Post-atheïst | Framing

COLUMN - Amsterdam, een nachtcafé in een van de “negen straatjes”, en ik kan mijn geluk niet op. Ik zit tegenover de aantrekkelijkste vrouw van de stad en wat meer is, ze luistert geboeid naar wat ik vertel over het boek dat ik net ben begonnen te schrijven. Dat gaat over een simpele vraag: als Jezus en Paulus joden waren, waarom is het christendom dan geen joodse stroming meer? Het antwoord is niet simpel en ons gesprek duurt tot na sluitingstijd.

Dat was kort na mijn dertigste verjaardag. Dat ik er kort voor mijn vijftigste aan terugdenk, is omdat ik het boek dit weekend heb afgerond. Nu moet het zijn publiek gaan vinden, moeten er persberichten worden geschreven en moet een presentatie worden georganiseerd. De vraag is dus: hoe presenteren we het boek zó dat het de aandacht trekt en dat het onderwerp, om zo te zeggen, opnieuw kroegconversatie wordt?

Het probleem is dat de media – of het nu gaat om boekrecensies, interviews of wat dan ook – ingewikkelde onderwerpen vaak presenteren in vertrouwde interpretatiekaders. Zulke frames zijn nuttig, omdat een journalist zich dan kan concentreren op het allerbelangrijkste en onuitgelegd kan laten waarom dit onderwerp nieuws is. Zo past de informatie in duizend woorden of drie minuten zendtijd.

Het ‘framebaar’ presenteren van een overzichtswerk over de joodse wereld aan het begin van onze jaartelling is lastig. In de eerste plaats omdat het een boek is. Boeken zijn allemaal anders en dus kiest de boekenbranche voor een human interest-benadering. Zo verkoopt ze in feite schrijvers en dat is – zie de dalende omzetcijfers – op het suïcidale af contraproductief. Als een schrijver wordt gepresenteerd met een naar hem genoemde website, vindt hij blijkbaar zélf al dat zijn boeken minder interessant zijn dan hijzelf. Tja.

Het tweede probleem is dat het religie betreft. Een van de gebruikelijkste frames om wetenschap en christendom te presenteren is alsof ze in conflict verkeren, waarin ‘de’ wetenschap dan aantoont dat ‘het’ christendom iets onhoudbaars wil geloven.

Ik kan mijn boek inderdaad zo presenteren. Noot 340 is vrij dodelijk voor de pauselijke aanspraken op het opperste gezag en op bladzijde 26 wijs ik op een perspectiefwisseling die problematisch is voor de protestantse theologie. Daarmee is het in de media makkelijk scoren, maar het telt eigenlijk niet. Enkele uitzonderingen daargelaten hebben de Europese christenen de verworvenheden van de wetenschap allang geaccepteerd en dit kan er makkelijk bij.

Het frame ‘wetenschap versus religie’ behandelt gelovigen alsof ze in de negentiende eeuw leven. Het doet ook alsof de wetenschap nog bezig is met zaken die 150 jaar geleden relevantie hadden. Ik kan u echter melden dat de oudheidkundige disciplines niet hebben stilgestaan. Daarenboven kan ik u zeggen dat de Oudheid, zolang haar geen actualiteit wordt aangepraat, werkelijk interessant is. Als u tegenwerpt dat u daar weinig van hebt meegekregen, heeft u gelijk, maar ik hoop met mijn boek het tegendeel te bewijzen.

Voilà, zó presenteer ik het: de geesteswetenschappen zijn wél interessant. Mocht het journaille het niet zo willen framen, dan kan ik altijd nog zeggen dat het een onderwerp is waarmee je, althans in Amsterdam, de aantrekkelijkste vrouwen kunt versieren.

  1. 1

    Een boek schrijven is tegenwoordig makkelijker dan het uitgegeven krijgen. Uitgevers weten het ook niet (meer). Promotie van je boek is lastig, afgezien van het bereiken van de media moet het onderwerp (zo lijkt het ieder geval) niet te ingewikkeld zijn. Terwijl (ook onbewezen) goed geschreven boeken met een specifieke inhoud (@0: gaaf onderwerp, ik weet er niets van) zouden moeten aanspreken is het ook afhankelijk van toeval. Dat toeval kan worden gestuurd met inzet sociale media, althans lees ik veel en ik geloof er helemaal niets van.
    Na 20 jaar schrijven (de motivator was misschien de beeldschone engel in de kroeg) kom je dan in fase twee: hoe breng ik het onder de aandacht. Hier is dat hopelijk gelukt maar hoeveel lezers hier kopen een boek over jouw onderwerp?
    En dan heb je er nog maar de eerste te pakken.
    Dan de rest nog. TV-programma´s? Facebook?, LinkedIn?, Twitter?, website? radio?, mond op mond reclame?, publiciteit uitgever?, adverteren?, signeren?, op tournee gaan?, gratis weg geven?, e-book?, bol.com?, print on demand? gratis bij een pak wasmiddel?, en hoe regel je dat?

    Een doorzetter die 20 jaar doet over het schrijven van een boek wens ik oprecht het allerbeste toe.

  2. 2

    Nu snap ik best dat je je boek wil verkopen maar licht dan wel een tip van de sluier op. Nu geef je een vraag: een simpele vraag: als Jezus en Paulus joden waren, waarom is het christendom dan geen joodse stroming meer? en het antwoord dat ik krijg is: de geesteswetenschappen zijn wél interessant.

    Ik weet niet hoe jij vrouwen versiert, maar mij lukt dat zo niet. Zij heeft hoop ik in jouw geval wel een tipje van haar sluier opgelicht?

    En kom, even laten zien welk boek het is ;)

  3. 5

    “Ik zit tegenover de aantrekkelijkste vrouw van de stad en wat meer is, ze luistert geboeid naar wat ik vertel”

    Pictures or it didn’t happen.

    En het is helemaal niet erg om een linkje naar het boek erbij te doen. Vind ik.

  4. 6

    @5: Maak je geen zorgen, ik denk dat ik, wanneer het boek er eenmaal is, er nog een keer op terugkom en dan ook een link bied naar een kortingsbon. Maar ik wil dat even overleggen met de redactie van Sargasso.