Psychiater voor de wereld?

COLUMN - Mag onze democratie zich verdedigen tegen zijn vijanden? Daar hadden we toch niet veel moeite mee, een jaar of tachtig geleden. Waarom nu dan wel? Is het omdat die vijandschap zich hult in een religieus gewaad?

Een aanslag op een Russisch vliegtuig,  aanslagen in Beirut, Ankara, Parijs.  Dat is IS-geweld. Dat staat los van andere gekte en strijd: de wereld is psychopathisch aan het worden.  Zoals 100 onthoofdingen in Saoedi-Arabië, strijd in Syrië, Jemen, Irak. Ons verweer tegen aanslagen is eenvoudig: bommen gooien. Maar gaat dat helpen?

Buitenhof

Meestal kijk ik naar Buitenhof . De laatste keer werd een blik op de wereld gegeven door Laila al-Zwaini, een Arabiste, die een paar artikelen noemde. Ook sprak ze een duizelingwekkend zinnetje uit over “de implosie van staat en samenleving.” Ik dacht na over de jarenlange strijd, die de scheiding van kerk en staat ons gekost heeft, maar krabbelde ondertussen haar verwijzing naar de “New Inquiry” op de rand van de krant. Het kan zijn dat een militaire coalitie tegen IS nuttig is, zei ze ook nog, maar is het niet slimmer een coalitie van denkers en wetenschappers te vormen?

New Inquiry

Layla kreeg geen tijd in Buitenhof, maar ik zocht even op “New Inquiry”.

Dat leverde een vraaggesprek op met een Syrische schrijver, politiek gevangene en emigré, Yassin el-Haj Saleh. Het stuk heet “drie monsters”, die hij actief ziet in Syrië: de Islam, de dictatuur en het westers imperialisme. De Islam was instrument van verzet tegen de westerse hegemonie. Daardoor is de strijd tegen problemen binnen de Islam niet tot zijn recht gekomen, bijvoorbeeld tegen de ongelijkheid van mannen en vrouwen.

Hij pleit voor een dialoog zoals Havel had kunnen doen. “Tien of twintig mensen konden elkaar niet ontmoeten in een particuliere woning – natuurlijk kun je dat in het geheim, maar dan heb je een monoloog. Het wordt alleen een dialoog als je het op de een of andere manier openbaar kunt maken. We hebben een dialoog met elkaar nodig om elkaar te treffen en onze samenleving te herbouwen. De maatschappij bestaat bij deze interacties tussen mensen. Wanneer ze van elkaar gescheiden zijn, op veel manieren, zelfs van discussies, heb je geen samenleving. Je hebt families, je hebt sektes, je hebt lokale groepen, maar je hebt geen samenleving. Het regime heeft hard gewerkt om ons van elkaar te isoleren. Het werkte aan de scheiding van mensen die geïnteresseerd zijn in publieke zaken. Het regime was gebouwd op isolatie, en op het verhinderen van mensen elkaar ontmoeten en uiteindelijk hadden ze succes.”

Dat is boeiend: het is of je Gauck hoort, of Václav Havel. Het overkomt me vaker: op de pleinen van de revolutie (Tahrir, Maidan) hoor ik mensen roepen om vrijheid en democratie. Men wil goed bestuurd worden, vrijheid en democratie; daar heeft Allah of Poetin weinig mee te maken.

Strijden Syriërs nog tegen Syriërs? Al lang niet meer: er zijn veel importstrijders uit de gehele wereld. Maar waar komt onze haat vandaan? Of haten wij niet? Komt ons geweld alleen voort uit inhaligheid?

Murder in Amsterdam

De wijk in Brussel, Molenbeek, waar veel radicalisme zijn oorsprong vindt, is een soort Marokkaanse enclave. De vraag blijft jeuken: wat is nu toch de verklaring van de hoge positie van Marokkanen op de “verkeerde lijstjes”? Ik blader in een fantastisch boekje van Ian Buruma, over de moord op Theo van Gogh. Het is een spiegel van onze avonturen met Fortuyn, Hirsi Ali en van Gogh, een jaar of tien geleden. Buruma vraagt zich af waar de animositeit jegens de Marokkanen vandaan komt. Boeiende vraag nog steeds, want het proces tegen Wilders over “minder, minder, minder” is niet ver meer.

Buruma gaat maar eens op bezoek bij Frits Bolkestein. Die kijkt hem strak aan en zegt: “men moet de haat die Nederlanders voelen jegens de Marokkaanse en Turkse immigranten nooit onderschatten. Mijn politieke succes is gebaseerd op het feit dat ik bereid was naar zulke mensen te luisteren”.

Buruma vindt het een opmerkelijke opmerking. (Murder in Amsterdam, p.64, vertaling van mij) Die haat lijkt ook de kern van Fortuyn’s succes. Wilders was leerling van Bolkestein en had de ambitie erfgenaam te worden, in de politieke voetsporen te treden van Fortuyn.

Het was Ali B. die zijn publiek de vraag voorlegde of  ze “minder Wilders” ook een goed idee vonden.

Ali B, the huggy Moroccan

De Economist van vorige week had een hele pagina over Ali B. In het stuk wordt het spoor van de rapper gevolgd, die geleidelijk de knuffelmarokkaan werd. Het is een opmerkelijk verhaal: Ali B. is slim, maar kan hij voldoende afstand bewaren tot de venijnige dialoog, die wij voeren over het islamitisch radicalisme?

In “Je suis Ali B” zegt hij dat er een symbiotische relatie bestaat tussen Wilders en de PVV en hemzelf. Naar mate de PVV groter wordt is er meer behoefte aan bruggenbouwers, zoals hij. Maar of dat waar is? De kracht van Ali, ligt volgens de Economist, in zijn meesterschap rond kitsch: hij slaat bruggen tussen Willeke Alberti en rapper Kleine Viezerik, het emotionele lied over zijn zoon bij DWDD vertedert gans het volk. Dat maakt hem populair en geeft hem kansen.

Het is een opmerkelijk verhaal; de Economist lijkt ongerust over de peilingen, over de sfeer in dit land en de manier waarop leiding van de coalitie afwezig lijkt. Want hoe moeten wij ons een regering voorstellen met een hoofdrol voor de schamele PVV aanhang? De reden voor die ongerustheid werd eerder door de LPF gedemonstreerd.

Cultuur en bruggen

Yassin Saleh weet de oplossing voor de gekte ook niet. De Europese filosofen schrijven over de Holocaust als ware het een eindpunt van menselijke pijn. Maar in Syrië krijgt “the Horrible” een nieuwe gedaante. De wereld heeft een nieuwe humanistische cultuur nodig. Dat is een culturele revolutie die de religie uitdaagt, maar niet door religie is geobsedeerd. Die culturele revolutie moet emanciperend en bevrijdend van richting zijn, zo zegt hij in het interview.

De wereld is behoorlijk psychotisch aan het worden. Maar het is geen ‘clash of cultures’ zoals Huntington het graag zag. De behoeften aan humaniteit, recht en rechtvaardigheid, vrijheid en democratie zijn universeel. Ook wij kapitalisten hebben, met onze verslaving aan economische groei, een begrijpende, maar strenge psychotherapeut nodig, die ons rendement-denken demonteert. Dat is niet alleen bij ons een probleem: in Beijing stikken de mensen in de uitstoot van de economische voorspoed.

Misschien moeten onze bruggenbouwers Rutte en Samsom eens een mondiale brug fantaseren. Onze logica lijkt niet veel gezonder, dan die van religieuze fanatici. IS zal wel verdwijnen, maar wat komt er dan?

  1. 2

    Onze logica lijkt niet veel gezonder, dan die van religieuze fanatici.

    Als dit waar is dan kunnen we ons ook wel uitleveren aan de religieuze fanatici. Gewoon de vlucht naar voren; we bekeren ons collectief. En wie niet mee gaat die weet wat hem/haar te wachten staat.

    Zoiets Tom?

  2. 3

    Het hobbelt weer alle kanten op. Net als je denkt: da’s interessant, zou ik graag meer over weten, dan kachelt Tom weer een andere kant op. Een beetje een voetbal zonder goal, of een blaadje in de herfstwind. Gaat nergens naar toe, blijft nergens echt hangen.

  3. 4

    @1:?
    @2: de fanatici moorden willekeurig, omdat zij denken dat dit hun zaak dichterbij brengt. Wij gooien bommen.
    Ik zie wel verschil, maar niet veel.
    Maar om te concluderen dat we ons dan collectief tot de fanatici moeten bekeren, lijkt mij nu weer grote onlogische onzin.
    @3: ik geef graag toe dat ik worstel met de psychopathologische realiteit van alledag. Daar maak ik u deelgenoot van.
    Maar waar ik blijf hangen? Ik zou zeggen: bij een constatering dat het universele waarden zijn, die op de opstandige pleinen worden bepleit. De implosie van staat en samenleving vond nog maar enkele tientallen jaren geleden plaats in onze directe nabijheid.
    Die vergelijking maak ik.
    Of nog eentje: ik geneer me voor een regering, die zich voegt in het koor van bommengooiers, zonder een woord van bezonnenheid of kritiek. Ik maak dat niet expliciet, omdat ik het recept niet weet, omdat ik vooral burgers zie sterven in Raqqa. En omdat ik het die koppensnellers eigenlijk ook wel gun.
    Maar twijfel en onzekerheid mag hier niet, begrijp ik?

  4. 5

    @4

    de fanatici moorden willekeurig, omdat zij denken dat dit hun zaak dichterbij brengt. Wij gooien bommen.
    Ik zie wel verschil, maar niet veel.
    Maar om te concluderen dat we ons dan collectief tot de fanatici moeten bekeren, lijkt mij nu weer grote onlogische onzin.

    De fanatici moorden niet willekeurig. Ze nemen mensen onder vuur die niet tot hen behoren. Wie in Parijs een popconcert bezoekt of op een terrasje zit doet per definitie iets wat hun Allah onwelgevallig is.

    Gelukkig zie je nog wel ietsepietsje verschil. Dat klinkt al weer beter dan; “Onze logica lijkt niet veel gezonder, dan die van religieuze fanatici.”

    Uiteraard is het onzin dat we ons collectief tot de fanatici moeten bekeren. Maar die onzin vloeit wel voort uit van de dingen die jij schrijft. Als onze logica niet veel gezonder lijkt dan die van fanatici, dan is er geen verschil meer tussen ons en de fanatici.

    Je zet je vraagtekens bij bombardementen. En dat is goed. Maar als je ‘ons’ gedrag dan op gelijke hoogte gaat stellen met de fanatici dan ben je de weg kwijt.

  5. 6

    Je denkt voor God en vaderland te sterven, maar je sterft voor het grootkapitaal, aldus Anatole France nav WO I.
    Oliebelangen zijn de oorzaak van de conflichten in het Midden Oosten en de sloop van Griekenland. Religie heeft daar geen bal mee te maken en is slechts de smeerolie van de oorlogsmachine. Het antwoord op de grote vragen vind je niet door de bijbel of koran uit te vlooien en zeker niet door bij Frits Bolkenstein op visite te gaan, maar door een blik op de kaart: waar liggen de olie- en gasvelden, hoe liggen de pijpleidingen en waar wil men er nieuwe aanleggen.

  6. 7

    Ook zo buitengewoon hypocriet dat we onze “maatjes” Turkije en Saoedi Arabie gewoon hun gang laten gaan, ook al weet iedereen dat zijn Daesh (IS) steunen of op zijn minst hun gang laten gaan.

    Maar ondertussen wel lekker bommen gooien. En wapens leveren. En dat zijn dan wereldleiders. Zum kotzen.

  7. 8

    @5: mooi dat ik niet waanzinnig ben. Maar het probleem zit inderdaad in mijn pacifisme en gevoel voor logica. De fanatici gebruiken blind geweld, wij gooien met precisie bommen op fanatici. Daar zullen burgers bij omkomen, vermoedelijk veel. Ik vind het een klein verschil.
    @6: ik ga ver met je wereldbeeld mee, maar het is een beetje eenvoudig. Ik denk dat wij weinig moraliteit hebben bij het beveiligen van onze belangen en vraag hoe dat komt. Dat zie je niet op een kaart met olievelden.
    @7: die neiging heb ik ook. Maar ik probeer ook een richting te zoeken in een nieuwe cultuur, een ‘brug’ van onze en andere leiders in het westen. Labour stemde verscheurd over militaire inzet, Corbyn is een onhandig man, maar er gebeurde iets in het Britse Lagerhuis.
    Je ging niet in op mijn vraag. Die was ernstig bedoeld. Als ik alleen maar in uitroepen mag schrijven, dan weet ik wat wordt verwacht. Ik wilde graag een serieuze discussie over een groot probleem.

  8. 9

    “Maar twijfel en onzekerheid mag hier niet, begrijp ik?”

    Tuurlijk mag dat. Moet zelfs, zou ik zeggen. Al die mensen die denken het allemaal zeker te weten…

    Maar ik reageer niet overal op, gewoon omdat ik er soms niets aan toe te voegen heb. En liken kan hier ook al niet meer, dus sorry.

  9. 10

    @8

    De fanatici gebruiken blind geweld, wij gooien met precisie bommen op fanatici. Daar zullen burgers bij omkomen, vermoedelijk veel. Ik vind het een klein verschil.

    Ik denk dat dat een serieuze dwaling is, dat het geweld van fanatici blind is. Eerder lijken de doelen heel precies gekozen, zeker in het licht van effectbejag.
    Wij mogen dan precisiebommen gooien op fanatici, daar komen inderdaad hele grote aantallen burgers bij om het leven. Dus zo precies, als in: we raken alleen degenen die we om willen brengen, zijn die bommen niet.

    Bovendien zijn er tot nu in Syrië volgens recente VN-berichten 250 duizend doden gevallen, waarvan een groot deel door toedoen van dictator Bashar Al-Assad. Zonder dat dat voor de internationale gemeenschap tot nu toe reden was dat geweld een halt toe te roepen. Op zijn minst zijn we dus nogal hypocriet: we grijpen in als ons leven bedreigd wordt, maar dan van hen interesseert ons niet c.q. er zijn grotere belangen dan mensenlevens kennelijk.

    Yassin El Haj Saleh stipt belangrijke problemen aan. Je citaten geven uitstekend aan hoe het werkt in een dictatuur, waar tien veiligheidsdiensten met Stasi-training de bevolking terroriseren. Was dat voor ‘ons’ reden daar iets aan te doen? Nee. En dat is het nog steeds niet. Indirect tilt hij ook een tipje van de sluier op: waar wij de (extreme) Islam als hét probleem zien, associeert een gemiddelde burger in het Midden-Oosten secularisme vooral met de dictatuur waaronder hij al tientallen jaren leeft. Het is geen toeval dat seculiere liberalen bij de verkiezingen in Egypte zo weinig stemmen kregen.

    Je startvraag is: mag onze democratie zich verdedigen tegen zijn vijanden?
    Dat roept allerlei vragen op. Zoals:
    Wie zijn onze vijanden?
    Welke middelen zijn wel of niet toegestaan in de strijd?
    Als we vergelijkbare middelen inzetten als onze vijanden, wat onderscheidt ons dan van hen?
    Als we zelf in het kader van het verdedigen van onze democratie burgerrechten inperken en een surveillancestaat in het leven roepen, waarin onderscheiden wij ons dan van een niet-democratie?
    En niet te vergeten: waarom verdedigen wij wel onze democratie, maar niet die in Syrië?
    Waarom pleiten wij er steeds luider voor om hun dictator, die honderdduizenden doden en miljoenen vluchtelingen op zijn geweten heeft, in het zadel te houden om daarmee het kwaad wat ons raakt, te bestrijden?
    Waarom zouden we Daesh wegbombarderen zonder mét Syrische en Irakese burgers samen een visie op hun toekomst te hebben?
    Heeft het zin om Daesh te bombarderen als er daarna een vacuüm, een nog hardere dictatuur of beide achterblijft? En daarmee een nieuwere en nog grotere voedingsbodem voor nog gewelddadiger extremisme

    Inderdaad, De behoeften aan humaniteit, recht en rechtvaardigheid, vrijheid en democratie zijn universeel..

    De strijd daarvoor ook. Tachtig jaar geleden vochten wij daarvoor. De Syriërs doen dat nu. Vier jaar geleden ging een half miljoen Syriërs in hun surveillancestaat daarvoor de straat op. Wat doen wij concreet om hen in die strijd te steunen? Of gaan we hen meedelen dat wij hebben besloten dat het voor hen, en meer nog voor ons, beter is dat wij die behoeften naast ons neerleggen? Wat maakt dat wij denken dat dit een recept tot succes kan zijn?

  10. 11

    @Johanna: dank, dit is prima, zelfs over mijn dwaling zijn we het eens. De verdediging tegen de vijanden van de democratie is een teruggrijpen op een heel oud debat. Ik denk dat het mag, maar dan wel met maat: het geweld tegen daders dat volstrekt het zelfde is maakt ons ook tot dader van het kwaad.
    Dus terughouding en maathouden zijn daar altijd bij nodig.
    Ik vind en vond dat de strijd van de arabische lente ging om universele waarden, niet iets onbegrijpelijks waar alleen arabisten zinnige woorden over kunnen zeggen.
    Je helpt die boodschap nog eens te onderstrepen. Inclusief de hypocrisie van ons handenwringen. Ook daarvoor dank ik je zeer.

  11. 12

    @8

    Het is niet zo zeer dat ik het met je oneens ben.
    Maar je wijze waarop je het debat in gaat staat mij niet aan.
    Als je onze logica zo ongeveer gelijk stelt met die van religieuze fanatici, dan maakt het ook allemaal geen bal meer uit.
    Vermoedelijk ben je zo’ n pacifist uit overtuiging.
    En daarmee in debat gaan is net zo lastig als in debat gaan met fanatici.

  12. 13

    @10

    Bovendien zijn er tot nu in Syrië volgens recente VN-berichten 250 duizend doden gevallen, waarvan een groot deel door toedoen van dictator Bashar Al-Assad. Zonder dat dat voor de internationale gemeenschap tot nu toe reden was dat geweld een halt toe te roepen. Op zijn minst zijn we dus nogal hypocriet: we grijpen in als ons leven bedreigd wordt, maar dan van hen interesseert ons niet c.q. er zijn grotere belangen dan mensenlevens kennelijk.

    Goed opgemerkt. We zouden onze eigen hypocrisie eens onder ogen moeten zien. Die 130 doden in Parijs ‘schokken’ ons. Waarom? Omdat we ons er mee kunnen identificeren. Jij of ik hadden bij een popconcert kunnen zijn of op een terrasje kunnen zitten!

    Die 250K doden zijn van secundair belang. Daar hebben we geen identificatie mee.

  13. 15

    @12: Wow, wacht eens even. Was jij het zelf niet die zich een aantal discussies geleden met het pacifisme vereenzelvigde? Het zou de enige reactie zijn die boven het dierlijke verheven was. Zelfverdediging of verdediging van weerlozen mocht hoogstens door afweren. Mensen die dit niet zagen waren daar geestelijk nog niet klaar voor. Afgezet tegen jou ontbeerde het hen aan wijze inzichten en ontwikkeling.
    Volslagen offtopic hoor en wellicht ook nog eens op de persoon gespeeld, maar als iets mij jeukt dan kan ik het niet negeren. En het jeukt om de reden dat jij Tom nu om zijn pacifisme aanvalt. Met hem zou er door zijn pacifisme niet te discussieren zijn en zou de manier waarop hij het debat aangaat op z’n minst onaangenaam zijn. That’s a bit rich coming from you wil ik maar zeggen.

  14. 16

    @Lutine: ” Die 130 doden in Parijs ‘schokken’ ons.”

    Daar heb ik niet zoveel last van. Punt is gebeurtenissen staan voor iets groters. De vluchtelingencrisis of de “mislukte” multi-culti samenleving.

    Denk ook aan het jongetje van Bodrum** dat onevenredig veel aandacht kreeg.

    ** http://www.theguardian.com/world/2015/sep/02/shocking-image-of-drowned-syrian-boy-shows-tragic-plight-of-refugees

    Stalin zag dat ook en dat heeft een quote opgeleverd die tot nadenken stemt: “The death of one man is a tragedy. The death of millions is a statistic.”

  15. 17

    @16.

    Tegenwoordig vinden de meeste mensen het geen probleem als er honderdduizenden mensen in het Midden Oosten mede door schuld van het Westen omkomen, maar dat mogen we niet denken. Nee, we moeten weer terug in de tijd, en kijken hoe slecht links is (want ja, Stalin was een socialist). Wat de Yankees in Vietnam, Cambodja en Laos deden, ach. De adviseur die dit soort zaken aanmoedigde is een gelauwerd man.

  16. 18

    @15

    Ik heb niks met pacifisme als overtuiging. Dat leidt maar tot stompzinnige uitspraken als zou ‘onze logica’ van een zelfde orde zijn als die van de fanatici. Iedere overtuiging leidt als vanzelf tot een vastzetten in diezelfde overtuiging. En lokt ook weer een tegen-overtuiging uit. Pacifisme is onze natuurlijke staat, dat heb ik betoogd. Geen overtuiging dus. Iets wat jij, ik en iedereen al is.

    Iemand als Hollande gaat uit opportunistische overwegingen met bommen gooien in Raqqa. Opportunisme schaadt zijn natuurlijke staat. Wat er in feite gebeurd is dat Hollande zijn natuurlijke staat (pacifisme) bedekt met opportunisme. En daarmee tegelijkertijd een x aantal onschuldige burgers om zeep helpt.

    Tom illustreert weer mooi wat er gebeurd als je, dat wat je natuurlijke staat is, als overtuiging uitdraagt. Overtuigingen hebben draagkracht nodig. En dan verliest hij zich in onzin-argumenten.

  17. 19

    @18: Maar ook dat heb jij beweerd in datzelfde draadje, dat “de logica” (die van geweld dus), van dezelfde orde is als die van ieder ander die geweld gebruikt (antifa even slecht als nazi’s).
    Daarbij, onderscheid maken tussen overtuiging en natuurlijke staat is een erg plastic onderscheid als je tegelijkertijd een afwijken van die natuurlijke staat als een drift van lager orde (opportunisme in jouw bovengenoemd geval bijvoorbeeld) afschildert.

  18. 20

    @16
    De vluchtelingencrisis of de “mislukte” multi-culti samenleving kan mij anders ook niet erg ‘schokken’. Het enige wat ik misschien ‘schokkend’ kan vinden is de volslagen infantiliteit in de wijze waarmee we met een extremistische ideologie om gaan.

    Een paar aanslagen in Parijs (Hebdo en jongstleden) doen hele volksstammen op hol slaan in hun retoriek. Soms denk ik wel eens dat Wilders een stiekeme manier van kloonen heeft uitgevonden. En opportunistische politici als Hollande doet wat hij doet vanwege het Franse equivalent van Wilders.

  19. 21

    @Joop: Er zijn genoeg mensen die al jaren geen Journaal meer zien omdat ze er nachtmerries van krijgen. Al dat leed is op een gegeven moment gewoon te veel.

  20. 22

    @21.

    Ik ken mensen die niet meer kunnen slapen omdat ze bang zijn gemaakt door Wilders voor hun moslim buurman, die in werkelijkheid geen vlieg kwaad doet.

  21. 23

    @19

    Afa’ s die hier in Nederland zich gewelddadig uiten tegen neo-nazi’ s zijn eenzelfde laken een pak ja. Afa’ s zijn dus allesbehalve pacifisten. Zij laten zich door neo-nazi’ s verleiden tot hetzelfde gedrag.

    Wat je andere opmerking betreft: dat is geen plastic onderscheid.
    Pacifist ben je al, dat behoeft geen overtuiging meer. Het zijn juist de lagere driften (welke vaak uit overtuiging voortkomen) die de zaak verknoeien. Hetgeen Hollande zo treffend laat zien. (socialist notabene, maar dat zegt ook niks)

    Overtuigingen staan dus feitelijk meer in de weg als dat ze helpend zijn.

  22. 25

    @23: We komen er wel…..
    Hetzelfde laken een pak. Prima. Want dat is volgens mij de twijfel die Tom beschrijft die zich meester van hem heeft gemaakt. Zijn wij dan niet van hetzelfde laken een pak, vraagt hij zich af.
    Vervolgens val jij hem hierop aan want zijn manier van discussieren zou een onaangename zijn.
    En jawel, het is wel een plastic onderscheid. Als wij blijkbaar onze natuurlijke staat om opportunistische of andere redenen kunnen afschudden, dan kunnen we er ook voor kiezen er zo scherp als mogelijk op te blijven dit niet te doen. Ergo, pacifisme als overtuiging. En ook daar val jij hem op aan, want met pacifisten uit overtuiging valt niet te discussieren.

    @0: Eenieder die niet twijfelt, of eenieder die in deze tijd/door recente gebeurtenissen niet twijfelt is een dogmaticus.
    Fijn dat er stukken worden geschreven waarin de twijfel expliciet wordt. Twijfel zorgt voor inzicht, dogma zorgt voor loopgravenoorlogen.

  23. 26

    Typisch dat die Bolkestein dus zegt dat zijn succes is gebaseerd op haat, dat is net zoiets als kijken naar de middelinkomens, de gemiddelde van alle Nederlanders en wat kan je daar op plakken als probleem, en dan kom jij met de oplossing, waar anderen voor weglopen. Dan krijg je de bangmakerij, waar het terrorisme ondanks dat de kans op slachtofferschap ontzettend klein is, als drukmiddel gebruikt wordt, om hele bevolkingsgroepen uit te sluiten. Zodat het een vicieuze cirkel wordt, waar we nu inzitten.

    Het boek van Ian Buruma, over de dood van de Theo van Gogh, getiteld Dood van een gezonde roker, dateert alweer uit het jaar 2006.

  24. 27

    @24

    Als een half miljard Europeanen verwilderde taal gaan uitslaan dan wordt de selffulfilling prophecy vanzelf werkelijkheid. Dan voelen enkele tientallen miljoenen moslims zich bedreigd. En gaan er weer op reageren En dan plaatst een nazaat van jou in 2040 een filmpje over het ‘gelijk’ van Wilders……

    Na het nazisme en het communisme staan we wederom voor een ideologische bedreiging. Alleen bevind deze ideologische bedreiging zich niet netjes op een geografische lokatie zoals die andere twee. Ze bevinden zich in een a-symetische lokatie/toestand. Bommetjes gooien en kwaadwillige retoriek helpt niet.

  25. 28

    @25

    Ik hoopte Tom in @2 de onzinnigheid van zijn betoog te laten inzien. Je schiet er zo de gaten in. Het is niet zo dat ik denk dat er met hem niet te discussieren valt. Ik probeer hem te verleiden tot een stellingname met wat meer diepgang.

    Sowieso heb ik niet zo veel met overtuigingen. Maar een discussie hoe we om dienen te gaan met de radicale islamisten is wel een belangrijke discussie.

  26. 31

    @Lutine: verwildere taal uitslaan valt bijna altijd binnen de wet. Wij vieren het feest van de vrijheid van meningsuiting op onze manier en dat pakken ze ons niet af. “…. begeerte heeft ons aangeraakt …..”.

    De boel bijelkaar houden zoals Cohen deed is ons veel te links. Lees van TvG (vzmh) schreef over Cohen http://www.theovangogh.nl/metro_50.html

    De politiek correcte samenleving van de jaren ’80 en ’90 is dood. Net zoals de jaren ’50 met de spruitjeslucht.

    http://www.dumpert.nl/mediabase/43372/71a0053a/boycot_denemarken_.html

  27. 32

    @31

    De boel bijelkaar houden zoals Cohen deed is ons veel te links.

    Je wilt niet in een maatschappij leven waar de boel bij elkaar gehouden is? Je bent bekend met het gegeven dat actie reactie uitlokt?

    Verwilderde taal valt meestal wel binnen de wet. Onfatsoen bestraffen gaat mij ook te ver. Dat de politieke correctheid voor bij is spijt mij niks. Maar dat we er het onfatsoen van rechts voor hebben teruggekregen vind ik anderzijds geen vooruitgang. Ik zie dat als verbale terreur….

  28. 33

    Het valt altijd bijna binnen de wet. Wat een loos onderwerp weer van onze huis haatzaaier. Want ja bij elkaar houden is niet belangrijk. Allochtonen horen er niet bij, en dat moet gezegd worden. Als ze worden gediscrimineerd en daardoor geen werk kunnen krijgen, en in de criminaliteit gaan, dan is dat natuurlijk geheel hun eigen schuld.

    Wat heeft dit in godsnaam met het geschreven artikel te maken, kan die AltJohan niet ergens anders zijn gewauwel doen?

  29. 34

    @Lutine: niet op de Cohen-manier de boel bijelkaar houden. Twee weken na die column was TvG (vzmh) doodgeschoten.

    ** “Cohen gedraagt zich als een burgemeester in oorlogstijd en dat bedoel ik niet als compliment. Zijn aanwezigheid demoraliseert de stad en zet groepen tegen elkaar op.”

    En jouw actie->reactie argument slaat ook nergens op. Alsof TvG (vzmh) zijn dood een gevalletje “eigen schuld, dikke bult” was.

    Misschien zijn er een paar van ons ongemanierd en onfatsoenlijk. Een opmerking als “daar moet een piemel in” hoeft van mij ook niet. Maar aan de andere kant hechten we enorm aan onze uitingsvrijheid. “begeerte heeft ons aangeraakt”.

    ** http://www.theovangogh.nl/metro_50.html

  30. 35

    Misschien zijn er een paar van ons ongemanierd en onfatsoenlijk.

    “Een paar”. Oproepen tot geweld, dood, gaskamers en alle denkbare gruwelen ertussen. Dat is de PVV + aanhang.

  31. 36

    @Mario: bij mogelijk strafbare uitingen kan het beste aangifte gedaan worden.

    Wilders en de PVV doen ook wel eens aangifte. Tegen hem/hun wordt van alles gedaan/geroepen wat onder bedreiging valt.

  32. 39

    @34

    En jouw actie->reactie argument slaat ook nergens op. Alsof TvG (vzmh) zijn dood een gevalletje “eigen schuld, dikke bult” was.

    Waar wil je eigenlijk heen? Hunnie begonne eerst? De moordenaar van v Gogh zit levenslang in de bak. Zaak gesloten.

    Kern van de zaak is dat moslimradicalen met geweld uitdagen.
    En die hele PVV achterban reageert er op.
    Laat dat nou precies zijn wat die moslim-radicalen willen!
    Het doel is om de hele westerse maatschappij te ontwrichten.
    En de rechts-radicalen werken er dapper aan mee.
    In het kader van actie->reactie.

    Niet alleen de moslim-radicalen zijn het probleem, maar de rechts-radicalen zijn dat ook. Beiden zijn de keerzijden van dezelfde medaille.

    En voor @6822 Dit is hetzelfde fenomeen als tussen de neo-nazi’ s en de afa’s.

  33. 40

    @Lutine: Het kan me niets schelen wat moslim-radicalen willen, ze moeten zich aan de Nederlandse wet houden, punt uit. Het gaat erom wat wij zelf willen.

    Wij willen gewoon onze vrijheid van meningsuiting (en geen vogelvrijheid van meningsuiting, zoals TvG (vzmh) had). Waarom zou links wel linkse dingen mogen zeggen en wij geen rechtse dingen zonder gevaar te lopen.

    Breivik cultiveerde woede als reactie van de heersende sociaal-democratische politiek in Noorwegen. Moeten de sociaal democraten in Noorwegen zich dan door zijn massamoord laten inbinden? Nee natuurlijk niet.

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Aanslagen_in_Noorwegen_2011

  34. 41

    Alt Johan: daar hebben we toch GeenStijl voor, wat zit je als een klein kind toch te zeuren. Dat jij een hekel heb aan buitenlanders en moslims is jouw probleem. Nergens voor nodig. Jij gaat de wereld niet veranderen. Door mensen zoals jij, geef je zelf aan, hebben we mensen als Breivik. Hekel aan sociaal-democraten, dus ben je vrij ideologisch. Met als voorbeelden Janmaat. Dat klopt ook met het milieu wel, want hij had ook een oud-milieuactivist in zijn inner circle. Dat ging over overbevolking.

  35. 42

    @38

    Lees ook

    Ik doe niet aan bandbreedtevervuiling als het op TPO aankomt. Laat staan dat ik de kas van racist Bert Brussen op enigerlei wijze wil spekken.

    Los daarvan had ik het over de vele uitingen, van “PVV’ers”, die je tevens zo her en der op de vele aan de PVV gelieerde social media terugleest. Oproepen tot geweld, dood, ‘Hitler die zijn werk had moeten afmaken, maar dan met moslims’ en ga zo maar verder. Nogal wat meer dan de enkele aangifte die Wilders doet. Zoals ook jij weet.

    Dat is de PVV + aanhang. Waar jij tevens toe hoort, als zelfverklaarde woordvoerder van (ook die) PVV’ers.

    Je voorspelbare pogingen tot ombuigen maakt verder op mij geen enkele indruk. Dat werkt uiteindelijk enkel maar op m’n lachspieren. Want lachwekkend ben je.

  36. 43

    @Mario: jij begeeft je echt in dubieuze kringen op die sociale media. Wat hoop je daar te vinden? Ik zie dat soort dingen nooit voorbijkomen. Facebook in Twitter zijn op een bepaalde manier sowieso asociaal.

    Talloze scholieren worden ook gepest via hun mobieltje