Quote du Jour | Diploma-devaluatie

Quote du JourEr heeft onder leerlingen een enorme niveaudaling plaatsgevonden, vooral in de schriftelijke taalvaardigheid. Er is heel veel mis met de toepassing van eenvoudige spellingregels, de interpunctie en dan is er het feit dat ze stijlfouten niet meer herkennen. Zeer ernstig is ook dat de woordenschat van de leerlingen na de invoering van de basisvorming enorm is afgenomen

Hanneke Klinkert (zie quote) is docente Nederlands aan het Bonhoeffercollege Castricum en staat daar al 37 jaar lang voor de klas. Zij is dus zeer wel in staat om te oordelen over het onderwijsniveau van nu, vergeleken met pakweg een kwart eeuw geleden. In Buitenhof legt ze vriendelijk doch dringend uit dat er nu toch echt moet worden ingegrepen.
Vandaag beginnen overal in het land zo’n 200 duizend scholieren aan het centraal eindexamen. Volgens de Onderwijsinspectie loopt de betrouwbaarheid van de diploma’s momenteel gevaar, op alle onderwijsniveaus. Het toezicht schiet tekort en sommige scholen geven hun leerlingen met opzet te hoge cijfers bij de schoolonderzoeken…

VU-filosoof Ad Verbrugge, voorzitter van de vereniging Beter Onderwijs Nederland (BON), vindt het inmiddels hoog tijd voor een taaltoets in het eerste leerjaar van de universiteit. Eigenlijk te gek voor woorden, meent hij, dat men op de universiteit nog aandacht moet besteden aan zulke basisvaardigheden. Maar het blijkt hard nodig.
Overigens beperken de problemen zich niet alleen tot het niveau van de leerlingen. Ook het vinden van capabele taaldocenten wordt een steeds groter probleem. Het Bonhoeffercollege, zo verhaalt Klinkert, had onlangs een vacature voor een 2e graads docent Nederlands en kreeg daarop 20 sollicitatiebrieven, waarvan er niet één in correct Nederlands was geschreven. Het probleem is opgelost door de extra uren dan maar over de bestaande docenten te verdelen.

  1. 2

    Copypasten uit een correcte sollicitatiebrief uit het Stijlboek Zakelijke Brieven kunnen ze dus ook al niet. Terecht afgewezen, die 20.

    Of wisten ze niet dat dat boek bestond ? Nog terechter.

  2. 3

    Taal is communicatie mensen, dus hoe het geschreven of gesproken wordt maakt eigenlijk niets uit als we maar communiceren. Als iedereen het maar met elkaar eens is. En dat blijkt niet het geval, wat dus het grootste probleem is.

    Ik stel dus voor dat leerlingen en leraren maar met elkaar om de tafel gaan zitten en hun sms-grammatica gaan doceren tezamen met elkaars stijlen en puntjes.

    Kwestie van tijd voordat de leerlingen leraar zijn en het probleem derhalve niet meer bestaat.

  3. 4

    Het helpt niks als je het tertiair onderwijs overal in het Engels wil gaan geven. Lijkt mij dat beleidsmakers cs een hand in eigen boezem mogen steken.

  4. 5

    #3bis
    Als iedereen het maar met elkaar eens is.

    Dat is dus wat overmatig gezegd, als we elkaar maar begrijpen moet dat waarschijnlijk :) zijn

  5. 8

    Ach en was het maar alleen hun Nederlands. Ik zie geregeld universitaire studenten naar een rekenmachine grijpen als ik ze met simpele getallen een formule heb laten invullen (op het niveau van 1/0,5=) en met woordgrapjes hoef je ook al niet meer aan te komen (weet je niet wat equality betekent? Some animals are more equal than others? Animal Farm? Nooit van gehoord?). Maar over dik een jaar staan ze wel met een masterdiploma op de stoep.

  6. 10

    Dan kan ik wellicht toch die voltijd baan behouden i.c.m. mijn hernieuwde studieplannen.

    Maar zonder gekheid, ik heb gemerkt dat ’t vooral de basale kennis is die onder de Tweede Fase is gaan lijden, terwijl diezelfde Tweede Fase juist zou moeten zorgen voor een brede algemene ontwikkeling.

  7. 12

    Naar mijn bescheiden mening heeft de taalachteruitgang ook met gemak of luiheid te maken.

    Als we dit stuk als voorbeeld nemen, dan zie ik dat er twee taalfouten in staan:
    * 200 duizend => 200.000 of tweehonderdduizend
    * 2e graads docent => tweedegraadsdocent

    Blijkbaar heeft de Sargassoredactie niet even de tijd genomen om deze slordigheden uit het stuk te verwijderen, voordat ze besloot het te publiceren.

  8. 16

    Zou de achteruitgang in het algemene onderwijsniveau nou opzet zijn, of ‘gewoon’ideologische en/of financiele onkunde?

    Dertig jaar continue onderwijsvernieuwing omdat het elke keer weer helemaal anders (en goedkoper) moet, goedbedoeld maar slopend voor de kwaliteit.

    Of opzet van ‘the powers that be’ omdat een dom volk makkelijker te beheersen en manipuleren is…

    Overigens vond ik het argument over taalvaardigheid ook weer niet al te sterk. Taal is een middel tot communicatie, geen doel. En taal is levend en dynamisch. Als zender A zijn boodschap helder en ondubbelzinning aan ontvanger B kan overbrengen, is het dan erg dat hij/zij ‘ik wort’ i.p.v. ‘ik word’ schrijft?

    Veel erger is het verschralen van de parate kennis, kritisch waarnemen/denken en rekenkundige basisvaardigheden.

  9. 17

    3. HansR

    Als je de taal beterder beheerst kan je je beterder uitdrukken dus dan des te beterder anderen je zullen begrijpen en misschien dat iedereen zich dan eerderder met mekaar eens zullen zijn.

    In ut furleduh iz un ekspirimentjuh guhweest met fursgillunduh genuhraatsies Needurlandurs uit alluh Needurlantse wintstreekuh di op eiguh maanier hetsellufduh stukkie mostuh sgrijfuh. Nimant buhgreep iets fan wat duh anderuh hadduh gusgrefuh.

    Inderdaad, het correct leren van Nederlands is totaal overbodig.

  10. 19

    Tja, aankomende studenten weten misschien niets meer, maar ze hebben daarentegen wel goed geleerd daar onbescheiden over te zijn. Dus is er wel degelijk vooruitgang. Ergens naartoe.

  11. 21

    Verbijsterend vaak en inderdaad Bm niet alleen basis taal en rekenen. Pijn aan ogen en oren. Oplossing: vanaf klas 1: herhalen repeteren herhalen repeteren, ouderwets stampen dus. Geven van op het oog volslagen onbeduidende beloninkjes met goed zo jongen ga zo door in je schriftje, wakker competitiedrift aan o.i.d. Moet je heel inventief zijn, en een klas “aanvoelen”.

    Goed, Tucht tegen het militaristische aan is het ook niet…heb nog toefje leraar oude stempel gehad (liep volkomen verloren rond na de Mammoet). Wat heet, oude stempel, sloeg met z’n massieve zegelring z’n initialen in je knarretje als je niet genoeg je best deed en nog meer van die dingen. Hield op het bord punten bij (Links in kleurtjes de Braven en Rechts in wit de vervelende klootviolen). 3 x wit: half uur nablijven. Aan het eind van de maand voor de chronisch Braven een kutsticker van een gekleurde olifant in het schrift. Pure kwelling, Stond ik te lang Links op het bord wou ik naar Rechts…dreef dan scherp geslepen potlood in ’s mans derrière (dwars door het dikke katoen van z’n onderbroek). Maar rechts was ook niet alles…zat dus meestal ergens tussenin, maar daar kreeg je nooit punten voor.

    Het gedreun van de sommen en verbuigingen, die hele klas volgehangen met Bijbelse Rubenstaferelen…

    Golgotha wat ik u brom.
    Maar wel 8 voor taal.

  12. 22

    Een 8 voor taal. En wat heeft het je gebracht ? Ver voor het peloton uit de meest herkenbare weblogreageerder te zijn. Ja daar klapperen de flapoortjes van, die @YP.

  13. 23

    @LW#17

    Ik had het ook niet zelf durven verzinnen maar die uitspraak (taal is communicatie – en niet meer, met alle consequenties van dien) is van mijn leraar Nederlands op de middelbare school. Lang geleden, computers en SMS bestonden niet maar de sch (van mensch, u weet wel, het woord dat rechts zo graag gebruikt voor linksch) was al afgeschaft. Naamvallen kenden we ook al niet meer. Het Nederlands is een van de snelst evoluerende talen van het westelijk halfrond. Niets is allang niet meer wat het het was (een prachtige zin als ik hem terug lees trouwens, ook als is tie fout). Maar goed: taal is communicatie. Stijl en grammatica zijn maar beperkt van waarde. Logica ook: En daarom, als de keus is tussen martelen of burgers redden, zeg ik: dan maar martelen. Maar je komt er wel een eind mee in Europa waar het Nederlands sowieso gedoemd is te verdwijnen. Dus waar maken we ons druk om. En trouwens dat experimentje dat je zo treffend beschrijft is natuurlijk kul. Op dezelfde manier kun je aantonen dat mensen zonder opleiding dom en dus geschikt zijn voor het Europeesch parlement.

  14. 24

    23. HansR
    Dat experiment is toen uitgevoerd om aan te tonen dat taal uniform hoort te zijn en niet een persoonlijke interpretatie. Het heeft ook niets met intelligentie te maken maar slechts met het voor elkaar begrijpelijk kunnen zijn. Dat iemand dialect spreekt is prima maar schrijf het dan wel even in gewoon Nederlands op.
    Maar goed, jij jouw mening.

    Dat taal leeft is helemaal waar. De invloeden komen overal vandaan maar net als met muziek maakt het wel degelijk uit of je je instrument kunt bespelen. En daar zitten toch allerlei regeltjes aan vast. Toonladders, schalen, maten, etc.

  15. 26

    Ik vind het copy/paste-probleem dat mescaline aanhaalde noemde (zie #2) een veel alarmerender nijpender probleem.
    Ooit, gaf ik 2 twee leerlingen een opdracht: maak minimaal een, maxinaal twee Aviertjes A-4tjes bladzijden met informatie over het Afrikamuseum.
    De een leverde één bladzij in, tot de randen toe vol met foto’s, gekopieerd van de website van dat museum.
    De ander had gelukkig tekst. Een samenraapsel van alinea’s van de website en wat krantenartikelen. Zonder enige redactie op het kopieerwerk te verichten leverde de leerling dat in.
    Een paar mondelinge vragen over het geheel wisten beide leerlingen te beantwoorden met een schouderophalend “weet-niet”.
    Dat was ruim 15 jaar geleden, in een 4-vwo klasje, op een school in een van de betere buurten van Den Haag. Wie weet staan die leerlingen nu ergens zelf voor de klas.
    Ik hoop dat ze inmiddels het gemiddelde niveau hebben van de betere copy-pasting weblogger.

  16. 28

    Dat heeft zich ongeveer afgespeeld in mijn onderbouwjaren, en ik kan je vertellen dat dit soort taferelen bij ons in de klas beloond werden met hoongelach en een 1 voor de moeite.

    Of was het misschien ’t Luzac?

  17. 29

    @28 Nee, niet het Luzac, maar een gerenommeerde school in het Haagse Bezuidenhout.
    Maar goed, een 1 voor de moeite kon er bij mij niet af. Laten we er het maar op houden dat ik het onderwijs heb verlaten bij gebrek aan de ideale leerling ;-)

  18. 30

    @26: Toch wel al vooruitstrevende scholieren hoor, als ze in 1994 al beiden gebruik maakten van de website van het Afrikamuseum (in een tijd waarin de meeste musea nog helemaal geen website hadden, laat staan met foto’s erop)! Het moet ook wel een gerenommeerde school geweest zijn, dat ze destijds al internet (WWW incluis) hadden. Bij ons op de universiteit was het toen nog FTP en Gopher, daar kwam WWW pas begin 1995 bij.

  19. 31

    @30: Nog eens nagekeken. Het voorval was in 1998. Dus ietsjes korter geleden. Maar ze deden al heel wat op de pc. Ze waren verder dan menig docent. In ieder geval was het werkstukje voor mij een verrassing tot ik erachter kwam hoe ze het hadden gemaakt.

    En ook nog uitgevlooid om welke leerlingen het ging. Ze staan nu niet voor de klas. De een werd kort daarna terug gezet naar de havo en verliet na nog een jaar het onderwijs en staat bij vaders in de zaak.
    De ander heeft blijkbaar een soortgelijke carrière doorlopen, want die zag ik twee jaar geleden bij een kruidenierszaak achter de toonbank staan.
    Hn mondelinge taalvaardigheid mankeert niets aan. Hoe het met lezen en schrijven gaat heb ik niet gevraagd.

  20. 33

    @32 Nee, niet het HML, maar goed dat doet er niet toe, evenals je tweede vraag. Is ook mijn fout.
    Het ging om het issue dat in # 2 werd aangekaart en dat ik me zorgen maak om een generatie die slim genoeg blijkt hun docenten te overtreffen in het gebruik van de toen nog jonge verworvenheden van de digtaliteit gebruik te maken, maar te …? (geen die wat)om goed te coyp-pasten.