Onderhandelen met slangen

Sintra.Palacio-Nacional-da-Pena/cc Josef Prainsack
Afgelopen weekend deed ik al een poging om te analyseren wat het is dat Obama wil bereiken met zijn onderhandelingen met Slangen de Republikeinen. Mijn veronderstelling is dat hij het meent, en dat begrotingsdiscipline voor hem belangrijk is. Maar dat verklaart nog niet waarom hij dat op deze manier doet. Waarom onderhandelt Obama over deze maatregelen als voorwaarde voor het verhogen van ’s lands kredietlimiet (debt ceiling)? Iets dat hoe dan ook zal moeten gebeuren, omdat als dat niet gebeurt de Verenigde Staten voor het eerst in de geschiedenis hun rekeningen niet zouden kunnen betalen. Het is iets dat in de ruim 200 jaar dat het land bestaat nog nooit is gebeurd.

Waarom wordt dit niet op de gebruikelijke manier afgehandeld, zoals vele tientallen keren daarvoor, ook onder Bush, namelijk als een hamerstuk? Hoe is het mogelijk dat men nu serieus overweegt om het tot een default te laten komen? Iets dat in de afgelopen 70 jaar dat dit systeem bestaat volkomen ondenkbaar zou zijn?

methode geen waanzin
Het lijkt er steeds meer op dat er methode zit achter deze waanzin. Van begin af aan heeft de regering Obama gezocht naar een middel om budgettaire discipline af te dwingen. Het is een feit dat Democraten zuinig en prudent zijn (net als sociaal democraten in Nederland), maar het is ook een feit dat veel mensen dat niet weten. Het overschot op de begroting van Clinton was binnen een jaar door de Republikein Bush Jr. verkwanseld aan zinloze oorlogen, cadeaus voor hun vrienden in het bedrijfsleven en belastingverlaging. Maar in de ogen van het publiek zijn het de Democraten die te boek staan als de geld verspillers – tax and spend – terwijl de Republikeinen ten onrechte bekend staan als zuinig en job creators.

Begrotings tekort en overschot USA

Dat is het probleem dat de Democraten in het Witte Huis proberen aan te pakken. In de jaarlijkse “budget debates” niet kunnen zij dat niet bereiken: die gaan niet verder dan één jaar. Met de onderhandelingen over de debt ceiling proberen zij nu voor een langere periode, minimaal 10 jaar, begrotingsdiscipline af te dwingen van Republikeinen èn Democraten. Felix Salmon van Reuters (via Krugman) schrijft:

The budget debate, of course, sets near-term taxation and spending. So seeking to make a virtue out of necessity, Treasury entered negotiations over the debt ceiling to do something longer-term: to put in place a decade-long “fiscal straitjacket” which would constrain future Democratic and Republican administrations alike. That would address the Krugman point, and help to cement — rather than weaken — America’s triple-A credit rating.

Om dit te bereiken hebben ze echter medewerking nodig van de Republikeinen, en dat is waar het fout gaat. Met de Republikeinen is namelijk niet te onderhandelen: de partij is de afgelopen 20 jaar zo geradicaliseerd dat er geen sprake meer is van een normale conservatieve partij maar een partij die rabiaat rechts is geworden, die wordt gedomineerd door zeloten die alleen uit zijn op vernietiging van hun tegenstander en het daarbij niets kan schelen wat er met het land gebeurt. Neem iemand als Michele Bachman, een vooraanstaand kandidaat voor de verkiezingen in 2012 zij heeft verkondigd dat ze tegen de verhoging van de debt ceiling zal stemmen. Of neem Paul Ryan, een ander vooraanstaand lid van het Huis van Afgevaardigden, die een plan maakt om miljarden te bezuinigen maar zo veel weggeeft aan belastingverlaging dat het begrotingstekort er alleen maar groter door wordt. En het kan altijd nog erger: er gaan nu zelfs stemmen op om de debt ceiling te verlagen.

naief
Je vraagt je af wat Obama en zijn collega’s in het Witte Huis de laatste 20 jaar gedaan hebben in de politiek om dit over het hoofd te kunnen zien. Gevaarlijk naief, zo oordeelt ook Felix Salmon:

The lion’s share of the blame here belongs with the Republicans in general, the House Republicans in particular, and the Tea Party caucus within the House Republicans most of all. But it’s not like these people’s existence or intransigence was any great secret. And so the White House tactics over the course of the past few months look dangerously naive.

Voor 2 augustus moet het opgelost zijn. Het zal me benieuwen of het werkt in de campagne volgend jaar: het image van de President als de zuinige man die boven de partijen staat, terwijl de werkloosheid weer oploopt naar 10% en de economie verder keldert. Wat zal zwaarder wegen voor de kiezers?

verantwoording figuren: cc Sintra.Palacio-Nacional-da-Pena
Overschot en tekorten begroting: figuur van mij, data hier.

  1. 5

    Er zit een hele gekke tegenstrijdigheid in die discussie over het schuldenplafond:

    1. De V.S. hebben voor hun staatsobligaties momenteel een AAA rating. Dit zou betekenen dat er in de verste verte geen enkel probleem zou moeten zijn met het betalen van rente of het aflossen van de bestaande schuld.
    2. Politici van beide kampen schreeuwen moord en brand dat de V.S. haar betalingsverplichtingen niet kan voldoen als niet binnen zeer korte termijn honderden miljarden dollars kunnen worden bijgeleend.

    Deze twee zaken kunnen niet tegelijk waar zijn: oftewel de huidige AAA rating is een leugen, en anders is de noodzaak om op korte termijn het schuldenplafond te verhogen een leugen.

  2. 6

    @5 De ratings zijn wel vaker waardeloos gebleken, vooral als het om landen gaat, maar ook als het om financiele markten gaat. Ik begrijp niet waarom die nog serieus genomen na het debacle van 3 jaar geleden.

    ad 1: het is politiek
    as 2: beide kampen hebben ongelijk.

    De noodzaak de debt ceiling te verhogen is een logisch gevolg van eerder genomen beslissingen.

  3. 7

    @5

    ad 1. Dat klopt
    ad 2. Dat klopt ook.

    Het punt is dat het schuldenplafond gewoon een wet is.
    Als het niet wordt verhoogd, mag de VS geen geld meer lenen. Aangezien ze een tekort draait betekent het dat ze haar betalingsverplichtingen op haar bestaande schulden niet kan voldoen (of gigantisch moet snijden in bestaande uitgaven). Beide zijn dus wel waar.

  4. 8

    @5: De ratingbureaus hebben al gewaarschuwd dat als de VS haar schuldplafond niet voor dinsdag ophoogt, de het haar AAA rating kwijtraakt.

  5. 10

    @7

    Ok, dus als ik bepaalde talenten heb en 1M euro per jaar verdien, maar ook een gat in mijn hand waardoor ik al jaren lang 1.5M euro per jaar uitgeef en ondertussen een schuld heb opgebouwd van 5M euro, dan ben jij blijkbaar bereid om mij wel even een paar ton te lenen (uit je eigen middelen uiteraard)? Tegen een minimale rente?

    Dus hier een nieuwe quiz-vraag (de vorige is trouwens nog steeds onbeantwoord, was ie nou zo moeilijk?):

    Waarom geldt bovenstaande situatie als “risicovol” als particulieren of bedrijven de markt op gaan voor een lening, terwijl een lening aan een land in dezelfde situatie als “risicoloos” wordt gezien?

  6. 16

    @15 offtopic: mij lukt het ook niet, ik het maar open gewerkt, maar dat java-script probeert te slim te zijn.

    @15 ontopic: zoals al in bij het commentaar bij “Het plafond van Obama” schreef: deze speech past goed bij mijn verhaal.

  7. 18

    @16:

    V.w.b. het technische gedeelte: het “hekje” moet hoe dan ook bij het schrijven van een comment vervangen worden door een zgn. “escape sequence” of “%23” in een url. Als je dit niet doet probeert WordPress tijdens het posten van de comment aan de slag te gaan door van dat hekje een link te maken. _Met_ correcte escape sequence werd op magische wijze het “-” karakter tussen “comment” en “133065” vervangen door een spatie. Ik zou niet weten hoe daar omheen te hacken valt…

    Inhoudelijk: ben nog even aan het broeden op een reactie, die zal verschijnen bij je “plafond” artikel.