Politiek Kwartier | Aanpassen of oprotten

COLUMN - Deze week behandelt Klokwerk het verschijnsel dat wat zich niet aanpast, verdwijnt.

In eerste instantie leek de oplossing in de Zwarte-Pietendiscussie nog redelijk voor de hand te liggen. Ondanks de heftigheid van het debat pleitten veel mensen, waaronder de hoofdpiet zelf, voor een milde aanpassing om het feest voortaan zonder discussie te laten verlopen.

Toen kwam echter mevrouw Shepherd van de VN, die voorstelde het hele Sinterklaasfeest maar af te schaffen. Een groter dedain voor cultuur kan men zich niet voorstellen, en de Nederlandse verontwaardiging was dan ook massaal.

Maar ondertussen bleek Zwarte Piet gecorrumpeerd door minder onschuldige zaken. De PVV nam triomfantelijk de vind-ik-leuks van de “Pietitie” in ontvangst. Zwarte-Pietdemonstraties trokken extreem rechtse types aan, en echt zwarte personen bleken bij zo een demonstratie maar beter een blokje om te kunnen lopen.

Inmiddels is de beerput open. Twittertijdlijnen staan vol scheldkanonnades en bedreigingen over en weer. Nederland op zijn zwartst. En dat zonder schmink. 

Toch komt de agressie waarmee Zwarte Piet wordt verdedigd niet nergens vandaan. Voedingsbodem is de angst van veel mensen dat ‘hun’ Nederland verandert en verdwijnt. Aanpassen of oprotten, wordt daarom gebruld. En vreemd genoeg: daar zit dan weer wat in.

Wie in een andere omgeving komt, die past zich aan. Hij leert de taal spreken en rekening te houden met plaatselijke gebruiken. Dit is een kwestie van zelfbehoud. Wie dat niet doet, komt in die nieuwe samenleving niet ver vooruit.

Dat geldt niet alleen voor immigranten. Aanpassen is iets dat wij allemaal continu doen. Niemand wordt als Nederlandstalige met een voorliefde voor stamppot geboren. Wij zijn gevormd tot wat wij zijn door de samenleving.

Wie zich niet kan of wil aanpassen maakt het vooral zichzelf erg lastig in het leven. Wie zich hard en onbuigzaam opstelt loopt continu tegen muren op. Wie zich buigzaam opstelt, wint. Of om het op zijn taoïstisch te zeggen: water is sterker dan steen.

Maar niet alleen mensen passen zich aan, ook onze samenleving zelf verandert. Omdat de wereld om ons heen niet hetzelfde blijft, en omdat de samenstelling van onze bevolking verandert. Een Nederlander van honderd jaar terug zou in onze samenleving doodongelukkig worden. Zijn achterkleinkinderen zijn echter aan de moderne samenleving aangepast.

Zaken als de klomp en het kuiltje met jus, dat zijn zaken om te koesteren. Maar uiteindelijk zijn ze van voorbijgaande aard. Dat is geen ramp. Voor oude gebruiken komen nieuwe terug. Alles verandert, niets vergaat, om met Ovidius te spreken. De Nederlandse cultuur verdwijnt niet, als ze maar kan veranderen. Zo is het altijd geweest. Rembrandt werd Appel, de VOC werd Shell, de stamppot werd chinees, koffie met teveel melk werd latte met teveel koffie, Corry Brokken werd Anouk en de klompendans werd Trance.

Bepaalde waarden blijven een tijdje bij ons. Gelijke rechten, de vrijheid van levensovertuiging, van meningsuiting, en een rechtstaat: dat zijn nu onze kernwaarden. Voor de rest polderen we daar een beetje omheen. Zo groeit en bloeit onze cultuur door verandering.

Ondertussen zien we conservatieven achterhoedegevechten leveren. Honderd jaar geleden tegen het vrouwenkiesrecht, nu tegen het homohuwelijk. Christelijk, islamitisch of nationalistisch conservatisme, het levert soms heftige stuiptrekkingen op. Maar verliezen doet het uiteindelijk toch. En gelukkig maar, want hoewel zij zich soms voordoen als voorvechters van onze cultuur, zijn zij de echte vijanden ervan: omdat zij het veranderen willen tegenhouden, houden zij de cultuur tegen te bloeien.

Alles stroomt. Wat zich niet aanpast krijgt steeds meer weerstand, en verdwijnt. Dat zijn de wetten van de natuur. Maar wat de kracht kan opbrengen zich aan te passen, blijft.

  1. 2

    De keus lijkt mij een andere, vreemdeling blijven in het land waarvan je de nationaliteit kreeg, of niet.
    De uitspraak van Paul Scheffer ‘hoe lang tolereren wij intolerantie’ heeft mij aan het denken gezet.
    Dat maatschappijen en culturen veranderen is waar, dat gebeurde altijd.
    Maar ze veranderen niet snel.

  2. 4

    Aanpassen of oprotten, goh, als Nederland dat 70 jaar geleden had gedaan dan was er nu geen enkele jood meer geweest in Nederland.

    Niet elke verandering is een verbetering.

  3. 5

    @ML: Thanx.

    @Houtman: Volgens mij veranderen samenlevingen juist wel vrij snel, sneller dan mensen beseffen. Toen ik klein was hadden we een zwart wit TV met twee kanalen, toen ik 16 was had ik een eerste walkman, toen ik studeerde stuurde ik mijn eerste email, nu vloek ik als youtube vastloopt op mijn mobiel. Tegelijkertijd zijn heel veel wijken die in de jaren 70 nog witte arbeiderswijken waren voor 80% bewoond door allochtonen, terwijl zaken als baanzekerheid zijn verdwenen. Ik heb het idee dat veel mensen zich daarom vreemdeling zijn gaan voelen in de samenleving waar ze in geboren zijn. Dat is wat ik lees achter die heftige reacties op bijvoorbeeld een discussie over Zwarte Piet.

    Edit: Evenzo ken ik mensen uit Suriname die zich hier in de jaren 80 en 90 nog wel thuis voelden maar onder het huidige politieke klimaat niet meer.

    De beste oplossing is denk ik die mensen helpen om ook in de veranderde samenleving hun draai te vinden, en de zaken die echt mis zijn en overlast, vooral wanneer het in botsing komt met onze kernwaarden van gelijke behandeling, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van levensovertuiging, te bestrijden. Edit: Discriminatie, door welke groep dan ook, hoort daar wat mij betreft ook zeker bij.

    @Sik: Dat is toch knap, dat je een reactie weet te plaatsen die ik feitelijk op geen enkele manier kan rijmen met de door mij geschreven tekst. Weet je zeker dat je niet onder het verkeerde blogje reageert?

  4. 7

    @6: Of misschien wel omdat de meeste mensen dat gezeur over het slavenverleden zo langzamerhand spuugzat beginnen te worden.
    We zijn 150 jaar verder en alle betrokkenen en rechtstreekse afstammelingen daarvan zijn allang dood en begraven.

    We zeuren toch ook niet meer over het feit dat een deel van onze voorouders door de romeinen naar Rome zijn afgevoerd als slaaf.

  5. 8

    Ja, dat zal wel, maar hoelang vinden we het nog leuk om door te gaan met gezeur over gezeur? Ik bedoel, waarom laten we iets dat we niet snappen of belangrijk zouden vinden wekenlang het publieke debat bepalen?

  6. 9

    Wat zich niet aanpast krijgt steeds meer weerstand, en verdwijnt.

    Zeker, starheid werkt niet. Maar acceptatie zonder meer van een situatie, een mening, een onrecht? Nee, dan verzet je je dus en moet de andere partij veranderen.

    Zoals het hier geschreven wordt klinkt het alsof je bij elke weerstand moet buigen (wie buigt wint zeg je). Maar zo werkt het ook niet. Zeker, water is uiteindelijk sterker dan steen. Maar hoeveel straaltjes water zijn uiteengespat in miljoenen druppels? Mensen zijn geen waterstraaltjes of druppels en elke vergelijking gaat mank.

    Soms moet je veranderen, soms moet je blijven staan.
    En het waarom is niet zo simpel.

    Dat klinkt bijna Taoïstisch maar het Taoïsme is ook niet heilig. Als je Chinese geschiedenis bekijkt kan het bijna niet veel goeds in zich hebben of de gemiddelde Chinees heeft met Tao niets van doen.

  7. 10

    Wie in een andere omgeving komt, die past zich aan. Hij leert de taal spreken en rekening te houden met plaatselijke gebruiken. Dit is een kwestie van zelfbehoud. Wie dat niet doet, komt in die nieuwe samenleving niet ver vooruit.

    Ohja, de hiergeboren allochtoon (lees: niet-blanke) als eeuwige immigrant. Ik hoor het alweer.

  8. 11

    @Querty: Zoals misschien uit het stuk en in ieder geval uit de discussie mag blijken zijn er ook waarden waarover ik niet onderhandel. Maar die zijn wat abstracter dan Zwarte Piet.

    Verder over het Taoïsme: het is de kunst door buigzaam te zijn te bereiken wat je wilt (of zou moeten willen eerder). Dat is dus niet ‘zomaar’ buigzaam zijn, het is een doelgerichte buigzaamheid, een basishouding die meer terug komt in de Chinese filosofie en zelfs in de Chinese vechtkunst. Het vereist oefening en concentratie, en zelfoverwinning. Het is daarmee een behoorlijk elitaire filosofie: je moet erin oefenen om het te kunnen, zelfs fysiek.

    Daarbij is het mooi dat je de nadruk legt op stil blijven staan, want stil staan is juist in het Taoïsme heel belangrijk. Dan gaat het er echter niet om je onbuigzaamheid te tonen, maar om je energie niet te verspillen door ergens heel hard tegenin te gaan.

    Als je naar de link kijkt dan zie je dat het stil staan en de vergelijking van het water nauw verweven zijn.

    Taoïsme is als filosofie overigens nooit leidend geweest in de Chinese geschiedenis en zeker nu niet meer. Confusionisme heeft altijd boven gelegen. Taoïsme is enerzijds vermengd met natuurgodsdiensten met een flinke dosis bijgeloof en anderzijds met het Boeddhisme tot Zen-Boeddhisme.

    Terug naar onze discussie: ik ben geen getraind Zen-meester, verre van, maar ik denk dat in onze discussie af en toe een stukje buigzaamheid en wederzijds begrip veel prettiger zou zijn. Want ik spreek niet slechts voor mezelf als ik zeg dat ik die hele discussie beschamend, zinloos en belachelijk vind, en buitengewoon schadelijk voor ieder debat dat wel zinvol is.

  9. 13

    @5:
    @Houtman: Volgens mij veranderen samenlevingen juist wel vrij snel, sneller dan mensen beseffen.

    We kunnen, aangezien er geen meetmethode is, eindeloos doorzeuren over het tempo waarin samenlevingen veranderen.
    Ik weet redelijk wat van geschiedenis, en mij valt op onze tolerantie al van de 17e eeuw, beperkt, ik weet dat, het gezag moest overeind blijven, en onze sociale systemen, die toen al door buitenlanders werden geroemd.
    Ik meen dus dat het veranderen niet snel gaat.
    Je kunt dat m.i. ook in Frankrijk zien, de bureaucratie waarmee de Zonnekoning inkomsten kreeg, door de baantjes te verkopen, bestaat nog steeds.
    En volgens mij bestaat ook de Britse aristocratie nog steeds.

  10. 16

    Inmiddels is de beerput open.
    Die beerput bestaat helemaal niet. Extreme voorbeelden zijn nooit representatief. Het protest is niet gericht tegen verandering maar tegen bemoeizucht.

  11. 17

    Als ik lees hoe de discussie gevoerd wordt op sociale media ervaar ik haar wel degelijk als een beerput, en dan gaat het niet om incidenten. Als er iets is wat ons Nederlanders onderscheidt dan is dat onze directheid en botheid, wat ik op zich wel geinig vind, maar ook zijn rauwe kant kent. Dat het sentiment zou zijn gericht tegen bemoeizucht, dat herken ik helemaal.

  12. 18

    @11 ” ik denk dat in onze discussie af en toe een stukje buigzaamheid en wederzijds begrip veel prettiger zou zijn.”
    Eens. Ook hier op Sargasso zou dat prettig zijn.

    De racisme beschuldiging is veel te lichtvaardig geuit. En rot maar op naar je eigen(?) land ook.@13 een scheutje Britse aristocratie: be a gentleman, zou geen kwaad kunnen ;)

  13. 19

    Dit artikel lijkt te willen zeggen dat mensen die iets willen behouden, altijd ongelijk hebben. Was het maar zo eenvoudig!

    Over de zwarte-Pietdiscussie zelf: volgens mij is de graduele verandering van zwarte Piet al jaar in, jaar uit te zien. Piet is allang geen boeman meer, die kinderen de roe geeft of meeneemt naar Spanje (dat laatste heb ik als kind nog gehoord, maar duidelijk als grapje). Waar de anti-zwarte-Pietbetogers dus de mist in gaan, is om alles in één klap te willen veranderen. Water is sterker dan steen, maar het duurt een hele tijd. Geduld is een schone zaak.

    Wat mij tot slot brengt naar de gespeelde verontwaardiging van Quincy Gario en de zijnen. De zelfverklaarde anti-racisten (alsof de meeste anderen dat niet zijn) winden zich snel op en proberen zichzelf in de kijkert te spelen. “Kijk mij! Ik sta aan de goede kant! Jullie zijn allemaal slecht!” Egocentrisch gedrag vermomd als Opkomen voor de Goede Zaak.

    Zie bijvoorbeeld zo’n man als Peter Breedveld. Die man leeft van de bedreigingen die hij van domrechts krijgt. Zo zijn er velen. Het immer verontwaardigde JOOP.nl, of de Amerikaanse tegenhanger Salon. De eerder genoemde Quincy Gario. René Danen. Prem Rashikashun.

  14. 20

    Alles stroomt. Wat zich niet aanpast krijgt steeds meer weerstand, en verdwijnt. Dat zijn de wetten van de natuur.

    Alles wat stroomt kan in de natuurkunde beschreven worden met een vector. En een vector bevat twee componenten (polair), grootte en richting. En met name die laatste is heel bepalend. De richting van die vector is afhankelijk van je eindbestemming en die is niet voor iedereen hetzelfde. Ik vind het te simpel om te zeggen dat mensen die stilstaan/niet aanpassen altijd verliezers zijn, er zijn namelijk ook mensen die een andere kant op willen stromen en die verliezen nog veel vaker.

  15. 21

    @20: Een stroom is per definitie een verzameling (van dingen/dieren/mensen) die dezelfde kant uitgaat. Je kunt niet met de stroom mee willen gaan of zelfs tegen de stroom op willen zwemmen, maar op je eentje stromen, dat gaat niet,

    mijnheer de natuurkundige.

  16. 22

    Een stroom is per definitie een verzameling (van dingen/dieren/mensen) die dezelfde kant uitgaat.

    Nee hoor, neem een diode, je hebt hier een diffusion current en een drift current. Deze hoeven niet per definitie in dezelfde richting te stromen. De resulterende stroom is dus de som van twee componenten.

    Je kunt niet met de stroom mee willen gaan of zelfs tegen de stroom op willen zwemmen, maar op je eentje stromen, dat gaat niet,

    Je bent vast ooit naar een festival geweest :). Als het concert is afgelopen stroomt een hele grote groep mensen naar de uitgang. Ikzelf kan met die stroom meelopen, stilstaan, maar ook er recht tegen ingaan.

  17. 23

    Wie bepaalt eigenlijk wie zich moet aanpassen aan wat? Aanpassen aan verkeer(sregels) is wat anders dan op zondag de was niet mogen uithangen.
    Ook hoor ik al heel lang van mensen dat anderen zich moeten aanpassen aan hun niet geschreven wetten. Dan wordt het schelden net als in de tijd dat er nog geen sociale media waren.
    Jammer dat we ons drukker maken over een zwarte Piet dan de problemen in dit land.

    Ik zou overigens best willen oprotten maar ik zal me moeten aanpassen dat dit voorlopig nog niet kan.

  18. 25

    Toch komt de agressie waarmee Zwarte Piet wordt verdedigd niet nergens vandaan“.

    Die “agressie” is heel goed te verklaren uit het feit dat naar normale argumenten niet wordt geluisterd, laat staan dat ze in de overwegingen worden meegenomen (en/of beantwoord worden). Een heel goede reden voor het (voort)bestaan van Zwarte Piet is dat het gezichtszwart een heel goede vermomming is. Sinterklaas kun je een enorme baard/snor aanmeten en dan zie je niet meer dat het je oom of je buurman is, maar als tante Truus of de buurvrouw zich wit (of een andere niet-zwarte kleur) zou schminken om als de een of andere regenboogpiet te fungeren dan wordt ze heel makkelijk herkend. Dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn. Zwarte Pieten worden i.h.a. niet herkend. En tante Truus als snorrebaardpiet zie ik ook zo een twee drie niet helemaal voor me.

  19. 26

    @Noortje (@18)
    Ook weer mee eens. Mochten de scheldkanonnades zonder enige nuance of inhoud ook Sargasso bereikt hebben, dan heb ik ze nog niet gezien, maar dat komt omdat ik me beperk in het lezen van de reacties. Maar mocht je echt grove misstanden tegenkomen dan hoop ik dat je het aankaart bij de hoofdredactie. We willen hier een serieus forum waar mensen hun mening kunnen spiegelen aan anderen. Dat kan best met wat heftigheid gepaard gaan, maar als het ontaardt in zomaar wat heen en weer roepen streeft het zijn doel voorbij.

    @Kevin (@19)
    Zo ongenuanceerd als jij het samenvat zou ik het niet willen stellen want er zijn natuurlijk genoeg zaken die ik zelf zou willen behouden en die ik ook nog wel even houdbaar acht. Toch denk ik dat het sowieso goed is nooit aan te nemen dat iets tijdloos is.

    Ben het verder met je eens. Zwarte Piet was al aan het veranderen. Maar ik denk wel dat het nu sneller zal gaan onder invloed van die nare discussie. Genoeg mensen die zich er helemaal in uitleven maar ik vermoed dat een grotere hoeveelheid mensen die discussie zat is en hem liever uit de weg gaat. Daarmee bereiken de mensen die olie op het vuur gooien door zwarte Piet te verdedigen door middel van uitlatingen van intolerantie en zelfs racisme precies het tegenovergestelde van wat ze willen.

    Toen Gario bij P&W zat had ik nooit gedacht dat hij zoveel aandacht zou krijgen.

    @Marc2000 (@20)
    Ja, het een ligt in het verlengde van het andere: alles stroomt en wat de stroom tracht te weerstaan breekt uiteindelijk. Daar horen mensen bij die zich verzetten tegen verandering door stil te staan en door te proberen de andere kant op te gaan.

    Wat wel zo is, is dat onze samenleving een relatief grote kans geeft tot diversiteit, omdat de vrijheid van levensovertuiging en je leven vorm te geven zoals je zelf wilt vrij groot is.

    @Andy
    Het gaat hier lijkt mij niet om de letterlijke betekenis van het woord stroom, maar om wat er in het citaat “alles stroomt” mee bedoeld wordt.

    @Fifa
    Ik zelf heb me natuurlijk rot geërgerd aan de buitengewoon onbeschofte woorden “aanpassen of oprotten”, die ik helaas tientallen keren in de sociale media heb zien langs komen. Maar goed, dan denk ik, ik schrijf er een column over, waarbij ik de uitspraak laat terugkomen op degenen die het roepen. Uiteindelijk is leven sowieso aanpassen aan omstandigheden. Hoe aan te passen, tsja, dat is de levenskunst.

  20. 27

    @Joseph
    De meta-discussie OK, maar de ZP discussie zelf wilde ik hier eigenlijk niet ook nog een keer gaan voeren. Lijkt me geen toegevoegde waarde hebben: plaatsen zat waar je je daarin kan uitleven.

    Maar dat dit argument van je niet normaal bediscussieerd of beantwoord zou worden is gewoon niet waar. Lees bijvoorbeeld het aangelinkte stuk van Erik van Muiswinkel, daar wordt het keurig in behandeld.

    Als het niet klakkeloos adopteren van een argument door tegenstanders altijd zou leiden tot dit soort agressie, dan zouden we natuurlijk elke dag een discussie hebben van het niveau ZP. Geen goede verklaring dus en al helemaal geen excuus.

  21. 28

    @27: “Lees bijvoorbeeld het aangelinkte stuk van Erik van Muiswinkel, daar wordt het keurig in behandeld“.

    Je bedoelt dit stuk http://tinyurl.com/kwpwvss ? Sorry maar daar zie ik “mijn” argument niet in terugkomen, laat staan dat het beantwoord zou worden, ik zie daar hooguit staan “Het zijn de 9- tot en met 109-jarigen die paniek zaaien over een witte plek in de nek die iets zou ‘verraden’“, maar dat was het argument niet. Het ging erom dat een jongetje of meisje niet oom Henk of buurman Maarten mocht herkennen, en dat lukt je niet met rode schmink ofzo, daar kun je als kind “doorheen” kijken, net als bij die foto van Van Muijswinkel trouwens (die is nl niet zwart genoeg).

  22. 29

    Los van je opmerkelijke kijk op kinderpsychologie ga ik zoals ik al zei hier die discussie niet ook nog eens voeren, Morika. Het ging om je argument dat er naar de argumenten voor zwarte Piet niet serieus gekeken zou worden, en dat lijkt mij gezien dit stuk een onware uitspraak. Als je nog iets zinnigs te zeggen denkt te hebben over de verklaring van de agressie, ga je gang. Mij lijkt de al dan niet terechte angst voor een veranderd en zelfs verdwijnend ‘Nederland’ als onderliggende motor zoals gezegd een prima verklaring. Voor een verdere uitwerking daarvan zie @5.

  23. 30

    Water is harder dan steen.
    De druk van buiten door de druk van binnenuit is te zwaar geworden. De vele geboden die over ons heen worden gestrooid is voor de tegen druk zo groot dat het op barsten staat. Zwarte Piet is daar een voorbeeld van. De druk van buiten wordt van binnenuit geregeld waardoor water door steen geperst kan worden. Dan is steen te zwak, ook buigzaamheid heeft dan geen zin. De druk die van binnenuit alles regelt moet via een tegen druk geneutraliseerd worden. Via een referendum een opstand, wat kan die druk opblazen ? Flexibel zijn heeft geen zin, over water wordt dan gelopen dan is alles ijs-koud. Liefde heeft dan geen zin als de druk blijft toenemen van buiten af door de druk van binnenuit.

  24. 31

    @23:
    Ook hoor ik al heel lang van mensen dat anderen zich moeten aanpassen aan hun niet geschreven wetten.

    Een nogal bekend mechanisme voor nieuwelingen in een kudde.

  25. 32

    Hé Klokwerk, vergelijk eens Neville Chamberlain en W. Churchill in ruwweg 1935-1945. Wie van die twee paste zich toen aan, of had dat gemoeten? Wie van dat duo deed dat niet en bleef (on)buigzaam? En de uitkomst van WO II, is die te danken of te wijten aan buigzaamheid dan wel aan onbuigzaamheid?

    En onze verzetstrijders in WO II, moesten ze dat eigenlijk wel doen, ´verzetten´? Is dat wel verstandig van ze geweest? Was het niet beter geweest dat zij zich zouden hebben aangepast en met hun tijd meegegaan, de Nieuwe Duitse Tijd, die was er toen ook, weet je nog?
    En wat zou het taoisme ze hebben aangeraden, weet je dat ook nog?

    En nu is er wéér een Nieuw Tijd, met Dramatische Veranderingen, maar die hebben ´we al tienduizenden jaren en het Romeinse Rijk is ook verdwenen en panta rhei, en wat moeten nu doen, buigen of barsten, de ´NSB´ in of in het Verzet?

  26. 33

    Tsja… Als je de kleur van Zwarte Piet werkelijk vergelijkbaar vindt met het regime van Adolf Hitler is die vergelijking geheel voor jouw rekening, maar niet voor mij. Daarbij leefde Churchill volgens mij in het VK en niet in Nazi-Duitsland. Verder, als je denkt dat de principes van het taoïsme zo te vertalen zijn dan moet je nodig eens studie gaan maken van dat boekje. Denk je dat als het Taoïsme zo zou zijn als je hier voordoet, het nuttig zou kunnen zijn geweest voor de ontwikkeling van Oosterse vechtsporten?

  27. 36

    @26: Vandaar dat hij wil weten of ik ooit naar een festival ben geweest:

    “Als het concert is afgelopen stroomt een hele grote groep mensen naar de uitgang.”

    En zelfs met de draai die jij er aan geeft kan je nog altijd niet op je eentje stromen.

  28. 37

    @33 Volgens mij was het HPax niet om een godwin te doen. Zijn ‘extreme’ vergelijking wil alleen maar de ene soort starheid tegen de andere soort starheid stellen. Als je stelt “Wat zich niet aanpast krijgt steeds meer weerstand, en verdwijnt. Dat zijn de wetten van de natuur. Maar wat de kracht kan opbrengen zich aan te passen, blijft.” dan zou dat haast voorschrijvend moeten zijn: als je in een situatie komt waarin je je kunt verzetten tegen verandering, of daarin mee kunt gaan, zou je mee moeten gaan met de verandering. Je moet je niet verzetten, je moet niet in het verzet gaan, gewoon collaboreren, dan gaat het makkelijker, ‘want’ dat is de vooruitgang. Dat zou een uiterste consequentie zijn.

    En wat ik lees in #32 is: dat alles stroomt, hoeft nog niet te betekenen dat je met alle winden moet meewaaien. In beide punten valt wel wat te zien.

  29. 38

    @33:
    Citaat: ´Als je de kleur van Zwarte Piet werkelijk vergelijkbaar vindt met het regime van Adolf Hitler´ enz.

    Een onjuiste bewering met de smaak van insinuering. Je zei nooit dat taoisme voor bepaalde zaken gold en voor ander Zaken niet.
    Tussen haakjes: wat zegt tao over groot (Hitler) en klein (ZwP)? Ik weet haast niets van tao, maar jij kwam er mee aanzetten!? Ik hoef taoisme niet te bestuderen, ik denk dat jij dat moet doen.
    En passant wijs ik je op jouw ´ de kleur van Zwarte Piet´. Alleen maar pleonastisch?
    Je zwaait met universele principes en als ik die aan feitelijk geschiedenis toets, laat je het geraffineerd maar talentloos afweten.

  30. 39

    @34 “Maar 40 jaar van aanwezigheid van moslims bedreigen onze culturele wortels erger dan Mussolini, Hitler of Stalin”
    En
    “Many muslims claim to be ‘peaceful moderates’. But ANY muslim who goes to mosque or wears the hijab is a fully committed soldier of the islam and will kill you and your loved ones on command”

    Wat een gevaarlijke mensen al die moslims, echt allemaal! ;)

    @redactie promotionele link naar extreem rechtse website. Post is eerste stuk van artikel dat daar geplaatst is.

  31. 41

    @40: Ach jawel, jij kunt hier toch ook gewoon reageren?

    Maar de genoemde reactie is volledig off-topic en heeft -in deze vorm- het karakter van een advertentie. Ik kan me heel goed voorstellen dat Sargasso niet het advertentiemedium van extreem-rechts zal willen zijn.

    Jij niet natuurlijk.

  32. 42

    @40 indien het on topic zou zijn maar m.n. Niet gewoon de eerste alineas gekopieerd van een reeds geplaatst artikel, zou ik er geen moeite mee hebben. Hooguit inhoudelijk niet mee eens zijn.

  33. 43

    @32:
    De broer van de Neville was Houston Stewart Chamberlain, ‘Die Grundlagen des Neunzehnten Jahrhunderts’, 1898- 1907, München, volgens sommige historici ‘de leermeester van Hitler’, het boek verklaart het succes van Europa in beheersen van de wereld uit de superioriteit van het Europese ras.
    Houston schreef in het duits omdat hij in Duitsland woonde.
    Zo zien we hoe het ‘racisme’ vrij gewoon was voor Hitler, die bracht het in diskrediet.
    ‘White man’s burden’ is uiteraard het summum van racisme, m.i. ook van hypocrisie.
    Ik zie overigens Houston niet als racist in de zin zoals nu wordt gebruikt, de man zocht gewoon naar een verklaring van het succes van Europa.
    Houston geeft toe dat hij niet kan uitleggen wat ras is.
    De verklaring wordt daardoor wat merkwaardig.
    De verklaring van een Spaanse historicus is volgens mij heel wat beter, zijn verklaring bestaat uit de unieke eigenschappen van de Noordzee, de draairichting van de aarde en de , wat hij noemt ‘grass highway’ van Mongolië tot de Vlaamse kust.
    Wie langs die highway westwaarts trok kwam in steeds betere klimatologische omstandigheden terecht, dat veroorzaakte bevolkingsdruk aan de Noordzee.

  34. 47

    Extreem rechtse meningen verkondigen mag gewoon, op voorwaarde dat je je aan de Nederlandse wet houdt en de aanvullende fatsoensregels van dit forum. Daar hoort bij dat je on topic blijft en geen spam plaatst.

    De kernredactie ziet niet alles. Daarom waarderen we het zeer als lezers ons wijzen op spam. Dat kan het best via kernredactie @ sargasso.nl: dan zien we het in ieder geval. Bovendien levert het zo de minste vervuiling op voor de discussie.

  35. 48

    @Folkward & HPax:
    Ik heb niets tegen vergelijkingen met Hitler hoor. Ze zijn vaak juist wel verhelderend en verfrissend, op voorwaarde dat mensen in de discussie er zakelijk naar kunnen kijken. De meeste mensen kunnen/willen dat echter niet, vandaar het taboe. Op zich erg jammer. Het Hitler-tijdperk zou veel leerzamer kunnen zijn dan het nu is.

    Het probleem is alleen dat het taoïsme zoals HPax het opvat, als altijd maar meewaaien met de wind, niet goed is samengevat. Meeveren is iets heel anders dan capituleren of altijd maar toegeven. Volgens taoïsme is het veel slimmer om je vijand te verslaan door een terugtrekkende beweging te maken. Denk aan vechtsporten waarbij het erom gaat de kracht van je tegenstander te gebruiken. Door mee te geven met zijn uithaal breng je hem uit balans.

    Waarom ik het taoïsme aanhaalde is slechts omwille van het inzicht dat je door erg heftig tegen iets in te gaan vaak een zeer heftige tegenreactie uitlokt, en dat je daarmee je energie verspilt en vaak verder van je doel af komt. Ik pas dit inzicht toe op de ZP-discussie. Mevrouw Sheperd en Gario hebben toch met name een tegenbeweging gemobiliseerd. Tegelijkertijd denk ik ook dat de scheldkanonnades op Twitter en het aperte racisme dat zich nu met Zwarte Piet associeert, de aanpassingen van ZP zullen versnellen.

    Verder verwijs ik naar Heraclitus en Ovidius: volledig andere filosofen die geen enkele relatie met het taoïsme hebben. Heraclitus’ “alles stroomt” wijst naar de betrekkelijkheid van dingen. Ovidius gebruikt een citaat van Pythagoras: “alles verandert, niets verdwijnt”. Dat vond ik wel een mooie om erop te wijzen dat wat zich aanpast en verandert nog niet zijn karakter hoeft te verliezen.

    Ik pretendeer hiermee geen toverformules te geven die op iedere situatie toepasbaar zijn. Dus ga mij ook niet verwijten dat ik dat niet doe of ga zitten verdedigen. Het is mijn doel nooit geweest.

  36. 49

    @43: ”De broer van de Neville was Houston Stewart Chamberlain,”

    Houston Stewart Chamberlain (de Duitslandfan) was niet de broer van Neville Chamberlain (de premier).

    Sommige (internet)bronnen zeggen dat Neville het neefje (oomzegger) of de neef (‘neefzegger’) van Houston Chamberlain was, maar ik zie ook niet hoe dat zou moeten werken, want Nevilles vader was Joseph de staatsman, en diens vader was Joseph de schoenmaker. Houston Stewarts vader, ondertussen, was William Charles de schout-bij-nacht, en diens vader was Henry de baronet. Houston heeft overigens wel een oom genaamd Neville, maar dat is Neville Bowles Chamberlain, de veldmaarschalk, en dus niet Arthur Neville de premier.

  37. 50

    @49:
    Ik zal in het boek kijken hoe het zat.
    Dat ze familie waren wordt niet ontkend.
    Of HS een Duitsland fan was is een bewering.
    Vele Britten waren wel Duitsland fans, die zagen Stalin meer als een bedreiging dan Hitler.
    Zie b.v. Ian Kershaw, ´Hitlers Freunde in England, Lord Londonderry und der Weg in den Krieg’, (Making Friends with Hitler. Lord Londonderry and Britain’s Road to War, 2004, London), München 2005, of
    Lynn Picknett, Clive Prince and Stephen Prior, ‘Double standards, The Rudolf Hess cover-up’, London 2002.
    Volgens het laatste boek was prins Bernhard nauw betrokken bij de poging in 1943 vrede te sluiten.

  38. 51

    @48: “Verder verwijs ik naar Heraclitus en Ovidius…

    Mooi hoor, je zal vast wel indruk maken op deze of gene. Maar als je wilt etaleren dat “alles stroomt” een soort lijfspreuk voor je is, dan zul je ook de consequenties daarvan moeten accepteren. Als je accepteert dat alles stroomt en dat je niet tweemaal in dezelfde rivier kunt stappen etc. , dan zul je ook moeten accepteren dat het antiracisme van vandaag niet dat van gisteren is, en dat het morgen wéér anders zal zijn. Het zet alle opvattingen op losse schroeven en niet in de laatste plaats die van jezelf.

    Ik blijf overigens van mening dat Zwarte Piet juist zo enorm zwart is om hem te onderscheiden van (echte) negers, en niet om deze lieden te karakteriseren of “zwart te maken” of wat dan ook. In mijn jeugd werden de spaarzame Surinamers die soms ongeschminkt als “zwarte piet” fungeerden niet als “echte” zwarte pieten beschouwd. Het werd een beetje als spelbederf of (als we dat woord toen gekend zouden hebben) als apostasie gezien.

  39. 52

    Het voordeel van verwijzen naar een filosoof is dat je daarmee ook verwijst naar zijn gedachtegoed, Joseph. Je kan de uitspraak van Heraclitus wel tot in het absurde trekken maar daarmee geef je hooguit aan dat je niet begrijpt wat hij er zelf mee bedoelde. Hij spreekt immers zelf ook van onveranderlijke natuurwetten.

    Daarbij verwijs ik niet voor niets naar Ovidius, die aan de mededeling dat alles veranderlijk is toevoegt dat niets verdwijnt. Zaken hoeven niet onveranderlijk te zijn om iets te kunnen zeggen over hun karakter.

    Hiermee doelde ik overigens niet zozeer op antiracisme of discriminatie, maar eerder op de Nederlandse cultuur: ook die is veranderlijk, maar blijvend.

    Verder nogmaals: in de welles-nietes discussie over of zwarte piet al dan niet zwart moet of zou mogen zijn ben ik niet zo geïnteresseerd – die wordt al op zoveel plaatsen gevoerd, laten we dat hier niet nog een keer gaan doen.

  40. 53

    @ Klokwerk,

    Wat de Nederlandse cultuur dan moge zijn, veranderlijk is die wel maar blijvend?
    (Ik zie hier meer internationale dan nationale cultuur namelijk, en dan begin ik echt niet niet over zwarte piet of zo)

  41. 54

    Ik begrijp je vraag niet helemaal maar bedoel je dat je wilt weten wat volgens mij de Nederlandse cultuur is?

    Dat is natuurlijk heel breed en valt uiteen in allerlei verschijnselen. In het stuk geef ik een aantal voorbeelden van oude en nieuwe Nederlandse culturele kenmerken. Als rode draad zou je daarbij dingen kunnen zien als dat Nederland van oudsher een land is waar de burgers veel vrijheden hebben, mensen niet zo snel onder de indruk zijn van autoriteit en daarom nogal graag aan het polderen slaan, een kenmerkende directheid hebben en een nogal sterke handelsgeest blijken te bezitten. Als je cultuur wilt zien als gedragen door wat mensen produceren kan je zien dat we altijd vrij sterk zijn geweest in design, architectuur, schilderkunst en af en toe ook in muziek.

    En natuurlijk zijn onze landsgrenzen niet alles bepalend, en de cultuur hier in Amsterdam is anders dan die in Brabant. We maken dan ook deel uit van een grotere Europese cultuur en de Nederlandse cultuur zelf is weer een lappendeken van kleinere culturen. En dat alles elkaar continu beïnvloedt is ook zeker waar. Zo is de Nederlandse cultuur met de Europese cultuur sterk veramerikaniseerd. Maar toch blijft Europa iets anders dan de VS, en Nederland blijft op zijn manier toch altijd Nederland.

  42. 55

    @54: “een land is waar de burgers veel vrijheden hebben, mensen niet zo snel onder de indruk zijn van autoriteit en daarom nogal graag aan het polderen slaan”

    “Daarom? Ik zie het verband niet.

    En wat of welk land(en) heb je genomen als ijkpunt? Daar ben ik echt nieuwsgierig naar want ik heb precies de tegenover- gestelde mening. Probeer je voordeur maar eens pimpelpaars te verven, dan kom je snel op elk van deze punten terug.

    “af en toe ook in muziek” – Doe Maar?

    “Nederland blijft op zijn manier toch altijd Nederland”

    Als dat betekent dat Nederlanders achter elke waan aanlopen, ook al staat die van vandaag haaks op die van gisteren, dan heb je misschien wel gelijk. Belangrijkste gemeenschappelijke kenmerk:

    totaal gebrek aan ruggegraat.

  43. 56

    Tsja, je kan daar hele boekwerken over schrijven natuurlijk en iedereen zal dat anders zien. Maar goed, om op je vragen in te gaan:

    Als je geen autoriteit erkent dan zal je toch moeten onderhandelen als je een gezamenlijke beslissing wilt nemen.

    Verder over de vrijheden: Doordat in ons land niet één bepaalde godsdienst de dienst uitmaakte hebben Nederlanders geleerd om daar niet teveel beperkingen door te laten opleggen, en dit leidde er al toe dat de verlichtingsfilosofen hier hun boeken konden laten drukken. Tegenwoordig zie je de grote vrijheden nog terug in wetgeving: seksueel afwijkend gedrag is niet strafbaar, prostitutie ook niet, we waren vroeg met abortuswetgeving, we waren het eerste land dat het homohuwelijk invoerde, het eerste land ook dat begon te experimenteren met legale wiet en volgens mij zijn we nog steeds het enige land ter wereld waarin je het recht hebt op euthanasie. Een duidelijke lijn van een weinig verplichtingen en beperkingen opleggende overheid wat mij betreft.

    Qua muziek zijn we met name erg goed in modern klassieke muziek en opera. Dit weten veel mensen niet maar uit heel Europa komen mensen naar Amsterdam om hier les te krijgen aan het conservatorium. Tegelijkertijd zijn Nederlandse DJ’s al decennialang de grootste prijswinnaars en overheersen ze Ibiza.

    Ik heb niet één land als vergelijkingsmateriaal, ik heb wel een aantal culturen gezien en er door gereisd, maar daarnaast heb ik mede door dat gereis en wat zijprojectjes die ik doe een netwerk met nogal veel expats. Dan zie je vanzelf wat hen opvalt aan Nederland. Ik kan er nog aan toevoegen: een no nonsense cultuur met een grote seksegelijkheid, relatief kleine steden met veel laagbouw, water en alles op de fiets doen, en, zoals boven staat, zeer veel individuele vrijheid. Dat zijn zaken die Nederland voor buitenlanders aantrekkelijk maken.

    Negatieve aspecten zijn er ook hoor. De meeste buitenlanders die ik ken vinden Nederlanders ongelooflijk grof in de mond en veel te direct. Ik zie daar zowel de voordelen als de nadelen van in. En de Nederlandse hang naar simpelheid en ‘gewoon doen’ leidt enerzijds tot vondsten als Dutch design, anderzijds tot dat wij wijd vermaard zijn om onze waardeloze kledingstijl en keuken.

  44. 57

    En oh ja: Nederlanders zijn enorme zeikerts. Over het weer, over elkaar, maar vooral als het hun eigen land betreft. Op die manier heb je jezelf in je laatste post wel verraden ;).

  45. 58

    @klokwerk
    Je antwoord is precies waar ik om ‘vroeg”.
    Dank, want zo is het maar net.

    Het probleem is misschien dat er geprobeerd wordt alles maar te duiden. Met cultuur vind ik dat heel erg moeilijk, het begint al met de ‘cultuur’ in dit huis en dan die van mijn buren.
    Ik was ooit eens in Chili in een (dorps)museum en daar stonden typemachines, boerenattributen en er hingen foto’s van het bezoek ooit van de paus aan de muur. Toegang was gratis en er was zelfs iemand die daar werkte. Ik vond (en vind) dat (lokale) cultuur.

    Cultuur is misschien een kader waarin je eigen dingen doet, ziet en hoopt. Dat geeft een gevoel van veiligheid (je hoort ergens bij) en dan kunnen andere culturen die veiligheid bedreigen en dat willen mensen niet, waar ook ter wereld.

    Hier is cultuur een geïnstitutionaliseerd geldpompmonster geworden, althans als de overheid ergens om de hoek komt kijken.

    Ik ga nu eerst naar de Roomsch Katholieke klompendansclub, daarna reaguren en vervolgens mij Linkedinaccount bijwerken en daarna een boek uitlezen.

  46. 59

    @56: We hebben inderdaad 25 jaren gehad waarin het vrijheidsdenken voorop stond, maar ik vraag me af of die 25 jaar kenmerkend zijn voor “de nederlandse cultuur”.

    Wat jij “muziek” noemt, lijkt mij eerder “uitvoerende kunst”.

  47. 60

    @Fifa: Ben het helemaal met je eens – met cultuur bedoelde ik het eerste wat je omschrijft, dat vagere concept. Mensen voelen zich daarin bedreigd, maar ik denk voornamelijk ten onrechte: de cultuur is consistenter dan mensen denken, ook als het verandert blijft de eigenheid herkenbaar. Op die manier is mijn column zeer positief bedoeld.

    Maar goed, er zijn natuurlijk veel mensen die zich er niet in herkennen. Enerzijds misschien omdat ze zich door een positief woord miskend voelen in hun klachten en angsten, anderzijds misschien omdat ze het heel prettig vinden om zich lekker tegen iets af te kunnen zetten en te klagen (onze volksaard is nu eenmaal niet zo taoïstisch ;) ).

    @Andy: En wat maken uitvoerende muzikanten dan volgens jou, als jij het geen muziek noemt? Overigens kan je erover twisten of een DJ als Tiësto of een dirigent als Reinbert de Leeuw uitvoerend of scheppend is, maar Simeon ten Holt en Louis Andriessen waren toch echt componisten, en geen uitvoerende kunstenaars.

    Verder is het vrijheidsdenken wel een heel stuk ouder dan 25 jaar – ik had het net over de verlichtingsfilosofen en die moet je toch echt een paar eeuwen terug duiden. En ondanks dat we nu een beetje stil staan in ons vrijheidsdenken en het je misschien niet snel genoeg gaat vormen de verworvenheden die ik in mijn post opnoemde als homohuwelijk, legale softdrugsverkoop, legale prostitutie, legale abortus en legale euthanasie een pakket vrijheden dat je nergens anders ter wereld aan zult kunnen treffen.

  48. 62

    Haha, ja, tekenend.

    Het is wel grappig, waar ik ook was, en ik heb best wat landen gezien, overal hebben we wel een soort van nationale trots. Het maakt niet uit of het land onder de landmijnen ligt, de epidemieën elkaar sneller opvolgen dan de plaatselijke crisis en de overheid zo corrupt is dat je niet over straat kan zonder bankbiljetten om de ambtenaren om te kopen… kom niet aan hun land.

    En dan hebben we hier Nederland. Eén van de welvarendste staten ter wereld, met als we de lijstjes mogen geloven de gelukkigste en gezondste burgers ter wereld en de minst corrupte overheid, de meeste vrijheden en ondanks alles nog altijd één van de beste vangnetten ter wereld. De hele wereld wil hier ook eigenlijk wel wonen…

    Maar nationale trots? Als je hier al zegt dat er best wel wat dingen ‘aardig geregeld’ zijn in dit land wordt er gevraagd of je niet goed bij je hoofd bent en als je naar een zogenaamde nationalistische facebookgroup gaat vindt je net zoiets als waar je naar post: een site waarin je pagina na pagina kan lezen in wat voor KUTland we toch leven.

    Nederlanders, ze zijn erg lachwekkend, je moet wel van ze houden.

  49. 63

    @60: “Simeon ten Holt en Louis Andriessen waren toch echt componisten”

    Ik heb ook niet beweerd dat er absoluut geen Nederlandse componisten bestaan. Maar om nou te stellen dat Nederlanders altijd vrij sterk zijn geweest in muziek (en die DJ-s op Ibiza als voorbeeld te geven), dat vind ik toch wat overdreven.

    “Verder is het vrijheidsdenken wel een heel stuk ouder dan 25 jaar”

    Ik heb mijn jeugd doorgebracht in een provinciestad in de jaren ’50; nooit iets gemerkt van dat vrijheidsdenken. Of het moesten de spannende verhalen zijn hoe mijn moeder de Duitsers wist te omzeilen als ze eten ging versieren in de Betuwe.

    De jaren ’30, Colijn, vrijheidsdenken? De negentiende eeuw en het vrijheidsdenken? Behoort dat allemaal niet een beetje tot onze nationale mythes omdat er ooit een stel hugenoten hierheen gevlucht zijn?

  50. 64

    @ Klokwerk:

    Klagen is niet iets typisch Nederlands, het gebeurt overal. Wat een beetje ontbreekt hier (qua cultuur zal ik maar zeggen) is de kennis of ervaring over andere landen.

    Veel zaken waar we hier over klagen of desnoods (be)vinden zijn toepasbaar in het VK, Frankrijk, Duitsland en ga zo maar door.

    Net als daar vinden wij ons nogal uniek in onze waarnemingen. Ik ken het VK nogal en wat daar gebeurt is ook hier gaande, alleen weten we het niet van elkaar ondanks de (sociale) media zijn we allemaal een stel dorpsbewoners, ook in Amsterdam, waar ik vandaan kom, of tuutjesieleradeel waar ik naar toe ga.

    Het probleem van benoemde cultuur is dat we denken dat we uniek zijn.
    Was het maar waar (hoewel?).

  51. 65

    @Andy: Jij mag het wel overdreven vinden, het feit blijft dat muzikanten van heel Europa hier les komen geven en Nederland in de dance-scene aan de absolute top staat, en voor wat betreft modern klassieke muziek ook al van oudsher heel goed meekomt.

    Dat jij dat niet kan waarderen of op waarde schatten zegt volgens mij met name wat over jouw kennis van en waardering voor die soorten muziek.

    En dan over het vrijheidsdenken: het is en blijft een feit dat hier over het algemeen meer mogelijk was dan in veel andere Europese landen, met name ook omdat de kerk hier nooit zo een sterke greep heeft gehad op de wetgeving. En ik had daar denk ik wat oude en moderne voorbeelden van genoemd. Kan je wel gaan zitten ontkennen en wat minder vrije beelden erbij oproepen, maar bedenk eens hoe de hele wereld er in die tijden die je oproept erbij lag.

  52. 66

    @Fifa: Klopt, ondanks dat Nederlanders behoorlijk reislustig zijn is er een groot deel dat feitelijk geen idee heeft van de wereld om ons heen. Maar ja, dat is dan weer niet typisch Nederlands.

  53. 67

    @63:

    Maar om nou te stellen dat Nederlanders altijd vrij sterk zijn geweest in muziek

    Klokwerk heeft het expliciet over moderne klassieke muziek, lees maar terug.

  54. 68

    @65: wat ik zo typerend vind is dat slachtofferdenken. Als je een sterke cultuur hebt dan heb je dat toch niet nodig? Ik zie dat bij bv amerikanen niet zo terug. Wel ‘boehoe, ze begrijpen niet dat wij ze democratie komen brengen’.

  55. 69

    @Cerridwen: … En over trance ;).

    @Fifa: Sorry, ik las te snel: ik durf wel te zeggen dat Nederlanders top-zeikerts zijn hoor, met name dus over hun eigen land. Een Japanse vriendin van mij moest er erg om lachen. Ze zei: Nederlanders klagen zelfs over het wéér – dat is zo nutteloos, je kan er toch nooit iets aan veranderen. Maar goed, de Japanse mentaliteit is dan wel weer heel erg tegengesteld aan die van ons. In Japan is het uiten van negatieve emoties not done, dan toon je je zwakte, en tolerantie is voor hen geen teken van zwakte maar van kracht en trots.

  56. 70

    @Gronk: Klopt, en een Amerikaan zal je het ook niet zo snel horen hebben over ‘dit kutland’ als het over zijn eigen land gaat. En Calimerodenken is die lui helemaal vreemd ;).

  57. 71

    @67: “Klokwerk heeft het expliciet over moderne klassieke muziek, lees maar terug.”

    Ja, dat was mij ook al opgevallen. En eigenlijk wilde ik niets daarvan zeggen, want ik vind het altijd een beetje flauw om over woorden te gaan bekvechten, maar nu jij ook al zo begint…

    Moderne klassieke muziek bestaat niet heren. Jullie bedoelen te zeggen: moderne concertmuziek. Dit in tegenstelling tot klassieke concertmuziek en kamermuziek bijvoorbeeld.

    Het zegt dan ook niets over mijn kennis van en waardering voor die soorten muziek, alhoewel mijn voorkeur duidelijk uitgaat naar klassieke kamermuziek, met name uit de periode van de barok.

    En inderdaad kent (kende) Nederland ook in die stijlrichting uitvoerende kunstenaars van wereldnivo, allen voorop Gustav Leonhardt, die zelfs in meest gecompliceerde riedels een ongeevenaarde ritmische transparentie wist aan te brengen.

    Verder nodig ik je uit om in een willekeurige andere taal het begrip “verzuiling” of “verzuilde samenleving” te vertalen; dat zal je knap lastig vallen. Nederland was (en is) het land van de sociale controle op dorpsnivo. En werd Nederland ook niet vaak als het land van kooplieden en dominees gekarakteriseerd? Het zogenaamde “opgeheven vingertje” hebben we daar nog aan overgehouden; de kerkelijke erfenis ligt minder ver achter ons dan Klokwerk wil doen geloven.

    Overigens heb ik Nederland geen “kutland” genoemd, maar ik sta wel een beetje verbaasd van het roze brilletje.

  58. 72

    Hoe je het noemt vind ik niet interessant, maar mooi dat we nu samen tot de conclusie komen dat Nederland in tegenstelling tot wat velen denken op muziekgebied een behoorlijke toon meeblaast – en dat in verschillende genres.

    Inderdaad is het in Nederland zeer ongebruikelijk je positief uit te laten over je land. Overigens benoem ik ook negatieve punten. Maar dat valt in Nederland dan weer minder op.

    Dat in Nederland de kerk altijd onbelangrijk zou zijn geweest heb ik nooit gezegd: de kerk heeft op een bepaald moment een stap terug gezet in de zin van wetgeving. In het sociale leven speelde de kerk wel een rol.

    Verzuiling en betweterij zijn inderdaad ook elementen die sterk terug zouden moeten komen als je de Nederlandse cultuur beschrijft – de zuilen namen dan de plaats van die bepalende overheid in. Maar zowel de verzuiling als de betweterij zijn kenmerken die momenteel nu juist een beetje lijken te verdwijnen.

  59. 73

    @72: Ik corrigeerde jouw woordgebruik en gaf in een adem een voorbeeldje (als reactie op jouw ad hominem) om te laten zien dat met mijn kennis van het onderwerp wel goed zit. Bovendien bracht ik het onderscheid aan van de uitvoerende kunsten. Ook al vind jij dat onderscheid onbelangrijk, dan betekent dat nog niet dat we tot dezelfde conclusie zijn gekomen; dat is net een stapje te dominant.

    “Inderdaad is het in Nederland zeer ongebruikelijk je positief uit te laten over je land.”

    Gedurende de periode van 25 jaar die ik reeds aanduidde was dat vrij gebruikelijk: Nederland, gidsland.

    Toch raar dat de burgers van een “de welvarendste staten ter wereld, met (…) de gelukkigste en gezondste burgers ter wereld en de minst corrupte overheid, de meeste vrijheden “,

    blijkbaar zo weinig tevreden zijn, dat ze als nationale eigenschap wordt toegedicht dat het een stelletje zeikerds zijn. Ergens klopt er iets niet in de redenering.

    Laten we het erop houden dat het om een dertien in het dozijn fact-free feel good verhaaltje gaat, waar je het met hetzelfde gemak eens of oneens mee kunt zijn,

    dan zijn we het wel eens.

  60. 74

    Het verschil tussen uitvoerend en scheppend lijkt me irrelevant, het is beide muziek. Maar inderdaad kunnen we op zowel uitvoerend gebied als op scheppend gebied in meerdere genres een goede noot meeblazen, dat was mijn punt.

    Het vingertje lijkt mij nu juist weer een ander kenmerk van een zeurkous, zeker als dat niet gepaard gaat met overdreven nationalisme. Dat we één van de meest welvarende en gelukkige landen in de wereld is verder geen fact-free opmerking, want dat zijn zaken die regelmatig gemeten worden. Dat Nederlanders niet snel iets positiefs zeggen over hun land is misschien wat minder makkelijk in de lijstjes terug te vinden, maar dat bewijs lever jij hier nu juist zelf.

    Inderdaad, dat lijkt een tegenstelling, maar dat is nu juist het kenmerk van een zeurkous: dat hij ook zeurt als er objectief gezien niet zoveel te zeuren lijkt te zijn.