Een nieuw Europees Verdrag

Vorige week publiceerde de Europese Commissie vijf scenario’s voor de toekomst van Europa. De Britse schrijver Paul Mason voegt er een zesde aan toe voor een Europa gebaseerd op democratie en sociale rechtvaardigheid. Want

the whole problem is the EU’s unwillingness to promote equality and social justice

Hij stelt een nieuw Europees Verdrag voor dat aan alle parlementen van de lidstaten ter ratificatie moet worden voorgelegd.

At the heart of the new TEU shall be embodied the principle: equalisation upwards of all social rights and living standards. On signature of the new TEU, all states will be required to pass through their national parliaments legislation to raise their statutory minimum wage to XX EUROS per hour (TBC).

Within five years all signatories shall be required to adopt uniform workplace rights, partnership arrangements with trade unions and common minimum standards of welfare provision — for example: state subsidised childcare from the age of 18 months as in SWEDEN; six months statutory maternity pay at full pay; laws to eradicate bogus self-employment.

Mason’s linkse antwoord op de huidige EU in het kort:

  • Harmonised minimum wage

  • Harmonised social welfare systems

  • Converged labour market regulations

  • New tools to exclude states which flout the rule of law

  • New tools to prevent the emergence of fascist parties

  • New tools to prevent offshore tax evasion

  • A pan-EU industrial strategy with preference for EU-first

  • The rapid assimilation of refugees and migrants

Voor de landen die niet meekunnen met dit programma bepleit Mason een overgangsperiode waarin ze lid kunnen worden van de EVA. Maar als er geen begin gemaakt wordt aan deze fundamentele heroriëntatie van de EU, dan zullen

many of those who experience the EU only as a loss of sovereignty, loss of power to corporations, and loss of the rule of law to privileged elites may conclude “sixty years is enough”.

  1. 1

    En de relevantie is?

    Het ergste is de illusie dat linkser europees beleid ervoor gaat zorgen dat burgers het Europese project gaan omarmen. In de weerstand in de EU zit een flinke nationalistische component, en die wordt maximaal geactiveerd met dit beleid.

    Niet dat het slecht beleid is, maar doe niet alsof dit de Europese samenwerking gaat redden.

  2. 2

    @1: Nationalisten zijn hoe dan ook al tegen de EU, dus daar moest je het nooit al van hebben als EU. Maar feit is dat het huidige EU-beleid ook op links (waar toch een stuk minder nationalisten te vinden zijn) steeds meer weerstand ondervindt. De ondergraving van het draagvlak die daardoor ontstaat kun je wel degelijk tegengaan door onder de traditionele supporters van de EU op links steun te winnen, zonder dat je dat veel steun op rechts zal kosten (de steun daar komt van de handelsmannekes en die weten dat ze zonder de EU hun inkomsten kwijt zijn).

  3. 3

    @1: Mason wil denk ik vooral degenen aanspreken die nog wel wat van de EU willen maken. Hij maakt er een politiek-inhoudelijk project van met een duidelijk -links- program. En hij biedt een tegenwicht tegen de technokraten, ook aan de sociaaldemocratische kant (Dijsselbloem), die ons feitelijk geen keuzes bieden en niet verder komen dan Juncker’s scenario ‘doormodderen’.

    Ik zie er niet onmiddellijk een meerderheid voor op dit moment, maar een minderheid moet ook een perspectief hebben. Beetje vergelijkbaar met DiEM25 van Varoufakis.

    En wat de nationalisten betreft: laat die ook eens met een inhoudelijk politiek program komen. Je hoort nu alleen maar leuzen: terug naar de natie, maar wat de natie daarmee opschiet weet niemand te vertellen.

  4. 4

    @3:

    “En wat de nationalisten betreft: laat die ook eens met een inhoudelijk politiek program komen.”

    Please, al sinds midden jaren negentig komen die met oplossingen. Alleen passen die niet in het straatje van links en de multinationals. Hier op sargasso is het hetzelfde verhaal. Elke keer dezelfde onzin die herhaald wordt en ontkracht. Om een maand later weer opnieuw de kop op te steken. Alsof dat hele linkse frame van “Europese samenwerking” niet al 1000 maal is ontkracht.

  5. 5

    Mooi toeval: ik schrijf er ook over.
    Maar wat me niet erg bevalt is het ‘frame’: waarom is de EU ineens een linkse droom?
    Wat mij niet bevalt aan de EU is de waanzinnige ambitie te sturen op details, t.b.v. een gemeenschappelijke markt. Dan mis je altijd een detail en daarmee geef je de georganiseerde belangen de kans om moord en brand te schreeuwen over een hellend speelveld.
    Ik roep dus dat ik meer en minder EU wil.
    Vooral minder, als het gaat om die detailsturing, als het gaat over een gemeenschappelijke markt. Meer als het gaat om sociale ontwikkeling, mensenrechten en democratische verhoudingen.
    Hoe dat moet?
    In 6.5. zegt Mason “To maintain consent for the pooling of sovereignty”: is daarvoor consent dan? Is pooling iets anders dan overdragen?
    Het E.P. moet in die visie de volledige macht krijgen over de Europese commissie. Democratische controle brengt het volk en het systeem dichter bij elkaar geloof ik. Maar ook in ons eigen landje is er veel verschil tussen de technocratische werkelijkheid en de wil van het volk.
    Ik bedoel: laten we eens ophouden met dat framen van links of rechts, want het is echt onzin. De EU is een technocratie met technocratisch gedefinieerde doelen. Sociaal zijn de verschillen huizenhoog. Ik zie geen reden waarom Slowenen moeten meebetalen aan de Griekse schulden. Maar ook niet waarom Polen hier snel rijk mogen worden terwijl onze eigen mensen werkloos thuis zitten.
    Genoeg te doen dus: het white paper van Juncker en de repliek van Mason zijn een mooi startpunt, om de clichés van de lijsttrekkers mee te bestrijden.
    En @4, nationalisten lossen niks op. Het leidt tot reactionaire politiek en bereidt de weg voor een bruine vloed.

  6. 6

    @2: Dus de EU politiseren door er een links project van te maken? Aangezien de aanhang van links een minderheid is, is dat het einde van het europese project. De EU overleeft alleen als het groter is dan links en rechts. En dat het je geen steun op rechts kost is wishful thinking.

    @3: Mason spreekt niet de mensen aan die nog wel wat van de EU willen maken, maar een kleine minderheid daarvan. Als je sociaal-democraten als Dijsselbloem al tot de vijand verklaart, wordt die minderheid niet groter.

    Maar terug naar de relevantie: Mason is niet een persoon met invloed, en ook de inhoud van zijn ideeën is niet bijzonder. Het is nogal gedacht vanuit de positie van rijke west-europese landen. Hij maakt geen onderscheid tussen institutionele veranderingen en beleidsvoorkeuren. Zijn 6e scenario is bovendien geen aanvulling, maar een linkse invulling van verdere integratie (hij gaat daar nogal ver in).

  7. 7

    @5:

    “Is pooling iets anders dan overdragen”

    Als dat niet tot je parate kennis behoort kun je er beter niet over schrijven. Zeker ook omdat je collega Elsje dit al eens heeft behandeld.

    http://sargasso.nl/soevereiniteit-valse-belofte/

    “En @4, nationalisten lossen niks op. Het leidt tot reactionaire politiek en bereidt de weg voor een bruine vloed.”

    Hatespeech. Nergens op gebaseerd en enkel bedoeld om het tegenkamp zwart te maken. Daarbij extreem opmerkelijk voor iemand die zelf de consent in twijfel trekt om vervolgens gewoon door te banjeren naar de Verenigde Staten van Europa. Dat is zelf nogal “bruin” van je.

  8. 8

    Ik zou bijna zeggen ga eens bij Ancilla vd Leest van de piratenpartij kijken.

    https://medium.com/@ncilla/de-piratenpartij-staat-inmiddels-breed-bekend-om-haar-standpunten-betreft-downloaden-en-privacy-2229249fdb13#.bdi41qg2a

    (met die @signs in de URL gaat het allemaal niet zo lekker. Deze URL had onder Anilla’s naam moeten zitten.)

    Falkvinge’s Piratenwiel ziet er aardig uit. Kijk hier voor een pdf-versie op Falkvinge’s site en klik de afbeelding.

    De EU kan ook wel zoiets gebruiken.

  9. 9

    @7: ik poog me chique uit te drukken, maar geef eens een argument, ergens voor of tegen?
    Consent is instemmen, pooling is bundelen, transfer is overdragen van souvereiniteit. Misschien hebben we inderdaad ingestemd met pooling, maar niet met transfer. Ik twijfle of die consent tot pooling er nog steeds is.
    Wat het stuk waar je naar verwijst er toe of af doet, het ontgaat me volkomen. Aardig stuk, daar niet van.
    Dat ik door banjer naar de V.S. van Europa moet je me nog eens uitleggen. Wat ik zie is een terugkeer naar nationalistische visies, die ik niet als oplossing zie. Als je denkt dat nationale oplossingen goed zijn, kijk dan eens hoe geweldig de Brexit loopt. Het is niet moeilijk om te bedenken dat het de Britten veel geld gaat kosten, wellicht zelfs heel Schotland. Grensproblemen in Noord Ierland.
    Ik bepleitte afstand van linkse en rechtse frames. Ik begrijp dat je daar niets voor voelt.

  10. 11

    nationalisten lossen niks op. Het leidt tot reactionaire politiek en bereidt de weg voor een bruine vloed.”
    Dat is als kijken naar een Eurosongfestival en hopen dat Nederland verliest.

  11. 13

    @6:

    Zijn 6e scenario is bovendien geen aanvulling, maar een linkse invulling van verdere integratie (hij gaat daar nogal ver in).

    Inderdaad. En die invulling is nodig omdat de scenario’s van Juncker inhoudelijk tekort schieten. Ze zijn niet politiek, eerder vergelijkbaar met ondernemingsstrategieën: doorgaan, afstoten, vernieuwen. Wát gaan we vernieuwen? Wat we nodig hebben is een politiek antwoord op die vraag. In die zin is Mason’s verhaal wel degelijk relevant voor de discussie. Jammer dat politici die aan de knoppen zitten niet met zo’n verhaal durven te komen. Mogen ze van mij ook met rechtse alternatieven komen of linkse die wat minder ver gaan, maar dan hebben we kans op een echt debat over de toekomst van Europa.

  12. 14

    Ik ben tegen de EU, maar voor een Europa met de genoemde punten van Mason. Weet niet of die links of rechts zijn overigens, maar ze zijn stukken rechtvaardiger dan de door het grootkapitaal gedomineerde Unie van dit moment.

  13. 15

    Waarom het minimumloon beperken tot de EU? Het lijkt mij beter om alleen import toe te staan wanneer de weknemers een fatsoenlijk loon hebben ontvangen. Mooie manier van ontwikkelijngshulp en meteen een goede manier om oneerlijke concurrrentie te beperken.

  14. 16

    @13: Junckers scenario’s schieten niet tekort, het is juist Mason (en jij) die een grote fout maakt: het bij elkaar halen van inhoudelijke en institutionele plannen. Junckers scenario’s gaan over hoe we binnen Europa samenwerken, niet over het beleid dat daaruit volgt. Dit gaat natuurlijk voortdurend mis (het is altijd de schuld van ‘Europa’, niet van het beleid van de regeringsleiders), jammer dat links dit ook doet.

    Je schiet je bovendien ook in je voet: er zitten veel voorstellen in die makkelijk averechts kunnen uitpakken voor links: Europese harmonisatie van minimumloon? Dat kan makkelijk ook een lager minimumloon worden. Een sterk Europees parlement? Die gaan wellicht wel naar de overwegend conservatieve Europese bevolking luisteren. Etc.

  15. 17

    Democratie en sociale rechtvaardigheid behoeven een (geestelijke) horizon, om daarover de juiste beslissingen te kunnen nemen. Zonder daar in eerste instantie veel over uit te wijden vind ik dat terug bij Ulrike Guérot, Dirk Müller, Freddy Heineken, een ‘Europeaan van het jaar’, in een andere beroepsgroep dan de mijne maar met de juiste woorden over een Europa van 100 regio’s die ik even niet terug kan vinden en nogal wat anderen die zich helaas niet politiek profileren.

    Het moet wel over links. Aan een ideoloog als Mark Rutte (Hayek, Rand, etc.) heb je wat dat betreft niks. Rutte en Wilders mogen elkaar annihileren bij een raar programma als EenVandaag a.s. maandag, maar daarna begint het denken. Daar hoef ik Groningers over een zekere autonomie in de regio niets te zeggen. Het pakt m.i. ook economisch goed uit. Aan het werk.

  16. 18

    @6: ” Dus de EU politiseren door er een links project van te maken?”
    Hier doe je net alsof de EU niet al gepolitiseerd is. Dat is overduidelijk wel het geval, de EU vaart een rechtsere koers dan het gros van de lidstaten. Dat komt een deel van rechts (de zuivere kapitalisten onder hen) misschien goed uit, maar dat deel is op het geheel een minderheid. Omdat het op links langzaamaan begint op te vallen dat de EU op die manier de belangen van een minderheid loopt te vertegenwoordigen, valt daar de steun aan de EU weg, waarmee de EU gedoemd is. Dat is best zonde, want er zijn zo verrekte veel voordelen aan de EU en al haar instituties.

    Ik zie het dan ook mis gaan met de EU, tenzij er aan de sociale kant gerepareerd wordt, zoals dat op nationaal niveau in West Europa circa een eeuw geleden ook gebeurd is, toen het hele volk stemrecht kreeg en het roofkapitalisme in de minderheid bleek, waarop de landen aan sociale wetgeving gingen doen (toegegeven, dat ging met horten en stoten en in sommige landen met vallen en opstaan). Op die manier verwerf je de steun van (op zijn minst een deel van) de linkerzijde, terwijl de kapitalisten met het bestaan van de EU dusdanig gebaat zijn, dat ze die toch ook moeten blijven steunen. Zoals gezegd, een belangrijk deel ter rechterzijde (de nationalisten), zal ongeacht de koers toch altijd tegen de EU blijven, die zijn tegen het hele principe en dus toch niet over te halen.

  17. 19

    Dat is overduidelijk wel het geval, de EU vaart een rechtsere koers dan het gros van de lidstaten.

    Heb je daar enig bewijs voor? Het lijkt mij namelijk onzin.

    Hier doe je net alsof de EU niet al gepolitiseerd is.

    De EU is deels gepolitiseerd, waarbij de middenpartijen de EU steunen en de kritiek op de EU als systeem vanaf de flanken komt (links en rechts). Dat is al een gevaarlijke situatie, maar op het moment dat je er een links project van maakt kan je de tent wel sluiten.

    In de rest van je reactie doe je aan wishful thinking. Je neemt aan dat de ‘kapitalisten’ (laten ik dat eens vertalen naar: bedrijven) de EU als project blijven steunen ongeacht het beleid. Dat lijkt mij onzin op het moment dat ‘EU’ in verdragen opneemt dat het minimumloon voor de hele EU gelijk is aan de lidstaat met de hoogste levenstandaard en er allerlei protectionistische maatregelen genomen worden.

    Als je de EU als project wilt redden, moet deze zo vanzelfsprekend mogelijk worden voor een zo groot mogelijk groep EU burgers, en dan moet je dus juist niet allerlei beleid willen opnemen in de verdragen. Dat beleid, daar vecht je dan vervolgens over binnen de vanzelfsprekendheid van de EU als structuur.

  18. 20

    @16: @19: Sociale ongelijkheid verminderen (upwards, zegt Mason, dus niet naar beneden harmoniseren) kan volgens mij bij een belangrijk deel van de bevolking leiden tot minder ontevredenheid over de EU. Veel bezuinigingsprogramma’s van nationale regeringen worden verkocht als noodzaak om te voldoen aan EU-normen. De reactie om dan de EU vaarwel te zeggen is begrijpelijk maar niet verstandig gezien de onderlinge verwevenheid van landen in de Europese economie. Het isolement schept geen brede welvaart.
    Institutionele hervorming alléén zal bij de huidige stemming over de EU niet genoeg draagvlak opleveren. Ik denk dat een combinatie van meer democratie en een meer sociaal beleid wel degelijk mensen terug kan winnen voor Europese samenwerking. In het EP zijn daar best al veel leden voor te vinden, ook bij de sociaaldemocratische fractie, hun nationale landgenoten zijn nog een stuk gereserveerder.

  19. 21

    @20: Du moment dat jij een minimumloon stelt voor de hele EU en dat harmoniseert naar de bovengrens (dus compliant met noord-west Europese landen), dendert de hele economie van alle voormalig oostbloklanden als een kaartenhuis in elkaar.

  20. 22

    Er wordt nu convergentie bepleit terwijl er, dankzij de Euro, alleen maar divergentie heeft plaats gevonden. Zolang de Euro heilig is, komt er dus geen oplossing.

  21. 23

    @21
    Zelfs als je niet het minimumloon neemt van de West-Europese landen, maar een lager minimumloon, dan heb je hetzelfde probleem. De andere genoemde voorstellen trekken al heel wat omstandigheden recht (zelfde marktregels, geharmoniseerde zorg, geharmoniseerd belastinregime), zodat bedrijven eigenlijk alleen maar kosten kunnen verminderen op loon (ipv laksere omgang met milieu bijvoorbeeld). De hoogte van het loon wordt deels bepaald door de productiviteit. Bij een gelijk minimumloon, waar ga je dan arbeiders zoeken: in het Westen, waar de productiviteit hoger is en de infrastructuur beter, of ergens in een Oostblokland, waar er naast de gebrekkige infrastructuur en de lagere productiviteit ook nog minder arbeidskrachten zijn. Precies.

    Je zou beter kunnen kijken naar hoe je per regio een leefbaar minimumloon kunt hebben.

    Natuurlijk zou je alsnog wel een EU-wijd minimumloon in kunnen voeren, maar dat valt moeilijk uit te leggen. Alle bedrijvigheid gaat naar het Westen, Oost-Europa loopt leeg. Arbeidsmigranten gaan dan naar het Westen, wat hier niet wordt gewaardeerd (‘al die buitenlanders!’), en daar ook niet (braindrain, spookdorpen/-steden). Uiteindelijk willen de meeste mensen toch het liefst dichtbij hun wieg blijven wonen. Eén minumumloon stimuleert dat niet.