Nova College Tour en de pijn van entertainment

Op de warmhoudplaat van De Wereld Draait Door staat deze week de Nova College Tour van de NPS geprogrammeerd.

Het programma bevatte voorheen enige diepgang, met ruimte voor debat van prominenten met studenten. Het verschil met een reguliere NOVA College Tour is dat er in plaats van één hoofdgast nu één hoofdthema centraal staat. Vanavond gebeurde er iets vreemds. Het één uur durende programma leverde het volgende op: niets.

Onderwerp van het gesprek was die vermaarde vrijheid van meningsuiting en de regiezitting tegen de Grote Onzichtbare Leider op 20 januari as. Gasten van presentator Twan Huys vanavond: Advocaten Wim Anker en Gerard Spong, Leefbaar Rotterdam-kopstuk Marco Pastors en kunstenaar Jonas Staal. In de zaal zat ook nog Constant Kusters, de Gelderse lijsttrekker van de als rechts-extremistische omschreven Nederlandse Volks Unie. Het ‘W’-woord werd meermaals gehanteerd, zonder dat de Grote Onzichtbare Leider of een afgeleide ervan werd opgevoerd.

Anker, wat deed Anker daar? Hij is een advocaat die ooit is benaderd door de Grote Onzichtbare Leider om hem bij te staan, maar de PVV-frontman verkoos RTL-Blvd-regular Moszkowicz. Weg functie Anker. Het zangerig Fries van de advocaat schoot meters naast het doel. Sowieso kon je niemand betrappen op stellingen of overtuigingen met enig gewicht. Marco Pastors, die in interviews altijd maar moet zeggen dat de Grote Onzichtbare Leider ook niet de ideale woordvoerder van zijn ongenoegens is, gebruikte het deskje in de studio vooral om niet weggejodeld te worden door de sardonische Gerard Spong. De best geklede van het stel, Constant Kusters, mocht zijn riedeltje weer afdraaien over Mein Kampf (‘sterker, ik vind dat het boek gepubliceerd mag worden in Nederland’. Nou. Heet nieuws van jou, Kusters). Natuurlijk werd Mein Kampf door Twan Huys speels op de desk naast de Koran geplaatst. Ja, Kusters mocht zijn tegen Top 2000-nostalgie aangrenzende Herinneringen Aan De Centrumpartij oprakelen (waarbij Anker hem bijstond in menig rechtszaak. In de vorige eeuw, ja).

Kunstenaar Jonas Staal werd ooit door De Grote Onzichtbare Leider aangeklaagd omdat Staal kaarsjes en foto’s van Wilders – tja, zeg ik de naam toch – anoniem had geplaatst op straat. Het werk, dat opzichtig flirt met iconografie en massa-emotie, leidde een paar jaar terug tot spanningen tot ver in de Telegraaf-comments. Maar met twee minuten aandacht in de Nova College Tour wordt Staals stem gereduceerd tot een gimmick. Dan moet je er maar niet gaan staan, zou je zeggen. Staal deed het toch. En liet zich van zijn quasi-verontwaardigde rebelse zijde zien omdat Twan Huys hem geen vraag liet stellen aan Constant Kusters.

Met de drie andere geesten in de mist was Staals positie sowieso onduidelijk. Hij wist het, aan zijn weinig hoopgevende anti-netmanagers-look te zien tijdens de eerste minuten. Ik zou hetzelfde uit mijn ogen kijken als ik daar stond, ben ik bang. We zaten er op te wachten dat hij zou opstappen. En hij deed het. Heel veel zin had zijn actie niet (‘Ik vind dit onbeleefd’, of iets van gelijke strekking tegen Huys). Of hij er nu wel of niet stond, de pijn van entertainment zorgde er direct voor dat Staal er slechts was vanwege zijn hoge Nu.nl-gehalte. Zijn artistieke opvattingen waren per definitie ondergeschikt aan het format van de show. Is dat erg? Moeten we buigen voor Staal? Nee, maar waarom nodig je hem uit? En waarom kwam hij daadwerkelijk?

Tussendoor kwam nog een veel te opgewonden debat van twee jongelingen die een voorronde hadden gewonnen. Dat bepaalde een jury. Met deskundigheidsdeskundigen. En cijfers. Weer dichtgeplamuurd volgens het ‘flitsend, netmanagerproof’ format. Ze praatten over de vrijheid van meningsuiting en artikel 1 en de winnaar won dankzij een applausmeter.

Het is evident. Het programma leed vanavond aan een veel voorkomende vorm van entertainment-zucht, dat de argumentatie en de waarde van meningen uitwisselen volledig over het hoofd ziet. Alsof ik naar een koffiezetapparaat zat te kijken dat doordruppelde maar me geen vol kopje bood.

Aan die studenten in de zaal met hun vragen lag het in elk geval niet. Dat hun meestal pientere vragen ongezien werden meegezogen in de pijn van entertainment valt de makers van het programma, waaronder Huys, erg aan te rekenen. Morgen gaat het over de economische crisis. Zouden gasten Kroes en Van den Ende de kijker en de studenten wél iets bieden?

  1. 2

    Ik was eigenlijk erg verbaasd, werd nog op de hoogte gebracht dat er ‘een interessant programma met discussie’ op tv was. Omdat ik het druk had met school niet gaan kijken, toen ik later in de gids keek wie er dan gasten waren las ik in de VPRO gids dat Gregorius Nekschot zou komen. Dus ik denk dat die kunstenaar stand-in was. Net gecheckt:

    Liveprogramma vanuit de sociëteit van het Amsterdamsch Studenten Corps aan de Warmoesstraat in Amsterdam. In deze serie staat een hoofdthema centraal in plaats van een hoofdgast. Betrokken sprekers gaan onder leiding van Twan Huys met elkaar en met studenten uit het publiek in gesprek. Een ander onderdeel is een een-op-eendebat tussen twee studenten over een stelling die betrekking heeft op het hoofdthema. Filosoof Rob Wijnberg heeft een vaste column. Afl.: Vrijheid van meningsuiting. Hoofdthema: vrijheid van meningsuiting. Met o.a. Gerard Spong (advocaat), Wim Anker (advocaat) met een vooruitblik op het proces tegen Geert Wilders in januari. Gregorius Nekschot (cartoonist), Marco Pastors (Leefbaar Rotterdam), kunstenaars en extreem rechtse jongeren over hun uitlatingen in 2009. Presentatie: Twan Huys.

    Van de VPRO gids website. Er staat ook ‘kunstenaars’ bij, niet helemaal duidelijk dus. Heb de show verder niet gezien dus kan er niks over zeggen.

  2. 3

    Ik vond Ankers bijdrage juist een van de nuttigste van de uitzending: uiteenzetten wat de strategie van Wilders lijkt te worden. Daar heeft hij (zijn kantoor) meer inzage in gehad dan ieder ander in Nederland behalve het bolwerk PVV en Moskowich zelf.
    Bovendien diende ankers als tegenwicht voor Spong, en die functie bekleedde hij (ondanks sneren van Spong aan ‘de advocaat uit het verre noorden’), met name als het ging over de rol van het Strafrecht in het publieke debat.

    Aan de pro/contra wilders discussie voegde het programma inderdaad niet veel toe, maar daar is dan ook al heel veel over gezegd. Het was tussen de regels door, maar toch: juist de bijdragen van Anker en Wijnberg brachten de discussie naar een iets hoger niveau dan de gemiddelde talkshow.

  3. 4

    Totaal mee oneens terwijl ik met de meeste stukkies hier op Sargasso een gevoel van instemmendheid beleef. Het was juist een diepgaande discussie, de meest diepgaande op massa-mediaal niveau van de afgelopen maanden/jaar. Met aan de andere kant als dieptepunt de letterknecht Gerard Spong die niet verder kon kijken dan het juridisch perspectief. Overigens inhoudelijk is de vrijheid van meningsuiting niet objectief (de stelling) en had Spong wel gelijk. Daarnaast begaat Thomas hier dezelfde dommige fout als een groot deel van het publiek. Er werd gestemd over de beste debater, niet over de inhoudelijke stelling.

  4. 5

    Ik vond Ankers bijdrage juist een van de nuttigste van de uitzending: uiteenzetten wat de strategie van Wilders lijkt te worden. Daar heeft hij (zijn kantoor) meer inzage in gehad dan ieder ander in Nederland behalve het bolwerk PVV en Moskowich zelf.
    Bovendien diende Anker als tegenwicht voor Spong, en die functie bekleedde hij (ondanks sneren van Spong aan ‘de advocaat uit het verre noorden’) met verve (nova COLLEGE tour heet het ook, ach ja), met name als het ging over de rol van het Strafrecht in het publieke debat.

    Aan de pro/contra wilders discussie voegde het programma inderdaad niet veel toe, maar daar is dan ook al heel veel over gezegd. Het was tussen de regels door, maar toch: juist de bijdragen van Anker en Wijnberg brachten de discussie naar een iets hoger niveau dan de gemiddelde talkshow.

    Ok, dat was meer ondanks dan dankzij Twan Huys en het Nederland 3 format, en dat debat had je beter in een apart programma kunnen doen (lagerhuis pro of zo) omdat het rustige vragen van studenten alleen al qua tijd in de weg stond. Maar voor het overige: met nog iets meer inhoud en iets minder vorm kan die programma best uitgroeien tot een waardige BBC Question Time en Amerikaanse college Tour fusie.

    @moderator Ehm… repost/edit tijd?

  5. 7

    Mee eens. Bij argumenteren denk ik niet alleen aan het uitwisselen van overwegingen, maar ook aan het inhoudelijk reageren op elkaars redenen. En dat gebeurde inderdaad nauwelijks. Er werden hooguit wat opinies verkondigd. Het had een hoog ‘ik vind’-gehalte.

  6. 8

    Ik vond dat zowel Anker als Spong de plank totaal missloegen, zij vielen mateloos in de herhalen. Anker reip om de vijf minuten weer dat een politicus in het politieke debat berecht moet worden door kiezer. Waarop de kracht van Spongs in beginsel sterke reactie “Als een politicus een misdrijf begaat moet hij, als ieder ander, door het hof berecht worden.” te niet werd gedaan door het feit dat hij vijf keer genoemd werd.
    Daarnaast vond ik het, of Staal er nou had moeten zijn of niet, zeer onbeleefd van Huys hoe hij hem halverwege de vraag in de rede viel om zijn eigen nhoudsloze praatje te houden. Twan Huys diende toch als gespreksleider en niet als gespreksvormer?

  7. 10

    @Thomas. Wel mee eens: één sterke gast die ‘college’ geeft, doet de naam Nova College Tour veel meer eer aan. En dat de studenten met de scherpe vragen kwamen, redt het format dan nog net.

    Ik mis nog één aspect in je ‘recensie’: Wijnbergen. Hij voegt wel veel toe, al kwam hij gisteren men een dusdanig semantisch verhaal dat je de zaal ook zag afhaken (al zegt dat misschien meer over de studenten in de zaal dan over zijn betoog). Ook jammer dat Huys daar niet op door ging, zoals hij maandag wel deed; er waren veel aanknopingspunten, vooral voor Pastors. Misschien begreep hij het ook gewoon niet.

    Maar geef nou toe: die Staal was gewoon een huilie. Hij had gewoon z’n beurt af moeten wachten; dan was’ie heus wel aan het woord gekomen. Maar nu liet hij de emoties zo hoog oplopen dat hij niks anders kon dan weglopen. Jammer, want daarmee schaart hij zich in een illuster gezelschap met andere weglopende talkshowgasten. En dit keer kun je de host niks aanrekenen.

    Tot slot: “De best geklede van het stel, Constant Kusters,…” Pardon? Zwarte das op een donkerblauw jasje met een vermiljoen-wit gestreept shirt? Johan Derksen zou het uitgezocht kunnen hebben. Of mis ik de ironie?

  8. 11

    @sjap; Ik vind dat we qua entertainment, spelletjes en debat terug moeten naar de basis. Ergens in de jaren negentig is dat fout gegaan; toen kreeg je opeens niet meer een prijs als je gelijk had, maar als je de meeste mensen achter je kreeg die dachten dat je gelijk had. Een concept uit de spel-theorie dat totaal niet in de entertainment thuishoort; het maakt de boel alleen maar verwarrend. Dus: gewoon gelijk hebben bij quizzen (en weg met ‘the weakest link’) om te winnen, gewoon gelijk hebben in debatten om te winnen (en geen rare publieks-prijs), en gewoon stemmen op de partij die het dichtst bij je staat (en niet stemmen om ‘evenwicht’ te bieden aan de door jou verwachte uitkomst).

  9. 12

    Het programma was slecht. Het miste een duidelijke insteek en richting. Twee juristen, een politicus en een kunstenaar, en je weet zeker dat er langs elkaar heen wordt gepraat.

    Blijf bij één invalshoek (bijv. de juridische) en het programma krijgt meer richting in plaats van een explosie aan wijverbreide meningen op verschillende vlakken binnen de vrijheid van meningsuiting.

    Dat Jonas Staal wegliep is niet geheel onbegrijpelijk. In principe is weglopen een zwaktebod, maar als de gespreksleider Gerard Spong de ruimte geeft om 5 keer hetzelfde te zeggen en hij vervolgens Staal afkapt bij zijn tweede inbreng, dan is dat lomp.

    Of hij er had moeten staan, daar gaat de redactie van Nova college tour over. Maar als je een gast uitnodigt, laat hem dan ook aan het woord.

  10. 13

    De olifant in de kamer die hier nog niet is genoemd: Twan Huys. Samen met Jeroen Pauw de slechtste presentator van Nederland. Niet geïnteresseerd in diepgang, alleen maar in het halen van quotejes. Luistert niet en laat mensen inderdaad niet uitpraten.

  11. 14

    Twan wilde alleen maar een tussenvraag stellen aan Spong: waarom is Mein Kampf verboden in Nederland? Daarna mocht Staal verder, maar hij was toen al weg..

  12. 15

    Het grootste storende element aan dit programma, wat overigens best een aardig programma is als je kijkt naar het aanbod, is het feit dat men niet inhaakt of een koppeling maakt tussen de verschillende elementen/personen.

    Er wordt niet gereageerd op de inbreng van Wijnberg, er wordt niet besproken hoe of wat de student-debaters zeggen en er wordt nauwelijks op elkaar gereageerd. Het is gewoon een serie monologen die achter elkaar en soms door elkaar worden afgespeeld. Soms zegt Wijnberg bijvoorbeeld iets waarvan ik denk, tja dat schopt eigenlijk Sprongs punt onderuit bijvoorbeeld. Iets wat wel de aandacht verdient van Sprong, maar nee hij gaat vervolgens gewoon door met zichzelf te herhalen. Komen de dingen soms niet binnen bij de gasten of is het mens-eigen dat ze niet wil bezinnen of op zijn/haar mening wil terug komen? En al helemaal niet op nationale televisie.

  13. 16

    Staal gedroeg zich als een kleuter. Vooral toen hij maar doorging over hoe onbeleefd Twan wel niet was.
    Televisie gaat vlug, dat weet je als je aan een programma deelneemt en dus willen ze snelle antwoorden en kun je afgekapt worden.
    Het is de kunst om je moment te pakken als het kan.
    Staal bleef echter als een klein kind roepen hoe gemeen Twan wel niet was. Net als een kind van 3 dat een woedeaanval krijgt.

  14. 17

    @ Eliza: Inderdaad. Jonas Staal zou eens wat mediatraining moeten gaan doen, als hij door wil gaan als TV-kunstenaar/persoonlijkheid..

  15. 18

    [uit spamfilter gevist]
    Het programma wordt hier wel aan de hand van één uitzending de grond in geboord. De kans dat NOVA College Tour tegen kan vallen is groot daar het programma afhankelijk is van haar gasten. Persoonlijk vond ik vandaag de uitzending over de missie in Uruzgan de meest geslaagde tot nu toe deze week. Niet alleen het studentendebat was sterk, ook Rob Wijnberg had goede punten (alhoewel ik hem gisteren toch overtuigender vond) maar bovenal: bijna iedereen had bijna altijd solide, sterke opmerkingen met goede argumenten die je aan het denken zetten. Gelukkig, in deze uitzending zien we onder ogen wat voor (onbewuste) vooroordelen wij hebben over de missie in Uruzgan. En je wordt achteraf nog steeds heen en weer geslingerd tussen een ‘ja, blijf’ en een ‘nee, ga weg’. Dat lag aan de gasten, ja. En de studenten hebben over het algemeen nog steeds de beste vragen, en niet Twan Huys. En dat is natuurlijk ook de grondslag van het programma: studenten de kans geven hun bijdrage te leveren. Ja toch? Daar ontbreekt het nog wel eens aan: ik vind het jammer dat zij niet vaker een kans krijgen, hoe interessant de gasten ook zijn. Ach, vandaag was het allemaal in evenwicht.

  16. 20

    Ik vond het vrij schokkend dat een intelligente man als Spong een aantal keer blijk gaf Pastors niet te kunnen volgen. Dan ging Spong geagiteerd gillen en kwam met vreemde vergelijkingen die helemaal nergens mee te maken hadden. Is die man top advocaat?