44

    We selecteren allemaal wel in de feiten en gieten dit in een vormpje. Anders valt er ook geen politiek te bedrijven.

    Maar ik leg principieel de grens bij het doen van beweringen die aantoonbaar onjuist zijn, en beweren dat iets aangetoond is terwijl dit niet zo is.

    Dit soort principes zijn bij Pels ver te zoeken.

  30. 45

    Jep. Dit wilde ik ook melden als voorbeeld van het vreemde empirisme van Pels. Hoe kun je nu een “pose” noemen als je wilt aantonen dat iets waar is? Een pose betekent juist “doen alsof”.
    Ik kan die man niet volgen. En die zit in het wetenschappelijk bureau van GroenLinks, dat belooft wat.
    En wat Latour betreft, als het “klopt” wat Pels over hem schrijft, dan vraag ik me af wat voor leven die man heeft. Ik neem toch aan dat hij verwacht dat degene aan de andere kant van de telefoon is wie hij denkt dat hij spreekt, of dat hij echt een telefoon vasthoudt als hij aan het bellen is.
    Feiten?
    Wat doet die Pels überhaupt in de politiek, als feiten alleen maar “politionele acties” zijn, om anderen het zwijgen op te leggen? Armoe? Relatief. Ziekte, dood? Mwah, waar maak je je druk om.. Investeren in onderwijs? Het levert niks op.

  31. 46

    Jammer voor Pels maar Bruno Latour die hij aanhaalt lijkt tot inkeer gekomen te zijn. Die denker vroeg zich in 2004 namelijk af:

    “Was I foolishly mistaken? Have things changed so fast?
    In which case the danger would no longer be coming from an excessive confidence in ideological arguments posturing as matters of fact — as we have learned to combat so efficiently in the past — but from an excessive distrust of good matters of fact disguised as bad ideological biases!”

    http://mendota.english.wisc.edu/~clc/Latour.pdf

  32. 54

    Wat dacht je van Funny Fact Politics? Ofwel Flawed Fact Politics.

    En speciaal voor alle domme Anglofoben: noem het beestje gewoon bij de naam. Foute Flikker Politiek.

  33. 55

    Pels geeft met zo’n opiniestuk juist een aanzet tot discussie. Hij is directeur van het wetenschappelijk bureau, dat is zijn rol! Om daarom je lidmaatschap op te zeggen lijkt me nogal misplaatst.

  34. 58

    Pels schrijft: “Links moet juist leren om de feiten te laten dansen op de maat van de eigen muziek: om de feiten te manipuleren, zonder ze te presenteren als onwrikbare dingen.”

    Is dit een misschien een poging om de opstelling van GL inzake Kunduz goed te praten?

    Ik moet wel zeggen dat ik degenen niet begrijp die om reden van een artikel als dit afscheid nemen van GL. Dat wil zeggen: ik begrijp niet dat ze nog deel uitmaken van GL, want een misselijkmakender voorbeeld van “fact free politics” lijkt me amper denkbaar.

    In het geval van Kunduz ging het ergens over. In dit geval gaat het slechts om de slecht onderbouwde mening van een opgeblazen intellectueel.

  35. 60

    Pels trapt een paar open deuren in, wat mij betreft.

    Wel hilarisch om de reacties bij dit topic te lezen. Ik las het artikel gisteren al op Joop.nl en ik moest direct denken aan die arme vandyke.

  36. 63

    OK, er valt het een en ander aan te merken op het stuk. Het meegaan in de framing van rechts (een ‘linkse kerk’ waartoe Greenpeace zou behoren) vind ik inderdaad een flilnke misser. Maar Pels, die hier en daar op wat lange tenen trapt maakt ook hier discussie los en daarmee kunnen we de geest slijpen, om de NRC maar eens te parafraseren.
    In plaats van mijn lidmaatschap op te zeggen zou ik, als ik vandyke was, met een stevige repliek komen hier op Sargasso en als ingezonden brief naar Trouw. Daar heeft GroenLinks (en haar achterban) meer aan en hij kan zo de bijdrage leveren die hij graag wenst.

  37. 65

    @Harm: @062 is van het type “betichten” heb ik net geleerd van Pels. Whaahaha…. hilarisch

    Ik wil overigens best een reactie geven op @013:
    @013: ‘fact free politics’ ……… is natuurlijk een term om rechts te framen. Het is dus typisch een term die thuishoort in het politieke debat …… “
    Ik vind het een slappe hap term.

    @013: ….Maar het is een effectieve term, omdat er veel waarheid in zit.
    effectieve term?? Wat is er dan al bereikt met die term. Kan je iets opnoemen??

  38. 70

    Als je een ideologie hebt (en alle politieke partijen hebben een ideologie), zijn feiten toch onbelangrijk?/ doen feiten er niet toe? Deze mensen gaan door alle feiten heen tot hun doel, vervat in hun ideologie?
    Feit nu is, dat iedere politicus maar wat doet, en eigenlijk niet geïnteresseerd is in regeren; zijn er echt geen betere ministers te krijgen? .

    PMism: an ideology of every individualy man who wants to solve, (he says:) our priority-case using any what ever demand of sources what comes in his (inconsistent) mind to overrule the opponent.
    Duns ouray had met zijn vroegere Het Vrije Volk voor mij dit goede artikel, waarvan hij zelf zei, dat het niemand zou interesseren: Truth and Power, helaas nergens meer te zien.
    En wat ik er uit heb gedestilleerd.

    Demand of source Postmodern
    Useful By random
    Moral compass By random
    Consistent world
    Inconsistent mind X
    Objectiv By random
    Subjectiv By random
    Univocal By random
    Equivocal By random

    Er zijn minstens 11 soorten meningen:
    1 eigen mening, 2 andermans mening,
    3 eigen voordeel mening, 4 andermans voordeel mening,
    5 zelfgesensureerde mening, 6 door anderen gesensureerde mening,
    7 eigen nadeel mening (met ?)*, 8 andermans nadeel mening,
    9 geen mening, 10 dat is geen mening mening,
    11 nietterzakendoende mening. 12 … en gecombineerd.
    *Met iedere dag een enquetevraag wordt de mening van het volk gevraagd. Om geen kiezers te verliezen wordt de ideologie bijgesteld.

  39. 71

    Altijd als je dit soort soort sociologengewauwel leest duikt wel ergens één van de twee H’s op: Hegel of Heidegger. Maar goed, als feiten een sociale constructie zijn, dan is het misschien een idee dat Pels de sociale constructie van de giftigheid van H2S gaat testen?

    Wat me verder stoort is dat Pels meent dat ‘links’ iets vindt van ‘rechts’. Nu word ik meestal als links gezien, maar je zult me nooit horen zeggen dat rechtse politici in het algemeen zich van fact free politics bedienen. Dit kabinet maakt het vrij bont, maar hoe oneens ik het ook ben met een Henk Kamp of Uri Rosenthal, ik zal niet zeggen dat ze zich bezighouden met fact free politics. Voor een oerconservatieve politicus als Ernst Hirsch Ballin heb ik zelfs stukken meer respect dan voor sommige linkse vlieggewichten.

  40. 72

    Het manipuleren van feiten is voor mij net zo erg als misleiding. Fact free politics is een veel te rooskleurige term voor voorliegen. Nederland wordt kaalgeslagen en de oppositie heeft niets beters te doen dan dit,
    wat
    een
    lutsers

  41. 73

    Deze hele discussie hebben we vooral omdat de media in Nederland hun werk niet goed doen. Misschien zijn we daar te klein voor, misschien deugen de opleidingen niet, misschien is er te weinig pluriformiteit omdat te veel media in te weinig handen zijn. Misschien ook ontbreekt het aan een professionele code. Wellicht een combinatie van dat alles.

    Dit alles leidt ertoe dat de politiek zelf – meer dan goed is – bezig is om “feiten” te “onderzoeken”. Hierdoor worden zelfs de “feiten” gepolitiseerd (zelfs Pels haalt dat ergens in zijn stuk naar voren).

    Politiek gezien is Nederland gewoon een k*tland geworden.

    Kortom breek die hoerige publieke omroep maar af en geef die ruimte terug aan de markt. Neem wetgeving aan die mediaconcentratie tegengaan en zorg voor een kleine bbc-achtige po.

  42. 74

    Allereerst is die ruimte nooit van de markt geweesr, dus hoe zou je die kunnen teruggeven?
    Ten tweede heeft de markt al ruimte en die hebben er zeker niets beters van gemaakt.

    Integendeel, dat hoerige gedoe komt vooral omdat de publieke omroep meent met de markt te moeten concurreren. Misschien moeten we alles maar in handen geven van de VPRO.

  43. 75

    mwoah. ik heb de video even bekeken. het lijkt mij dat je Lilian Helder meer intelligentie toedicht dan ze bezit. ik zou zelf concluderen dat ze *toevallig* gelijk heeft, en niet als je goed luistert naar wat ze zegt: ze zegt dat ze persoon a en persoon b niet kan vergelijken *omdat* de ene een taakstraf en de ander een vrijheidsstraf heeft gekregen. (“stel dat persoon A een vrijheidsstraf had gekregen had hij misschien iets anders gedaan”). dat is nou precies het punt, het onderzoek toont aan dat daar idd een verschil in zit, dat er dus een effect van soort straf is op recidive. Dus wat ze zegt is toch best wel heel erg dom. De terechte opmerking dat het hier geen zuiver experiment betreft (de veroordeelden zijn niet willekeurig toegewezen aan de soort straf) blijft staan, maar ik denk dat het nog heel wat lessen onderzoeksmethoden zou kosten om mevrouw Helder uit te leggen hoe dat argument precies werkt.

  44. 77

    Wat verwacht je van het wetenschappelijk bureau, dat ze met z’n allen in een Occupy-tentje gaan zitten ofzo? De oppositie, in dit geval de gekozen volksvertegenwoordigers van GroenLinks, werkt zich in alle gelederen drie slagen in de rondte om haalbare en duurzame alternatieven tegenover het destructieve kabinetsbeleid te zetten.
    Dat dan de directeur van het WB een opiniestuk schrijft waarin hij niet meegaat in de binnen zijn partij heersende denkrichting, iets waar ‘ie voor betááld wordt te doen, is dan zo afkeurenswaardig? Ik geef direct toe dat het stuk niet echt lekker uit de verf komt, maar kom op, hadden hier 76 reacties gestaan als hij een stuk had geschreven waarin hij precies dezelfde stellingen innam als die we al -tig keer hebben gehoord van GL en andere oppositiepartijen?

  45. 78

    dat hoerige gedoe komt vooral omdat de publieke omroep meent met de markt te moeten concurreren.

    Dus dat ben je met me eens.

    Misschien moeten we alles maar in handen geven van de VPRO.

    Zo zou je het (BBC-achtige po) ook kunnen formuleren.

  46. 79

    En ben je het voor de rest ook met me eens? kom op Harm. Jij hebt toch ook weinig op met de kwaliteit van de media in dit land? Daar ligt toch een fundamenteel tekort?

  47. 81

    76 reacties omdat hij onzin verkoopt, dat is natuurlijk een enorm succes voor GL
    Ik weet niet eens zeker of ze dat met dat perverse Kunduz standpunt gelukt is.

    Hoeveel reacties zou het opleveren als ze Wilders fact-free gaan steunen?
    Misschien lukt het die groene neo-liberalen dan wel om stemmen weg te kapen bij de VVD. Succes, succes, succes….

  48. 85

    Een kleine PO en BBC-achtig zijn met elkaar in tegenspraak. De BBC is zo goed omdat het een grote sterke PO is, die niet met de markt hoeft te concurreren.

    “breek die hoerige publieke omroep maar af en geef die ruimte terug aan de markt”
    Een groot deel van die markt is vele jaren geleden aan de markt gegeven. Dat heeft geleid tot de huidige situatie en het is er volgens mij niet beter op geworden. En wanneer we nu alles aan de markt geven, verwacht ik niet, dat de kwaliteit van de commerciële omroepen zal verbeteren. Ik denk dat het alleen maar zal leiden tot nog meer spelletjes waar onbekende bekende Nederlanders in mee spelen, nog meer kookprogramma´s, programma´s over mensen op -dure- huizenjacht, tokkies op vakantie, goedkope reality-series zonder kop of staart, dansen in de wei, nog veel meer herhalingen, enz, voor zo ver daar tussen de reclames door tenminste nog ruimte voor is.

    De PO wordt al jaren verplicht om met de markt te concurreren. Willen we dat niet, dan moeten we gewoon meer rechtstreeks betalen voor de PO en onze indirecte betalingen via de reclame er af halen.

  49. 86

    Ik beweer ook niet dat als de po zijn commerciele dingen afstoot de markt meer kwaliteit gaat produceren. Ik beweer alleen dat je dan die hoerige kant van de huidige po kwijt bent. Ik zie niet in dat P&W op kosten van mijn belastingcenten reclame moeten maken voor de afbraak van de multiculturele samenleving. En zo mag ieder zijn eigen voorbeeld erbij halen.

    BBC-achtig is niet gelijk aan BBC. Neem de Belgische tv. Weinig spelletjes, weinig reclame, weinig reality tv. Een verademing vergeleken met onze po.

  50. 87

    Tja, als Lilian Helder dat nu net zo had uitgelegd als jij doet, dan had men een constructieve conversatie gehad. Maar helaas ontbrak het Helder aan de vaardigheden om dat uit te leggen.

    Tja, een opmerking als je kunt persoon A niet met persoon B vergelijken is dan te vaag om kaas van te maken.

  51. 88

    het omroepbestel mee helpen verkwanselen.Voor de afbraak van de po is links minstens zo verantwoordelijk als rechts.
    Dat achterlijke flirten met het neo liberalisme heeft de PVDA meer dan alleen kiezers gekost,ze hebben het omroepbestel helpen kapotmaken.
    en nu schalt de menig van rechts door vele luidsprekers.

  52. 89

    EEN en CANVAS. Nog meer publieke omroepen, die uit publieke middelen gefinancierd worden en niet hoeven te concurreren met de markt. Nog meer bewijs, dat de oplossing niet ‘nog meer markt’ is, maar ‘minder markt’.

    Verder ben ik het met je motief helemaal eens.

  53. 90

    Het is droevig gesteld in Academia. Ze ligt van alle kanten onder vuur. Logisch, het gaat ook wel erg fout als de zichzelf opblazende filosofen gaan denken dat ze met moeilijk taalgebruik altijd gelijk hebben en moeten krijgen.

    Een voorbeeld: sommige blaaskaken vinden dus dat de een tijdje geleden wat onhandig uit haar woorden gekomen Lilian Helder maar dom stond te kletsen en dus geen gelijk kan hebben. De ijdele blaaskaken voelen zich hoog verheven boven gewone mensen, wetenschappelijke leken en PVV’ers die het niet willen snappen. Helaas. In dit geval vinden echte deskundigen volgens mij terecht dat Lilian wel helder had hoe het zat. Zij krijgt daardoor achteraf wel degelijk gelijk. Dat is voor de filosofen en voor de opponenten van Lilian Helder (Jeroen Recourt van de PvdA en Sharon Gesthuizen van de SP) natuurlijk vervelend. Maar zij (Recourt, Gesthuizen, Dik Pels en misschien ook Hans Harbers) zijn er zelf ingestonken: het morele gelijk lijkt zozeer aan hun kant te zijn dat het desavoueren van Lilian Helder op zowel op morele als op retorische gronden terecht lijkt. Toch wordt de waarheid in dit geval (bij hoge uitzondering …) door Lilian Helder verwoord. Als Academia en links daar onduidelijk over blijven doen zijn ze wat mij betreft niet te goeder trouw. Dan hebben ze ook de kritiek aan zichzelf te wijten.

    De zoektocht naar de waarheid vraagt om authentieke onderzoeksdrang en een sterk geweten, en dat kan helaas niet met retoriek en demagogie, noch met een ad-hominem worden gesubstitueerd. Dat mijn betoog hierboven mank gaat aan bijna hetzelfde als wat ik mijn tot op heden helaas nog zwijgende opponenten verwijt is bedoeld om hun reactie uit te lokken, en is puur retorisch bedoeld – dus niet helemaal gemeend.

    In breder perspectief komt het er kennelijk neer dat op het moment de uitlatingen van Jaffe Vink en van Lilian Helder in Nederland, althans op Sargasso, de hoofdvoorbeelden en concentratiepunten zijn in de discussie over waardevrije wetenschap, waardevolle wetenschap, fact-free politics en beoordelen zonder framing. Wat dat betreft hebben wij het moeilijker dan de Amerikanen, met hun Fox-news, Tea-Parties en Sarah Palins.

    Ik blijf bij mijn kritiek. Het gaat er niet alleen om dat Pels Lilian Helder een PVV-Miep noemde, maar vooral het geheel waarin haar werd verweten geen enkel verstand van het wetenschappelijk onderzoek naar de samenhang tussen taakstraffen, vrijheidsstraffen en recidive en van (wat Pels zei:) statistiek te hebben. Dit verwijt is mijn inziens niet terecht, en het gaat niet zozeer om statistiek als wel om methodologie: als we zien dat mensen met een taakstraf minder recidiveren dan mensen met een vrijheidsstraf, dan betekent dat niet dat een taakstraf beter werkt dan een vrijheidsstraf. Nee, dat betekent dat vriendelijke berouwvolle klantjes met een gunstig perspectief door de rechter met een taakstraf worden heengezonden, terwijl de hopeloze gevallen waar niemand wat mee kan een gewone vrijheidsstraf krijgen. Mag je raden wie vaker recidiveert. Dat Dik Pels en misschien ook Hans Harbers, maar ook veel anderen deze kwestie nog steeds niet echt snappen doet bij mij twijfel rijzen aan de rest van hun betogen. Als zulke fouten in een betoog als hierboven direct in de inleiding al worden gemaakt dan erger ik mij terecht, zei ik toen.

    In de discussie die op mijn opmerking ontstond vielen er weer minstens twee reaguurders over mij heen. Één reactie formuleerde het scherp: Lilian dacht misschien wel wat klopte, maar ze zei het verkeerd, en was dus toch dom. En deze reactie oogst bijval – maar niet van mij: want het gaat niet om Lilian Helder, over haar al dan niet navolgbaar formuleren of haar al dan niet gelijk hebben, maar het gaat over de verguizing die naar boven komt in de reacties op haar mislukkende verdediging van Teeven’s politiek. Want dat verguizen – dat is volgens mij fact-free politics ter linkerzijde. En waar ik mij aan deze zijde opstel, betreur ik dit verguizen zeer, dat doet onze zijde geen goed. Laat de Linkse Kerk vooral de waarheid nastreven, maar niet via demagogie en valse retoriek.

  54. 92

    “In dit geval vinden echte deskundigen volgens mij terecht dat Lilian wel helder had hoe het zat.”

    O wie dan? Want ik heb geen enkele echte deskundige (criminoloog, statisticus o.i.d.) voorbij zien komen die zegt dat ze wel helder had hoe het zat.

    Het is niet alleen dat Lilian Helder het wat onhandig formuleert, maar ook dat haar antwoord grote onwetendheid en onvermogen om twee stappen verder te denken onthult. Dat sommigen daar dan toch nog iets intelligents van trachten te maken, door een eigen interpretatie op haar woorden te drukken, doet daaraan niets af.

    Helder krijgt van een kamerlid een toegespitste vraag voorgelegd:

    “Voorzitter, ik kan mevrouw Helder niet volgen. Het onderzoek dat ik ken, [daar] is gekeken naar vergelijkbare delicten. Bij het ene delict hebben de daders een taakstraf gekregen, bij het andere delict een korte gevangenisstraf. En toen is gekeken wie nou vaker in de fout ging, daarna. Nou, degenen met een gevangenisstraf gingen twee keer zo vaak in de fout. Waarom is dat niet te vergelijken?”

    Een antwoord dat begrip van de materie zou uitdrukken, zou bijvoorbeeld kunnen luiden:

    “Nou, omdat zo’n rechter bij het bepalen of een taakstraf of een gevangenisstraf passend is, ook kijkt naar antecedenten, naar de persoonlijkheid, naar hoe iemand er in de rechtszaal bij zit. Dus er wordt al geselecteerd op een bepaald type dader, bij de toewijzing van het soort straf. Ja, logisch dat er dan uitkomt dat ‘hardere’ daders, die geselecteerd worden voor gevangenisstraf, vervolgens vaker in recidive vervallen; en kneedbaardere daders, die een taakstraf krijgen, vaker op het rechte pad blijven. Maar dat wil niet zeggen dat die laatste groep niet ook op het rechte pad zou hebben gebleven, of misschien nog vaker, als ze goed aan het schrikken gemaakt werden met een tijdje gevangenisstraf.”

    Ik ben het persoonlijk met dat standpunt niet eens, maar dan zou je gelijk hebben dat Helder in ieder geval weet waar ze over spreekt. Maar in plaats daarvan, komt ze hiermee:

    “Dat is heel goed niet te vergelijken, omdat de ene persoon de andere persoon niet is. En u zegt net zelf al: de ene heeft een vrijheidsstraf opgelegd gekregen, en de ander een taakstraf. Hoe moet ik die twee nu met elkaar vergelijken?” (…)

    Iemand die een vrijheidsstraf heeft ondergaan, misschien zou die anders gehandeld hebben als hij een taakstraf had ondergaan. Dat kunnen we niet meten, want hij heeft een vrijheidsstraf ondergaan. En iemand die een taakstraf heeft ondergaan, die heeft die vrijheidsstraf niet ondergaan. Dus wie weet als hij die vrijheidsstraf had ondergaan, dat hij dan niet gerecidiveerd zou hebben. Dat kunnen we niet meten.”

    Dat is dus een heel ander argument dan dat mensen die voor een vergelijkbaar vergrijp in het gevang terecht komen of juist een taakstraf krijgen al vooraf worden geselecteerd op karaktertrekken die recidive aannemelijker of juist minder aannemelijk maken.

    Helders argument is dat ieder mens volkomen uniek is en volkomen uniek reageert. Maar dat gaat in tegen alles wat we weten uit onderzoek naar hoe mensen zich grosso modo gedragen – je hoeft alleen maar te kijken naar hoe Nederlanders hun gezinsleven inrichten, hun tijd inrichten, hun huizen inrichten; of je een beetje te verdiepen in computermodellen over hoe mensen in een samengepakte ruimte zich gedragen als er brand uitbreekt, en naar welke uitgangen ze zich en masse begeven, om te weten dat dit quatsch is.

    En dat daaruit blijkt dat Lillian Helder een volslagen onbenul is, met een enorm gat in haar algemene academische vorming, hadden ze niet alleen bij het linkse, elitaire Sargasso door, maar ook bij het rechtse HP/De Tijd en het populistische GeenStijl. Dus kennelijk wordt dat negatieve oordeel toch niet veroorzaakt door links-elitair snobisme.

  55. 94

    “Helders argument is dat ieder mens volkomen uniek is en volkomen uniek reageert.” zal toch ook in haar eigen kamerfractie op weerstand stuiten, zeker bij haar baas Wilders, die mensen toch meestal beoordeelt op de kenmerken van de groep waartoe ze behoren.

  56. 95

    Interessant hoor, maar als je GeenStijl en HP/De Tijd als getuige moet gaan aanroepen zou ik me maar eens op het hoofd gaan krabben. Het gaat ook niet over Lilian Helder en of zij al dan niet gelijk heeft, wat mij betreft, maar over het bashen van Lilian Helder. Haar zo bashen is niet terecht en haar opponenten doen het in dit debat echt niet beter of zelfs nog slechter, in een zaak die kennelijk bijna niemand snapt.

    Onderzoek (zoals dit) maakt in elk geval duidelijk dat de mensen die een werkstraf krijgen opgelegd anders zijn dan de mensen die een gevangenisstraf moeten ondergaan (tabel 1, persoonskenmerken). Dat wilde Lilian Helder waarschijnlijk ook aanvoeren. Na zo’n constatering voeren de onderzoekers een compensatieslag in, om statistische toetsen te kunnen uitvoeren, en gebruiken het pseudo-experiment dat matching wordt genoemd. Bij sommige vrijheidsgestraften worden gelijkende werkgestraften gezocht. Ze proberen de groepen weer gelijk te maken op de uitgangskenmerken. De gelijkenis wordt gezocht in de propensity score, dat is volgens hen de conditionele waarschijnlijkheid om op leeftijd t veroordeeld te worden tot een werkstraf versus gevangenisstraf, gegeven de covariaten tot t. Afgezien van dat deze omschrijving niet echt klopt klinkt het wel deftig. Ze gaan nu de pseudo-gematchde groepen vergelijken.

    Elders vind ik de waarschuwing: “However, unlike random assignment of treatment, propensity score matching does little to balance the unobserved covariates. It is critical that one have a set of covariates that have a sound rationale for inclusion and which control for key anticipated biases. Thus, propensity score analysis is not relevant in all situations.”

    Het is nu de vraag of de groepen echt gematched zijn, dus gelijk en vergelijkbaar. En wat lees ik dan ook nog? “Doordat we daders in de experimentele groep allereerst koppelen aan daders in de controlegroep op basis van leeftijd, geslacht en straflengte, en vervolgens ook nog matchen op basis van propensity score, worden de experimentele en de controlegroep optimaal vergelijkbaar gemaakt.” En wat nog meer? “Bij het indelen van de werk- en gevangenisstraffen zijn, conform artikel 22b Wetboek van Strafrecht (Sr), werkstraffen tot 60 uur gelijkgesteld aan gevangenisstraffen tot een maand. Opvolgende werkstrafcategorieën zijn steeds minder breed gekozen, zodat het wettelijk maximum van 240 uur niet wordt overschreden.” Zo wordt 6 weken plantsoenendienst equivalent geacht aan 6 maanden zitten. Wat vindt je daar van? Kun je daar een vergelijking op baseren?

    Uit het onderzoek komt dat na een taakstraf significant minder vaak recidive voorkomt dan na een vrijheidsstraf. De woordkeus van de onderzoekers suggereert zelfs dat de taakstraf een daling in de recidive veroorzaakt. Lilian Helder is het daar natuurlijk niet mee eens en beroept zich op zwakheden in het onderzoeksdesign.

    Ik stel dat het OM en/of de rechter bij de ene verdachte denken “Deze gaat in de recidive, toont geen enkel spoor van berouw of plan zijn leven te beteren, die krijgt een dikke douw” en bij de andere “Deze heeft nog een kansje zijn leven te beteren, snapt dat hij fout zat, heeft spijt, die waarschuwen we met een werkstraf”. En de uitkomst van het onderzoek bewijst dat het OM en de rechter vaak gelijk hebben. Dat is heel wat anders dan waar het onderzoek nu voor gebruikt werd. Het is echt niet zo dat een taakstraf beter werkt dan een vrijheidsstraf. Recourt zou moeten worden gebashed, wat mij betreft, hij misleidt ons. En ook Gersthuizen probeert met met dommigheden en framing te scoren. Deze Youtube toont het (totale?) failliet van (al?) onze politici.

    Als je tijd hebt wil je dan ook eens kijken naar http://www.dejaap.nl/2011/03/28/pvv-miep-snapt-statistiek-wel/ en http://evelienvanroemburg.wordpress.com/2011/03/26/onterechte-pvv-bash/ zie ook http://www.nujij.nl/politiek/groenlinks-vindt-dat-liliane-helder-(pvv).11778532.lynkx#axzz1fVPVtI00 ? En http://www.artikel7.nu/?p=54288, (tot mezelf: oh shit, waar ben ik nu eigenlijk mee bezig?) of http://www.trouw.nl/tr/nl/5009/Archief/archief/article/detail/1872624/2011/04/09/De-rokende-puinhopen-van-een-Kamerdebat-over-statistiek.dhtml.

    Wat over blijft is mogelijk alleen: “In de gevangenis leren de bestraften eerder crimineel dan goed gedrag.

  57. 96

    Onderzoek (…) maakt in elk geval duidelijk dat de mensen die een werkstraf krijgen opgelegd anders zijn dan de mensen die een gevangenisstraf moeten ondergaan (…). Dat wilde Lilian Helder waarschijnlijk ook aanvoeren.”

    Zo, wilde ze dat waarschijnlijk? Waarom doet ze dat dan niet?

    http://www.youtube.com/watch?v=R9cNsK0s9WQ

    “Het is niet alleen dat Lilian Helder het wat onhandig formuleert, maar ook dat haar antwoord grote onwetendheid en onvermogen om twee stappen verder te denken onthult. Dat sommigen daar dan toch nog iets intelligents van trachten te maken, door een eigen interpretatie op haar woorden te drukken, doet daaraan niets af.” (citaat: Prediker).

  58. 97

    @about; je leest niet goed. Dat blijkt alleen al uit je eerste zin.

    Ik voer HP/DeTijd en Geenstijl namelijk niet op om aan te tonen dat Lilian Helder echt niet weet waar ze over praat (Zo van: ‘kijk maar, want zij zeggen het óók’). Ik voer ze op om te laten zien dat het negatieve oordeel over haar optreden in dat debat niet exclusief voorbehouden is aan hoger opgeleide linksmensen. Dat is namelijk jouw framing in #90; en ik laat zien dat die framing nergens op slaat: van intellectueel links tot populistisch-rechts vond men dit een dom optreden van Helder, dat van onvermogen getuigde.

    Dat er allerlei mensen zijn die vervolgens van Lillian Helders gehakkel een legitiem argument gaan bakken is leuk, maar wat ik in #92 laat zien is dat die vlieger niet op gaat. Lilian Helder zegt namelijk niet dat verschillende typen daders al vooraf geselecteerd worden, maar dat elk willekeurig individu volkomen uniek reageert in de situatie dat ze een taakstraf of vrijheidsbeperkende straf krijgen opgelegd, en dat hier dus geen peil op valt te trekken.

    Dan kun je je eigen argument wel weer gaan herhalen, en zeggen dat dat toch een goed argument is, en tien linkjes opstapelen met mensen die ook allemaal datzelfde argument in Lilian Helders geschutter lezen, maar dat is geen inhoudelijke weerlegging van #92.

    @94/Ernest; dat ze bij de PVV volslagen inconsistent zijn in hun gedachtegangen en -vorming, komt voor mij niet als een verrassing.

  59. 98

    Een recent voorbeeld daarvan vindt men in de onthulling rond het ‘gifschip’ de Probo Koala.

    De dag dat Groenlinks de rechtse propaganda overneemt…. teiltje, aub.

    Volgens de wikipedia’s zijn d’r 26.000 (!!) mensen naar het ziekenhuis gegaan vanwege de dampen van die rotzooi. D’r zijn 8 mensen overleden volgens de VN. Volgens het RIVM is de meuk die d’r in dat schip zat wel degelijk schadelijk. Kortom: dat schip was wel degelijk niet OK.

    Ik vraag me af waarom de directeur van het wetenschappelijk bureau van GroenLinks zo mee gaat in IMNSHO ‘rechtse propaganda’. Verdwaasd door de eigen fact-free-meninkjes?

  60. 99

    De overheid had de ziekenhuizen open gesteld en gratis ziekenzorg aangeboden (ga er in dit soort dysfunctionele landen maar vanuit dat je normaliter de dokter ook nog wat toe moet stoppen om geholpen te worden), dus dat daar 26.000 man op afkwam, is ook weer niet zo gek.

    Verschillende onderzoeken hebben inderdaad uitgewezen dat het spoelwater in dat schip zwaar verontreinigd was. Daarnaast heeft Trafigura gewoon een frontje opgericht in Ivoorkust met het speciale doel om die veertig ton verontreinigde spoelwater te lozen.

  61. 100

    @97: Wat U zegt, in 92: “En dat daaruit blijkt dat Lillian Helder een volslagen onbenul is, met een enorm gat in haar algemene academische vorming, hadden ze niet alleen bij het linkse, elitaire Sargasso door, maar ook bij het rechtse HP/De Tijd en het populistische GeenStijl.” is dat niet (1) een ad-hominen, (2) een autoritetsargument (nou ja …) en (3) een voorbeeld van fact-free reaguren? Wat U in die zin suggereert -dat Helder een gat heeft in haar academische vorming- is dat wel te falsifiseren of is het zinloos en spruit het dan misschien voort uit projectie? Wat heeft Lilian U gedaan, dat U zich zo hierover opwindt? Wat wilt U nu eigenlijk zeggen inzake mijn betoog dat Pels en Harbers met hun straw-men voorbeelden informele dwaalredeneringen ophangen? Zoudt U vierkant achter Gersthuizen en Recourt durven gaan staan, na het zien van het fimpje over dit debat en gegeven de inhoudelijke discussie over strafsoort en recidive? Ik beveel u het volgen van de linkjes onder 95 alsnog aan. Dit ook voor Sancho Panza 96.

  62. 101

    Ter gelegenheid van de feestelijke opening de tweede serie van honderd reacties bij dit item stel ik voor een zware wetenschappelijke commissie in te stellen voor onderzoek naar de fact-free kwesties PK en LH.

  63. 102

    Ik zeg wel wat meer in #92. Ik laat daar aan de hand van citaten van Helder zelf zien dat zij helemaal niet beweert wat u daar vervolgens van bakt. Maar daar gaat u – heel verstandig – niet op in.

    Verder toont ook uw kritiek op Pels in #17 aan dat u een slecht lezer bent. Het gaat al meteen fout wanneer u schrijft:

    “Ja, sorry hoor, maar zo makkelijk is het allemaal niet. Bijvoorbeeld die sneer naar Lilian Helder (waarom wordt zij PVV-Miep genoemd?), waarin haar wordt verweten geen verstand van statistiek te hebben. Deze sneer is niet terecht, en het gaat niet zozeer om statistiek als wel om methodologie: als we zien dat… “

    Als u goed had gelezen, dan had u gezien dat Pels verwijst naar de titel van een Youtubefilmpje. Dat Youtubefilmpje heet ‘PVV miep snapt statistiek niet ‘, en Pels verwijst hiernaar ter illustratie van de stelling van PVV-critici dat PVV-politici nogal eens aan fact free politics doen.

    Pels: “Wie heeft niet het ontluisterende You Tubefilmpje van Lilian Helder gezien als ‘PVV-Miep’ die niets snapt van statistiek.”

    Er staan zelfs aanhalingstekens om de term ‘PVV-miep’. De sneer komt dus van degene die het filmpje op Youtube heeft gezet, niet van Pels. De enige kwalificatie die van hemzelf komt is dat het filmpje ‘ontluisterend’ is.

  64. 103

    En dat Lilian Helder inderdaad niets snapt van statistiek blijkt uit haar eigen uitleg van haar argument. Nog maar een keer dan:

    “Iemand die een vrijheidsstraf heeft ondergaan, misschien zou die anders gehandeld hebben als hij een taakstraf had ondergaan. Dat kunnen we niet meten, want hij heeft een vrijheidsstraf ondergaan. En iemand die een taakstraf heeft ondergaan, die heeft die vrijheidsstraf niet ondergaan. Dus wie weet als hij die vrijheidsstraf had ondergaan, dat hij dan niet gerecidiveerd zou hebben. Dat kunnen we niet meten.”

    Stel dat een natuurkundeleraar een experiment doet in de klas. Hij geeft alle kinderen 2 x tien toverballen. In het experiment stop je tienmaal een toverbal in je mond, haalt ze er na twee minuten uit, en kijkt dan welke kleur ze geworden zijn. Wat blijkt: gemiddeld zijn er zes toverballen blauw geworden en vier rood.

    Daarnaast stoppen de leerlingen tienmaal een toverbal 2 minuten in water van 37 graden, en halen ze die er na twee minuten uit. Wat blijkt: gemiddeld zijn er nu drie toverballen blauw geworden, en zeven rood.

    Nu moeten de leerlingen hierover een opdracht schrijven met een samenvatting en een conclusie. Een leerling schrijft dat je uit dit experiment geen conclusie kunt halen “omdat de ene toverbal de andere niet is” en:

    “Een bal die door iemand in de mond is gestopt, misschien zou die anders gereageerd hebben als hij in het water was gelegd. Dat kunnen we niet meten, want hij is nu in de mond gestopt. En een bal die in het water is gelegd, die is niet in de mond gestopt. Dus wie weet als hij wel in de mond gestopt was, dat hij dan wel rood was geworden. Dat kunnen we niet meten.”

    Leerling krijgt een dikke onvoldoende van de leraar om dit antwoord.

    Nu komt de vader boos naar de school. Hij vind het onterecht dat zijn dochter Lilian een onvoldoende voor dat werkstuk heeft gekregen, want ook al had ze het wat onhandig opgeschreven, ze had tóch gelijk.

    Want waren al die toverballen wel van hetzelfde merk? Dat kunnen we niet weten. En was de steekproef niet veel te klein? En eigenlijk bedoelde ze te zeggen dat sommige leerlingen die toverballen misschien wel langer of korter in hun mond gehouden hadden. Dat kunnen we niet weten!

    Jouw argumentatie, en die van je medestanders die zeggen dat Lilian Helder op een knullige manier éigenlijk iets heel slims verwoordde, zijn net zo geforceerd als de smoesjes van die vader, die zijn dochter in bescherming neemt met dit soort geforceerde interpretaties.

    Uit het antwoord van Lilian Helder blijkt echter zonneklaar dat ze net zo denkt als een middelbare scholier die niet snapt dat de hele bedoeling van proefjes doen met grotere aantallen nu juist is om het individuele element (‘ja, maar wie zegt dat het niet net zo goed anders had kunnen uitvallen, als je deze patiënt zus behandeld had in plaats van zo?’) er uit te halen.

  65. 104

    En bovendien: als je het toch niet kunt weten, dan kun je het niet meer gebruiken als argument in andere discussies. Als je wilt betogen dat je geen enkele manier hebt om te weten of vrijheidsstraffen of andere straffen ook maar iets met recidive te maken hebben, kun je ook niet meer stellen dat minimumstraffen belangrijk zijn om recidive te voorkomen – want dat weet je dus niet.

    (De enige motivatie voor zwaardere straffen en minimumstraffen is dan vooral vergelding. Maar dan moet wel even gemeld worden dat dat neerkomt op subsidie aan een rechtse hobby (want gevangenisstraf is duur): het effect kan volgens eigen zeggen niet gemeten worden, en toch wil men er graag veel geld aan spenderen.)

  66. 105

    Ja, uh, uh, wikipedia, uh, uh.
    Begeleidend schrijven bij een computeropdracht op een VMBO school: Houd er rekening mee dat wikipedia niet altijd de beste informatie verschaft. Probeer zoveel mogelijk informatie over dit onderwerp te vinden en geef dan je eigen conclusie.

  67. 106

    Zeg harry, tenzij jij me een minimaal een drietal betere, onafhankelijke bronnen kunt aanreiken zul je het hier mee moeten doen. Maar je mag ook gewoon je muil houden, nitwit.

  68. 107

    @prediker: allicht. Maar stel je eens voor dat een afrikaans schip in rotterdam afval lost, dat heel rotterdam daar last van heeft, en dat ’t tot ver voorbij den haag te ruiken is. En dat vervolgens de eigenaar van dat schip doet alsof z’n neus bloed, en alles downplayt. Ik denk dat we hier dan toch wel lichtelijk pissig zouden zijn.

    Maar eigenlijk gaat ’t daar niet om. Dat de directeur van ’t wetenschappelijk bureau van GroenLinks — een partij die zich nota bene beroept op het zijn van een *milieu*partij– dit hele akkefietje terzijde schuift als ‘greenpeacepropaganda’ geeft IMO aan dat GL z’n roots kwijt is. Hoe kan zo iemand zichzelf nog recht in de ogen kijken?

  69. 109

    Aan feiten geen gebrek. Een onderzoek naar de manier waarop die onder de tafel geluld worden, waar de grote fact-free-doofpot staat, lijkt me eerder op zijn plaats.

  70. 110

    “In de gevangenis leren de bestraften eerder crimineel dan goed gedrag.“ Maar dan heeft Miep dus wel gelijk. Je kunt A en B niet vergelijken. Als werkstrafklantje A in plaats daarvan naar de gevangenis moet leert hij slechte dingen. Dan recidiveert hij makkelijker. De PVV wil met harder straffen meer boeven kweken! En als onverbeterlijke B een werkstraf ondergaat wordt hij voor de rest van zijn leven een brave sul en geen steeds terugkomend gevangenisklantje. Dus de tegenstanders van Miep hebben ook gelijk? Ik vind het maar raar.

  71. 111

    Deze anekdote in een ingezonden brief in De Groene moet toch ook even gemeld worden: “In Fear of Knowledge van Paul Boghossian staat een kleine anekdote over Latour: toen wetenschappers de mummie van Ramses II onderzochten, kwamen ze tot de conclusie dat hij waarschijnlijk gestorven was aan tuberculose. Maar dit is volgens Latour onmogelijk, omdat de bacil die tuberculose veroorzaakt pas in 1882 ontdekt is. Vóór die tijd heeft deze bacil, volgens Latour, dus nooit bestaan.”