Open brief voor gesloten ogen

Wie zou er iets tegen De Jonge Akademie kunnen inbrengen? Het is een club van 50 jonge aanstormende onderzoekers uit zo’n beetje alle wetenschappelijke disciplines; dertigers en een enkele twintiger die hun leven geven voor de wetenschap en daar ook al hun sporen in hebben verdiend. Ze zijn al professor of ze worden het binnenkort. En juist door lid te worden van De Jonge Akademie laten ze zien dat het ze niet alleen te doen is om hun eigen carrière: ze offeren een deel van hun tijd zonder substantiële vergoeding op om  zich in te zetten voor de maatschappij. Sommigen van hen toeren door Nederland met een bus om scholieren voor te lichten over de magie van de wetenschap, anderen vergaderen met rectoren, ondernemers, staatssecretarissen en andere hoogwaardigheidsbekleders.

Wie zou er iets tegen zo’n idealistische club kunnen hebben? Nou, minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, natuurlijk. Toen de leden van De Jonge Akademie een paar maanden geleden een brandbrief aan NRC Handelsblad stuurden, waarin ze uitlegden dat het huidige kabinetsbeleid zeer gevaarlijk is voor al het fundamentele wetenschappelijke onderzoek in Nederland, en daarbij zorgvuldig argumenteerden voor dat fundamentele onderzoek, werden hun argumenten een paar dagen later door Verhagen met minachting en ongekend cynisme aan de kant geschoven: allemaal ‘angst voor verandering’. Angst voor verandering! Alsof die mensen niet overal terecht kunnen!

Geweld, angst of seksueel misbruik

Gisteravond probeerde De Jonge Akademie het opnieuw, in een alweer volkomen redelijk ingezonden stuk waarin ze reageren op het rapport van het Rathenau Instituut van vorige week. Uit dat rapport blijkt, opnieuw, dat zeer veel onderzoek in de knel komt doordat de regering zich bijna exclusief richt op onderzoek binnen een van de zogenoemde ‘topsectoren’ van de Nederlandse industrie:  “Onderzoek naar klimaatverandering valt niet onder de topsectoren,” schrijven de Jonge Onderzoekers:

“Onderzoek naar sociaal-economische verhoudingen, armoede of veiligheid evenmin, of het functioneren van recht en rechtspraak. Om nog maar te zwijgen over studies naar geweld, angst of seksueel misbruik, of naar gedragstherapie voor mensen die aan depressie lijden, wat toch dertig procent van de uitval in de WAO veroorzaakt en de samenleving jaarlijks één miljard kost”.

Te vrezen valt dat ook deze argumenten door Verhagen niet gelezen worden, of althans dat er op dezelfde volkomen wezenloze, zelfingenomen manier op wordt gereageerd: die lui zijn alleen maar bang voor hun eigen hachje. Dat het gemiddelde lid van de Jonge Akademie makkelijker elders in de wereld een baan vindt dan een CDA-minister, nee, dat iemand zich misschien weleens om dit soort zaken zou kunnen opwinden omdat ze hem of haar aan het hart gaan en niet alleen om de centjes, dat dringt helaas niet door in het verzuurde hart van de machtspoliticus.

Braindrain

Het is moeilijk om zelf niet cynisch te worden. Ach, jongens en meisjes!, zou je bijna willen roepen. Nederland is verloren, zie je dat dan niet? Er moeten toch nog landen zijn waar kennis niet alleen cynisme en minachting oproept – échte, diepgravende kennis en geen slimmigheidjes over het doorvoeren van bezuinigingen. Laat ons, de oudere garde, hier maar verder tobben, maar zoek je heil ergens anders. Die braindrain, die zal binnenkort toch beginnen en alles alleen maar moeilijker maken.

Tegelijkertijd: dat we in ons midden nog steeds zo’n Jonge Akademie hebben, waarin een jonge hoogleraar medicijnen die er, topsectoren of niet, ook inzet voor het behoud van de geesteswetenschappen en de psychologie, dat geeft toch wel weer hoop. Ooit waait de cynische wind van Verhagen hopelijk nog weer over. En hopelijk zijn er dan nog een paar kandidaat-ministers over die wel begrijpen wat kennis is, en wetenschap.

  1. 1

    Ongeacht de inhoud is dit wel heel erg geschreven vanuit het perspectief “wij geniale/knappe/supergetalenteerde jonge Phd’s offeren ons op voor de wetenschap”. Dat stuit mij tegen de borst. Als je langer dan een maand op een universitaire faculteit hebt mogen rondlopen (zoals bv ikzelf) weet je dat dit een ietwat hooghartige voorstelling van zaken is.

  2. 2

    Inderdaad. Er druipt wat arrogantie vanaf.

    bijvoorbeeld deze zin:
    ‘En juist door lid te worden van De Jonge Akademie laten ze zien dat het ze niet alleen te doen is om hun eigen carrière: ze offeren een deel van hun tijd zonder substantiële vergoeding op om zich in te zetten voor de maatschappij.’

    Dat geldt ook voor twintigers en dertigers die op het voetbalveld hun f-jes wat bijbrengen over teamwork en sportief gedrag. Dat heet vrijwilligerswerk, en heel veel mensen doen het.

    ook deze zin:

    ‘Dat het gemiddelde lid van de Jonge Akademie makkelijker elders in de wereld een baan vindt dan…’
    Nu heb ik ook, net als JSK een paar jaar aan een faculteit rondgelopen. Zeg maar lang genoeg voor een proefschrift en wat aanvullend onderzoek. Ik denk juist het tegenovergestelde. Goddank is er voor veel academici nog een universiteit waar ze aan de gang kunnen. Want in de wereld daarbuiten zouden ze zich geen jaar kunnen handhaven.

    Dan de geboorte jaren: 1968, 1971, 1965, 1975, 1974, 1971, 1970, 1976 en goddank 1980 voor de negende (van de eerste negen). Dat zijn toch voornamelijk veertigers en lkate dertigers. Jong? wat een ijdeltuiterij.

  3. 4

    Goddank is er voor veel academici nog een universiteit waar ze aan de gang kunnen. Want in de wereld daarbuiten zouden ze zich geen jaar kunnen handhaven.

    Precies. +1

    Daarmee wil ik trouwens niet zeggen dat academici en academisch onderzoek niet waardevol zijn. Maar, er moet toch een andere manier zijn naast jezelf heel erg goed vinden en daar geen doekjes om winden waarmee je je (maatschappelijke) waarde kan aantonen?

    @#3: Niemand valt de boodschapper aan. Ik zou niet eens weten deze Marc is. We vallen de “toon van het debat” aan: als linkse huilebalk zou je daar toch niks op tegen moeten hebben.

  4. 5

    Ik vind dat Verhagen gelijk heeft. Als een politieke lijn wordt gekozen waarin bezuinigd wordt is het wel zo fair om op alle terreinen te bezuinigen, dus ook wetenschappelijk onderzoek. Iedere branch/sector zal zichzelf verdedigen met “kijk hoe belangrijk wij zijn”. Het is dus volstrekt logisch dat de professors hun leerstoelbudget verdedigen.

    Ik ga er btw niet vanuit dat Verhagen met “verandering” bedoeld dat de mensen maar een andere baan moeten zoeken. Ik denk dat hij bedoeld dat er minder budget komt voor bepaalde onderzoeken.

    Het “kijk, wij offeren ons op-argument” vind ik ook niet heel sterk. Iedereen,(behalve bankiers, managers en andere geldwolven) kan dat argument gebruiken en het staat bovendien los van de discussie.

  5. 6

    helaas moet ik me aansluiten bij eerdere comments; universiteiten zijn nou niet bepaald plaatsen waar kennis hoog in het vaandel staat, over 10 jaar zijn ze obsolete.
    Ik vind eigenlijk dat zo’n verhagen minder cynisch is dan de gemiddelde academische ja-knikker op zoek naar funding. open science, here we go!

  6. 7

    Mark3000: Als een politieke lijn wordt gekozen waarin bezuinigd wordt is het wel zo fair om op alle terreinen te bezuinigen, dus ook wetenschappelijk onderzoek.

    Waarom is dat fair?

    Het lijkt me juist eerlijk, als er toch bezuinigd moet worden, om dat vooral daar te doen waar de gevolgen het minst nadelig zijn. Daarbij hoeven geen heilige huisjes gespaard te blijven, maar je kan bijv. wel kijken naar het nut voor de samenleving/de economie.

    Een sector waar je het van moet hebben om weer uit het dal te komen, daar moet je dan minder op bezuinigen.

  7. 8

    ik neem aan dat dit een reactie op verhagen is, en niet op hetgeen ik enigszins aangezet probeer duidelijk te maken.

    Ik richt me op de toon, en niet op de boodschapper.

  8. 9

    Het nut van fundamenteel wetenschappelijk onderzoek is dan wel weer erg lastig te bepalen. Gelukkig maar ook.

    Laat staan in mijn ‘thuisdiscipline’, de geschiedenis.

  9. 10

    Uitbreiding van kennis, beter leren begrijpen hoe de wereld in elkaar zit op allerlei niveau’s, lijkt mij als nut voldoende. Daar profiteren we op allerlei manieren van.

    Wanneer Nederland zou nalaten om op enigszins ambitieuze wijze wetenschap te bedrijven dan weet je zeker dat we binnen enkele decennia de boel hier wel kunnen inpakken.

  10. 12

    Het gaat niet over ene Marc. Je hebt het over de hele groep wetenschappers, die je aan valt. De “geniale/knappe/supergetalenteerde jonge Phd’s offeren ons op voor de wetenschap” die jou tegen de borst stuiten met hun hooghartige voorstelling van zaken. Het feit, dat je geen enkel argument naar voren brengt, maar alleen probeert het karakter van de groep studenten naar beneden te halen.

    Ach wat zou het ook. We zijn dit soort reacties van jou als rechtse schreeuwlelijk wel gewend hoor. Ik laat er geen traan om.

  11. 14

    Grappig trouwens hoor: “We” vallen de toon van het debat aan.

    Volgens afspraak… nadat eerst eventjes overlegd wordt hoe deze uitspraken onschadelijk gemaakt kunnen worden…

  12. 15

    Ik zou arrogant zijn als ik zelf lid van De Jonge Akademie was. Dat ben ik niet en dat ben ik ook nooit geweest (was het maar waar). Ik _bewonder_ die mensen die daar inzitten; eigenaardig dat zulke bewondering niet herkend wordt en meteen voor arrogantie wordt aangezien.

    Verder gaat het mij er niet om of de wetenschap wel of niet moet bezuinigen. Het gaat om de stuitende onverschilligheid en het cynisme jegens idealen waarmee die bezuinigingen worden ‘verdedigd’. Ik vind dat je tegen alle maatschappelijke groeperingen respectvol moet zijn; helaas constateer ik dat de toon van het maatschappelijk debat op dit moment zo is, ook in sommige reacties hier, dat je niet eens meer je waardering voor een bepaalde groep met bewezen kwaliteiten mag uitspreken zonder met hoon overladen te worden.

    Jawel, ‘open science’ dit, en ‘universiteiten zijn obsolete’ dat; ondertussen moet er ook gestudeerd worden, serieuze expertise opgedaan in allerlei obscure vakken die jarenlange geduldige oefening vereisen: Sanskriet, vissen in het diepst van de oceaan, een of andere subafdeling van een specialisatie in de wiskundige topologie. Ja, lacht u maar even gerust, dames en heren cynici. Weg ermee! Leve de open science. Iedereen mag zijn neus voor dat soort specialismen optrekken; mij staat het vrij om daar grote waardering voor te hebben. En, arrogant of niet, ik zal bewondering blijven hebben voor die mensen bij de Jonge Akademie die *in hun vrije tijd* op deze manier opkomen voor dit soort hoge cultuur.

  13. 16

    open science is niet in tegenspraak met jarenlange geduldige oefening, het is een systeemverandering in de structuur van kennisoverdracht. overigens zou ik noch de studie van sanskriet, noch die van vissen in het diepst van de oceaan, noch wiskundige topologie als obscuur willen karakteriseren.Open science zal juist aan dat soort beeldvorming een einde maken

  14. 18

    Wat bedoelen jullie toch met “open science”? Als dat betekent dat wetenschappelijke kennis voor iedereen beschikbaar moet zijn en dat iedereen in het wetenschappelijke proces moet kunnen deelnemen, dan ben ik het er wel mee eens. Maar je zal wel wetenschappers, academici dus, nodig hebben om daar leiding aan te geven.

  15. 21

    Reactie #1 en #2 zijn naar mijn indruk meer door eigen perceptie gevoed, dan op feiten berustend.

    De mensen in de Jonge Academie hebben stuk voor stuk hun sporen wel verdiend. Ze doen meer dan wat de doorsnee wetenschapper van 30 a 40 doet die na de promotie in het academische circuit blijft doorwerken, en de doorsnee wetenschapper doet veel meer dan wat in zo’n functie 10 of 20 jaar geleden gevraagd werd.

    Dat wantrouwen jegens wetenschappers harder groeit dan hun publicatielijst, is niet aan de mensen in de Jonge Akademie te wijten.
    Dat een instituut als de KNAW haar Jonge Akademie als de top van wetenschappelijk Nederland afficheert en haar leden als hard werkende mensen, wat zouden ze anders moeten? Lijkt me bovendien allemaal slechts van belang voor de toon van het debat – die toon kleurt zich in ieder oor toch weer anders. Laten we overgaan op de inhoud.

  16. 23

    het reductionistische wereldbeeld van deeltjes wordt vervangen door bewustzijnsconcepten van materie. dat is de belangrijkste wetenschappelijke ontwikkeling van dit moment, niet opgepikt door mainstream science. de lhc definite van een deeltje is een bepaald patroon in een grafiek (“Als we dit patroon zien, hebben we het higgs boson deeltje”). net zoals het human genome project, dat voor insiders een grote mislukking is omdat genen niet causaal blijken te zijn, is de lhc een geld project (investeerders werden gelokt met patenten),dat nu, met de laatste resultaten over snelheid hoger dan licht, noodgedwongen zijn eigen wereldbeeld aan het
    ondermijnen is.
    de lhc staat bekend als het project van natuurkundigen die ook een mega project wilden, omdat biologie de rol van natuurkunde als meest fundamentele wetenschap begon over te nemen. een boek van deepak chopra of rupert sheldrake leert je meer over natuurkunde en biologie dan de gestolde academische wereld.

  17. 25

    De bewondering is in de eerste plaats terecht, marc. het zijn intelligente mensen met een mooie palmares. Het ging me er geen moment om de mensen te diskwalificeren. Ik heb de bio’s allemaal gelezen en het is een mooie verzameling.

    Maar ze zijn niet jong, maar gewoon van middelbare leeftijd. Voornamelijk veertigers, met wat uitschieters naar eind jaren zeventig en een enkele tachtiger. Goede wetenschappers, grofweg halverwege hun carrière.

    Het zijn geen heiligen, maar ze doen vrijwilligerswerk, en dat doen echt heel veel mensen. Ik vind het volstrekt normaal dat mensen dingen in hun vrije tijd doen waar ze niet _direct_ rijker, wijzer of beter van worden. In de ouderraad, in de voetbalkantine, in het museum, voor de buurvrouw etc.

    Ze vinden blijkbaar iets met zijn allen, en daar doet Verhagen niets mee. Je suggereert dat dat wel moet OMDAT dit een groep briljante, jonge, altruïstische mensen is. Daar reageer ik dan weer op.

    Arrogantie is inderdaad niet het goede woord. Er druipt wel iets al te zelfverzekerds vanaf. Een overtuiging die los staat van de inhoud van de boodschap.

  18. 28

    Aan beter onderwijs en strengere politie lijkt het geld voor de bestrijding van armoede, het verbeteren van het humeur van gedeprimeerde mensen enz., beter besteed dan aan quasi-wetenschappelijk alfa en gamma onderzoek ernaar. Zie ook c 027

    ”Onderzoek naar klimaatverandering valt niet onder de’ (door de regering vastgestelde topsectoren), ‘schrijven’ (jammeren?) ‘de Jonge Onderzoekers:’

    Met deze politieke uitspraak weet je genoeg. Geen cent naar die lui.

  19. 29

    “quasi-wetenschappelijk alfa en gamma onderzoek” = ook onderwijs.

    Voor “het verbeteren van het humeur van gedeprimeerde mensen” heb je sociale en psychologische wetenschappen nodig. Alfa en gamma.

    “voor de bestrijding van armoede” heb je veel aan sociale wetenschappen.

    Kortom: wat een quasi wetenschappelijk geneuzel van Hpax weer.

    PS: “Geen cent naar die lui”. HAha. Hpax heeft het artikel niet eens gelezen, want dan had ie geweten, dat er geen cent naar die lui gaat. Dat was nu juist een van de hoofdthema’s van het artikel, dat deze groep zich zonder substantiële vergoeding inzet voor de maatschappij…