NSIDC: Lowest December Arctic sea ice extent in satellite record

Hier is een bijdrage die we overnemen van Sargasso gastblog Climate Progress: “A Project of Center for American Progress Action Fund”. Klimaatdesinformeerders mogen graag focussen op hun gladde stoepje, maar dat is niet het hele verhaal.

The cold may make the news, but it ain’t the story.


Arctic sea ice extent for December 2010 was the lowest in the satellite record for that month.

The National Snow and Ice Data Center has released its December report on Arctic sea ice. The human-driven decline continues, spurred by a strong negative phase of the Arctic Oscillation, which leads to this regional air temperature anomaly:

Parts of Canada are astoundingly warm. Nunatsiaq Online reports:

… temperatures around South Baffin reached record highs as much as 20 degrees above normal.Iqaluit set new records with temperatures rising to +1.2 C Jan. 3 breaking the record of —1.7 C set in 1970, said Yvonne Bilan-Wallace, a meteorologist with Environment Canada.

Jan. 4 saw another new record for the capital with a high of +1.5 C, breaking the old mark of —1.1 C set in 1969.

“The normal around this time of year is around -22C,” she said. “So yeah, you’re way above normal.”

Pangnirtung also set a record high temperature, peaking at +8 C Jan. 4, shattering an old record of —3.7 C set in 2002. Kimmirut hit +1C Jan.4, breaking a previous record high of —5.5C.

Bilan-Wallace said Environment Canada is still issuing marine forecasts for the Hudson Strait because temperatures in the area have been so warm.

Normally, such forecasts would end in November or December.

The disinformers like to focus on where it’s cold, which happens to be where most of the people of, but where it’s hot looks to be more consequential, given the impacts of melting ice in both the Arctic and Greenland.

The cold may make the news, but it ain’t the story.

  1. 4

    “The cold may make the news, but it ain’t the story”

    Wanneer praten we nu over klimaat en wanneer over het weer, zou een wat genuanceerdere uitdrukking zijn geweest.
    Duidelijk weer klimaatalarmisten aan het woord.

    Overigens ontken ik geen enkele opwarming, alleen wil ik wel kwijt dat ik de recordtemperatuur van 8ºC in Pangnirtung ook niet warm vind.
    In het artikel wordt zelfs “hot” geschreven.

  2. 7

    @4: Ach, voor mensen die -20 verwachten/gewend zijn, moet +8 toch warm zijn.

    @5: Het is maar wat je cherry picking noemt. In het nieuws (en uiteraard in de Kamer) hoor je alleen over de kou. Dat West-Groenland het jaar beëindigde met +13 en de meeste dagen van december een warmterecord haalde (met vaak zelfs de minimumtemperatuur boven het oude warmterecord) hoor je nergens.

    Het bovenstaande kaartje laat ook het complete plaatje (althans benoorden 60 graden NB) zien en dat zegt: Er zijn meer en veel sterkere afwijkingen naar boven dan naar beneden.

  3. 11

    Larie wil dat 2011 zoiets zal worden als 2007 op de Noorpool, toen het ijs in de zomer de laagste oppervlakte had ooit (sinds men het in de smiezen houdt). Die lijn onder de horizontale is de afwijking. Negatief dus, omdat het fors lager lag dan het gemiddelde (dat ook steeds lager wordt, al zullen ze later wel gaan vergelijken tegenover 1979-2010, wat eigenlijk beter is).

  4. 14

    @Hans Verbeek, het proces heet global warming, maar dat is niet uniform in zijn effecten over de globe. Het zou mij niet verbazen als de veranderingen op de polen sterk correleerden met de regionale veranderingen in europa, na, rus

  5. 15

    A: Dat het human driven is wordt er maar aan vastgeplakt, niets bewijst dat in de data.
    B: 1978 tot 2010 is een verwaarloosbare tijdspanne in een klimaat model. Voor 1978 wist niemand hoe het met de temperatuur,dan wel het ijs in dit gebied precies zat. Zaken als zonnevlekken beginnen we net een beetje te begrijpen en zo zijn er nog honderden zaken.
    C: Een lokale anomaly +, word ergens anders gecompenseerd met een anomaly -, er is dus meer een verschuiving van temperatuur dan een algemene opwarming. We hebben geen flauw idee waarom laat staan dat we er een conclusie uit kunnen trekken.

  6. 17

    @larie,

    Nee is toch niet complex?

    NH sea ice anomaly
    http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere/IMAGES/seaice.anomaly.arctic.png
    Daalt sterk…

    SH sea ice anomaly
    http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere/IMAGES/seaice.anomaly.antarctic.png
    Lichte stijging…

    global sea ice anomaly
    http://arctic.atmos.uiuc.edu/cryosphere/IMAGES/global.daily.ice.area.withtrend.jpg
    De som daalt, dus komt het er niet bij in het zuiden. Vandaar mijn nee.

    Maar waarom de link tussen NH en SH leggen? Zijn toch verschillende gebieden met verschillend temperatuurverloop.

    @Hans,

    Komt deze maand nog bij de temperatuurupdate, steeph wacht altijd tot de decembermaanden binnen zijn van alle reeksen. Ik heb steeph een paar grafiekjes gestuurd die betrekking hebben op NL.

    @AntonB,

    Verbazingwekkend, ‘sceptici’ claimen op grond van de 1-2 jaar na 2007 dat het zee-ijs op de Noordpool volledig zou herstellen (wat dus niet gebeurd is). Nu zeg jij dat 30 jaar niet genoeg is een trend vast te stellen? Sceptici stellen nu op grond van een paar koude winters met sneeuw en ijs, en een koud jaar dat een nieuwe kleine ijstijd is begonnen. Echter als je naar de reeks in Nederland kijkt is dit al heel vaak voorgekomen. Pas als we een langere reeks van koude jaren krijgen kun je van een trendbreuk spreken. Het zou kunnen, is echter niet evident gezien de voorgaande eeuw, alle seizoenen moeten dan jaar op jaar kouder zijn. Dat wordt de komende jaren dus heel interessant om te volgen, leuk! Ik ben vooral benieuwd naar de straalstroom en het patroon van hoge en lagedrukgebieden. Misschien verandert dat wel door warmer arctisch zeewater rond Groenland

  7. 19

    @sceptici: Er zitten inderdaad nog heel wat onzekerheden in de klimaatmodellen. In welke zich nog ontwikkelende wetenschappelijke theorie niet?

    Onzekerheid betekent echter niet dat de opwarming van de aarde óf wel óf niet door gaat zetten. Onzekerheid betekent dat die opwarming ook groter of kleiner dan verwacht kan blijken. De marges in de modellen moeten wel heel groot worden om de opwarming te laten omslaan in afkoeling. Laten we hopen dat de opwarming in ieder geval niet in die mate wordt onderschat.

  8. 20

    @19, Inderdaad. Veel sceptici klampen zich vast aan die onzekerheid, maar dan wel aan de onderste marges van die onzekerheid. Evengoed kan die onzekerheid ook naar de bovenkant doorslaan.

    Vanuit dat perspectief kun je iemand als Hansen ook een scepticus noemen. Hij had ook veel kritiek op IPCC/AR-4, maar dan omdat die veel te gematigd zou zijn.

  9. 21

    Die lijn onder de horizontale is de afwijking. Negatief dus, omdat het fors lager lag dan het gemiddelde (dat ook steeds lager wordt, al zullen ze later wel gaan vergelijken tegenover 1979-2010, wat eigenlijk beter is).

    @11 majava: meetreeks is niet lang genoeg om te kunnen oordelen wat de gemiddelde omvang is. 30 jaar op de eeuwigheid.
    In de Pacific heerst een La Nina, de Atlantische Oceaan is deze winter sterk afgekoeld. Er zal veel minder poolijs wegsmelten dan in El Nino jaar 2007.

    @14 DJ: eerst werd de temperatuur in NL als indicator gebruikt voor de klimaatverandering.
    Langzamerhand dwalen we steeds verder af van de thermometer. De oppervlakte van het zeeijs is een indirecte indicator.

  10. 22

    @21 de vragen die ik stelde over dat grafiekje van larie waren retorisch. Omdat larie in eerdere reacties op dit onderwerp aangaf niet in global warming te geloven, vroeg ik me af hoe deze grafiek te moeten interpreteren op zodanige wijze dat het een argument ter ondersteuning van zijn mening kon zijn.

    Uit mijn en latere reacties is wel duidelijk dat laries grafiekkeuze niet erg gelukkig was. Als je global cooling wil bewijzen is een grafiekje dat aangeeft dat er nu minder ijs is dan vroeger en dat er dit jaar niets bij is gekomen een slecht argument.

    Gegevens over 1 jaar zijn niet bruikbaar in discussies over klimaat. Er is hier niemand die de lariegrafiek heeft gepost om te bewijzen dat er wel global warming is. Waarom je die stelling onderuit probeert te halen is mij niet duidelijk. Je gaat in #21 in op stelling die niet zijn geponeerd.

  11. 23

    @21: “eerst werd de temperatuur in NL als indicator gebruikt voor de klimaatverandering”

    Eerst? Bij mijn weten wordt er toch gekeken naar de temperatuur over de hele wereld. Ik begrijp best dat jij nu even graag de temperatuur in (alleen) Nederland erbij pakt, maar wie is er dan het kersen bietsen?

    PS. Wist je dat het hier inmiddels 9 graden is?

  12. 24

    @Hans Verbeek
    30 jaar op de eeuwigheid.

    Als de eeuwigheid je norm is kunnen we beter gaan bidden dat het allemaal goed af mag lopen en wetenschap vervangen door religie. Terug naar af.

  13. 25

    @Hans,

    Het gaat toch niet om de gemiddelde omvang, het gaat om de sterk dalende trend van de afgelopen 30 jaar. Het figuur in #6 zegt helemaal niets over de trend.

  14. 26

    Hans, wanneer en door wie werd de temperatuur in NL als indicator voor klimaatverandering gebruikt? NL is 0.008% van de aardoppervlakte, het noordpoolijs (nog) 2.5%. De temperatuurverandering op de noordpool lijkt mij dan ook een betere indicator voor klimaatverandering dan de temperatuur ten onzent. Je kan dat afdwalen noemen, maar dan toch een dwaling ten goede.

    Of zit je ermee dat ice extent niet met temperatuur zou zijn te correleren?

  15. 27

    Het weersation in het Noorse plaatsje Snåsa heeft voor de Nord Trøndelag de laagste gemiddelde jaar temperatuur gemeten sinds 90 jaar.

    In vergelijking met 2009 is de gemiddelde jaar temperatuur gedaald van 1,6˚ naar 1,2. In 2008 was het gemiddelde 1,9˚

    De maand december was de op-twee-na-koudste sind de metingen begonnen zijn.

    De maand juni had een gemiddelde temperatuur van 6,7˚.

    De trend geldt voor geheel Noorwegen. Hoewel slechts beperkt in landoppervlak vergeleken met het poolijs, zijn Noorse trends toch significant gezien de duizende kilometers lange kust die het geheel van de (niet meer zo) Warme Golfstroom moet hebben.

    Groeten van een debiele, anecdotische Noor

  16. 29

    Zie het allemaal ook eens van de zonnige kant. West-Groenland was altijd beter bewoond omdat het klimaat daar relatief aangenamer is dan Oost-Groenland.
    Als deze recordtemperaturen een trend aanduiden betekent kansen voor de toekomst, veeteelt, misschien wel landbouw, kan Groenland de naam definitief waar gaan maken. En ja, die ijsberen, ik vind het rot om te zeggen, maar ze zijn niet zo mak als koeien. Je kunt er eigenlijk niets mee en je zou ze ook niet op straat tegen willen komen.
    Laten we het zo zeggen, Groenland is er niet voor om Floortje Dessing van BNN-Llink een apegapend programma voor veel geld te laten maken.

  17. 30

    “Groenland is er niet voor om Floortje Dessing van BNN-Llink een apegapend programma voor veel geld te laten maken.”

    Welke gebieden zou jij dan willen toewijzen aan reisprogramma’s van Floortje Dessing? Want die programma’s zijn wel verdomde leuk (veel leuker dan naar koeien op Groenland kijken, daar hebben we immers in eigen land al een zeer succesvol programma voor).

  18. 32

    @30
    Nu je het zo stelt, net reclame, je zou bijna zelf naar Groenland willen, spectaculaire tochten. Lekker met het vliegtuig over Groenland hoppen? Is het hier niet ook zien eten doet eten?
    Laten we nou wel wezen, dat soort programma’s dragen toch niks bij, Bismarck. Ze bieden alleen maar verstrooing en vermaak!

  19. 33

    @32: Oh? Dan heb je zeker nooit ernaar gekeken? Je komt nog eens wat te weten over gebieden die niet totaal door de mensheid zijn vervormd. Daarnaast, als je op TV gezien hebt hoe het er daar uitziet, hoef je er juist niet zelf naartoe. Ik heb bijvoorbeeld altijd wel eens naar Amsterdam (niet de stad maar het eiland) heen gewild, maar dat is nu niet meer nodig, want Floortje heeft me het eiland laten kijken op tv.

    Het ligt overigens meer voor de hand dat mensen (inclusief Nederlanders) naar Groenland gaan reizen als de temperaturen daar aangenamer worden en er koeien worden gehouden.

  20. 34

    @33
    Bismarck, bekijk het eens van de zonnige kant, niet zo negatief met dat “gebieden die door de mensen zijn vervormd”. Er zijn meer situaties dat mensen worden vervormd door een gebied!

  21. 35

    @24: mijn norm is de eeuwigheid, de jouwe is kennelijk de waan van de dag.

    @26 Faltung: door het KNMI. En door GISS en waarschijnlijk ook wel door de Hadley Climate Research Unit.

    Afsmelten van zeeijs komt vooral doordat er warm zeewater naar de pool stroomt, niet omdat de lucht boven het ijs zo warm is.
    Sterker nog, de luchttmperatuur is waarschijnlijk ook zo hoog dankzij het warme zeewater.

    Op aarde stroomt de warmte vanuit de oceaan naar de atmosfeer !! En niet omgekeerd, dames en heren.

  22. 37

    @Hans Verbeek, #35 Op aarde stroomt de warmte vanuit de oceaan naar de atmosfeer !! En niet omgekeerd, dames en heren.

    Buitengewoon frappant dat die oceaan dan nog niet is veranderd in een ijsklompje:P

  23. 38

    @37 zmmoc: de zon schijnt nog steeds.
    70% van alle zonne-energie die de aarde bereikt wordt geabsorbeerd door de oceaan. Zo blijft de oceaan warm.
    Je gaat het pas zien als je het doorhebt.

  24. 40

    @Hans Verbeek, #38 Mmm de zon schijnt wel door de atmosfeer, maar de warmte komt daarmee nog niet uit de atmosfeer:) Netto stroomt er warmte van de oceaan naar de atmosfeer. Goed punt. Bij deze genomen.

  25. 42

    @Harry, 41: niet als die mens de vrijheid had om overal maar toe te verhuizen waar ze wilden, wat toen het geval was. Vraag nu eens op straat wat men vindt van volksverhuizingen. Doe dat maar eens. Vroegah kon je nog gewoon met je matties van je stam knokken om een leuk plekje langs de rivier, of, als je te laf was, er met een grote boog omheen lopen. Probeer nu maar eens de grens over te steken. Dat leger aan ambtenaren met formulieren of wapenstok is een stuk lastiger te bevechten. Wel weer leuk, dat vooruitzicht van oprotpremies voor Nederlanders in het buitenland…

  26. 43

    @MP: de netto-energiestroom op aarde gaat van de oceanen naar de atmosfeer.
    1. Zonlicht warmt de oceaan op
    2. de oceaan warmt de atmosfeer op (vooral door verdamping)
    3. warmte uit de atmosfeer lekt weg naar het heelal.

    De rol van broeikasgassen is het vertragen van het weglekken van warmte naar het heelal.
    Broeikasgassen hebben nauwelijks invloed op het opwarmen van de oceaan of op de verdamping uit de oceaan.

  27. 45

    @MP: misschien omdat de afgelopen 30 jaar meer zonlicht het zeeoppervlak bereikte. Als er minder wolken zijn, dan kan de oceaan warmer worden.
    De afgelopen 30 jaar was het magneetveld van de zon sterker; daardoor waren er wellicht minder zonlicht-weerkaatsende wolken.
    Verdiep je eens in de theorie van Svensmark.

    Het magneetveld van de zon is niet de enige factor die het klimaat beinvloed, maar m.i. wel een belangrijke.

  28. 46

    Verdiep jij je maar eens voor de verandering in de werkelijkheid, Hans Verbeek. En een kleine waarschuwing is wel op z’n plaats: Sargasso schijnt een quota te hebben voor het aantal herhalingen van niet-onderbouwde onzin die men kan doen en dan met name over wolkjes/kosmische straling, want dat is al tig keer behandeld/afgefikt.

    Dusss… toon aan dat er meer of minder wolken zijn de afgelopen 30 jaar (toon dan ook maar aan of en wanneer die een positieve of negatieve forcing zijn)
    Laat ook eens het (niet-tehoretische) bewijs zien voor het fysisch mechanisme hoe kosmische straling condensatiekernen kan vormen, die dan wolken kunnen vormen (2 afzonderlijke stappen).

  29. 48

    @Harry, maar dat van die magneetvelden/straling/wolken is onbewezen, dat weet je toch, dat is toch geen tegenspraak – of hoe zie jij dat dan?

  30. 49

    Harry, het is een beetje een kwinkslag, dat wel, maar ik denk dat niemand hier zit te wachten op een herhaling van de soap die seven heette. Dat zou een herhaling van een herhaling worden en dat trekt niemand.

    Tegenspraak is prima, maar dan denk ik meer aan iets in de trend van bijvoorbeeld AMac op de Engelstalige kwaliteitsklimaatblogs. Hans Verbeek doet me denken aan de doorsnee wuwt reageerder.

  31. 50

    Een groeiproces in wording. Na de prehistorie ( niks vastgelegd) nu net begonnen met apparaatjes dingen te “meten”. En meten is weten en je meet wat je weet, soort van kuil waar de naar boven kijkende filosoof in valt.

    Uw “werkelijkheid” majava is emperisch denken en cognitief (de valkuil;)

    De smiley #6 was ook mijn “grapje” @Steeph.

  32. 51

    Hans,

    We hebben dit al eerder besproken, empirisch en theoretisch bewijs ontbreekt. Voor het broeikaseffect bestaat dat wel, en het overgrote deel van de data is consistent hiermee. Bovendien zijn er empirische studies die suggereren dat opwarming lage bewolking doet afnemen.

  33. 53

    @majava: de Klein IJstijd is de werkelijkheid waarin ik mij heb verdiept. Die heeft echt plaatsgevonden.
    We weten niet precies waardoor die veroorzaakt werd. Het lijkt uitgesloten dat de mens er iets mee te maken had.
    We kunnen ervan uitgaan dat er een nieuwe Kleine IJstijd zal komen.
    Mij kun je een ban geven, de Kleine IJstijd niet.

    @MP: er zijn heel veel factoren die het klimaat beinvloeden. De mens is er één van. De zon is er ook één van.
    Roy Spencer is van mening dat afname van lage bewolking de oorzaak is van opwarming en niet het gevolg.

  34. 54

    @53: en dat is herhaling 2. (Herhalen dat de kleine ijstijd zogenaamd niet verklaard kan worden, “uit het niets…”).

    Roy Spencer heeft nog veel meer meningen. Mag ik nu concluderen dat jij meer waarde toekent aan meningen op persoonlijke blogs, dan aan het hele wetenschappelijke proces?

  35. 56

    @Hans,

    Die studies waar ik naar verwijs kijken naar korte termijn effecten van opwarming op de bewolking. Neemt de temperatuur toe (door ENSO) dan zie je een afname in de bewolking. GCR heeft een cyclus op de decade schaal en dat zie ik niet terug in zowel de bewolking als de temperatuur.

  36. 58

    Het is inderdaad opvallend dat de temperatuur daar in Noord Canada meer dan 22 graad warmer is dan gemiddeld (of normaal). In de winter wordt het niet vaak zoveel warmer dan normaal, wel kouder. Zo in de normale temperatuur in Nederland op 4 januari ca +2,5 graad. Het kan soms wel 20 vriezen, maar als de temperatuur hier begin januari oploopt tot +25 graad Celsius is dat echt bizar. Dit is in feite wel gebeurd op deze plek in Noord Canada.

  37. 59

    @ Majava 46,
    Deeltjes, zoals protonen, komen hier vanuit de ruimte met bijna de lichtsnelheid de atmosfeer in. Zij hebben een power van soms honderden giga eV. Zij botsen met de luchtatomen en veroorzaken daarbij een cascade aan nucleaire en chemische reacties. Zij veroorzaken daardoor ook zeer dunne plasma adertjes in de atmosfeer. Dergelijke fenomenen kunnen zichtbaar gemaakt worden in het zg Wilsonvat http://nl.wikipedia.org/wiki/Nevelvat doordat daarbij inderdaad condensatie optreedt. Tot zover klopt de Deense theorie van de invloed van cosmische straling op het klimaat dus wel. Het is alleen sterk de vraag of er wel genoeg cosmische straling is om een belangrijke invloed te hebben.

  38. 60

    @Willem,

    Zeker, maar zijn de condities in de atmosfeer zodanig dat GCR daadwerkelijk tot meer (lage) wolkenvorming leidt? Komen er genoeg deeltjes binnen om het aantal condensatiekernen significant te verhogen? En waarom zien we niet een sterkere zonnecyclus in de data? En het effect van de wolken op de temperatuur is ook niet eenvoudig, omdat het zowel de albedo verhoogt maar ook warmte meer vasthoudt bij uitstraling.

    In jouw link staat bijvoorbeeld “Het nevelvat is in zijn meest eenvoudige vorm een afgesloten vat, gevuld met een oververzadigde en onderkoelde damp. Wanneer een invallend deeltje (bijvoorbeeld een elektron, een muon of een alfadeeltje) met het mengsel in het vat wisselwerkt, kan het een aantal van de atomen op zijn pad ioniseren. De ontstane ionen trekken de omliggende dampmoleculen aan en verhogen daardoor lokaal de dampdichtheid, wat onder de omstandigheden in het vat onmiddellijk tot condensatie van de damp leidt (de ionen werken als condensatiekernen).”

    Kort geleden heeft iemand het effect van GCR meegenomen in een GCM simulatie, uit dit model bleek dat het effect verwaarloosbaar klein was.

    Het is een interessante theorie maar tot nog toe is het zowel empirisch als theoretisch heel erg moeizaam.

  39. 61

    @MP,
    Mee eens, Ik heb ook begrepen dat het effect moeilijk aan te tonen is, als je let op de variatie in cosmische straling en de hoeveelheid wolkvorming. Bovendien varieert de hoeveelheid kosmische straling weinig in gebieden met lagere geografische breedte. Verder naar het Noorden en Zuiden is er wel meer variatie in GCR, maar die variatie is dan sterk onder invloed van de variatie van de zonnewind en vooral de dichtere magnetische wolken daarin, opgewekt door de zg CME,s. Deze magnetische activiteit van de zon houdt de GCR tegen. Dit betekent dus dat er bij meer zonneactiviteit (met zelf dus gevolgen voor het klimaat) minder kosmische straling is met minder wolkvorming en opwarming dus. Je kan de invloed van de GCR nooit meten, omdat het eventuele opwarmende effect bijna altijd samengaat met een waarschijnlijk veel groter opwarmend effect van de zon.

  40. 62

    De mondiale ham-vraag die er hier toe doet: Is de zomertemperatuur voldoende om het winterijs te laten smelten:

    Niet: Ice-house (polen met ijs)

    Wel: Hot house (geen polen met ijs..”de regel”)

    Nu hebben we nog bevroren polen..ice-house.

  41. 64

    @56 MP: als je kijkt naar kortetermijneffecten, dan kun je oorzaak en gevolg niet scheiden.
    Is de afname van bewolking een gevolg van El Nino?
    Of is de sterkte van El Nino afhankelijk van de hoeveelheid bewolking?
    Meer onderzoek en betere modellen moeten dat uitwijzen.

    De variatie in GCR volgt wel mooi de zonnecycli.

    En feit is dat de zon in cyclus 21 en 22 (1976 – 1998) actiever was. Dat is precies de periode waarin de sterkste opwarming optrad.

    Nogmaals: er is niet één allesbepalende factor.
    CO2, luchtvervuiling (vulkanen), stromingspatronen in de oceaan en de Zon hebben allemaal invloed op de temperatuur (en het noordpoolijs).

  42. 65

    @Larie,
    Wel erg oud ja, 600 miljoen jaar terug. Als je nu eerst eens 1 miljoen jaar bekijkt met behulp van temperatuur grafieken van 2 meter, zodat je nog iets kan zien van de gebeurtenissen in deze toch nog lange periode, wat zie je dan: Dat er grote temperatuur verschillen zijn met vooral in het noorden zeer snelle opwarmingen. Dat de temperaturen in de laatste 3 warme periodes (interglacialen) enkele graden hoger waren dan nu, zodat het landijs in het Noordpool gebied (mn Groenland) was gesmolten, behalve dan in zeer hoge gebieden, wat ook blijkt uit ander onderzoek. Er is dus duidelijk sprake van een hothouse voor de natuurlijk situatie van ons interglaciaal, dus zonder de broeikasgassen van de mens. Dit hothouse wordt dus een sauna met de broeikas gassen er nog bij!

  43. 66

    Willem..mijn “uier” is onderhand leeg gemolken en schaar me achter Banner’s master comments.. :) U isook in de geologie wellicht..VU toch zeker niet :)

    Tell…

  44. 67

    Hans de zonneactiviteit is nagenoeg vlak de afgelopen 50 jaar.

    En zo’n wiki plot is leuk maar er zijn tal van problemen met Be proxies, en een enkele proxy is niet genoeg om stevige conclusies te trekken. Verder zijn er problemen met de homogeniteit van de group sun spot numbers. Alles voor ~1940 wordt onderschat doordat omdat onderzoekers andere technieken gebruikten en ook omdat ver terug in de tijd het aantal waarnemers afneemt. Zie http://www.leif.org/research/SOHO-23,%20Updating%20the%20Historical%20Sunspot%20Record.pdf

  45. 68

    @Larie
    Geologie? VU? Nee, ik heb geen geologie gestudeerd, maar ik bestudeer het onderwerp (relatief) recente klimaatgeschiedenis uit liefhebberij en put vanuit alle vakgebieden. De literatuur is gemakkelijk op internet te vinden, maar ook veel gegevens die vaak niet of maar ten dele in de publikaties komen van oa de ijskern gegevens, die oa NSIDC op internet zet http://hurricane.ncdc.noaa.gov/pls/paleo/fm_createpages.icecore maak ik meterslange grafieken, zie http://www.genevo.nl/images/klimaat.pdf en zo doende leer ik veel.

  46. 69

    @68 Is het dan niet gevaarlijk om met behulp van de grafieken de navolgende uitspraak te doen:

    “Dit hothouse wordt dus een sauna met de broeikas gassen er nog bij!”

    Resultaten uit het verleden bieden geen garanties voor de toekomst.

  47. 70

    @Harry 68
    Ik heb het niet over garanties, of zekere voorspellingen. Ik benadruk wel dat we forse risico’s lopen. De natuur is erg grillig, maar er zijn wel periodieke veranderingen: het temperatuurverloop van de laatste ca 400000 jaar maakt opwarming in een tijdsbestek van eeuwen tot millennia waarschijnlijk, door drijving vanwege de variatie in de zon en de aardbaan. Daarnaast is opwarming door het versterkt broeikas effect vanwege de gasemissies een gegeven dat fysisch vaststaat.

    De effectenbeurs (de mens dus) is nog grilliger dan de natuur, maar ook daarop krijg je meer zicht als je de zaken over een wat langere periode bestudeert.

  48. 71

    @67 MP: het lijkt haast wel alsof je blij bent dat de mens de hoofdschuldige is aan de opwarming.
    Je denkt erg deterministisch: er kan slechts één hoofdoorzaak zijn en alle andere verklaringen zijn bijzaak.

    De hoge activiteit van de zon heeft een lange termijnsinvloed op de temperatuur. In de 50 jaar van constante hoge zonne-activiteit (verminderde bewolking) warmt de aarde geleidelijk op: de oceaan is een grote plas water.
    De Kleine IJstijd was ook een langere periode van afkoeling (150 jaar?).

  49. 76

    @75 AB: De meeste klimaatmodellen gaan uit van jouw idee: meer bewolking is een opwarmende factor.
    Ik denk dat meer (lage) bewolking zorgt voor afkoeling (ik geloof Roy Spencer). Dat mechanisme zou de Kleine IJstijd kunnen verklaren.

    Anyway: de mens heeft geen mogelijkheid om de hoeveelheid bewolking te beïnvloeden. We zijn overgeleverd aan de grillen van Moeder Natuur.

  50. 80

    @79: kan wel zijn, maar mijn gezonde verstand zegt dat die grote witte wolken in de tropen voor afkoeling zorgen.

    Ik ben benieuwd naar Sargasso’s maandelijkse opwarmingsupdates in 2011.
    Wij spreken elkaar nog wel ;-)

  51. 81

    @80, Ik vertrouw zelf niet op mijn gezonde verstand. Die is niet toereikend, dus vertrouw ik liever op het verstand van mensen die daarvoor zijn opgeleid en in de desbetreffende branche werken.

    Als iedereen maar op zijn gezonde verstand zou vertrouwen, dan hadden we nog in de middeleeuwen geleefd. Dan had de zon nog om de aarde gedraaid (“Net stond de zon daar en nu daar. Ik ben zelf niet van plaats veranderd, dus dat is het bewijs dat de zon om de aarde draait.”)

  52. 82

    De discussie wat bewolking doet, samen met waterdamp in de atmosfeer is inderdaad eindeloos. Je kan eruit komen door te stellen dat bewolking de temperatuur buffert, zoals we dat zien: bewolking geeft in de zomer afkoeling, maar in de winter opwarming. Wat ze ook in Nature mogen schrijven met plussen en minnen kom je er nooit uit. Daarvoor zijn er veel te veel variabele factoren, die elkaar beinvloeden.

    Wat betreft de Deense theorie van afkoeling door wolkvorming als gevolg van cosmische straling: Dat werkt wel. Het gaat er dan om dat extra waterdamp in de atmosfeer condenseert door cosmische straling. Als dat gebeurt op een plaats in de atmosfeer waar geen wolken boven zijn zal er daardoor een groot deel van de warmte die bij deze condensatie vrijkomt naar de ruimte worden uitgestraald. Dat geeft dus afkoeling, maar vermoedelijk is er te weinig cosmische straling voor een belangrijke invloed op het klimaat.

  53. 83

    @82 Willem Schot: kleine aanvulling, de wolken die ontstaan door kosmische straling weerkaatsen zonlicht. Als bewolking netto een afkoeling veroorzaakt, dan zorgt meer kosmische straling ook voor netto afkoeling.

  54. 84

    @cloudbusters: nou, alles wat we verder hoeven te doen is even die tabellen erbij halen met welke wolken nu precies met x percentage van de waterdruppels om condensatiekernen ontstaan via GCR en de het andere deel om “normale”, vaste condensatiekernen.

    Of niet? ;)

  55. 86

    @85,
    Als het winterweer met sneeuw 2 maal zolang had geduurd en ook nog met veel vorst waardoor de rivieren bevroren waren, dan had je bij intrede van de dooi gezien wat in de 19e eeuw herhaaldelijk gebeurde: enorme overstromingen, kapotte dijken door kruiend ijs en thans nog veel meer kapotte bruggen, kades en stadswijken door het ijs en het water. Dergelijke problemen waren er voor het laatst in 1929. De kans op zo’n lente vloed is nu klein. Wat dat betreft heeft de opwarming ook zijn positieve kanten. Toch is het niet onmogelijk dat we nog een ouderwetse winter krijgen, zeker wat betreft de langdurige sneeuwval.