Obama moet drones verantwoorden

ELDERS - Het was een zware week voor Barack Obama. De verontwaardiging over het gebruik van drones door de Obama-regering neemt toe, en dan neemt zijn speech writer ook nog eens afscheid. 

Het kon natuurlijk niet lang meer uitblijven. Het gebruik van drones als offensief middel in de strijd tegen Al Qaeda heeft heel wat kritiek gekregen, in de VS en ver daarbuiten. Maar met het lekken van een intern document (pdf) van de Department of Justice aan de nieuwszender NBC, hebben de tegenstanders meer bijval gekregen. In de memo wordt gesproken over in welke gevallen het de VS is toegestaan geweld tegen haar burgers te gebruiken, in het kader van zelfverdediging. Maar de definitie van zelfverdediging wordt behoorlijk opgerekt.

The condition that an operational leader present an “imminent” threat of violent attack against the United States does not require the United States to have clear evidence that a specific attack on U.S. persons and interests will take place in the immediate future.

Alles is dus geoorloofd in de naam van nationale veiligheid, lijkt het. Maar er komt steeds meer weerstand tegen. John Brennan is het brein achter de drone-aanvallen en aast op het CIA-directeurschap, maar moest zich deze week verantwoorden over het doden van drie Amerikaanse burgers sinds 2009 door middel van drone-aanvallen. Ook in populaire cultuur wordt er steeds meer over drones gepraat: op het Sundance Festival gaat Dirty Wars” in premiere, een documentaire over drones. En de serie “Homeland” heeft een Amerikaanse drone-aanval als belangrijk plot. Er is sprake van een “drone awakening”, aldus Buzzfeed.

Obama had dus z’n week al niet, en toen maakte zijn speech writer Jon Favreau ook nog eens bekend ermee te stoppen. Goed, daar had hij al eerder over gesproken. Maar nu iemand anders de leiding neemt in het schrijven van de State of the Union-toespraak, die Obama dinsdag geeft, is het allemaal wel heel definitief. De man achter “Yes we can” blijft voorlopig in Washington (je weet nooit of ze nog iemand nodig hebben om een toespraak over de legaliteit van drones te schrijven), maar hij heeft aangegeven screenwriter in Hollywood te willen worden. Wie weet dat zijn jaren in het Witte Huis hem daarbij zullen inspireren…

 

  1. 2

    Tja, het loopt een beetje door elkaar allemaal. Je hebt 1) het gebruik van drones, 2) het zonder proces doden van Amerikaanse staatsburgers, 3) of het door middel van drones zonder proces doden van Amerikaanse staatsburgers. De titel suggereert dat het hier gaat om 1), maar volgens mij hoeft Obama zich voor zijn eigen volk alleen maar te verantwoorden voor 3) – eigenlijk zelfs alleen voor 2). 1) en 2) kunnen los van elkaar worden gezien, het is alleen maar zo dat 2) makkelijker wordt gemaakt door 1). In essentie is een drone gewoon een hele goede sluipschutter, en daarbij zou je je ook kunnen afvragen wanneer die een Amerikaans staatsburger mag neerschieten.

  2. 3

    De één doodt onshuldige burgers gemotiveerd als ie is door één of andere religie naar eigen zeggen.
    De ander doodt onschuldige burgers gemotiveerd als ie is naar eigen zeggen door de strijd daartegen en zíjn uitleg van wat het ‘ware evangelie’ zou zijn.
    Maar wat is nou eigenlijk het fundamentele verschil tussen die twee?
    Kan aan mij liggen, maar ik zie het echt niet.

  3. 4

    @2

    Je hebt ook nog het zonder vorm van proces doden van niet-Amerikanen. Het executeren met een drone van een Pakistaan met zijn vrouw en kinderen alleen omdat zijn buurman zegt dat hij bij al-Qa’ida hoort. Hoort Obama zich daar ook niet voor te verantwoorden ?

  4. 5

    Je verantwoorden voor acties van drones. Schattig. Dat gaat nog hooguit 5 jaar duren en dan vliegen er zoveel van die dingen rond dat je iedere betrokkenheid glashard kunt ontkennen.

    Het is “jammer” dat er nog piloten nodig zijn. Hun betrokkenheid maakt echte ontkenning in uitzonderlijke situaties misschien nog wat lastig. Maar ook dat is slechts een kwestie van tijd. En daarna is het slechts een kwestie van tijd voordat iedere menselijke laag tussen de President van de VS en die dingen hoog in de lucht volstrekt overbodig is geworden. Evenals het leger. En de politie. I welcome thee not, mechanical overloards.

  5. 6

    @5

    Ja, straks stijgen drones zelf op en zoeken ze zelf hun doelen, zonder menselijke tussenkomst of eindverantwoordelijkheid. Maar gelukkig hebben we dan wel John Connor die voor ons vecht.

  6. 7

    @5: Ik ben bang dat dat wel eens de kant kon zijn die we op gaan.

    Sowieso vind ik het vreemd dat er weinig discussie over dit ‘moorden op afstand’ is.
    Hoewel, een schietende drone is wellicht te prefereren boven een bommentapijt uit een B-52…

  7. 8

    @euro, #5 Het zou – gezien de staat der techniek – buitengewoon onwaarschijnlijk zijn als die drones daadwerkelijk nog piloten nodig hebben. Ik zei dat bij wijze van grapje; als er al “piloten” zijn, dan zijn die te vergelijken met “machinisten” van vandaag de dag. Of mensen die in zelfrijdende autos met hun vinger bij de noodknop zitten.

    En bedenken of iemand in een bepaalde auto zit op basis van de informatie van sattelieten en drone-cameras kunnen computers veel beter. Is puur kansberekening, veelal aangevuld met een van de weinige vooralsnog waarschijnlijk wat onvervangbaardere menselijke taken: met een verrekijker in de bosjes liggen.

    En dat laatste zal sowieso veelal een videocamera met gezichtsherkenningssoftware zijn. Puur afgaande op wat er technisch mogelijk is, hebben we dus nog maar een man of 2 nodig om een “terrorist” dood te krijgen: iemand moet een checkboxje bij zijn naam aanvinken dat ie doodmoet. En iemand moet ergens een keer een videocamera op hem richten. De rest kan volledig automatisch. Er zijn vast nog wel mensen bij betrokken die e.e.a. controleren. Maar die zijn natuurlijk volstrekt overbodig.

  8. 9

    @8

    Allemaal irrelevant in dit kader, het gaat hier over verantwoordelijkheid. Zichzelf sturende machines met een vrije wil zullen er nooit zijn. Altijd zal er minimaal één mens uiteindelijk aan de knoppen zitten.

  9. 10

    @euro, #9 Machines met een vrije wil? Niemand aan de knoppen? Lees je wel wat ik zeg? Duidelijk niet, want dat zeg ik niet. Ik zeg alleen dat er maar 1 iemand op 1 knop hoeft te drukken.

    En wat jij verantwoordelijkheid noemt, noemt men in de echte wereld mediaoffensief. In welke mate je de oorlogshandelingen ook automatiseert (of juist niet), je hebt zo nu en dan wat uit te leggen. En bij die uitleg is maar 1 ding relevant: de mate waarin ie geaccepteerd wordt. Daarbij is de mate waarin die uitleg overeenkomt met de werkelijkheid volstrekt irrelevant. Sterker nog, de kans is groot dat degenen die u komen uitleggen waarom er per ongeluk een basisschool is opgeblazen niet eens weten wat er echt gebeurd is.

    Daarbovenop komt nog hetgeen ik me mee in deze discussie mengde: het wordt in toenemende mate erg makkelijk om te ontkennen dat je iets met die drones of wat dan ook te maken hebt. Daarmee kun je de verantwoordelijkheid en zelfs het bestaan van een conflict ook ontkennen. Zichtbare betrokkenheid bij conflicten is sowieso altijd al zeer onwenselijk geweest. We doen dat alleen maar daar waar het diplomatiek handig is (Irak platbombarderen onder de ogen van de CNN camera) of waar het niet anders kan. In alle andere situaties – en dat is ongetwijfeld het gros – merkt u er niks van. En dan maakt het dus ook niet uit in welke mate er mensen bij betrokken waren.

  10. 11

    Kan iemand mij uitleggen wat het problematische verschil is tussen mensen doodschieten/bombarderen door middel van een hypermodern vliegtuig zonder piloot en mensen doodschieten/bombarderen door middel van een hypermodern vliegtuig met piloot?

  11. 13

    @11: “problematische” ??
    Met bemande vliegtuigen is kans op bekendheid groter en ook de kans op eigen slachtoffers.
    Hoe onpersoonlijker hoe groter de wreedheden