‘Energienet kan groei zonnepanelen niet aan’

NIEUWS - Tenminste, dat concluderen het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en DNV GL (voorheen KEMA) in een gezamenlijk onderzoek naar het potentieel van zonnestroom in Nederland:

Het energienet kan de explosieve groei van het aantal daken met zonnepanelen niet aan. Als de groei zich zo doorzet, dreigt het netwerk op dagen met veel zon overbelast te raken omdat er te veel stroom wordt geproduceerd. Het is hierdoor niet mogelijk alle daken vol te bouwen met zonnepanelen om af te stappen van gas en olie uit bijvoorbeeld Rusland of steenkool- en kerncentrales. […]

Als het totale geschikte dakoppervlak van woningen en andere gebouwen vol wordt geplaatst met zonnepanelen, levert dit een opgeteld vermogen van 66 gigawatt op, terwijl de huidige distributienetten slechts tot 16 gigawatt zonnestroom kunnen verwerken.

Hoewel dit per jaar voldoende stroom genereert voor de hele gebouwde omgeving in het land, kan deze elektriciteit niet worden opgeslagen. Zonnepanelen zouden dan moeten worden omgebouwd om op zonnige dagen juist minder energie op te wekken dan mogelijk is.

Op zich is het bemoedigend dat het hele dakoppervlak voldoende is voor onze huidige elektriciteitsbehoefte. Maar elektriciteit zou niet kunnen worden opgeslagen? Hoeveel oogkleppen hebben deze onderzoekers opgehad? Hebben ze al eens van batterijen gehoord?

Nu zijn batterijen waarschijnlijk niet de meest ideale manier om elektriciteit op te slaan, maar er zijn meer manieren om energie op te slaan. Je kunt bijvoorbeeld elektriciteit gebruiken om water om te zetten in waterstof en zuurstof, welke stoffen je weer kunt gebruiken om met een brandstofcel elektriciteit op te wekken

Hoe anders is de conclusie van een onderzoek van de University of Delaware. De uitkomst van hun studie liet zien dat rond 2030 het mogelijk is om bijna 100% van de energie op te wekken met zonne- en windenergie én ondersteund door energieopslag. In hun studie hebben ze allerlei verschillende combinaties van duurzame energiebronnen en energieopslag met elkaar vergeleken.

Zo is de techniek om op synthetische wijze methaangas (aardgas) te maken al voorhanden. Water (H2O) en CO2 kunnen met behulp van elektrolyse worden omgezet in methaan (CH4). Een ander idee (of eigenlijk verzameling van ideeën) is om energie opslaan door gebruik te maken van water in combinatie met hoogteverschil. Het plan Lievense is een voorbeeld van hoe we in Nederland op grote schaal energieopslag kunnen realiseren.

Wellicht is het een idee dat PBL en DNV GL hun oogkleppen afzetten en hun onderzoek over doen. Zoals het onderzoek van de University of Delaware laat zien, kan het energienet de groei van zonnepanelen prima aan. Zolang je maar de juiste keuzes maakt.

  1. 1

    Waarom niet water gebruiken als “batterij” met het teveel aan stroom pomp je in een ondergronds bassin het water omhoog en bij te weinig laat je het door turbines stroom leveren. Natuurlijk er gaat wat bouwwerkzaamheden inzitten, maar als je ziet hoe groot sommige projecten al zijn dan moet er toch wat mogelijk zijn.

  2. 2

    De kop had ook kunnen zijn: Energie leveranciers weigeeren energie-infrastructuur aan te passen. Dat krijg je met ‘de vrije markt’, niemand die zomaar het kaas van zijn brood laat pikken, ook al zou het voor de gehele wereld een betere zet zijn.

  3. 3

    @0: “Hoeveel oogkleppen hebben deze onderzoekers opgehad?” – Deze reactie bevat juist veel oogkleppen.
    1. Dat een woonwijk met meer dan 25% zon-pv het huidige net op zonnige dagen over belast, is al vaker onderzocht. Alleen voldoende lokale opslag voorkomt dit en inderdaad “zijn batterijen niet de meest ideale manier om elektriciteit op te slaan”. Behoorlijk mlieubelastend en heel prijzig.
    2. Resteert grootschalige opslag. “Een ander idee is om energie opslaan door gebruik te maken van water met hoogteverschil”
    Idee?? De huidige stroomopslag gaat zo voor ruim 90% dan vooral voor het verschil in dag/nacht verbruik. Dus niet voor de veel grotere seizoenen opslag.
    3. “de techniek om methaangas (aardgas) te maken, water en CO2 kunnen met elektrolyse omgezet in methaan (CH4)”
    Helaas een omzetting met een slecht rendement, vooral door onvoldoende CO2. Het benutten van de eerste stap met de productie van waterstof is veel renderende.
    4. De stroomvraag stijgt nog steeds al helemaal met de komst van e-voertuigen, warmtepompen en andere stroomvreters. Dus het voldoen aan de huidige stroomvraag is onvoldoende.

    NB. de Delare studie bevat veel wind en weinig zon, dus met veel minder seizoensopslag!

  4. 4

    De onderzoekers hebben het over distributienetten. Bij het plan Lievense of als je waterstof of methaan gaat produceren dan moet de zonnestroom toch echt door het distributienet. De door @0 genoemde opties voor opslag zijn dus geen oplossingen voor de ondercapaciteit op de distributienetten. De enige oplossing is thuisopslag (batterijen, warmte), een ander vraagpatroon of een uitbreiding van de distributienetten. Ik zie niet hoe PBL/DNV oogkleppen ophebben, in tegenstelling: Juist de studie van de University of Delaware neemt iets belangrijks niet mee, namelijk het vermogen van distributienetten.

  5. 5

    @1: Kan voor korte opslag (dag/nacht).
    Seizoensopslag is een ander verhaal (zo’n 100 X groter!)

    @2: Terecht een kostbare netvergroting alleen om de stroompieken te verwerken.
    Gaat de zonnepanelen bezitter daarvoor betalen, dus alleen voor de panelen met een opbrengst boven zeg 1000 kWh, want daaronder is het huidige net voldoende?

  6. 7

    Lachen – de titel op de site van PBL is:

    ”Sterke groei van zonne-energie mogelijk zonder overbelasting van het net”

    en

    ”Voor 2020 wordt 4 GW verwacht, terwijl de huidige distributienetten tot 16 GW zonnestroom kunnen verwerken. Na dit kantelpunt zijn maatregelen nodig om overbelasting van de netten te voorkomen op dagen met veel zon. “

    Er moet alleen wat geïnvesteerd worden t.z.t. als het sneller gaat dan verwacht.

    Vertrouw nooit een krant de metro die niet naar zijn bronnen verwijst.

    http://www.pbl.nl/nieuws/nieuwsberichten/2014/sterke-groei-van-zonne-energie-mogelijk-zonder-overbelasting-van-het-net%20

  7. 8

    @Dehnus, @1 Ik heb het eens doorgerekend, maar water omhoog pompen op kleine schaal is erg lastig. Je moet 40 ton water 10 meter omhoog pompen om 1 schamel kilowattuurtje op te slaan. Ten eerste houdt je dak dat niet, ten tweede ziet het er niet uit, ten derde koste het hartstikke veel water en ten vierde is het veel te duur. Zwaartekrachtopslag met water is enkel interessant als je een serieus hoogteverschil en/of serieus volume kunt benutten. Qua hoogteverschil wordt dat niks in Nederland, daarom is de Nordnet-kabel aangelegd (zie wikipedia). Qua volume hebben we wel opties, zie Plan Lievense.

    Zelf rekenen? Vul dit in in Googel:

    40000 kilo * 10 meter * 9.81 meter/second^2 in kilowatt * hour

    Toch zie ik meer heil in lokale opslag; het probleem begint immers al zodra de elektriciteit de “voordeur” verlaat. En eventuele overbelasting is dan nog tot daaraan toe, maar de stroomvoorziening garanderen als de zon niet schijnt zal steeds duurder worden.

    Mogelijke andere oplossingen zijn je vriezer extra laten koelen bij zonneschijn, de wasmachine automatisch aanzetten, de boiler vullen (en dus zorgen dat ie leeg is als de zon los gaat), je elektrische auto vullen etc. Willen we dat soort dingen goed voor elkaar krijgen dan hebben we een smart grid nodig en real-time pricing. En dat schiet echt totaal niet op :-(

    Ik denk daarom dat we het eerder van batterijen moeten hebben; ondanks hun nadelen is dat nog steeds de beste optie (tot vliegwielen en ultracondensatoren betaalbaar worden voor de gewone consument). Maarja, zolang er geen enkel financieel incentive is om je eigen probleem op te lossen gaat er natuurlijk niemand investeren in eigen opslag.

    De oorzaak van dit probleem is daarom in feite ook de marktverstorende werking van de terugleveringsbelofte. Hoewel die belofte een goede stimulans is om meer zonnepanelen op daken te krijgen is het maar de vraag of het op de lange termijn wel de beste manier is om je energiehuishouding te regelen. Een CO2-tax of brandstofimporttax zou veel beter werken; eigen zonnepanelen plus opslag zouden dan veel eerder interessant worden dan nu ooit het geval zou zijn…

    @Amateur Commenter, @2

    Energie leveranciers weigeeren energie-infrastructuur aan te passen.

    Nonsens. De energieleveranciers mogen niet eens een netwerk in bezit hebben, dat is VERBOTEN. Je stelling is dus onzin. Op frappante wijze heb je toch de topscore aan punten in dit draadje; ik denk dat sargasso na de minpunten ook de pluspunten maar moet afschaffen:Ppp

    http://www.energieleveranciers.nl/netbeheerders/overzicht-netbeheerders

    Bovendien moet je je m.i. ernstig afvragen of de extra capaciteit die nodig is om de hier beschreven situatie op te vangen wel kosteneffectief is. Beter zoeken we oplossingen bij de menschen thuis en nemen we marktverstorende maatregelen die dat nu effectief tegengaan weg. CO2 tax invoeren dus. Maarja, collectief te dom ofzo… :-(

  8. 9

    @8: “.. dat we het eerder van batterijen moeten hebben; ondanks hun nadelen is dat nog steeds de beste optie”
    Nonsens, reken eens hoeveel dat kost, afgekoppeld van het net bij een jaarverbruik van 4000 kwh?

  9. 10

    @5: Ja dat weet ik, maar daar moet toch wat aan te doen zijn. Als je onder elk huis met zonepanelen lokaal de opslag regelt dan moet je toch behoorlijk wat kunnen compenseren voor de toename aan het net?

  10. 11

    @8:In Limburg hebben we nogal wat mijnbouw gehad, daarvan staat het meeste nu te verslonzen en is de Regio dood aan het bloeden. Een mooie impuls misschien om te kijken of we een oplossing kunnen vinden voor tijdelijke opslag van de overvloed aan stroom.

    Het geeft ook een mooie impuls aan een regio die het nodig heeft. We weten dat de mijnen diep zijn, het enige waar we mee zitten is hoeveel water we veilig op kunnen slaan zonder gevolgen en de stroming naar lager gelegen kamers.

    Maar goed ik weet er niet zoveel van buiten een ideetje wat soms in mijn hoofd speelt.

  11. 12

    @Dehnus, @11 Ik was eerst iets aan het typen over dat je geen water in mijnen wil vanwege grondwatervervuiling, maar volgens mij wordt gewerkt aan flexibele opslagvaten die dat wellicht op zouden kunnen lossen:

    http://www.tki-gas.nl/projecten/teg0413004

    Verder zijn zoutkoepels een optie; die worden elders (Duitsland, VS) al vele decennia gebruikt om middels perslucht energie in op te slaan. Dat betreft installaties tot soms wel honderden megawatts.

    Nog een andere aanpak, voor mij deels nieuw, is door treinen zwaar te beladen en bovenaan een berg te parkeren. Als je elektriciteit nodig hebt, laat je de remmen los. De techniek om vervolgens elektriciteit op te wekken gebruiken we al iedere dag; treinen die remmen op de motor wekkend stroom op die wordt teruggeleverd aan de bovenleiding. Daardoor is de treinenvertrekcapaciteit bij Utrecht Centraal bijvoorbeeld deels afhankelijk van de treinen die aankomen, meen ik;-)

    http://en.wikipedia.org/wiki/Energy_storage#Gravitational_potential_energy_storage

    Nog een andere oplossing die waarschijnlijk niet al teveel investeringen vergt, is het opwekken van waterstof en dat terugleveren aan het gasnet, eventueel na omzetting in methaan. Laat qua efficientie wat te wensen over, maar is waarschijnlijk wel laagdrempelig in te voeren.

    Anyway – keus genoeg ;-)

  12. 13

    @10: Zelf denk ik dat we op de korte termijn de batterijfunctie moeten laten vervullen door conventionele centrales. DAT zou ook de enige vorm van subsidie moeten zijn op duurzame energie. En ik denk dat we als maatschappij ook moeten accepteren dat we die kosten met zijn alle dragen.

    We zouden bij opslag-oplossingen minder focus moeten hebben moeten op rendement, en meer op kosten. Eigenlijk wil je dat we bij overschot een energieprijs hebben van, zeg, 5 cent en bij een tekort een prijs van 40 cent. Er moet een marktmodel komen waarbij het probleem van energieopslag vertaalt wordt naar de economie en dan komen die opslagmedia vanzelf.

  13. 14

    @9 waarom zou je met batterijen van het net moeten? Met decentraal opgestelde energieopslag kan je de mogelijke overbelasting van het de distributienetten wel opvangen.

    Buiten dat: eind 2013 was er tussen de 0,5 en 0,7 GW aan zonnepanelen geïnstalleerd. Het duurt dus nog wel een paar jaar voor het probleem zich voordoet. Zelfs als het geïnstalleerd vermogen per jaar verdubbeld t.o.v. het jaar ervoor.

    @11 in het verleden is er een keer gekeken naar energieopslag d.m.v. water omhoog pompen in oude mijnen. Geen idee wat daarvan is gekomen.

  14. 15

    @roland, #9 Reken ook eens uit wat elektriciteit van het net kopen kost als je afhankelijk bent van een fossielgestookte centrale die alleen in de winter ’s avonds rendabel is.

    Maargoed, dat hoeven we allemaal niet uit te rekenen want dat hebben deze jongens al gedaan:

    http://www.solarenergystorage.org/en/wann-werden-solarakkus-wirtschaftlich-2/

    33 cent per kWh. Anderhalf zo duur als gewone netstroom dus. Met nog altijd dalende prijzen voor zowel zonnepanelen als batterijen en de verwachte acceleratie in prijsdalingen van batterijen zie ik dat helemaal goedkomen. Uit context gerukt plaatje ter illustratie:

    http://www.greentechmedia.com//content/images/articles/Storage_Cost_Drops.png

  15. 16

    @9

    waarom zou je met batterijen van het net moeten?

    Sterker nog: waarschijnlijk kun je beter aan het net blijven zitten. Als variabele prijzen eindelijk een optie worden kun je dan lekker geld verdienen door je accu’s op het juiste moment op te laden met netstroom en dat later weer terug te leveren.

  16. 17

    @0
    Een paar kanttekeningen. ‘Het net’ kan kennelijk 16 GW aan. Nu weet ik niet precies hoe het zit, maar betekent dat niet dat er pas een probleem wordt bij 16 GW teruglevering aan het net? Dus na de x GW die op dat moment zelf verbruikt wordt? Mij wordt het uit het rapport (dank MrOoijer) niet duidelijk.

    De titel van #0 is misleidend. De 4 GWp, waar de cijfers deels op gebaseerd zijn, komt van het ‘Nationaal Actieplan Zonnestroom’, en geldt meer als streven, dan (mijns inziens) als betrouwbaar vooruitzicht. Een belendend consortium, het Topconsortium Kennis en Innovatie Solar Energy spreekt van 20 GWp in 2030. Met 0,7 GWp in 2013, komt dat neer op gemiddeld 28% groei per jaar voor de 4 GWp in 2020, of 21% voor die 20 GWp in 2030. Is dit onrealistisch?

    Ik heb er wat verschillende rapporten bijgehaald, om te kijken hoe de groei in de afgelopen jaren was, al was het soms schatwerk van een grafiek af. Met cijfers als 10 MWp in 2000, 55 MWp in 2008, 155 MWp in 2011 en 700 MWp in 2013 kom je al gauw op percentages van boven de 30%. Ik heb gemakkelijkheidshalve aangenomen dat het exponentiele groei is, zonder remming. Een groei van 20%-30% per jaar is dus niet onrealistisch.

    De suggesties die in de reacties worden genoemd zijn voorbeelden die ook in het rapport worden aangehaald: vraagsturing (apparaten aan zetten op piekuren). Opslag wordt ook genoemd. De onderzoekers stellen iets anders voor: curtailment (aftoppen) tot 70% van de maximale capaciteit van een zonnepaneel op extreem zonnige dagen. De reacties daarop zijn voorspelbaar: zonde van de energie die dan niet opgevangen wordt en dus verloren gaat. Wat echter ook genoemd wordt, is dat dit slechts gaat om 2-3% van de energie over een heel jaar. Een offer van 3% om te garanderen dat het systeem blijft draaien, lijkt me niet veel (de belastingdienst vraagt meer ;) ).

    De opslagmethoden die ik genoemd zien, zijn doorgaans wat handiger op de wat langere termijnen (#5 noemt opslag in potentiele energie goed voor dag/nacht. Stel je voor dat je een paar zonnige dagen achter elkaar hebt! Een energieopslag voor een week lijkt me zo realistischer.) Deze vormen van langere opslag zijn ook nodig voor de seizoensopslag, maar spelen nou niet echt mee in wat in #0 genoemd wordt.

    Daarnaast moet je je afvragen of je wel een opslagmedium stand-by wil hebben voor die paar dagen in het jaar dat je meer energie hebt dan zelfs het net op wil nemen. Batterijen zijn meestal vrij log en kunnen niet zo heel veel energie opslaan, daarnaast treedt er capaciteitsverlies op, ook zonder gebruikt te worden. Een lithium-ionaccu kun je gebruiken, de energiedichtheid is relatief hoog, maar om een paar tiental tot honderd euros uit te geven aan een bakbeest, dat na 5 jaar nog maar 1/3e op kan slaan als in het jaar van aankoop, voor een week in het jaar is overdreven.

  17. 18

    @7: Mee eens. Maar de schrijver van dit blog doet zijn huiswerk helaas ook niet en neemt maar wat graag de stemmingmakende titel over….

  18. 19

    @14: De zon-pv omvang stelt nu bij ons niets voor, dus die overbelasting speelt nu niet, stelt ook het rapport.
    Het piekprobleem speelt bij tenmiste zo’n 20% van het beschikbare dakoppervlak berekent PBL.

    @15: “Anderhalf zo duur als gewone netstroom”
    Dat valt erg mee toch!
    Steeds dalende zon-pv prijzen zijn alleen al nodig om deze opwekvorm betaalbaar te maken. Landwind is nog altijd veel goedkoper en bij grootschalige opwekking wordt zelfs in de woestijn (met de hoogste opbrengst!) spiegels gebruikt i.p.v. panelen. Of het ‘goedkomt” is meer een vage hoop.

    @16: “Als variabele prijzen een optie worden kun je lekker geld verdienen door je accu’s op te laden en later terug te leveren”.
    – Integendeel bij nadruk op zon-pv zal iedereen tegelijk opladen en willen terugleveren, zodat juist verlies geleden wordt.
    Alleen bij voldoende aanvulling uit windstroom, biomassa en fossiel valt er nog te verdienen.

    De aanbeveling voor lokale opslag alleen voor pieken is wel de grootste verspilling.
    Slordig dat de schrijver alleen naar een Metrobericht verwijst en niet de moeite neemt voor het PBL rapport

  19. 21

    @0: “.. bemoedigend dat het hele dakoppervlak voldoende is voor onze huidige elektriciteitsbehoefte”
    – Blijkbaar het rapport niet gelezen, waarin staat dat de huidige stroomvraag = 120 twh/jaar en de berekende dakopbrengst = 50 twh/jaar ofwel 40% van de totale stroomvraag.

    Ook is te lezen: “In dat rapport is niet gekeken naar beperkingen voor zonnepanelen als gevolg van obstakels of een slechte oriëntatie op de zon”
    Een nogal zonnige kijk op de te verwachten stroomopbrengst.

  20. 22

    @20: Hun voorstellen zijn:
    – beperking van de productie op piekmomenten
    – manieren zoeken om overtollige elektriciteit op te slaan
    – laten dalen van de prijs van elektriciteit als er veel aanbod is
    Alleen het 1e voorstel is passend. Met een beperkt net is alleen voldoende lokale opslag zinnig. Het laatste voorstel is onzin, immers het beperkte net kan de stroom niet leveren!

  21. 23

    Al gedacht aan de volgende combinatie: auto en PV?
    Er is zo hier en daar al een paar keer gewezen op opslag in elektrische auto’s. In zo’n auto zit een motor van 52 PK of 38 kW, als hij één uur kan rijden kan hij ook 38 kWh op slaan. Je kunt de accu vullen met 8 uur PV van 5 kW. De meeste huisinstallaties zijn geloof ik wat kleiner – dus opslag in de elektrische auto is heel goed mogelijk.
    Maar nu is er nog iets: je kunt de in de autoaccu opgeslagen energie ook heel goed terug leveren als daar behoefte aan is.
    Het wordt als volgt: je gebruikt de auto hoogstens twee uur per dag, en de andere 22 uur wordt hij (geparkeerd, maar aangesloten) gebruikt als opslag of bijzet. De auto vangt dan energieoverschotten op en springt bij als er energietekorten dreigen. Je kunt het heel goed zo regelen dat de accu niet te erg leeg raakt maar meestal vol blijft en toch op moeilijke momenten nog wat bij levert. Een ideale combinatie. En de accu kan als de techniek verder ontwikkelt ook best uit een energiecel-gasgenerator-combinatie bestaan.
    PV en de elektrische auto? Ja!

  22. 24

    Het ene bericht is blijkbaar het andere niet ;-)

    Hier is er een waarin het tegendeel staat:
    http://www.nom.nl/energie/stroomnet-kan-forse-groei-zonne-energie-opvangen/

    Of,
    lees hier getikte kopie van krantenartikel in Dagblad van het Noorden d.d. 28-8-2014:

    Stroomnet is klaar voor forse groei zonne-energie

    GRONINGEN
    Het Nederlandse elektriciteitsnet kan de verwachte toename van zonnepanelen goed opvangen. De bekabeling is zelfs berekend op grote stroompieken.

    Dit zegt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Zoals er problemen kunnen ontstaan bij een plotseling grote vraag naar stroom, kan dat ook gebeuren bij een plotselinge aanbodpiek. Omdat het aantal zonnepanelen in woonwijken al geruime tijd flink toeneemt, wilde het PBL meer weten over de risico’s.

    Voorlopig kan het stroomnet wel een stootje hebben. Als zonnepanelen in 2020 op een zonnige dag 4 gigawatt stroom opwekken, geeft dat geen problemen. Het net kan een piek tot zo’n 16 gigawatt verwerken.

    Als de zonnepanelen gelijkmatig over wijken worden verdeeld, zijn bij deze waarden geen aanpassingen aan het net nodig. Bij lokale concentraties moet het net wel verzwaard.

    Verdere groei wordt echter wel voor mogelijk gehouden. Het potentieel van Nederlandse woningen en bedrijfspanden wordt door PBL geschat op 66 gigawatt piekvermogen. Per jaar kunnen zonnepanelen dan 50 terawattuur opbrengen, 50 miljard kilowattuur. Dat is evenveel als jaarlijks in Nederlandse gebouwen aan stroom wordt verbruikt.

  23. 25

    @20, @24: Deze koppen komen uit het PBL persbericht:
    “Sterke groei van zonne-energie mogelijk zonder overbelasting van het net”

    Deze site verzint een eigen kop en verwijt dan PBL oogkleppen!

  24. 26

    @25: ik kan je niet meer volgen. Je verwijt dat sommigen onterecht tegen de kop hier ageren, alsof die van PBL zou zijn, is terecht. Maar tegelijk ben jij degene met het meeste kritiek op de conclusies van PBL. Jij lijkt de ‘verkeerde kop’ boven het bericht te verdedigen, dat het energienet de groei van het aantal zonnepanelen niet aan kan…

  25. 27

    @22: Misschien is het idee dat als de prijs heel laag is, men het de moeite niet waard vindt om aan het net te leveren. Een strategie die bij zon overigens waarschijnlijk niet gevolgd gaat worden. Wat dat betreft is zon niet anders dan nucleair, wind en (tot op zekere hoogte) kolen: leveren is bij elke (positieve) prijs economisch rendabeler dan niet leveren, als je de bron eenmaal aan hebt staan.

  26. 29

    @26: Waar staan mijn “meeste kritiek op de conclusies van PBL”?
    Het is juist te waarderen dat PBL aangeeft dat de groei van zonnepanelen beperkingen kent en daarmee tegenwicht geeft tegen de soms erg hoge verwachtingen over zon-pv, als een bijna gratis energiebron.

    @27: “leveren is bij elke prijs economisch rendabeler dan niet leveren”
    Opslaan, ook met een slecht rendement, kan dan rendabeler zijn dan leveren.

  27. 30

    De kop en het artikel in Metro (telegraaf) is een voorbeeld hoe rechtse media propaganda voeren tegen duurzaam.
    Overigens van harte geholpen door netbeheerders. Die hebben hun wortels bij fossiele belangen, en in een h[land waar de fossiele belangen regeren, is weerstand tegen duurzaam vanzelfsprekend. Zeker bij een zeer volgzame bevolking, toch?

    Het kan nog wel 20 jaar duren voordat we de 16 GW zonnestroom bereiken.
    We zullen veel eerder de 16 GW windenergie bereiken.

    Het probleem is natuurlijk niet het net, de kabels, maar de vereniging van kolencentrale directeuren (VNO NCW).
    Naarmate er meer zon en wind in stroom wordt omgezet zullen zij minder omzet hebben met hun centrales.
    In Duitsland zijn de fossielen iets minder machtig, en sluiten ze hun fossiele centrales.

    Het lokale net gaat wel, lokaal problemen geven, een beetje.
    Als er in een wijk “teveel” zonnepanelen stroom opwekken, gaat de spanning daar stijgen. En meer stijgen naar mate er meer panelen liggen, en de zon harder schijnt.
    Maar zonnestroom inverters stoppen er ook weer vanzelf mee, als die netspanning te hoog wordt. Zo zit er al een rem op te veel zonnestroom.
    Maar dat afschakelen gaat ongecontroleerd.

    De netbeheerders kunnen hier op anticiperen door de de nog beschikbare ruimte op het lokale net te publiceren, real time, en leesbaar voor slimme apparaten.
    Als er dan slimme zonnestroom inverters komen, kijken die naar de ruimte op het lokale net, en regel een beetje terug.

    Ook de laders van EV’s zullen als een van de eerste slim worden, (buiten Nederland) als iedereen straks zijn EV aan de lader hangt, bij thuiskomst on 17:30, gaat ht fout met domme laders.
    Daarom worden laders slim, als de gebruiker de auto aan de lader hangt, kijkt die lader eerst nar de beschikbare ruimte op het net. en begint pas met laden, en met een laad stroom die past bij de ruimte op het net, op een tijd die nog past bij de wensten van de gebruiker.

  28. 31

    Misschien is het nog goed om te vermelden dat er een type batterij dat geschikt is om dit soort situaties te gebruiken, de z.g. flow batterijen (ik heb nog geen goede Nederlandse naam gevonden)

    Met deze systemen kun je grote hoeveelheden stroom opslaan. Nadeel is dat ze log en groot zijn, maar ze hoeven dan ook niet verplaatst te worden, en je kan ze prima onder grond bouwen. De grondstof is bovendien volledig herbruikbaar.

  29. 32

    @27: Eens. En het extra voordeel is, dat elke kWh die je met zon of wind of water opwekt, een kWh is die tegelijkertijd wordt bespaard op de fossiele opwekking – het is dus een echte kWh echte CO2 mitigatie.
    Doordenkend: als er eventueel met verlies moet worden opgewekt zie ik hier zelfs nog wel een reden voor subsidiëring.

  30. 33

    Maak eens de slag van investeren in een commerciele activiteit naar eigen windpark bezit bij verbruikers.
    Stroom verbruikers wekken hun eigen stroom op, op jaar basis.
    Ze halen hun stroom van de markt af, en hebben alle stroom tegen kostprijs. Bij windmolens op het land is dat bij de huidige spaarrente ca 3 cent per kWh.
    Dat is incl de kosten van backup van de huidige fossiele centrales, en zonder SDE, die is niet nodig, omdat de windparken meteen gekocht worden door de verbruikers.
    Zij gebruiken daar spaargeld voor, dat anders maar 1% rente zou opleveren.
    Die backup betalen we nu ook al, overigens, en dat kost 0,1 cent per kWh.
    Als het aandeel duurzaam voorbij de 30% gaat zal die prijs wel wat stijgen, maar we moeten de centrales goed onderling laten concurreren, hun markt laten werken.

  31. 34

    Moderne batterijen / accu’s kunnen ook meer dan enkel energie opslaan. Die zijn ook in staat om bv. diensten als het voltage of de hertz voor het stroomnet te leveren. Bij het berekenen van de opbrengsten van opslag moet je de waarde van die diensten ook meenemen. Daarnaast is het de vraag of individuele consumenten daadwerkelijk naar het ‘business model’ van energieopslag kijken, of eerder kijken naar het gevoel van onafhankelijkheid dat een eigen stukje energieopslag oplevert.

    Ook wel aardig om te melden dat in Duitsland al lang beperking van energietoevoer van zonnepanelen en windturbines toepast. Zonne-energieinstallaties hebben 2 opties in Duitsland :
    1) omvormer niet groter dan 70% van geïnstalleerd vermogen
    2) omvormer is aftopbaar door netwerkbeheerder

    Ook moeten windturbines en zonne-energie installaties al bepaalde netwerkdiensten leveren in Duitsland
    http://www.renewablesinternational.net/findings-from-100-percent-renewable-power-study/150/537/81258/