Potentie zonne-energie in kaart

De mondiale energievoorziening verandert rap onder druk van het (tragi-)komische duo Peak Oil & Climate Change. Of u het nu wilt geloven of niet, zelfs klimaat- en/of peakoilskeptici moeten erkennen dat bedrijven en nationale regeringen momenteel naarstig op zoek zijn naar alternatieven voor fossiele brandstoffen. Van Bush tot en met Ahmadinejad zijn ze het er over eens: de 21ste eeuw gaat over energie. Kernenergiediscussies zijn opnieuw opengebroken, voor biobrandstof worden ingrijpende plannen ontwikkeld en inmiddels haalt men al energie uit de golven op zee. Maar wie gaat er met de zon aan de slag?

Toverwoord in deze energiediscussie is diversificatie. Niet alle energie kan uit biomassa worden gewonnen (probeer dat dan ook niet). En niet overal zijn wind en golfslag in voldoende mate voor handen. “De hele Sahara vol met zonnepanelen en de hele wereld heeft energie!” roept een enkeling zo nu en dan. Maar wáár in de Sahara dan precies? En zouden wij Europeanen ons weer opnieuw afhankelijk moeten maken van onstabiele ondemocratische regimes? Mali, Tsjaad, Libië… Dan maar in Europa! Maar wáár dan in Europa? Reisorganisaties weten het al langer, maar nu is het ook ‘in een laboratorium bewezen’: het Zuiden ontvangt significant meer zonnestraling. Blij dat ze erbij horen: die Spanjaarden, Maltezers en straks ook Turken.

Het Europese Joint Research Centre ontwikkelde een interactieve kaart (sinds vorige week online) waarop u exact kunt berekenen hoeveel energie een zonnepaneel op een bepaalde locatie per jaar ontvangt. Voor wie direct een continentaal overzicht wil zijn er ook al twee kaarten uit dit Photovoltaic Geographical Information System: Europa / Afrika.

  1. 2

    Tja, wellicht is het onvoldoende rendabel om de zon te hoereren. Ja het levert stroom op alleen die stroom komt rechtsreeks uit de lucht, dus geen behoefte aan transport. Zonlicht hoeft niet via een ingewikkeld raffinageproces verwerkt te worden dus de toeleveranciers hebben er ook al niets aan. Daarnaast is het bijzonder lastig een monopoly te bouwen rond de zon. Je kan geen democratie brengen in de lucht. Dus aan wapens heb je ook al niets…

    Zon, leuk voor bij een terras en een goede Witte met citroen. Voor de rest een geborneerde pseudo energiebron.

  2. 3

    Het is goed dat er gekeken word naar alternatieve energiebronnen. Zelf ben ik vorig jaar naar Spanje (Valencia) verhuist en voorzie in mijn eigen energie. Zonnepanelen en een windmolen. Het is een goed gevoel om onafhankelijk te zijn in je energie. Voor de Energiebedrijfen zoals Nuon en andere is dit natuurlijk minder leuk, die zelfstandigheid van mensen. Maar ik denk dat steeds meer mensen de drang krijgen om minder afhankelijk te zijn van hun energiebevoorader. Net als mobiele telefooncontracten. Wie wil er nu nog een langdurig wurgend contract…
    Ook in Nederland moeten er mogelijkheden om onafhankelijker energie op te wekken zijn. Er is zoveel water en wind voor handen. En ook zonne-energie is in Nederland mogelijk, veel tuinhuisjes hebben vaak zo’n paneel op het dak staan.
    De vraag is natuurlijk, hoeveel energie heb je nodig als huishouden. Een twee meter hoge koelkast, twee tv’s, radios en computer en video op standby, etc. etc.
    Je hoeft natuurlijk niet te leven met alleen maar een knijpkat, maar dat de mensen wat energie bewuster worden, door een onderwerp als dit ter sprake te brengen is niet gek.

  3. 4

    We hoeven helemaal niet de hele sahara vol te zetten, 800 bij 800 km is volgens mij al genoeg, voor de hele wereldwijde energie voorziening.

    1 Promille van de totale zonenergie die op ons bolletje valt is al genoeg om onze hele energie behoefte te voorzien.

    RennieB toont er heel weinig van te snappen. Als de stroom is afrika/sahara is is er wel degelijk behoefte aan transport. Het omzetten van zonnestralen naar stroom in een draad, zou je raffinage kunnen noemen en daarbij geld hoe makkelijker hoe rendabeler natuurlijk. Die losse vlodders over democratie en monopoly, is al helemaal geen touw aan vast te knopen. Maar er geld natuurlijk wel dat de zon niet alleen schijnt in het midden-oosten, of liever investeringen erin zijn een stuk minder risicovol. of liever gezegd, super interessant.

  4. 5

    De eenheid die wordt gebruikt in deze publicatie doet pijn aan je ogen, kWh/m2/y. Wat is er mis met W/m2? Er wordt trouwens een imaginair hoog benuttingsrendement verondersteld, ordegrootte 75%. Dit zou inclusief PV conversie en bewolking moeten zijn…
    FYI: 1200 kWh/y = 137 W.
    [img]http://img61.imageshack.us/img61/2553/zonnestralingif7.jpg[/img]
    Bron: CRC Handbook.

  5. 7

    Oei, over de knie van de Meester.

    Als de stroom is afrika/sahara is is er wel degelijk behoefte aan transport

    Mee eens, maar geen transport in de zin van waterstof tanks die onder zeer lage temp. en hoge druk gebracht moeten worden. Een stevige kabel is voldoende.

    Het omzetten van zonnestralen naar stroom in een draad, zou je raffinage kunnen noemen

    Gelul natuurlijk.

    Maar er geld natuurlijk wel dat de zon niet alleen schijnt in het midden-oosten, of liever investeringen erin zijn een stuk minder risicovol. of liever gezegd, super interessant.

    En daarom zal het nooit gebeuren.

    Laat me ietwat toelichten waarde heer. Het omzetten van zonne-energie naar een draad is ietsje minder bewerkelijk dan een destillatietoren. Bedrijven die werkzaam zijn als toeleverancier, machten als Hallyburton, Carlyle et al moeten we ook wat krediet geven om dit soort ontwikkelingen tegen te gaan.

    Ach en die loze kreten, reality bites.

  6. 8

    @RennieB

    Denk je echt dat er geen grootschalig gebruik van zonne-energie komt ook al zou het economisch rendabel zijn?

    China laat zich echt niet tegenhouden door Halliburton.

  7. 10

    100 W/m2 x 6400 e6 m2 (80×80 km) = 640 GW en we moeten naar 15 TW volgens Wiki dus hebben we nog ongeveer 20 van die veldjes nodig.

    Bij mijn weten treden er wel verliezen op bij transport van elektriciteit.
    volgens Wiki gewoon wet van ohm: P(verlies)= RxP(getransporteerd)^2/V^2. Waarbij aangetekend dat je V niet ongelimiteerd hoog kan kiezen, boven de 2000 kV krijg je corona-ontlading.

  8. 12

    @Cole is daar dan ook het verlies ingecalculeerd voor dagen zonder zon?

    Ben nu al drie uur aan het laden in de lentezon en t is nog steeds maar 1 streepje voller…:P

  9. 13

    Ik ben het met Theedoek eens, als je zelf gewoon goedkoop zonnepanelen kan kopen en je plant ze op je dak, dan heb je helemaal geen sahara nodig. Het is simpelweg een kwestie van kwaliteits zonnepanelen met een groot rendement en massapruductie. Zelfs een laag rendement en een heleboel is een optie.
    20 jaar geleden waren mobiele telefoons ook knalduur, nu heeft iedereen er twee.
    Net zoals je gewoon een tv-schotel kan kopen en geen kabel nodig hebt.
    Als er een gat in de markt is om zonnepanelen te verkopen dat is er altijd wel een bedrijf die dat zal doen. En tien tegen een dat dat bedrijf in China staat.

  10. 14

    @zazkia: verder helemaal niet relevant natuurlijk, maar volgens mij klopt je opmerking niet helemaal en zal je telefoon onder invloed van het broeikasteffect juist minder snel opgeladen zijn…

    Ik voorzie namelijk twee effecten die jouw zonnepaneel juist minder efficient maken: de kans is groot dat er onder invloed van hogere temperaturen meer water verdampt en dus meer wolken ontstaan die de zon tegen houden. Verder is de efficientie van zonnecellen omgekeerd evenredig met de temperatuur en zullen ze dus minder energie produceren als de temperatuur hoger is.

  11. 15

    @Joost: dat bedrijf is er al. Zie de documentaire Energy Wars van Tegenlicht.

    Maar het is de vraag hoe snel we de rendementen van de panelen kunnen verbeteren. En vergeet niet alle onderhoudskosten om die op elk dak in NL neer te zetten. Maar het lijkt de enige optie die ons niet afhankelijk maakt van anderen.

  12. 16

    Nou RennieB, let’s go, wat probeer je nu eigenlijk te zeggen, Heer???

    Je voert allerlei economische en technische complicerende factoren die wel gelden voor fossiele brandstoffen en niet voor zonne-energie aan als reden tegen zonne-energie!!
    Je redenering gaat als volgt: in tegenstelling tot LNG zijn er voor het transport van zonne-energie vanuit noord-afrika geen hoge druk gekoelde tankers nodig. En dat maakt zonne-energie minder aantrekkelijk. (?)
    Voor zonne-energie is geen zeer technologisch raffinageproces nodig, zoals dat wel het geval is bij fossiele brandstoffen. En dat maakt (volgens RennieB) zonne-energie minder aantrekkelijk. (?)
    Omdat de zon in tegenstelling tot olie niet alleen schijnt in politiek onstabiele regio’s, is de zonne-energie onaantrekkelijk! (?)
    Daarnaast kan je de zon niet monopoliseren of er met moraal superieure redenen als mensenrechten of democratie om vechten en daarom zal het nooit gebeuren. En dit alles vanwege de macht van de grote jongens!!!
    Immers geen marktmacht en manipulatie mogelijk, dan geen investering. Waarom functioneren alle andere economische markten (minder technisch, minder politiek gevoelig) dan prima?!?
    Economie is een mooie wetenschap, waarbij macht politiek en sociale verbanden vaak een grotere rol spelen dan de simpele theorie doet voorkomen en ik kan je enigszins realistische kijk op deze harde wereld zeker waarderen, maar je kunt het overdrijven.
    Ik zie een prima mogelijkheid voor een EU die het over buitenlandpolitiek en veiligheid alles behalve eens kan worden en daarmee niet de mogelijkheid ontwikkeld om te vechten voor haar energiezekerheid. Een EU die zichzelf inricht op blinde concurrentie en daarmee al theoretische machtposities aanvecht. Een EU die met haar puur economische organisatie met het energievraagstuk nog een klein beetje macht in handen heeft. Daarbij ligt Afrika om de hoek!!
    Het hoeft niet te gebeuren, als er maar genoeg lobbyisten zijn die roepen dat zonne-energie kansloos is en die de publieke opinie en het investeringsklimaat pessimistisch houdt, gebeurd het niet. En staat Barroso in zijn eentje te roepen.
    Ik hoop dat je een beetje leuk betaald krijgt door de heren Hallyburton, Carlyle et al, of verdedig je gratis hun marktpositie?

  13. 17

    Mensen die het proces van Amerikaanse wetgeving niet snappen, schreeuwen altijd hard als er een wet wel of niet wordt aangenomen, maar lezen nooit de beslissingen van het Hooggerechtshof, en dat is jammer, want daar wordt de echte praktijk van de Amerikaanse wetgeving gevormd. Vandaag goed nieuws voor zonne energie en potentie en het milieu vanuit Amerika:
    Het EPA heeft altijd ontkent dat het bevoegdheden had om utilaatgassen/luchtgesteldheid te bewaken, maar ze worden nu gedwongen hun bevoegdheden op te nemen. Opent deuren voor aansprakelijkheden en schade vergoedingseisen: enorme impact!
    http://www.supremecourtus.gov/opinions/06slipopinion.html

  14. 18

    @caprio: Ja, dat zag ik. Wel nipt met 4 tegen 5. Maar toch belangrijk.
    Helaas is het dan wel weer zo dat het een tijdje heeft geduurd voor de uitspraak er was. En in de tussentijd deden ze niks.
    Heel benieuwd naar het vervolg wel.

  15. 20

    (goed stuk, Carlos)

    een groot probleem bij zonne-energie is: distributie.

    dat lijkt even raar, maar het komt er op neer dat de grote energie-boeren van dit moment niet willen dat de distributie decentraliseert, dus dat daarom ook al die koddige giga-oplossingen worden aangedragen (grootschalige, traditionele distributienetwerken).

    juist nu het idee van een kleinschalige setting (lees woonwijken, steden, individuele huizenblokken) op niet al te lange termijn rendabel lijkt ontstaan de nieuwe (voor de grote energie-reuzen onwelkome) structuren, die vooralsnog hardhandig, ook in NL worden tegengewerkt.
    maar we zullen zien.

  16. 22

    @henrik ik kijk verbaasd op. kleinschaligheid word gewoonlijk met links verbonden. u was toch vooral tegen linksmans ?

  17. 23

    @caprio dat geloof je toch zelf niet, dat het Hooggerechtshof op die manier efficient bijdraagt aan de VS wetgeving…

  18. 24

    @Mescaline 22,

    Ik weet dat niet hoor, ik associeer stadsverwarming bijvoorbeeld eerder met links dan met rechts.

    Gaarne de meningen van anderen. Staat links inderdaad voor kleinschaligheid of juist voor grote, collectieve projecten?

  19. 25

    @22
    moi, tegen linksmans ?
    vooropgesteld dat dat soort links/rechts geleuter me niet boeit zal het de meute toch vooral voorkomen dat ondergetekende, euh, links, zeg maar, is.

  20. 26

    @ Meester, Ik stel u correcte weerwoord erg op prijs.

    Laat ik beginnen met uw laatste opmerking. Ik word helaas niet betaald door deze bedrijven. Ik heb dan ook een enorme pleurishekel aan deze bedrijven met hun psychotische gedrag.

    Maar waar ik op doel in deze wordt aardig verwoord door Henrik.

    De olie-industrie heeft vanaf het moment dat de eerste bron geslagen is een enorme impuls opgeleverd, denk aan alles wat met deze industrie verbonden is en alle werkgelegenheid die dit opgeleverd heeft. Je zou het bijna een nieuwe Kondratieff-golf kunnen noemen.

    Nu is deze industrie een beetje de krans-slagader van de wereldeconomie geworden.

    Zodra deze industrie gedeeltelijk of geheel wordt overgenomen door kleinschalige zonne-energie projecten kost dat verschrikkelijk veel banen en kapitaal.

    Mijn gedachte is dan ook dat altenatieve energie een nieuwe golf zou kunnen brengen mits wij gebruik gaan maken van bestaande structuren uit de olie-industrie. (waar ik op tegen zou zijn) waardoor arbeidsplaatsen niet verloren gaan en de wereldeconomie niet een lange donkere winter tegemoet gaat…..

    Samenvattend: De situatie waar wij ons in bewegen is bijzonder lastig, willen wij een duurzame samenleving met economische kansen dan moeten we op zoek naar een alternatief welke in ieder geval werkgelegenheid en een duurzame economische groei kan opleveren.

    Hoe jammer ook…

  21. 27

    @RennieB

    Ik denk dat het wel meevalt met de vele banen in de olieindustrie. Olie is een noodzakelijk element van de wereldindustrie maar valt er niet mee samen. Er is nog zoveel andere bedrijvigheid (bijv. IT, gezondheidszorg, huizenbouw, landbouw, onderwijs, textiel…). Die andere bedrijvigheden zijn afhankelijk van energie maar niet per se van olie.

    Olie wordt nu ook als grondstof gebruikt voor bijvoorbeeld plastic en medicijnen, dat zal zo blijven. Het gaat er eerst om dat olie niet meer wordt gebruikt als brandstof. Eer er ook geen olie meer is om plastic te maken zijn al de mensen die dat nu doen al met pensioen.

    Maar goed is een bestaan als installateur van zonnepanelen nu echt zo ellendig dat niemand dat wil doen?

    Ik denk dat kleinschalige toepassing van zonne-energie enorm veel kan betekenen voor India als het rendabel is. India heeft een hele slechte infrastructuur dus alle transport is moeilijk. Als in India de zonne-energie algemeen ingang heeft gevonden dan zullen wij heus wel volgen.

    (Als het per se kleinschalig moet, van mij hoeft dat niet zo maar goed, ik ben ook niet echt tegen kleinschaligheid. Ik heb geen bezwaren tegen een hele polder met zonne-panelen, maar als iedereen zijn eigen panelen aan zijn schuurtje wil bevestigen dan is mij dat ook best. Ik wil eigenlijk maar zeggen dat ik niet zelf mijn eigen brood bak).

  22. 28

    Zonneenergie brengt op als het rendabel is, hmmmm…..

    Dag 2 van het opladen van mijn telefoon is ingegaan en belooft vooralsnog weinig goeds.
    [img]http://www.zeeburg.nu/images/uploads/laden.jpg[/img]

    @zmooc, ja ik dacht het ook nog even, maar mij is dus altijd verteld dat het warmer wordt, en met meer wolken wordt het niet warmer. Volgens
    http://www.knmi.nl/onderzk/oceano/publ/oldenbor/debiltwarmerweer.html
    wordt het savonds meer bewolkt en overdags warmer…

    Nu ja als ik van theedoek moet wachten op zonneenergie dan ga ik wel een telefoonloze winter tegemoet … Jammer dat de telegrafie is afgeschaft, misschien zet ik postduiven in, die zijn er ook steeds meer, da’s vast ook broeikaseffect.

  23. 29

    Is in dat kaartje ook al meegerekend hoe het met de zonneschijn gaat als we al die fossiele verbranding hebben vervangen door zonne-electro? Lijkt me dat als al dat fijn stof (en nog wat zonlicht absorberende/reflecterende rotzooi) gaat verdwijnen, we meer rendement gaan krijgen, vooral in tegenwoordig aardig vervuilde gebieden (vandaar mijn vraag in #19).

  24. 30

    Kleine toevoeging.

    Ikzelf ben op dit moment bezig mijn boerderijtje in Oost-Groningen te voorzien van een warmtewisselaar, zonne-pannelen en een kleine windmolen. Momenteel is een engineer een regeleenheid aan het fabriceren om maximaal te profiteren van het rendement uit dit systeem.

    Maar dat gaat helaas niet werken op grote schaal om bovenstaande betogen.

  25. 31

    @RennieB

    Maar heb je dan ook een systeem om terug te leveren aan het stroomnet als je meer electriciteit produceert dan je gebruikt?

    Of denk je daar over na of ben je daar juist tegen?

    Of is er een ander opslagsysteem?

  26. 36

    Interessant gesoebat van meester, Rennieb en theedoek..

    Enne Carlos…is tie met vakantie? Of snode overnameplannetjes aan het smeden of..?

  27. 37

    @Bismarck

    Als je bakker bent kun je toch gewoon je eigen brood eten, je bent dan en zelfproviding en je verkoopt aan anderen.

    Ik ken iemand met een zonnepaneel, als er veel zon is dan levert hij aan het electriciteitsnet; je ziet de meter dan ook de andere kant op draaien. Wat moet je anders met stroom als je die niet aan het electriciteitsnet kan leveren?

    Het is helaas erg moeilijk om electriciteit op te slaan. De enige die dat echt op grote schaal kunnen zijn Noren, als in Denemarken de wind hard waait dan leveren alle windmolens zo veel op dat de Denen aan de Noren kunnen leveren. Als het echter niet waait in Denemarken openen de Noren hun waterkrachtcentrales en voorzien zo de Denen van stroom.

  28. 44

    @MP

    Die aalscholver heeft d.m.v. honderden miljoenen jaren evolutie en/of d.m.v. Gods onuitputtelijke en onovertrefbare krachten en wijsheden het vermogen verkregen om zichzelf op te warmen in het zonnetje.

    Onderschat dat niet.

  29. 47

    Oh maar om terug te komen op de haalbaarheid van al dat zonnebla met een couleur locale; nog deze week was er een woonbootman in de Raad van Zeeburg aan het inspreken, dat het DB in zijn oneindige wijsheid had besloten het besluit van de welstandscommissie over te nemen en het niet toe te staan (wegens lelijk dus!) om zonnepanelen op de woonboot van de woonbootman te plaatsen.
    Zonnepanelen passen namelijk niet in het lanschapsbeeld van het vrije water of zoiets.
    Die man kan nu alleen nog maar bij de rechter in beroep. Voor f**ing zonnepanelen! De wereld is nog niet klaar voor iets anders dan postduiven.

  30. 50

    Ja precies, wat kan t deze wereld en de welstandscommissie verreken dat er een paar honderd vogels tegenaan vliegen in een jaar, dan vliegen die vogels maar om! Als we daar de permafrost, het weer op de wereld en de paling mee redden dan zeur je toch niet over wat vogeltjes en verticale witte streepjes op een eiland in de noordzee!!

  31. 51

    @37: Kan bij een blackout dan niet je thuissyteempje ontregeld (of erger kapot) geraken?

    Dat opslaan van energie, daar had al iemand wat op gevonden (kwam hier een paar weken terug langs).

  32. 52

    Jajaja. Blablabla en happerdeflap en rapportjes hier en nietwetenschappers daar. Maar volop zon, wind, water(stof) en andere bronnen toch. Energie in overvloed…boggles the mind. Maar dat gedoe en gezeik over spaarlampies, benzine, driedeurs- koelkasten of whatnot begint me zo zoetjes aan danig de keel uit te hangen. Tis gewoon niet meer te doen. Kwestie van op “juiste” tijdstip overgaan. En niet dat “de wereldeconomie niet een lange donkere winter tegemoet gaat…..”, een niet te onderschatten puntje van zorg uitersteraardderzaak…is dat nou zo moeilijk?

    Doorgaan met opstoken olie en gas…pieken…gaan investeringen in/ overgaan op andere bronnen vanzelf op een hoger niveau…gaat mij allemaal te langzaam..DOE WAT!…ik trek het niet meer… verbrand rubber..blazende airco’s…5 stekkers in 1 aansluiting… opsmoken en stoken zit ons in het bloed….het moet!

    En geen paniek…vooral geen paniek…anders komen we nergens…

  33. 54

    @53: Ben bang dat het een waanlink was, geen idee hoe ik die terug vindt. Het was iets met electrodes in water, splitsen in H2 en O2 en dan de H2 opslaan in propaantanks. Dat doe je dan als je electriciteit over hebt. Met de H2 kan je weer een verbrandingsmotor aandrijven, met als enige restproduct water (waarschijnlijk stoom).

  34. 55

    @ Bismarck #31

    Heb ik lang over getobbed. Na lang wikken en wegen heb ik met de engineer besloten om het systeem zo klein mogelijk te houden afgestemd op het gemiddelde verbruik. Zodoende zal er relatief weinig restcapaciteit zijn. Zodra er een overschot is zal deze energie in de vorm van warmte ondergronds opgeslagen worden d.m.v. de warmtepomp.

    Levering aan het net zou geen bezwaar zijn maar de insteek was en is om zo zelf voorzienend mogelijk te zijn.

    Daarnaast hou ik natturlijk het lichtnet als backup. Maar als gescheiden systeem. Daardoor ook niet zo gevoelig voor een black-out.

    @ Y.P. Hoorde JPB nog zeggen dat we nu tot 2009 de tijd hebben om na te denken over alternatieven. GVD, zakt je pet toch van af…