De onzekere toekomst van Brexit

ELDERS - Het Nederlandse referendum over het associatieverdrag van de EU met Oekraïne blijft zonder gevolgen. Aan het nut van het Hongaarse referendum over de vluchtelingenquota wordt getwijfeld. Zullen we over een paar jaar moeten concluderen dat ook de Britten voor niets naar de stembus zijn geweest?

De Britse premier May heeft op een door de EU gefinancierde locatie het pad uitgezet naar een Brexit. Ze toonde zich zeer vastberaden om te voldoen aan de wens van de meerderheid van de Britse kiezers bij het referendum in juni. Maar het aantal beren op de weg is aanzienlijk. De Schotse nationalisten reageerden direct afwijzend op de belofte van May that she would “never allow divisive nationalists to undermine the precious Union between the four nations of our United Kingdom.” De Schotse premier Sturgeon zag hierin een ontkenning van de belangen van haar land. Ze vond het een “vreemde benadering” van iemand die de eenheid in het Verenigd Koninkrijk wil bewaren. Zoals bekend opteerde de meerderheid van de Schotten bij het referendum voor het lidmaatschap van de EU. Brexit heeft de voorstanders van afscheiding wind in de rug gegeven. Een nieuw, eenzijdig, referendum over de onafhankelijkheid van Schotland behoort tot de mogelijkheden.

Ook in Noord-Ierland stemde de meerderheid van de kiezers voor remain. Daar wordt nu betwist dat de Brexit in Londen kan worden afgehandeld. Met een beroep op het Good Friday agreement waarmee een einde kwam aan de oorlog tussen katholieken en protestanten claimt men in Noord-Ierland de soevereintiteit bij beslissingen zoals het lidmaatschap van de EU. Hier moet het Noord-Ierse volk zelf een beslissing over kunnen nemen, zeggen parlementariërs die van plan zijn de Britse regering op juridische gronden te gaan bestrijden. Het Noord-Ierseparlement zal er zich op z’n minst eerst over moeten uitspreken.

De tegenstand in Noord-Ierland tegen Brexit is begrijpelijk als je je realiseert dat de grens met de Ierse republiek de nieuwe grens van de EU gaat worden. Met alle gevolgen van dien voor vrij reizen en vrije handel. Een stijgend aantal Noord-Ieren opteert sinds kort voor een tweede, Iers, paspoort. De beweging voor aansluiting bij de Ierland zal sterker worden met het risico van nieuwe conflicten tussen katholieken en protestanten. De eerste schermutselingen kondigden zich al met de weigering van protestantse unionisten om in te gaan op de uitnodiging van de Ierse premier Kenny voor een overleg van Ieren en Noord-Ieren over Brexit.  James Brokenshire, de Britse minister voor Noord-Ierland, probeerde de gemoederen te sussen.  “No-one wants to see a return to the borders of the past”,
zei hij na het congres van de Conservatieve partij waar May haar voornemens inzake Brexit bekend maakte. Maar hoe hij dat gaat realiseren is niet bekend.

In de onderhandelingen met de EU over Brexit zal het vooral gaan over immigratie en vrijhandel. May heeft aangekondigd dat het VK in elk geval de controle terug wil over de immigratie. Dat zou voor de Leave stemmers het belangrijkste motief geweest zijn. De EU zal daartegenover zetten: geen vrijhandel zonder vrij verkeer van personen. Als alle 27 regeringsleiders hun rug recht houden. Een opiniepeiling van juli geeft aan dat de Britten de vrijhandel bij nader inzien op nummer 1 zetten bij de prioriteiten voor de onderhandelingen. De Britse econoom Anatole Kaletsky roept de EU op de Britten met tegemoetkomingen te verleiden om af te zien van een Brexit. Met een beetje flexibiliteit aan beide kanten kunnen volgens hem de bezwaren van het Leave-kamp worden weggenomen en dan kan het Verenigd Koninkrijk voor de EU behouden blijven. Dat zou ook voor de EU beter zijn, gezien de huidige crisis.

De EU bekijkt intussen een idee uit het Europese Parlement om alle 18-jarigen een gratis treinreis door Europa aan te bieden om het enthousiasme voor Europese samenwerking aan te wakkeren.

 

  1. 1

    Vrij reizen tussen VK en Ierland is al in 1923 geregeld (Common Travel Area, CTA).

    Overigens is het natuurlijk het makkelijkst als het Verenigd Koninkrijk gewoon lid blijft van de EU, maar dat Engeland en Wales toegevoegd worden aan artikel 355, lid 5, VWEU.

  2. 2

    Vanwaar die wilde conclusie dat het referendum over het associatieverdrag met Oekraïne zonder gevolgen blijft?

    Natuurlijk kan Rutte de uitslag naast zich neerleggen, en het verdrag er toch doorheen jassen: het was uiteindelijk een raadgevend referendum. Maar of ‘ie de moed heeft dat te doen voor de verkiezingen? Ik betwijfel het.

    En als hij dat niet zou durven, dan zou het de gok moeten wagen en de uitslag volgen: dan moet hij z’n Brusselse maatjes schofferen. Iets wat hij wellicht als een tactische move in z’n campagne kan overwegen. Kijk ‘m eens dapper doen tegen Brussel. En in dat geval is het verdrag van de tafel, ingevolge artikel 486 van dat verdrag.

    Voorlopig blijft Rutte de wet ontduiken, en doet geen bal. Maar dat wil niet zeggen dat er geen gevolgen zijn van dit referendum.

  3. 3

    @1: Er is wel wat veranderd sinds 1923. De vraag is of Ierland het oude verdrag onder Europees recht kan handhaven. Het wordt nu immers een buitengrens waar importheffingen zullen worden geheven.

  4. 4

    @2: Het associatieverdrag van de EU met Oekraïene zal onverkort worden doorgevoerd. Dat een en ander binnenlandse consequenties kan hebben voor Rutte c.s. zal bij de verkiezingen moeten blijken. Zou het dan nog leven buiten de familie Roos?

  5. 5

    Het zijn 3 aparte gevallen: Het Oekraïne referendum is de regering tegen hun eigen standpunt opgedrongen door een commerciële partij. Het werd gesteund door slechts een heel klein deel van het totale aantal kiezers, waarvan nog de meeste met oneigenlijke redenen.

    De ander zijn door de regering zelf uitgeschreven. De Brexit had een werkelijke meerderheid van stemmen, het Hongaarse referendum net niet, maar 45 procent opkomende stemmers waarvan 98 procent tegen stemde is wel een duidelijk signaal, anders dan dat handjevol tegenstemmers bij ons Oekraïne referendum.

    Het pijnpunt voor zowel de UK als Hongarije is niet zozeer het vrije verkeer van personen als wel het opgedrongen immigratie quotum. Mensen die vrij komen recreëren is 1 ding, mensen die vrij komen wonen en werken vanuit de EU is een 2e ding, Dat kan ook wederzijds handig zijn. Mensen van buiten de EU die ook nog eens automatisch de nationaliteit van je land krijgen is 5 stappen verder, dat is een open uitnodiging aan heel de 3e wereld om massaal naar Europa te komen. Dat is op termijn onhoudbaar en als Brussel met Merkel voorop, niet van koers wijzigt, dan is de UK niet de laatste die de EU gaat verlaten.

  6. 6

    Ik zou respect hebben voor Rutte als hij zou uitleggen waarom hij niets doet met het referendum. De kern zou moeten zijn dat de meeste mensen die tegenstemden dat deden om redenen die niets met het specifieke verdrag te maken hadden, dat is ook aangegeven door de aanvragers van het referendum. De boodschap is overgekomen, politieke partijen zouden daar iets mee moeten doen in hun programma’s, maar het was in feite geen stem over het referendum en het is het dan ook niet waard om er een Europese crisis over te veroorzaken.

    Maar goed, ik heb geen respect voor Rutte en verwacht dat binnenkort ook niet te krijgen.

  7. 8

    What’s new? Volgens mij zijn alle opties genoemd in dit artikel al meerdere malen tot in den treure behandeld.

    Migratie en handel zijn de hoofdmoot. Wat te doen voor de Schotten en Noord-Ieren?

    Nu heeft mevrouw een speech gegeven met datum en voor de rest onzinnigheden zoals politici wel meer doen. So what?

  8. 9

    @5: Volgens mij ging het de Britse voorstanders van Brexit ook om het vrij verkeer van personen binnen de EU. En bij ‘opgedrongen quota’ valt ook nog wel wat op te merken. Het besluit daarover is door de gezamenlijke regeringsleiders genomen. Het Hongaarse parlement heeft Orbán daarover niet direkt teruggeroepen. Orbán gebruikt het besluit nu wel om te toetsen hoe populair hij nog is.

  9. 10

    @5: “mensen die vrij komen wonen en werken vanuit de EU is een 2e ding”
    Toch is dat het ding waar het in het Brexit referendum om ging. Daar iets anders bij halen is oneigenlijke redenen verzinnen. Misschien moet je dat zelf ook niet doen, als je het anderen verwijt.

    Verder: Het artikel legt netjes uit dat het VK vier naties bevat, waarvan er twee (in duidelijke meerderheid) tegen het Brexit hebben gestemd. Dat is een serieus probleem voor het VK.

    @7: Dat zal wel meevallen. Met een Euregioticket hoef je ook niet in en uit te checken. Sterker nog; Veolia verkoopt voor haar Zuidlimburgse lijn gewoon losse kaartjes zonder chip (je kan voor hetzelfde traject ook NS-tickets kopen, maar die kosten dus een euro meer vanwege de chip). Wie weet leidt dat EP-voorstel nog tot het afbreken van de toegangspoortjes op de paar stations waar die dingen staan, omdat je immers met je Eurokaartje moet kunnen op- en afstappen op élk treinstation in de EU. Zou een mooie bijwerking zijn.

  10. 11

    Brexit is een ‘logische’ vergissing en een interne Britse aangelegenheid. ‘Logisch’ vanwege de associatie tussen de gevolgen van het beleid van George ‘austerity’ Osborne en het financiële dirigisme die de Raad van Europa via Brussel doordrukt. Vergissing uiteraard om economische redenen en nogal raadselachtig omdat men geen last heeft van perikelen rond het gedrocht dat euro heet. Amateurs Nigel F. en Boris J. probeerden omhoog te klauteren via ‘good old England.’ Dat was de druppel. Dat gedoe over immigranten van May is volgens mij electorale smoke and mirrors. Ogenschijnlijk niet in belang van The City. Althans in eerste instantie niet (wat Aziatische financial service clubs verhuizen uit Londen), maar ‘taking a tough stance’ zal toch wel te maken hebben met bankiers die van bemoeienis via Brussel niets willen weten. Het kaartje hierboven had er inderdaad zo uitgezien als de UK in de eurozone had gezeten.

  11. 12

    @7: Ik denk dat hij wel voor Nederland gaat Gelden, maar niet voor Nederlanders ;). De Nederlandse jeugd moet natuurlijk niet gaan denken dat de overheid gratis dingetjes weg gaat staan geven! Daar moet minimaal 6 maanden “werkervaringstraining” tegen overstaan bij een “Bijstandbegeleider” ;).

    Verdorie zeg, wat denkt de Nederlandse jeugd wel! :D

  12. 13

    @5
    Het Oekraïne referendum is de regering tegen hun eigen standpunt opgedrongen door een commerciële partij. Het werd gesteund door slechts een heel klein deel van het totale aantal kiezers, waarvan nog de meeste met oneigenlijke redenen.

    Dit is een verdraaiing van de realiteit. Als eerste wil ik zeggen dat je kiezers wegzet met “oneigenlijke redenen”, dat zal je toch echt moeten onderbouwen met onderzoek, interviews en dergelijke anders is deze bewering gewoon modder gooien. Als tweede wil ik zeggen dat het aantal kiezers dat is gaan stemmen zo laag is omdat een hoop kiezers na het eerdere verraad, negeerderij en disrespect van het “europese grondwet”/verdrag van lissabon-referendum gewoon geen behoefte hadden om te stemmen omdat ze al wisten dat die hele kliek van toneelspelers (politici) toch wel zouden gaan doen wat de souffleur zei. Als derde wil ik zeggen dat de kiezer geen commerciele partij is, mocht dat wel zo zijn dan ken ik er ook nog wel een paar.