Oost-Europeanen verdringen allochtonen, jongeren en laagopgeleiden van Nederlandse arbeidsmarkt

COLUMN - Uit het rapport Grensoverschrijdend aanbod van personeel van SEO Economisch Onderzoek uit november 2014, blijkt dat er door het vrij verkeer van diensten binnen de Europese Unie ongelijke concurrentie is ontstaan tussen Nederlandse en buitenlandse bedrijven. Met nadelige gevolgen voor de binnenlandse werknemer. Voor veel werkgevers is die gewoon te duur. Zeker ten opzichte van Oost-Europese arbeidsmigranten, die niet alleen met een flink lager salaris genoegen nemen, maar ook een hogere flexibiliteit kennen. En dus door een werkgever ingezet kunnen worden waar ze het hardst nodig zijn.

Bijkomend voordeel is dat een werkgever via een detacheringsconstructie met een buitenlandse bedrijf vaak geen pensioen- en sociale premies hoeft af te dragen. Dat scheelt enorm in de loonkosten. Vooral in de landbouw, industrie, bouw, groothandel en transport is het aantal Nederlandse werknemers de afgelopen jaren fors gedaald en nam het aantal buitenlandse werknemers toe. Of deze constructies allemaal even legaal zijn is nog maar de vraag. Handhaving is echter complex, arbeidsintensief en dus kostbaar. Grote kans dat overtreders ermee weg komen.

Toch heeft de focus op kostenverlaging niet direct tot massale werkloosheid of inactiviteit van Nederlandse werknemers uit deze sectoren geleid. Integendeel, de meesten zijn tien jaar later nog steeds of alweer aan het werk. Vaak in dezelfde sector. Ook diegenen die van sector zijn gewisseld zijn vaak niet slechter af dan werknemers die in andere sectoren van baan zijn veranderd.

De werknemers die het meest te duchten hebben van de concurrentie van arbeidsmigranten zijn de Nederlandse allochtonen, jongeren en laagopgeleiden. De arbeidsparticipatie van deze groepen daalde, terwijl er gemiddeld in Nederland sprake was van een toename. De banen liggen al niet voor het oprapen en als er een baan is dan moeten zij de bijna kansloze strijd aan met de veel goedkopere en flexibelere arbeidsmigranten.

Het gaat vooral om functies waarvoor een opleiding en het beheersen van de Nederlandse taal niet noodzakelijk zijn. Gezien de nog steeds voortdurende economische crisis, die voor veel werkgevers kostenverlaging onvermijdelijk heeft gemaakt, ziet het er naar uit deze kwetsbare groepen het ook de komende jaren financieel zwaar gaan krijgen. Daar helpt geen Meldpunt Midden- en Oost-Europeanen meer tegen. Alleen goed onderwijs.

  1. 1

    Goed onderwijs als oplossing help hier niet, dat levert gewoon meer werkelozen op aangezien het hier gaat om juist laaggeschoolde banen. Het is een fantasie om te denken dat als je laag opgeleiden betere scholing geeft, er opeens banen uit de wolken vallen.

    Ook zal een werkgever geen voorkeur voor een HBO putjeschepper boven een LBO putjeschepper hebben. Voor hem tellen de kosten.

    Het probleem hier is de detachering. Een probleem dat alleen aangepakt kan worden door in heel Europa de lonen gelijk te trekken en/of detachering duurder te maken dan vaste lokale banen. Daar en alleen daar ligt het echte probleem.

  2. 2

    Wat helpt is om het sociaal minimum niet meer op nationaal, maar op Europees niveau te regelen. Dat is het niveau waar de (arbeids-)markt werkt, dus daar moet de overheid reguleren. Onze oude sociale normen (minimumloon, flexibiliteit, veiligheidsnormen, menswaardigheid) worden door een Europese markt ondergraven, dus moeten er nieuwe normen voor die markt komen.

    Het lullige is alleen dat door die narigheid van de Europese markt, de afkeer van “Europa” toeneemt. Onze machthebbers (de VVD en wie er nog meer in de regering zit) leggen dat uit als dat “de burger” minder betutteling van Europa wil. Dus die misstanden zullen voorlopig nog wel even aanhouden.

  3. 3

    O ja, en die constructies van uitzendbureau’s via Malta. Heerlijk de vrije Europese grenzen. Uit ervaring kan ik spreken dat de Polen niet zozeer harder werken, maar gehoorzamer zijn (beter gezegd: durven hun mond niet open te doen). Zelf als autochtonen vinden we ons veelal te min voor werken in de kassen bijvoorbeeld. Jammer, dat gaat ons opbreken, nee, dat breekt ons nu al op.

  4. 4

    @1

    “Ook zal een werkgever geen voorkeur voor een HBO putjeschepper boven een LBO putjeschepper hebben.”

    Neem voor de gein eens een kijkje op werk.nl

    Daarbij is het voor hogeropgeleiden stukken makkelijker om een baan te nemen waar eigenlijk een lager niveau het werk “hoort” te doen. Andersom niet.

  5. 5

    @3 “Zelf als autochtonen vinden we ons veelal te min voor werken in de kassen bijvoorbeeld.”

    Ten eerste verwacht ik dat je “te goed” bedoelt ipv “te min”. En met “we” bedoel je natuurlijk “die luie uitkeringstrekkers hier”? Jijzelf zou natuurlijk ieder klotebaantje, waarbij je voor een hongerloontje tot slaaf wordt gemaakt, met beide handen aanpakken; wanneer je geen betere baan zou kunnen vinden? Of toch maar liever niet?

  6. 6

    “Met nadelige gevolgen voor de binnenlandse werknemer. Voor veel werkgevers is die gewoon te duur.”

    Punt is niet dat de binnenlandse werknemer te duur is, maar dat het nog goedkoper kan, door buitenlandse werknemers uit landen met hoge werkloosheid en gebrekkige sociale voorzieningen uit te buiten. Je moet hierbij gewoon uitgaan van het slechtste in de mens: Als je werkgevers de kans laat om mensen voor minder in te huren (hoe twijfelachtig dat moreel ook in elkaar steekt), zullen ze die kans altijd grijpen.

  7. 7

    @3:

    “Zelf als autochtonen vinden we ons veelal te min voor werken in de kassen bijvoorbeeld.”

    Als er een buitenland bestond waar Nederlandse werklozen door een paar jaar keihard werken uit konden terugkeren met 2 of 3 jaarlonen op hun bankrekening zouden ze heus wel gaan. Daarom komen polen en bulgaren hier zo graag. Minder dan het Nederlandse minimuloon is in hun land nog steeds een hoop geld.

  8. 10

    De Telegraaf begon ’s morgens heel vroeg met een gelijke kop als boven dit stuk. Vervolgens nam de rest van de pers dat over. Dat hebben we vaker gezien.
    Dit artikel voegt daar helemaal niets aan toe.

    Ik werkelijkheid ligt het allemaal wat genuanceerder.
    Voor een ieder die geïnteresseerd is in een iets genuanceerder verhaal beluister dit:
    http://t.co/xm5jim7zkV

  9. 11

    @7: Expats..?

    Nederland mist overigens volledig de boot. Ik zit regelmatig in Oost-Europa en het barst daar van de technisch hoogopgeleiden, maar Nederland is helemaal niet aantrekkelijk voor kennismigranten en zit niet eens in de belevingswereld van die mensen. Die gaan lekker naar Scandinavië, UK, Duitsland.. Wij krijgen alleen het afvuurputje van de Oost-Europese landen binnen.

  10. 13

    Tja Nederlanders kosten te veel in vergelijking met Oost Europeanen. Gek dat diezelfde Nederlanders aan het eind van de maand geld tekort komen.
    Je zou haast een solidariteitspremie gaan heffen. Neem je een niet Nederlands ingezetene in dienst, betaal je als werkgever gewoon wat meer.

  11. 14

    @13:
    Nee Nederlanders kosten niet teveel. Oost-Europeanen kosten relatief en absoluut te weinig door een scheve marktsituatie waarbij zij lagere prijzen betalen in hun thuisland, zij meer uren kunnen maken, er geen/minder sociale premies hoeven worden betaald, zij geen rechtszekerheid genieten, waarbij er door opdrachtgever/werkgever en door hen zelf minder belasting hoeft te worden betaald.

    Zelfs als een Nederlander en een Oost-Europeaan bruto hetzelfde verdienen dan is de Nederlander nog veel duurder, wanneer zij netto hetzelfde verdienen is dat verschil nog groter.