Bij de opstand tegen de ‘linkse elite’

Ik was nooit zo van de elite, vond ik. De elite, dat waren zij daar, in hun dikke zwarte auto’s, met hun dikke portemonnee en hun dikke vinger in de pap. Vroeger, in dat dorp van weleer, waren we al helemaal niet van de elite. De elite, dat was het CDA, en dat waren wij thuis beslist niet.

Wij, die van links, waren daar maar met weinig, en als er al eens iets in de lokale melk te brokkelen viel, dan was blijvend succes beslist niet vanzelfsprekend. Stapje vooruit, stapje terug, stapje opzij, en voor straf een concessie aan het CDA.

Ik had een onbezorgde jeugd in het middelste huurhuis in een rijtje van drie, maar groeide op in de wetenschap dat progressieve waarden die over mijn paplepel naar binnen gingen in de buitenwereld beslist geen gemeengoed waren. Niet in het Loon op Zand van Van Dun, niet in het Nederland van Lubbers, en al helemaal niet achter het Gordijn, of bezuiden de Mediterannée.

Ik vond het ook altijd maar raar, dat ze tegen onze gymnasiumklas maar bleven zeggen dat we de bloem der natie waren. Op zaterdag, in de kleedkamer, vonden ze dat hele Latijns vooral gelul – ik kon het niet eens praten! Op het veld werd gecommuniceerd in eenlettergrepige exclamaties, en op de training kreeg je gewoon een schop. Normaal doen, klootzak, en hier met die bal. Met progressieve praatjes over uitkeringen en vluchtelingen hoefde ik al helemaal niet aan te komen. Allemaal luilakken. Profiteurs en uitvreters. Geen plaats in de herberg. Het was 1992, en het land dat ik kende was rechts en conservatief. Ik niet.

Een paar jaar later ging ik het dorp uit, en de stad in. In Nijmegen werd het makkelijker om gelijkgezinden te vinden, maar de norm bleef waar hij altijd was geweest: rechts van het midden. De PvdA zat dan wel in het kabinet, en er gebeurden allerlei progressieve dingen rondom euthanasie en homohuwelijk, maar ondertussen regende het ronkende VVD-oneliners over de BV Nederland, en werd de samenleving vermarkt waar we bijstonden. Het was verfrissend dat we even van het CDA af waren, maar Nederland was niet opeens links geworden. De PvdA was rechts geworden. De elite, dat waren zij, daar rechts, en daar, links, lagen hun ideologische veren. Althans, zo zag ik het, destijds.

Ik studeerde af in het Nederland van Pim Fortuyn, en nog steeds was links niet aan de macht. Wel kregen ‘we’ opeens van van alles de schuld, niet in de laatste plaats van de moord op Fortuyn zelf, en werd er met steeds meer dedain gesproken over wereldvreemde linkse elites die blijkbaar bij voortduring allerlei controle hadden gehad over van alles en nog wat, en het land decennialang hadden verstikt onder een deken van politieke correctheid. Gezegd moest het allemaal worden, en gezegd werd het. Steeds vaker, steeds virulenter, en met steeds minder gevoel voor andere gezichtspunten. Het land was nooit bijster progressief geweest, maar de linkshaat klotste nu wel heel erg tegen de plinten. Althans, dat vond ik toen.

Het was 2003. Wist ik veel.

Inmiddels is het 2017 en extreemrechts bepaalt al vijftien jaar met veel succes de richting van het debat. Jaar na jaar zijn de grenzen opgeschoven. Er was een tijd, nog niet zo heel lang geleden dat we het hadden over ‘integratie’. Inmiddels gaat het allang niet meer over betere manieren om samen te leven, maar over het ‘terugveroveren’ van ‘ons land’ op een vijandige religie, over het sluiten van moskeeën, en over het afrekenen met de linksprogressieve elite. Geen idee meer waar deze waanzin ooit stoppen gaat.

Ik woon in een te klein flatje, en heb een klein baantje op de universiteit. We klagen niet, het is een topleven, maar een leven in de relatieve marge. Toch schijnt het zo te zijn dat ik bij ‘de elite’ hoor, en ik hoor steeds vaker dat ‘het volk’ binnenkort in opstand komt tegen mensen als ik – de zogenaamde ‘winnaars’ van de globalisering. Het heeft iets bizars, al die rechtse woede, deels afgevuurd vanuit comfortabele tweeondereenkappers en vrijstaande villas (terwijl ik al heel blij zou zijn met een rijtjeshuis). Vooral de stelligheid is verwarrend: je gaat het haast zelf geloven, dat wij, de linksprogressieven, de instituties van dit land al jaren aan onze zijde hebben.

Dat is niet zo. We leven in een rechts land, dat altijd al best wel rechts was, en de laatste jaren retorisch steeds verder naar rechts is opgeschoven – economisch, sociaal en cultureel. Wij, de linksprogressieven, zijn de uitdagers van de zittende macht. Dat waren we altijd al, en dat zijn we nog steeds. Het is makkelijk dat te vergeten als je virtueel besprongen wordt door een horde woedende PVV-ers of wordt gegaslight door de Wierd Duk van dienst, maar daardoor niet minder waar: de PVV groeit op de ontbindende kadavers van traditionele rechtse machtspartijen – het CDA voorop. Wilders is geen uitdager van de zittende macht. Hij is de zittende macht in zijn meest giftige, cynische gedaante. Hij zal bestaande problemen met ongelijkheid en segregatie dramatisch verergeren, niet oplossen. Hij is geen alternatief. Het enige echte alternatief voor de status quo ligt, al jaren, op links.

Vanuit die gedachte zal ik op vijftien maart stemmen. Het zal vast niet makkelijk worden, want het volk is rechts, en moet er niet veel van hebben, van al dat progressieve gedoe enzo. Maar, allejezus mensen, wat is het tijd voor verandering.

  1. 2

    Leuk om de opinie te lezen van iemand die jonger is dan ik.
    Kennelijk heeft hij een ander Nederland beleeft dan ik.
    Mijn Nederland was in de jaren 70 progressief. Dat was eigenlijk een beetje de norm. Ik wist niet beter. De elite, dat waren die lui in de kerken, de politieke overheid in de vorm van CDA, VVD en klein rechts. Wij -de gewone man, vrouw- waren progressief (=vooruitstrevend) en de elite was behoudend, makkelijk zat.

    De paarse jaren waren achteraf een kentering, maar ik wist nog van niks. De paarse kabinetten zette de christelijke macht opzij. Voortaan waren wij de baas! Wij die gelijkheid van seksen, ras, seksuele voorkeur nastreefden hadden het voor het zeggen. Want ook bij de VVD waren dat soort zaken bespreekbaar.

    Pas toen Fortuyn vertelde dat paars een puinhoop was geweest veranderde alles. Die man vertelde verhalen waar ik niks van begreep. Dacht ik net dat we het aardig voor elkaar hadden en toen bleek dat de gewone man, vrouw er anders over dacht. De elite scheen opeens binnen de grachtengordel te wonen en de vijand was de shoarmaboer op de hoek. Die twee groepen spanden samen of zoiets. Ik snapte er niet veel van, hoe kon dat kleine GL nou een gevaar zijn?

    Het hele verhaal is geëindigd in de uitzending van Nieuwsuur van gisteravond. Allemaal gewone mannen en vrouwen. Uit het linkse bolwerk Groningen begreep ik. Gepensioneerden, voedselbankklanten, hard werkende mensen. Typische PvdA stemmers 30 jaar terug. En stuk voor stuk zeiden ze dat Geert Wilders verlossing zou brengen…..

  2. 3

    @1: proto type domme rukkende rechtsman, te suf om meer dan een tweet te lezen. Maar dat terzijde.

    Maar serieus, dat gelul over de verliezers van globalisering stoort me meer en meer. Globalisering heeft twee kanten: enerzijds verdwijnen banen naar goedkope lonen landen. Nou daar hebben we in Nederland niet heel vele last van gehad. Ongetwijfeld zijn er her en der wat banen verloren gegaan maar om nu te zeggen dat we hier massale werkeloosheid hebben omdat er massa-maak-industrie verdwenen is…ok de staatsmijnen zijn gesloten en in het oosten is de textiel industrie verdwenen. Maar om nu te zeggen dat we hier in NL een rustbelt hebben….nou nee. De andere kant van globalisering is dat er rete goedkoop allerlei reut spulletjes gemaakt in verre buitenlanden gemaakt kunnen worden. Wat de domme rukkende rechtsman wel es vergeet als ie kwaad is dat ie teveel belasting betaald waardoor ie geen Audi A8 kan kopen maar slechts een tweedehands A6 is dat ie ondertussen wel zijn hele huis vol heeft staan met goedkope shit waarvoor we tegenwoordig nauwelijks meer voor hoeven te sparen itt vroeguh; stereo, tv’s, kleding, de hele inhoud van je keukenkastjes, de inhoud van je badkamerkastjes, de meubilair, het hele inventaris van de Wibra’s, de Actions, de HEMA’s, de Alid-noonfood, de Drogist, de Leenbakker, de Kwantumhallen etcetcetc. Vroeguh moest er gespaard worden voor ongeveer alles, tot een paar nieuwe sokken aan toe. Tegenwoordig is 90% van ons materiële bezit spotgoed maar niemand die zich dat beseft. We klagen er over dat omdat die asielzoekers zoveel belasting geld kosten wij naast de all-incusief (over voordelen van globalisering gesproken) vakantie niet ook nog eens op ski-vakantie kunnen. Volgens mij heeft netto onder de streep de globalisering de materialistische rechtsman meer opgeleverd dan we beseffen. En dat abstracte gelul over hoogopgeleiden die in buitenland werken enzo…onzin, het gros van die zogenaamde hoogopgeleiden die zogenaamd links zijn, pffff net zo materialistisch en die wonen en werken ook gewoon lekker in NL. Huisje boompje beestje, niet in de vinex maar in de jaren 30 wijk, niet de Audi maar de Volvo maar voor de rest lekker hetzelfde kleinburgerlijke hoor.

    lekker dat lucht op. Fijne valentijnsdag verder allemaal, lekker prulleria kopen voor je wederhelft!

  3. 4

    Ik denk dat het grote probleem is dat er al jarenlang geroepen wordt dat de kloof tussen burger en politiek gedicht dient te worden. Ik word persoonlijk niet goed van dat gezever. Ik denk dat we kunnen constateren dat die kloof behoorlijk gedicht is, en dat we nu met een flink deel van het electoraat zit wat uit recalcitrantie van gekkigheid niet weet wat ze moeten, en dan achter types als Jan Roos en Geert Wilders aan gaat lopen. Dat zijn mensen die vroeger niet stemden. De vraag is: zijn we nou echt beter af als deze mensen wel stemmen? Terwijl ze niet voor rede vatbaar zijn, en op lieden stemmen die het ene na het andere totaal irrealistische, onhaalbare standpunt de wereld inslingeren?

    Politiek is een moeilijk onderwerp, waarbij je zorgvuldig de belangen van vele groepen in de samenleving moet afwegen, en waarbij er meestal een compromis uitkomt waar niemand heel blij van wordt, maar waar de meeste mensen mee kunnen leven. Dat basale besef ontbreekt bij veel mensen, alsmede een basaal besef van de werking van democratie, rechtstaat en instituties. Iemand die uit recalcitrantie een Oekraine-referendum wil boycotten enkel en alleen om een spaak in het wiel te steken, moet je die er echt met de haren bij slepen?

    Laatst was dat ook nog in het nieuws. Een of andere commissie of instantie die er achter was gekomen dat minderbegaafden en mensen met een IQ onder de 70 nauwelijks stemden, en die vonden dat daar wat aan gedaan moest worden. Waarom in Godsnaam moet dat? Waarom wil je hemel en aarde bewegen om mensen die zeer waarschijnlijk het politieke proces niet kunnen doorgronden, en die waarschijnlijk niet in staat zijn om weloverwogen afwegingen te maken op politiek gebied, stimuleren om toch te gaan stemmen? Ik begrijp daar niets van.

    Politiek is nou eenmaal moeilijk. Dan mag daar best een kloof tussen politiek en burger zijn. Om de simpele reden dat er nou eenmaal een aanzienlijk deel van de bevolking is die gewoon te recalcitrant en onbenullig is om daar serieus aan mee te kunnen doen.

  4. 6

    “Ik was nooit zo van de elite, vond ik”, ” De linkse elite is ook geen elite als in de traditionele betekenis. Vroeger waren de linkse politici er voor de gewone man, destijds arbeider of het volk genoemd. Nu zijn de linkse politici vooral met zichzelf bezig, zaken als cultuur, groene energie, immigratie etc. zijn dingen waar de gewone man niets mee heeft en wat hem alleen maar veel geld kost en overlast bezorgd. Sterker door de almaar stijgende linkse kosten als milieuheffingen ontstaat er zelfs nieuwe problemen als energiearmoede, mensen aan de onderkant die hun energierekening niet of nauwelijks meer kunnen betalen.

    Oud linkse politici als Joop den Uyl zouden zich omdraaien in hun graf als ze dit wisten. Deze splitsing tussen links politiek beleid en het belang van de achterban heeft de term linkse elite opgeleverd. Overigens gebruikt de SP de term elite ook voor deze splitsing, maar dan zonder linkse ervoor, het is niet zozeer een rechtse term maar meer een populistische:

    https://twitter.com/emileroemer/status/796282932193357824

  5. 7

    Het gewone volk is tegen gescheiden inzamelen van afval, als vervolgens blijkt dat afvalstromen weer worden samengevoegd.
    Het volk is tegen “uitvreters”, maar wil vluchtelingen best een plek geven en helpen.
    Het volk is voor goede ouderenzorg, maar gelooft niet erg in de alternatieve feiten van Vijftig Plus.
    Het volk is tegen de verwarring van politiek en beleid: het gaat niet om een percentage huurverhoging, maar om fatsoenlijke woonruimte en betaalbare prijzen.
    Het volk is niet voor opstoppingen bij grensposten en niet voor een faillissement van de EU, maar wel voor controle van ons over de dingen die er toe doen.
    Wat is links, wat is rechts? We vertellen elkaar verhalen. Kijk naar het verhaal dat overtuigend is, geloof niet in gejammer, maar begrijp wanneer iemand structureel wordt vernederd.
    Amsterdam verplicht niet tot tegenprestatie voor bijstand, Rotterdam doet dat wel. Rotterdam is trots, want de uitstroom naar werk is 2% hoger. Amsterdam is ook trots: beide steden scoren 9% uitstroom naar werk!
    Ook “globaliseringsverliezers” kunnen bullshit onderscheiden van wat echt is. Als we dat niet meer geloven, wacht ons erger dan Trump.

  6. 8

    @6: Het is gewoon onzin wat je beweert. Het zijn juist de Linkse partijen die bezig zijn met sociaal-economische zaken. Het probleem is echter, dat regressief rechts erin slaagt om de aandacht daarvan af te leiden. Al 15 jaar lang. Want zodra regressief rechts stelt dat ze burgerrechten willen inperken kan progressief links niets anders dan zich daartegen verzetten. Vervolgens zal regressief rechts dat verzet frame als “opkomen voor de Islam” of “immigratie”, waardoor de indruk gewekt wordt dat het Links vooral daarom gaat. Quod Non. Maar ja, verzet je maar eens tegen dit soort rattengedrag.

  7. 10

    Ik kan me nog steeds niet zoveel bij ‘elite’ voorstellen, anders dan een groepje rijke heren (oud geld/industriëlen/multinationals) die bijeen komen in een club, een balletje golf slaan, in mooie kamertjes met bedienden cognac zitten te drinken en sigaren zitten te roken, terwijl er vanalles bekokstoofd wordt, o.a. hoe politici te manipuleren ter hunner voordeel. Niet bepaald links, zou je denken. Maar het is al jaar en dag andersomdag in deze wereld. Alsof ‘de elite’ (ik zou ze olichargen noemen) heeft geleerd alle kritiek te pareren door hetgeen waarvan ze beticht wordt in de gezichten van de oppositie terug te gooien.

    Ik vermoed dat ‘linkse elite’ een slecht gekozen term is voor ‘linkse betweter’, wellicht omdat ‘linkse intellectueel’ te positief klinkt. (De universiteiten worden niet voor niets ‘gedomineerd’ door ‘links’).

  8. 11

    @McLovin: “… A6 is dat ie ondertussen wel zijn hele huis vol heeft staan met goedkope shit waarvoor we tegenwoordig nauwelijks meer voor hoeven te sparen itt vroeguh; stereo, tv’s, kleding, de hele inhoud van je keukenkastjes, de inhoud van je badkamerkastjes ….”
    Spullen is niet genoeg. Materialisme is leeg. Mensen willen meer. Vroeger had de PvdA nog iets van verheffing. Waar is dat gebleven?

    Wilders/Trump geeft een soort van herkenning en erkenning voor een deel van het electoraat.

  9. 12

    De auteur lepelt zijn eigen leven anekdotisch op en noemt het de statistische waarheid, en passant nog even naar beneden trappend omdat iedereen die voor Wilders stemt stiekem in een vrijstaande villa zou wonen. Vertel dat aan de oorspronkelijke bewoners van de Schilderswijk.

    De linkerkant heeft zich vervreemd van het volk toen het milieu en immigranten belangrijker begon te vinden dan die vervelende Hollandse arbeiders – dat verschijnsel is al honderd keer uitvoerig belicht. Het heeft zelfs een naam: cultureel marxisme. Voeg eraan toe dat emancipatoire bewegingen nu eenmaal vaak vanuit een ander, ‘hoger’ echelon worden bekokstoofd en geleid. Dat was al zo voor de suffragettes (dat waren heus best sjieke vrouwen hoor, die dat bedachten) en dat gold en geldt voor de PvdA.

    De kritiek op dit verschijnsel komt van alle kanten en gaat door het hele politieke spectrum. De argumenten die daarbij gebruikt worden, zijn uiterst selectief. Moet je zelf hebben geleden om ‘lijden’ te willen verlichten? De kritiek van Cultural appropriation is een variant hierop. Maar enfin, Marcel van Dam woont op een landgoed, en Wilders komt op voor moslima’s. Wat ‘mag’, en wat is ‘opportunistisch’, het hangt af van aan wie je ’t vraagt.

    Maar een elite is er. Ook, of misschien wel juist, aan de linkerkant.

  10. 14

    @kjh, een jaar of twee drie Sargasso lezen en je bent niet meer links.
    Conservatief,star en te klein om serieus te nemen.
    Zoek de tien overeenkomsten met extreem rechts en de 7
    verschillen.
    Pvda is geen links, en GL zal nooit regeren.
    Denk de allochtonenpartij, leuk idee maar die stemmen nooit.
    Enige wat rest is de hele mikmak te laten fuseren ( zoals Sargasso deed en gaat doen) verder drijven op staatssteun om zo enige deukjes in het stijf bevroren roomboterpakje te slaan.
    Persoonlijke noot ,hoe kun je na 14 jaar nog in een te kleine flatje zitten met een klein baantje?

  11. 16

    Het lijkt er op dat er twee soorten elite bestaan. De linkse, die brengt zijn kinderen met een bakfiets naar school: hartstikke fout. En dan heb je de Quote 500, daar moeten we kwijlend van bewondering naar opkijken.

  12. 19

    @17: Het is een aanwijsbaar gegeven, zowel in de tijd als in intensiteit, dat linkse bewegingen zich van de autochtone onderkant van de arbeidsmarkt hebben vervreemd toen ze en masse nieuwe hobby’s ontdekten: de immigrant en het milieu. Dat dat verschijnsel een naam heeft die jou niet bevalt, soit. A rose by any other name etc.

  13. 20

    @12: “De linkerkant heeft zich vervreemd van het volk toen het milieu en immigranten belangrijker begon te vinden …”

    Dat is helemaal niet waar. Het is juist Rechts, die immigranten belangrijker vind dat sociaal-economische thema’s. Daarom krijst Rechts al 15 jaar lang dat ze burgerrechten willen inperken. Links verzet zich daar natuurlijk tegen, maar dat heeft helemaal niets met immigratie te maken, dat is gewoon opkomen voor de rechten die iedereen in dit land hoort te hebben.

  14. 23

    @20:

    Daarom krijst Rechts al 15 jaar lang dat ze burgerrechten willen inperken.

    Burgerrechten inperken?! WTF. Dit is een van de meest vrije landen van de wereld. Sinds wanneer worden er in dit land ‘burgerrechten ingeperkt’?

  15. 25

    @23: Jazeker. Vrijheid van godsdienst, vrijheid van meningsuiting, en vrijheid van drukpers zijn burgerrechten, en Wilders wil die al heel lang inperken.

    Of ga je nu ontkennen dat de PVV een Koranverbod, hoofddoekjesbelasting, moskeeverbod, en verbod op Islamitische scholen in hun programma hebben staan ?

  16. 27

    Wilders heeft ook al jaren geleden (voor de Deense tv) beweerd dat er miljoenen mensen uit Europa moeten worden gedeporteerd. Dus dan zijn al die burgerrechten maar lastig.