Quote du Jour | Open communicatie

Quote du Jour“Vermelden nationaliteit Over het vermelden van de nationaliteit van de aangehouden personen is na de persconferentie in de media veel gesproken. De driehoek heeft er voor gekozen om open en duidelijk te communiceren in dit soort situaties (conform de in 2004 vastgestelde notitie “Uitgangspunten bij de aanpak van terrorisme in Amsterdam”). In dergelijke situaties heeft de overheid haar burgers zo goed en volledig mogelijk te informeren.

In dit geval wordt in de melding nadrukkelijk gesteld dat het zou gaan om 3 Marokkanen uit Spanje en lag er een verbinding naar de gepleegde aanslagen in Madrid, waarvan bekend is dat deze door daders met een Marokkaanse achtergrond zijn gepleegd. Het verzwijgen van de achtergrond van de op 12 maart aangehouden personen zou gezien deze verbinding een afwijking zijn van de communicatieve uitgangspunten rondom (dreigende) terroristische aanslagen. Omdat de driehoek noch in woord noch in gedachten een relatie legt of heeft gelegd tussen de achtergrond van de aangehouden personen en de Marokkaanse gemeenschap, zag de driehoek geen reden af te wijken van deze lijn. Deze relatie wordt – geheel ten onrechte – door anderen gelegd.” (Job Cohen, 19 maart 2009 (pdf))

Het is begrijpelijk dat je in situaties van terroristische dreiging open en duidelijk moet communiceren zodat er geen onnodige onrust ontstaat in de samenleving. Maar ook uit bovenstaande uitleg in de brief van Job Cohen, burgemeester van Amsterdam, kan ik niet halen waarom het nou noodzakelijk was om nadrukkelijk de afkomst te melden van de arrestanten.
Wat is de toegevoegde waarde van deze melding voor het grote publiek? Kunnen ze dan beter beslissen of ze wel of niet de straat op durven op dat moment? In mijn ogen is het een zeer kromme poging om achteraf goed te praten wat in eerste instantie toch vooral een vergissing is geweest. Zelfs als het om een terroristische dreiging gaat, geldt ook voor die arrestanten het principe “onschuldig tot schuld bewezen”. En daarbij hoort ook de bescherming van de identiteit van verdachten. Dus ook niets over de afkomst zeggen.

  1. 1

    Tsja… Ik vind het wel meevallen. Moet je nu iedere keer dat dronken studenten iets aanrichten verzwijgen dat het om studenten gaat omdat het publiek anders denkt: ‘kutstudenten’? Ik vind het ook een beetje een gevalletje ‘lange tenen’. En de opmerking dat er een link met ‘Madrid’ was -wat wel relevant was- dan had iedereen wel van één-plus-één twee kunnen maken.

    Het enige wat ze wat mij betreft hadden kunnen doen is meer benadrukken dat bij de huiszoeking niks gevonden was en er nog niks duidelijk was. Nu was er aanleiding voor de media om te zeggen ‘Amsterdam ontsnapt aan aanslag’.

    Tot slot:
    “Wat is de toegevoegde waarde van deze melding voor het grote publiek? Kunnen ze dan beter beslissen of ze wel of niet de straat op durven op dat moment?”
    Hier op Sargasso hebben het er vaak over dat de overheid openheid moet geven zodat we ze afrekenen. Je kunt deze situatie ook omdraaien: omdat we nu weten op basis waarvan ‘de driehoek’ handelde, kunnen we ze er nu op aanspreken. Met een beetje mazzel komt uit dit incident de realisatie dat de ene marokkaan de andere nog niet is en dat als je iets verder kijkt dan je neus lang is, allerlei nti-terrorisme-wetgeving overbodig is. Als men had gezegd ‘we hebben zeven mensen opgepakt, maar we zeggen niet waarom’ – of nog erger: ze zeggen helemaal niet dat ze mensen oppakken – dan gaan we pas richting een politiestaat en rendition.

  2. 2

    @prometeus: Als zou blijken dat de arrestanten inderdaad iets met de zaak te maken zouden hebben, dan kom je in een andere situatie.
    Jouw voorbeeld van de dronken studenten is dus niet relevant. Want die hebben kennelijk aantoonbaar iets gedaan.
    Als er drie studenten van hun bed gelicht zouden worden vanwege een internetfraude, maar de volgende dag blijken het de verkeerde mensen te zijn geweest, wil ik dat dus ook niet horen. Pas als er een zaak van gemaakt wordt.

  3. 3

    Het was voldoende geweest als men ’s morgens had verklaard dat men er dreiging was van een aanslag. Vervolgens ’s avonds dat men zeven mensen had opgepakt maar dat er (nog) geen directe aanwijzingen zijn dat deze mensen ook daadwerkelijk een aanslag gingen plegen.
    Reden: men had tot nu toe alleen maar een anoniem telefoontje. Als men nu explosieven had gevonden oid, dan had men wat mij betreft wel Madrid en Marokkanen mogen noemen.

    Door een link te leggen met Madrid -en Marokkannen- werd de zaak enorm opgeblazen. Dat het Marokkanen waren had de volgende dag verklaard kunnen worden toen de zeven werden vrijgelaten. Het had 90% kabaal gescheeld.

    @1 De media had overigens op geen enkel moment reden om te roepen dat Amsterdam aan aanslag was ontsnapt.

  4. 4

    @2 het zit ‘m in het woord ‘blijkt’: wanneer blijkt iets? Uiteraard ideaal pas als de rechter zich erover uit heeft gesproken.

    Het punt was hier dat er een grote zichtbare operatie was en dat politie en justitie gelukkig vonden dat ze verantwoording af moesten leggen over waarom ze daartoe over gegaan waren. En dan zeg ik: liever dat ze het zeggen, later op hun bek gaan en het publiek zich ook even achter de oren krabt wat ze dachten toen het over marokkanen zou gaan, dan dat er niks verteld wordt – want dat was het alternatief.

    Overigens vind ik deze discussie aan het begin van De Leugen Regeert van weinig zelfkritiek bij de media getuigen. Dat is dan weer jammer. De driehoek had dat wellicht kunnen voorkomen door meer te benadrukken dat er niks gevonden was bij huiszoekingen en dat de aard van het anonieme telefoontje ook nog niet vast stond. Maar met de openheid an sich heb ik dus geen moeite.

    Edit: @3: met ‘aanleiding’ bedoel ik eerder: een excuus. Of: ‘zag men aanleiding’.

  5. 5

    Moet je nu iedere keer dat dronken studenten iets aanrichten verzwijgen dat het om studenten gaat omdat het publiek anders denkt: ‘kutstudenten’?

    Zolang er geen populaire politieke partij is die openlijk pleit voor het deporteren van kutstudenten vind ik dat een onzinnige vergelijking.

    IK ben het toch wel eens met Steeph: volledige vrijheid van informatie + een kortzichtig en weinig tolerant publiek = maatschappelijk dynamiet. Ik vind dat de Driehoek even had kunnen wachten met het predikaat ‘Marokkanen’. Voorzichtige overheid maakt geen ‘politiestaat’ prometius, hoe kom je erbij?

  6. 6

    “Het punt was hier dat er een grote zichtbare operatie was en dat politie en justitie gelukkig vonden dat ze verantwoording af moesten leggen over waarom ze daartoe over gegaan waren.”

    Er besluipt mij het gevoel dat politie en justitie vooral Madrid en Marokkanen bekend maakten omdat ze al vrij vroeg zagen dat er eigenlijk geen rechtvaardiging was voor deze grote zichtbare operatie. Dat zou meteen verklaren waarom Cohen zo enorm moeilijk doet over excuses: Er was vrijwel meteen duidelijk dat hier sprake was van een overreactie en onnodig handelen. Politie en justitie zijn de fout in gegaan en dat werd achteraf met dit soort ruis gecamoufleerd.

  7. 7

    Het punt was hier dat er een grote zichtbare operatie was en dat politie en justitie gelukkig vonden dat ze verantwoording af moesten leggen over waarom ze daartoe over gegaan waren. En dan zeg ik: liever dat ze het zeggen, later op hun bek gaan en het publiek zich ook even achter de oren krabt wat ze dachten toen het over marokkanen zou gaan, dan dat er niks verteld wordt – want dat was het alternatief.

    Dat is echt dikke bullshit: de overheid verteld regelmatig niets over grote operaties. Waar ik woon zijn er continu minimaal drie publieke werken gaande. Nooit iets over gehoord of gelezen.

  8. 8

    Het lijkt er meer op dat tijdens de bewuste persconferentie bewust informatie over de vast zittende verdachten is losgelaten.

    Het onderzoek zat op dat moment waarschijnlijk muurvast en men hoopte op deze manier eventuele handlangers [zoals de mannen in het busje] te triggeren. Fouten te laten maken, bijvoorbeeld door te gaan bellen [telefoons werden zeker afgeluisterd].

    Dat is een bekend trucje van justitie en politie. Net genoeg informatie lekken om mensen [en dus het onderzoek] weer in beweging te krijgen.

  9. 9

    @6 “Er besluipt mij het gevoel dat politie en justitie vooral Madrid en Marokkanen bekend maakten omdat ze al vrij vroeg zagen dat er eigenlijk geen rechtvaardiging was voor deze grote zichtbare operatie.”

    Precies! En vervolgens mogen ze met de billen bloot. Dat dat niet/te weinig gebeurt is een tweede. Misschien dat de Amsterdamse gemeenteraad er nog wat aan kan doen. Laat ik het zo zeggen: ik vind de houding van de media kwalijker. En nogmaals: de driehoek had het zeker anders moeten brengen zodat er minder speculatie mogelijk was. Maar dan vooral omdat ze hadden kunnen weten hoe kortzichtig het publiek/de media (#5) zijn. trouwens: Steeph heeft het vooral over de afkomst van de ex-verdachten, maar hadden ze dan ook hun mond over Madrid moeten houden?

    @7 Lees je huis-aan-huis-blad eens.

  10. 10

    Los van het feit of wel of niet gemeld had moeten worden dat het om Marokkaanse arrestanten ging, is het duidelijk dat de situatie enorm is opgeblazen. Er wordt veel te snel gesuggereerd dat het om mogelijk terrorisme zou gaan, terwijl steevast blijkt dat er weinig aan de hand was. Dat betekent niet dat de situatie niet serieus genomen had moeten worden, maar wel dat iedereen (inclusief de media) veel voorzichtiger moet worden in zijn uitlatingen.

  11. 12

    @4 De Leugen Regeert. Er is iets opmerkelijks aan de uitzending. In het forum zit meneer Carel Kuyl, hoofdredactie van NOVA. Meneer Kuyl vindt dat de journalistiek niets fout heeft gedaan. Kijk nu eens naar de de uitzending van NOVA van 12 maart. ‘Amsterdam ontkomt aan terroristische aanslag’ en dat staat ook onderaan op het scherm. Later wordt het woordje ‘lijkt’ er tussen gevoegd.
    ‘De journalistiek heeft niets fout gedaan,’ zegt de de journalistiek.

    De regering heeft niets fout gedaan in Irak want dat heeft meneer Balkenende zelf gezegd.

  12. 14

    Er moet wel degelijk rekenin worden gehouden met een mogelijk stigmatiserende werking van informatie.
    Voor je het weet wil de rest van Nederland dat Amsterdam in zee wordt gekieperd omdat Amsterdamse crisismanagers een inschattingsfout maakten en 7 Amsterdammers arresteerden en twee Amsterdamse kranten er een bomaanslag in zagen.

    Amsterdammertjes staan al wat langer bekend als erg hinderlijke paaltjes, dat moet je niet erger maken.