Nooit moe van #MeToo

COLUMN - Een verbijsterende aflevering van De Wereld Draait Door, maandagavond. Hanneke Groenteman, ooit medemaakster van Neerlands allereerste feministische radio-programma Hoor Haar!, trapte af met de verzuchting dat ze die hele #MeToo-discussie beu was. Ik ben het ook zat dat we die discussie nu nog steeds moeten voeren, een paar decennia nadat zij en ik en duizenden andere vrouwen uit de tweede golf het debat over seksueel geweld entameerden. Maar ik ben vooral trots op de vrouwen die niet bij de pakken neerzitten, en die nu eigentijdse middelen aanwenden om seksueel machtsmisbruik en intimidatie opnieuw op de kaart te zetten.

Wilma de Rek eiste dat er eerst cijfers op tafel kwamen. Maar zulk onderzoek wordt al sinds de jaren ’80 uitgevoerd, en levert consistent hoge cijfers op. Een EU-onderzoek uit 2014 wees uit dat één op de drie vrouwen boven de 15 rapporteert ooit met seksueel geweld te maken hebben gehad, een op de vijf is gestalkt, en één op de twee met seksuele intimidatie kreeg te kampen. Met zulke cijfers hoef je niet elk individueel verhaal onder de loep te leggen om te constateren dat hier sprake is van een tragische trend.

De winst van al dat nieuwe onderzoek? We weten nu dat ook mannen ten prooi vallen aan zulke praktijken, al moet je de cijfers dan grofweg door vier delen.

Jessica Durlacher zei dat het er allemaal bij hoorde (‘the way of the world’), en dat je gewoon volwassen moest worden en op z’n tijd iemand flink moest afsnauwen. En allemaal vonden ze dat het bij seks hoorde: een beetje verkennen en grenzen oprekken, en achtten ze deze discussie zo zonde voor de spanning, en een barrière tegen de vrije seks. Daarbij grandioos voorbijgaand aan al die vrouwen die ’s avonds met een sleutelbos in de hand over straat lopen, of schrikken van elke avance – juist omdat ze nooit zeker weten of hun ‘nee’ zal worden gerespecteerd.

De enige die haar hoofd helder hield, was Hasna el Maroudi. Als je het niet wilt en hij zet toch door, is het misbruik – punt uit, en #MeToo. Als je het wél wilt: niks aan de hand schat, en heb veel plezier! Het enige dat nodig is, als man: vráág het, en doe niets tenzij het object van je begeerte (hij of hij) van harte ‘ja’ zegt. En wanneer je macht hebt als vrager – omdat je zo iemands baas bent, of vader, grote broer, docent, beoordelaar, of omdat je zoveel sterker bent of vermoedt dat de tegenpartij toch nooit geloofd zal worden: houd je in, en vergewis je nog eens extra.

Hasna hamerde er terecht op dat pas wanneer vrouwen oprecht en zonder vrees voor consequenties ‘nee’ kunnen zeggen, er sprake kan zijn van oprecht vrije seks – voor beide partijen.

En kunnen we het nu dan eindelijk eens over daders hebben, zonder eerst hun slachtoffers minutieus onder de loep te hoeven leggen? Want wat de rest van het gezelschap bij DWDD deed, was weinig anders dan – heel ordinair – de verantwoordelijkheid voor misbruik bij slachtoffers leggen.

Deze column van Karin Spaink verscheen eerder in Het Parool.

  1. 1

    “En wanneer je macht hebt als vrager – omdat je zo iemands baas bent, of vader, grote broer, docent, beoordelaar, of omdat je zoveel sterker bent of vermoedt dat de tegenpartij toch nooit geloofd zal worden: houd je in, en vergewis je nog eens extra.”

    Als ik als vader seks wil hebben met mijn dochter, moet ik me eerst nog eens extra vergewissen? Goh.

    “En allemaal vonden ze dat het bij seks hoorde: een beetje verkennen en grenzen oprekken, en achtten ze deze discussie zo zonde voor de spanning, en een barrière tegen de vrije seks.”

    Het omgekeerde is volgens mij waar. Ik ben er van overtuigd dat de mogelijkheden tot vrije seks toenemen naarmate mannen minder als een bedreiging gezien worden. Heteroseksuele mannen met een losse seksuele moraal hebben daarom nadrukkelijk belang bij een samenleving met minder seksueel grensoverschrijdend gedrag.

  2. 2

    Dank @Karin Spaink.

    Waarom is dit nu zo moeilijk?
    “Hasna hamerde er terecht op dat pas wanneer vrouwen oprecht en zonder vrees voor consequenties ‘nee’ kunnen zeggen, er sprake kan zijn van oprecht vrije seks – voor beide partijen.”

  3. 3

    Hanneke heeft helemaal gelijk wat in beginsel goed bedoeld is, is nu weer aan het doorslaan naar de andere kant. Gister op Joop las ik al over een vrouw die door een dronken man was aangesproken zonder enkele seksuele opmerking, wat meteen als MeToo gelabeld werd, ja zo kom je wel aan de 1 op 4. Dat is natuurlijk totaal niet te vergelijken met de Weinstein zaak.

    Alles op 1 hoop gooien en met het vingertje naar de ander kant wijzen, zoals el Maroudi consequent doet gaat niets oplossen. Wellicht ligt het aan haar afkomst, daar ligt de machtsverhouding man/vrouw heel wat anders dan bij ons. De gemeenschap, mannen en vrouwen samen, zullen zich moeten concentreren op de serieuze zaken en het als geheel moeten doen, anders wordt het net zo’n eindeloze klucht als de Zwarte Piet discussie.

    En dan nog zullen de Weinstein type’s altijd blijven bestaan, evenals vrouwen die juist op dat soort mannen vallen. Als vrouwen daar vrijwillig mee in een privé situatie belanden, dan houdt het ergens op met de verantwoordelijkheid afschuiven.

  4. 4

    Jessica Durlacher zei dat het er allemaal bij hoorde (‘the way of the world’), en dat je gewoon volwassen moest worden en op z’n tijd iemand flink moest afsnauwen. En allemaal vonden ze dat het bij seks hoorde: een beetje verkennen en grenzen oprekken, en achtten ze deze discussie zo zonde voor de spanning, en een barrière tegen de vrije seks. Daarbij grandioos voorbijgaand aan al die vrouwen die ’s avonds met een sleutelbos in de hand over straat lopen, of schrikken van elke avance – juist omdat ze nooit zeker weten of hun ‘nee’ zal worden gerespecteerd.

    Way to disparage your sisters, sister! Your politics shine through.

  5. 5

    De enige die haar hoofd helder hield, was Hasna el Maroudi. Als je het niet wilt en hij zet toch door, is het misbruik – punt uit, en #MeToo. Als je het wél wilt: niks aan de hand schat, en heb veel plezier! Het enige dat nodig is, als man: vráág het, en doe niets tenzij het object van je begeerte (hij of hij) van harte ‘ja’ zegt.

    Volgens mij is ’t punt eerder dat een hoop vrouwen dat ook niet willen. Deels terecht: ik zou d’r ook geen zin in hebben om iedere dag op straat aangesproken te worden door vreemden ‘of ik zin heb in seks’. Dito dat vrouwen naar hun werk, opleiding of de tennisclub gaan om te werken, studeren danwel te tennissen, en niet dat dat een verkapte datingplaats is. Ook al zijn er 150.000 relaties op de werkvloer.

    Maar ik zie toch wel een verschil tussen ‘een tennismaatje vind me leuk en dat wil ik niet’ versus ‘ik moest m’n baas pijpen voor een goede beoordeling’ danwel ‘ik ben aangerand/verkracht’.

  6. 7

    “En kunnen we het nu dan eindelijk eens over daders hebben….”

    Zeker, van de verhalen die ik hier en daar lees passen de daders goed in een pedoseksueel en/of narcistisch profiel, mensen die redelijk in de maatschappij kunnen functioneren, maar waarbij er een psychiatrische stoornis aanwezig is. Dat verklaart ook het onevenredig grote aandeel van mannen die grensoverschrijdend gedrag vertonen, omdat mannen vaker (ong. 3x vaker) dan vrouwen psychopaten zijn, dat ontslaat ze zeker niet van verwijtbaar gedrag, juist dat soort types kunnen lange tijd manipulatief/geraffineerd te werk gaan.

    Overigens sinds vrouwen meer in de macht delen zijn er ook mannen die meer te maken hebben gekregen met seksuele intimidatie, maar dat is relatief laag in verhouding tot mannelijke daders. Hetzelfde verhaal kom je ook daarin tegen, dat de werkgever de klacht niet serieus neemt. Grensoverschrijdend gedrag kun je denk ik nooit helemaal uitbannen, maar werkgevers zijn iig verplicht werknemers te beschermen tegen intimidatie, pesten etc.. en mocht het toch voorkomen voor een veilige klachtenprocedure te zorgen.

  7. 8

    Grensoverschrijdend gedrag kun je denk ik nooit helemaal uitbannen, maar werkgevers zijn iig verplicht werknemers te beschermen tegen intimidatie

    Dat mis ik ook in die #metoo-discussie: dat mannen d’r ook baat bij hebben als intimiderende mannen worden aangepakt. Want dat soort mannen intimideren vaak niet alleen vrouwen, maar ook mannen.

  8. 9

    @8:

    “dat mannen d’r ook baat bij hebben als intimiderende mannen worden aangepakt….”

    Klopt, dat bevordert alleen maar een prettiger omgang tussen mannen en vrouwen.

    “Als je het wél wilt: niks aan de hand schat, en heb veel plezier!”

    Hier zitten trouwens ook nog wel wat haken en ogen aan zoals Spong eergister bij Pauw uitlegde. Ook al ben je meerderjarig, (sex)relaties in ongelijke situaties, docent/leerling bijv. kun je beter vermijden, zeker als daar een wederdienst tegenover staat. Een docent die zich schuldig maakt aan het vervalsen van een examen in ruil voor sex dient op non-actief gezet te worden en zo’n leerling heeft zich niet minder dan geprostitueerd. Hetzelfde geldt voor werkrelaties, sex in ruil voor meer vakantiedagen of een hogere functie bijv. Bovendien staan werknemers die dat doen de ontwikkeling van hun collega’s in de weg. Het mag allemaal dan wel in overeenstemming gebeurd zijn, kies is het niet.

  9. 10

    Klopt, dat bevordert alleen maar een prettiger omgang tussen mannen en vrouwen.

    Ehhh. da’s niet wat ik zeg en bedoel. Mijn stelling is dat als er wordt opgetreden tegen (sexuele) intimidatie, dat de werksfeer verbetert voor vrouwen *en* mannen. Niet omdat vrouwen en mannen beter met elkaar omgaan, maar omdat ook mannen dan niet bang hoeven te zijn voor intimiderende collega’s (mannen danwel vrouwen).

  10. 11

    @10: “Verbeterde werksfeer”, “prettiger omgang”, zoveel mogelijk terugdringen van intimidatie, het ene volgt op het ander…..